Een joggingroutine aanpassen bij pijn | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Empecé a correr, pero me duelen las rodillas después de cada carrera.

   Ik ben begonnen met joggen, maar na elke keer dat ik hardloop doen mijn knieën pijn.

   Empecé

   ik begon

   correr

   hardlopen

   pero

   maar

   me duelen

   doen pijn

   rodillas

   knieën

   después de

   na

   cada

   elke

   carrera

   hardloopsessie

   Uitgebreide uitleg

   Empecé betekent hier “ik begon”. Het is de verleden tijd van empezar in de eerste persoon enkelvoud: empezar → empecé. De spelling verandert hier van z naar c vóór é. Voorbeeld: Empecé a estudiar. — “Ik begon te studeren.” correr is het infinitief “hardlopen”. Na empezar gebruik je de constructie empezar a + infinitief: Empecé a correr betekent “Ik begon met hardlopen”. Het werkwoord na a blijft in de infinitief. pero betekent “maar” en verbindt hier twee tegengestelde delen: beginnen met hardlopen en daarna pijn hebben. me duelen betekent hier “doen pijn”. Spaans drukt pijn uit met doler: letterlijk ongeveer “pijn doen aan iemand”. me verwijst naar de persoon die de pijn ervaart. duelen staat in het meervoud omdat het onderwerp las rodillas meervoud is. Vergelijk: Me duele la rodilla. — “Mijn knie doet pijn.” rodillas betekent “knieën”. Het enkelvoud is rodilla, het meervoud rodillas. In las rodillas verwijst het lidwoord las samen met het meervoud naar knieën; de zin zegt niet dat er eerder specifieke knieën zijn genoemd. después de betekent “na”. Deze vaste voorzetselconstructie wordt gevolgd door een zelfstandig naamwoord of een andere passende woordgroep. Voorbeeld: Después de correr, descanso. — “Na het hardlopen rust ik uit.” cada betekent “elke” en staat bij een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: cada carrera is “elke hardloopsessie” of “elke keer hardlopen”. Het is geen meervoudsvorm en verandert hier niet mee met het vrouwelijke woord carrera. carrera betekent in deze zin een hardloopsessie of hardloopronde. Het woord kan in andere contexten ook “wedstrijd” of een ander soort loop betekenen, maar hier past de betekenis uit de vaste vertaling: een keer hardlopen. Het meervoud is carreras. Samen betekent Empecé a correr, pero me duelen las rodillas después de cada carrera.: “Ik ben begonnen met joggen, maar na elke keer dat ik hardloop doen mijn knieën pijn.” De eerste helft gebruikt empezar a + infinitief; de tweede helft combineert después de cada carrera (“na elke hardloopsessie”) met de pijnconstructie me duelen las rodillas.

2. Puede que estés aumentando demasiado rápido el ritmo o la distancia.

   Misschien verhoog je je tempo of afstand te snel.

