Wachten in de rij bij een andere verplichting | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Mi turno todavía parece estar lejos.

   Mijn beurt lijkt nog ver weg.

   turno

   beurt

   todavía

   nog steeds

   parece

   lijkt

   estar

   zijn

   lejos

   ver weg

   Uitgebreide uitleg

   turno betekent hier “beurt”. Het zelfstandig naamwoord kan ook bijvoorbeeld een werk- of wachtdienst aanduiden; de vaste vertaling ondersteunt hier de betekenis “beurt”. Voorbeeld: Es mi turno. — “Ik ben aan de beurt.” todavía betekent hier “nog”. Het geeft aan dat de beschreven toestand op dit moment nog voortduurt of nog steeds geldt. Voorbeeld: Todavía estoy aquí. — “Ik ben nog steeds hier.” parece is de derde persoon enkelvoud van parecer, “lijken”. In deze zin past die vorm bij het onderwerp mi turno (“mijn beurt”). De constructie parecer + infinitief drukt uit dat iets een bepaalde indruk wekt: parece funcionar betekent “het lijkt te werken”. estar is de infinitief van “zijn” voor een toestand of plaats. Na parece blijft het werkwoord in de infinitief: parece estar — “lijkt te zijn”. Estar verschilt van ser; estar wordt vaak gebruikt voor een toestand of situatie, terwijl ser onder meer identiteit of kenmerken uitdrukt. lejos betekent “ver weg”. Het is een bijwoord en verandert hier niet mee met turno. Voorbeeld: La estación está lejos. — “Het station is ver weg.” Samen vormen de delen Mi turno todavía parece estar lejos: mi turno is het onderwerp, todavía geeft aan dat de toestand nog voortduurt, en parece estar lejos betekent “lijkt ver weg te zijn”. De hele zin betekent dus: “Mijn beurt lijkt nog ver weg.”

2. Pronto tengo que estar en otro lugar.

   Ik moet binnenkort ergens anders zijn.

   Pronto

   binnenkort

   tengo que

   moeten

   estar

   zijn

   otro

   ander

   lugar

   plaats

   Uitgebreide uitleg

   Pronto betekent hier “binnenkort”: het geeft aan dat de handeling of toestand in de nabije toekomst ligt. Het is een bijwoord en verandert daarom niet mee. Voorbeeld: Pronto volveré. — “Ik kom binnenkort terug.” Tengo que is een vaste manier om verplichting uit te drukken: “ik moet”. Tengo is de ik-vorm van tener in de tegenwoordige tijd; que hoort hier bij de constructie tener que + infinitief. De vorm van tener verandert met de persoon: tengo que = “ik moet”, tienes que = “jij moet”. Voorbeeld: Tengo que salir. — “Ik moet weg.” Estar is het infinitief voor “zijn” wanneer het gaat om een toestand of locatie. Na tener que blijft het werkwoord in het infinitief: tengo que estar = “ik moet zijn”. De keuze voor estar past hier bij een plaats; ser wordt niet gebruikt om deze locatie uit te drukken. Voorbeeld: Tenemos que estar aquí. — “We moeten hier zijn.” Otro betekent hier “ander” en staat in de enkelvoudige mannelijke vorm, omdat het bij het mannelijke enkelvoud lugar hoort. De vorm stemt dus af op lugar, niet op estar. Vergelijk: otra casa — “een ander huis”; daar is de vorm vrouwelijk omdat casa vrouwelijk is. Lugar is een zelfstandig naamwoord voor “plaats” of “plek”. Het staat hier in het enkelvoud; het meervoud is lugares. In otro lugar vormt het samen met otro de betekenis “een andere plek”. Samen betekent Pronto tengo que estar en otro lugar.: “Ik moet binnenkort ergens anders zijn.” Pronto plaatst de situatie in de nabije toekomst, tengo que estar drukt de verplichting uit om zich ergens te bevinden, en en otro lugar geeft die andere plaats aan. De zin zegt dus dat de spreker binnenkort op een andere plek moet zijn.

3. Déjame explicarte cómo avanza la fila antes de que decidas si te quedas.

   Laat me eerst uitleggen hoe de rij opschuift voordat je beslist of je blijft.

   Déjame

   Laat me

   explicarte

   je uitleggen

   cómo

   hoe

   avanza

   opschuift

   la fila

   de rij

   antes de que

   voordat

   decidas

   beslist

   si

   of

   te quedas

   je blijft

   Uitgebreide uitleg

   Déjame is de bevestigende tú-bevelsvorm van dejar (“laten”), met het voornaamwoord me eraan vast: deja + me → déjame. Hier betekent het “laat me …”. Het accentteken bewaart de beklemtoonde uitspraak wanneer het voornaamwoord wordt toegevoegd. Voorbeeld: Déjame pensar. — “Laat me nadenken.” explicarte combineert het infinitief explicar (“uitleggen”) met het aangehechte voornaamwoord te (“jou/je”): explicar + te. Déjame explicarte betekent dus “laat me het je uitleggen”. Na dejar in deze constructie volgt een infinitief; te duidt de persoon aan die de uitleg ontvangt. Voorbeeld: Quiero explicarte el problema. — “Ik wil je het probleem uitleggen.” cómo betekent “hoe”. Het accentteken hoort bij het vraagwoord in een indirecte vraag: het vraagt naar de manier of het verloop. cómo avanza la fila betekent daarom “hoe de rij opschuift”; het is geen rechtstreekse vraag met vraagtekens. avanza is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, van avanzar (“vooruitgaan, opschuiven”). Het onderwerp is hier la fila, een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, en daarom staat het werkwoord in het enkelvoud. Voorbeeld: La fila avanza lentamente. — “De rij schuift langzaam op.” la fila betekent “de rij”. fila is vrouwelijk enkelvoud; dat zie je aan het lidwoord la. Het zelfstandig naamwoord kan onder andere een