   Puede que

   misschien; het kan zijn dat

   aumentando

   verhogen; opvoeren

   demasiado

   te veel

   rápido

   snel

   el ritmo

   het tempo

   la distancia

   de afstand

   Uitgebreide uitleg

   Puede que drukt hier een mogelijkheid uit: “misschien / het kan zijn dat”. Na puede que staat vaak de subjunctief, omdat de spreker de situatie niet als zeker presenteert. Daarom staat hier estés, de tú-vorm van estar in de tegenwoordige subjunctief. De combinatie puede que + subjunctief is een bruikbaar patroon: Puede que llegue tarde betekent “Misschien kom ik laat aan.” Aumentando is het gerundium van aumentar (“verhogen, opvoeren”). Het beschrijft een handeling die bezig is of deel uitmaakt van een lopend proces. In estar aumentando vormt het samen met estés een progressieve constructie: “aan het verhogen/opvoeren zijn”. Aumentar is hier transitief: wat wordt verhoogd, volgt daarna als el ritmo of la distancia. Demasiado betekent hier “te veel” en geeft aan dat de verhoging een ongewenst hoge mate heeft. Het kan ook vóór een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord staan, zoals in demasiado rápido (“te snel”). Dat is iets anders dan alleen “heel snel”: demasiado voegt het idee van overschrijding van een geschikte grens toe. Rápido betekent hier “snel” en beschrijft de manier waarop het verhogen gebeurt; het functioneert dus als bijwoord bij aumentando. Het woord kan in andere zinnen ook een bijvoeglijk naamwoord zijn, bijvoorbeeld un corredor rápido (“een snelle hardloper”). In aumentando demasiado rápido gaat het niet om de snelheid van een persoon, maar om het tempo waarin de verhoging plaatsvindt. El ritmo betekent “het tempo” of “het ritme”. Het zelfstandig naamwoord is ritmo; el is het bepaald lidwoord dat hierbij hoort. In deze zin verwijst het naar het tempo van het hardlopen, maar het woord kan ook voor andere soorten tempo of ritme worden gebruikt. Een bruikbaar patroon is aumentar el ritmo: “het tempo opvoeren”. La distancia betekent “de afstand”. Het zelfstandig naamwoord is distancia; la is het bepaald lidwoord bij dit vrouwelijke woord. Een bruikbare combinatie is aumentar la distancia: “de afstand vergroten”. Het bepaald lidwoord maakt van de afstand een concrete grootheid binnen de situatie; het zegt op zichzelf niet hoeveel afstand het is. Samen vormen de delen puede que + estés aumentando + demasiado rápido + el ritmo o la distancia de betekenis: “Misschien verhoog je je tempo of afstand te snel.” O verbindt de twee mogelijke zaken die worden verhoogd: het tempo en de afstand als twee mogelijke opties binnen de zin. De vorm estés aumentando richt zich op de aangesproken persoon en presenteert het verhogen als een lopende handeling. De zin geeft dus een voorzichtige mogelijke verklaring voor de knieproblemen die in de context na het hardlopen worden genoemd, zonder die verklaring als zekerheid te stellen.

3. Quería mejorar rápido, así que me esforcé demasiado.

   Ik wilde snel vooruitgaan, dus ik heb mezelf te veel ingespannen.

   Quería

   ik wilde

   mejorar

   verbeteren; vooruitgaan

   rápido

   snel

   así que

   dus; daarom

   me esforcé

   ik spande me in

   demasiado

   te veel

   Uitgebreide uitleg

   Quería komt van querer en is de eerste persoon enkelvoud in de onvoltooid verleden tijd. Hier drukt het een vroegere wens of bedoeling uit: “ik wilde”. De vorm zegt op zichzelf niet of die bedoeling is bereikt. Vergelijk voor een ander tijdsperspectief: quiero = “ik wil” en quise = “ik wilde” als afgeronde, specifieke wilsuiting. Mejorar is de infinitief van mejorar: “verbeteren” of, zoals hier, “vooruitgaan”. Na quería staat de infinitief: quería mejorar = “ik wilde verbeteren/vooruitgaan”. Voorbeeld: Quiero mejorar mi español. — “Ik wil mijn Spaans verbeteren.” Rápido staat hier bij het werkwoord en betekent “snel”: de spreker wilde snel vooruitgaan. Het is hier dus een bijwoordelijk gebruik, niet een beschrijving van een zelfstandig naamwoord. In una carrera rápida beschrijft dezelfde vorm bijvoorbeeld een vrouwelijke race; daar is het een bijvoeglijk naamwoord. Así que is een verbindingsuitdrukking die een gevolg inleidt: “dus” of “daarom”. Het deel ervoor geeft de reden of aanleiding, en het deel erna het gevolg. Patroon: A, así que B = “A, dus B”. Me esforcé komt van esforzarse, “zich inspannen”. Esforcé is de eerste persoon enkelvoud in de pretérito perfecto simple; me is het wederkerende voornaamwoord dat bij yo hoort. Samen betekent dit hier “ik spande me in” en presenteert het de inspanning als een afgeronde gebeurtenis. Het wederkerende element hoort bij het werkwoord: me esfuerzo = “ik span me in”, terwijl me esforcé = “ik spande me in”. Demasiado betekent hier “te veel”. Het versterkt me esforcé en geeft aan dat de inspanning een te hoge mate had: me esforcé demasiado = “ik spande me te veel in”. Het kan ook bij een bijvoeglijk naamwoord of ander bijwoord staan, bijvoorbeeld demasiado rápido = “te snel”; in die combinatie betekent het “te”, niet noodzakelijk een hoeveelheid. De hele zin heeft deze opbouw: Quería mejorar rápido (“ik wilde snel vooruitgaan”) + así que (“dus”) + me esforcé demasiado (“ik spande me te veel in”). De Nederlandse betekenis is daarom: “Ik wilde snel vooruitgaan, dus ik heb mezelf te veel ingespannen.” De zin verbindt een vroegere bedoeling met een daaropvolgende, als afgerond voorgestelde inspanning.

4. Eso puede provocar una lesión si tu cuerpo todavía no se ha adaptado.

   Dat kan tot een blessure leiden als je lichaam zich nog niet heeft aangepast.

   Eso

   dat

   puede

   kan

   provocar

   veroorzaken; leiden tot

   una lesión

   een blessure

   si

   als

   tu

   jouw

   cuerpo

   lichaam

   todavía

   nog

   no

   niet

   se ha adaptado

   zich heeft aangepast

   Uitgebreide uitleg

   Eso is een onzijdig aanwijzend voornaamwoord met de betekenis ‘dat’. Hier verwijst het, binnen de gegeven context, naar de eerder genoemde situatie of handeling. Het staat zelfstandig; er volgt geen zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Puede komt van poder en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. In deze zin drukt het mogelijkheid uit: ‘kan’. Na poder staat het volgende werkwoord in de infinitief: puede provocar = ‘kan veroorzaken’. Provocar betekent hier ‘veroorzaken’ of ‘tot gevolg hebben’. De infinitief blijft onveranderd na puede. Voorbeeld: El calor puede provocar mareos. — ‘De hitte kan duizeligheid veroorzaken.’ Una lesión betekent ‘een blessure’. Lesión is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor una. Una geeft hier geen expliciete telbare hoeveelheid aan, maar introduceert een niet nader bepaalde blessure. Si leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent ‘als’. Het geeft hier de voorwaarde voor wat ervoor staat: de blessure kan optreden onder de genoemde omstandigheid. Tu betekent ‘jouw’ en staat hier vóór het zelfstandig naamwoord. Het heeft geen accent in deze betekenis. Het verschilt van tú, met accent, het persoonlijk voornaamwoord ‘jij’. Cuerpo betekent ‘lichaam’. In tu cuerpo is dit het onderwerp van de bijzin: het lichaam is degene waarvan wordt gezegd dat het zich al dan niet heeft aangepast. Todavía betekent hier ‘nog’ en geeft aan dat de toestand tot dit moment voortduurt. Samen met no vormt het todavía no: ‘nog niet’. No ontkent hier de verbale groep se ha adaptado; het betekent ‘niet’. De combinatie todavía no staat dus voor ‘nog niet’, niet voor een nieuwe handeling. Se ha adaptado komt van adaptarse, ‘zich aanpassen’. Ha is de derde persoon enkelvoud van het hulpwerkwoord haber; adaptado is het voltooid deelwoord. Samen vormen ze de voltooide tegenwoordige tijd: ‘heeft zich aangepast’. Se hoort bij het pronominale werkwoord adaptarse; de vorm ha sluit aan bij het onderwerp tu cuerpo, dat grammaticaal enkelvoud is. Voorbeeld: Mi cuerpo todavía no se ha adaptado. — ‘Mijn lichaam heeft zich nog niet aangepast.’ De zin bouwt zo op: Eso (‘dat’) is het mogelijke onderwerp, puede provocar betekent ‘kan veroorzaken’, en una lesión is wat er kan worden veroorzaakt. De voorwaardelijke bijzin si tu cuerpo todavía no se ha adaptado betekent ‘als je lichaam zich nog niet heeft aangepast’. Het geheel betekent: ‘Dat kan tot een blessure leiden als je lichaam zich nog niet heeft aangepast.’

5. ¿Debería hacer una rutina más ligera y añadir estiramientos?

   Moet ik het schema lichter maken en rekoefeningen toevoegen?

   Debería

   zou ik moeten

   hacer

   doen of maken

   una rutina

   een schema

   más ligera

   lichter

   añadir

   toevoegen

   estiramientos

   rekoefeningen

   Uitgebreide uitleg

   Debería is hier de eerste persoon enkelvoud van deber in de conditionele vorm: “ik zou moeten”. Met een infinitief geeft debería + infinitief een voorzichtige vraag of aanbeveling weer. Bijvoorbeeld: ¿Debería descansar? = “Zou ik moeten rusten?” Hacer betekent hier “doen” of, in combinatie met een routine, “een routine uitvoeren”. Na debería blijft het werkwoord in de infinitief staan. Voorbeeld: Debería hacer ejercicio. = “Ik zou moeten sporten.” Una rutina betekent “een routine” of “een schema”. Het onbepaalde lidwoord una en het zelfstandig naamwoord staan hier in het vrouwelijk enkelvoud. In deze context gaat het om een trainingsroutine of -schema. Más ligera betekent hier “lichter”, in de zin van minder zwaar of minder intensief. Ligera is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van ligero en stemt af op rutina; más maakt er een vergelijking van: ligera = licht, más ligera = lichter. Voorbeeld: una carga más ligera = “een lichtere belasting”. Añadir betekent “toevoegen”. Ook dit werkwoord staat na debería in de infinitief. De twee infinitieven worden met y (“en”) verbonden: hacer ... y añadir .... Voorbeeld: Quiero añadir una pausa. = “Ik wil een pauze toevoegen.” Estiramientos betekent “rekoefeningen” of “stretching”. Het is een meervoudig zelfstandig naamwoord; het verwijst hier naar meerdere oefeningen. Voorbeeld: Hago estiramientos después de correr. = “Ik doe rekoefeningen na het hardlopen.” Samen vormt de zin een vraag met de structuur ¿Debería + infinitief ... y + infinitief ...?: de spreker vraagt of die persoon een lichtere routine moet uitvoeren en rekoefeningen moet toevoegen. In de gegeven Nederlandse vertaling is dat: “Moet ik het schema lichter maken en rekoefeningen toevoegen?”

6. Los días de descanso y las carreras más cortas le darían a tu cuerpo tiempo para recuperarse.

   Rustdagen en kortere loopjes zouden je lichaam tijd geven om te herstellen.

   días

   dagen

   descanso

   rust

   carreras

   loopjes

   más cortas

   kortere

   le darían

   zouden geven

   cuerpo

   lichaam

   tiempo

   tijd

   recuperarse

   herstellen

   Uitgebreide uitleg

   días betekent hier “dagen”. Het is het meervoud van día en verwijst in deze zin naar rustdagen door de combinatie días de descanso. descanso betekent “rust”. In días de descanso specificeert het zelfstandig naamwoord na de welk soort dagen bedoeld wordt: dagen waarop je rust. Descanso kan ook naar rust als activiteit of toestand verwijzen. carreras betekent hier “loopjes” of “loopsessies”. Het is het meervoud van carrera; in deze context gaat het niet om wedstrijden, maar om het hardlopen zelf. Het meervoud past bij de meerdere loopjes die samen met de rustdagen worden genoemd. más cortas betekent “kortere”. Cortas is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord corto, omdat het bij carreras hoort. Más corto/a/os/as vormt de vergelijkende trap: iets is korter dan iets anders. Voor één mannelijk zelfstandig naamwoord is bijvoorbeeld un recorrido más corto mogelijk. le darían betekent “zouden geven”. Het werkwoord is dar; darían is de voorwaardelijke vorm voor de derde persoon meervoud. Hier vormt los días de descanso y las carreras más cortas het meervoudige onderwerp. Le is het meewerkend voornaamwoord: de tijd zou aan je lichaam worden gegeven. De combinatie le darían tiempo is een bruikbaar patroon voor “zou iemand/iets tijd geven”. cuerpo betekent “lichaam”. Tu cuerpo betekent “je lichaam”; tu markeert bezit en verandert niet mee met het geslacht van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Cuida tu cuerpo. — “Zorg voor je lichaam.” tiempo betekent “tijd”. In dar tiempo para ... gaat het om voldoende tijd of gelegenheid om iets te doen, niet om een exact tijdsinterval. Voorbeeld: Dame tiempo para pensar. — “Geef me tijd om na te denken.” recuperarse betekent “herstellen”. Het is het wederkerende infinitief van recuperar: recuperarse betekent letterlijk dat iemand of iets weer herstelt. In para recuperarse geeft para het doel aan: tijd om te herstellen. In deze zin verwijst het herstel naar tu cuerpo, zoals ook uit de vaste vertaling blijkt. Voorbeeld: Necesito descansar para recuperarme. — “Ik moet rusten om te herstellen.” In dat voorbeeld verandert het wederkerende voornaamwoord mee met de persoon: recuperarme betekent “om zelf te herstellen”. Samen vormen los días de descanso y las carreras más cortas het onderwerp. Le darían a tu cuerpo tiempo para recuperarse zegt dat deze rustdagen en kortere loopjes je lichaam tijd zouden geven om te herstellen. De voorwaardelijke vorm darían maakt de uitspraak voorstelmatig of hypothetisch: dit zou een mogelijk effect zijn, geen vastgestelde uitkomst.

7. Quizá mi objetivo debería ser la constancia, no la velocidad.

   Misschien moet mijn doel regelmaat zijn, niet snelheid.

   Quizá

   misschien

   objetivo

   doel

   debería

   zou moeten

   ser

   zijn

   constancia

   regelmaat

   no

   niet

   velocidad

   snelheid

   Uitgebreide uitleg

   Quizá is een bijwoord van onzekerheid: “misschien”. Het maakt de uitspraak voorzichtig, zonder de voorgestelde keuze als zeker feit te presenteren. objetivo betekent hier “doel”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is objetivos. Voorbeeld: Mi objetivo es correr tres veces por semana. — “Mijn doel is drie keer per week hardlopen.” debería is de derde persoon enkelvoud van de conditionele vorm van deber. In mi objetivo debería ser drukt het een voorzichtige aanbeveling of passende keuze uit: “mijn doel zou moeten zijn”. De vorm verandert hier niet naar een mannelijk of vrouwelijk onderwerp; de enkelvoudsvorm past bij mi objetivo. Voorbeeld: Deberías descansar hoy. — “Je zou vandaag moeten rusten.” ser is de infinitief “zijn”. Na debería blijft het hoofdwerkwoord in de infinitief: debería ser, niet een vervoegde vorm van ser. constancia betekent hier “regelmaat” of “volhardende consistentie”: het doel is regelmatig blijven oefenen. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, zichtbaar in la constancia. Voorbeeld: La constancia es importante. — “Regelmaat is belangrijk.” no la velocidad vormt het contrasterende tweede deel. no ontkent hier dat snelheid het bedoelde doel is; la velocidad betekent “de snelheid”. velocidad is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat ervoor la. Voorbeeld: Busco la constancia, no la velocidad. — “Ik zoek regelmaat, niet snelheid.” Samen betekent Quizá mi objetivo debería ser la constancia, no la velocidad.: “Misschien moet mijn doel regelmaat zijn, niet snelheid.” De structuur is quizá + onderwerp + debería ser + gekozen doel + no + contrasterend alternatief: de spreker stelt voorzichtig voor om regelmaat als doel te nemen in plaats van snelheid.

8. Eso es más realista para alguien que acaba de empezar a correr.

   Dat is realistischer voor iemand die net begint met hardlopen.

   Eso

   dat

   más realista

   realistischer

   para

   voor

   alguien

   iemand

   acaba de

   net

   empezar

   beginnen

   correr

   hardlopen

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar een eerder genoemd idee of een eerdere situatie. Het is een onzijdig aanwijzend voornaamwoord: het verandert niet mee met het grammaticale geslacht of getal van een eventueel bedoelde zaak. Voorbeeld: Eso es importante. — “Dat is belangrijk.” más realista betekent “realistischer”. Realista is het bijvoeglijk naamwoord; de basisvorm blijft realista, en más realista vormt de vergrotende trap met más. De vergelijking wordt hier niet volledig uitgesproken; de context maakt duidelijk dat dit als een realistischer optie wordt beoordeeld. Voorbeeld: Este plan es más realista. — “Dit plan is realistischer.” Para geeft hier aan voor wie iets geschikt of bedoeld is: “voor”. Het kan ook andere relaties uitdrukken, maar in deze zin introduceert het de persoon voor wie de beoordeling geldt. Voorbeeld: Es útil para principiantes. — “Het is nuttig voor beginners.” Alguien betekent “iemand”: een niet nader bepaalde persoon. Het is grammaticaal enkelvoud, wat onder andere zichtbaar is in acaba verderop. Voorbeeld: Alguien llama a la puerta. — “Iemand belt aan.” Acaba de is een vaste, herbruikbare constructie voor iets dat zojuist is gebeurd of begonnen: acabar de + infinitief. Acaba is hier de derde persoon enkelvoud van acabar in de tegenwoordige tijd; de maakt deel uit van de constructie. Voorbeeld: Ella acaba de llegar. — “Ze is net aangekomen.” Empezar betekent “beginnen”. In acaba de empezar a correr staat het als infinitief na acabar de; daarna volgt a + infinitief om aan te geven waarmee iemand begint. Het patroon is dus empezar a + werkwoord: “beginnen met iets te doen”. Voorbeeld: Quiero empezar a leer. — “Ik wil beginnen met lezen.” Correr is de infinitief “hardlopen” of algemener “rennen”. Hier wordt de activiteit van de persoon genoemd. Voorbeeld: Me gusta correr. — “Ik houd van hardlopen.” Samen vormt para alguien que acaba de empezar a correr de groep “voor iemand die net met hardlopen is begonnen”. Que leidt de bijvoeglijke bijzin in die alguien nader beschrijft. De hele zin betekent: “Dat is realistischer voor iemand die net begint met hardlopen.”

9. Un ritmo más tranquilo, con pausas para caminar, sería un plan mejor.

   Een rustiger tempo met wandelpauzes zou een beter plan zijn.

   ritmo

   tempo

   más tranquilo

   rustiger

   pausas

   pauzes

   caminar

   wandelen

   sería

   zou zijn

   plan

   plan

   mejor

   beter

   Uitgebreide uitleg

   ritmo betekent hier “tempo” of “ritme”; in deze context gaat het om het tempo waarin iemand beweegt. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is ritmos. más tranquilo beschrijft ritmo: een rustiger tempo. Tranquilo is een bijvoeglijk naamwoord in de mannelijke enkelvoudsvorm, passend bij ritmo. De vergelijking wordt gevormd met más + bijvoeglijk naamwoord: tranquilo = rustig, más tranquilo = rustiger. Voorbeeld: Un paso más tranquilo ayuda. — “Een rustigere stap helpt.” pausas betekent “pauzes”. Het is het meervoud van pausa en verwijst hier naar onderbrekingen om te wandelen. Una pausa is één pauze en varias pausas zijn meerdere pauzes. caminar betekent hier “wandelen” of “lopen”. Het is de infinitief. Na para kan een infinitief het doel aangeven: pausas para caminar betekent “pauzes om te wandelen”. Voorbeeld: Salgo para caminar. — “Ik ga naar buiten om te wandelen.” sería betekent hier “zou zijn”. Het is de derde persoon enkelvoud van de conditionalis van ser (“zijn”). Die vorm past bij het enkelvoudige onderwerp un ritmo ... en presenteert de beoordeling als een mogelijkheid of voorstel, niet als een vaststaand feit. Voorbeeld: Sería una buena idea. — “Het zou een goed idee zijn.” plan betekent “plan”. Het is hier een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; dat blijkt onder andere uit het lidwoord un. Het meervoud is planes. mejor betekent hier “beter”. Het is de vergelijkende vorm die bij bueno hoort: bueno = goed, mejor = beter. Mejor verandert niet van vorm voor mannelijk tegenover vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud wordt het mejores. In un plan mejor staat het na het zelfstandig naamwoord en vergelijkt het plan met een andere, niet nader genoemde mogelijkheid. Voorbeeld: Este plan es mejor. — “Dit plan is beter.” Samen vormen de delen: Un ritmo más tranquilo (“een rustiger tempo”) is het onderwerp; con pausas para caminar voegt de wandelpauzes toe; sería geeft de voorwaardelijke beoordeling aan; en un plan mejor is het naamwoordelijke deel (“een beter plan”). De volledige betekenis is: “Een rustiger tempo met wandelpauzes zou een beter plan zijn.”

10. Una afición debería cuidar tu salud, no perjudicarla.

    Een hobby hoort je gezondheid te ondersteunen, niet te schaden.

    afición

    hobby

    debería

    hoort / zou moeten

    cuidar

    zorgen voor; ondersteunen

    salud

    gezondheid

    perjudicarla

    haar schaden

    Uitgebreide uitleg

    afición betekent hier een hobby of vrijetijdsbesteding. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord una stemt daarmee overeen. Voor een concreet voorbeeld: Mi afición es la fotografía. — Mijn hobby is fotografie. debería is de voorwaardelijke vorm van deber bij de derde persoon enkelvoud. Hier drukt die vorm een aanbeveling of passende verwachting uit: een hobby hoort iets goeds voor je gezondheid te doen. De vorm kan ook als “zou moeten” worden vertaald, maar betekent hier niet dat er een verleden tijd wordt beschreven. Voorbeeld: Deberías descansar. — Je zou moeten rusten. cuidar is een infinitief en betekent hier voor iets zorgen of iets beschermen. Na debería staat het werkwoord in de infinitief: debería cuidar = “zou moeten zorgen voor”. Dezelfde infinitief kan met andere personen worden gecombineerd, bijvoorbeeld Debemos cuidar la salud. — We moeten voor de gezondheid zorgen. salud betekent gezondheid. In tu salud verwijst tu naar de gezondheid van de aangesprokene; tu is hier een bezittelijk woord en krijgt geen accent. Voorbeeld: La salud es importante. — Gezondheid is belangrijk. perjudicarla bestaat uit het werkwoord perjudicar (“schaden”) plus het aangehechte lijdendvoorwerpsvoornaamwoord la. La verwijst hier naar la salud, zoals de vaste vertaling bevestigt, en betekent dus “haar/je gezondheid” in de Nederlandse vertaling. Het voornaamwoord heeft de vrouwelijke enkelvoudsvorm omdat salud vrouwelijk en enkelvoudig is. Vergelijk: perjudicarlo zou bij een mannelijk enkelvoudig lijdend voorwerp passen, bijvoorbeeld perjudicar el plan → perjudicarlo. In de bron staat het voornaamwoord aan het infinitief vastgeschreven. Samen vormt Una afición debería cuidar tu salud de gedachte dat een hobby je gezondheid hoort te ondersteunen of te beschermen. No ontkent vervolgens perjudicarla: de hobby hoort je gezondheid niet te schaden. De volledige betekenis is daarom: “Een hobby hoort je gezondheid te ondersteunen, niet te schaden.”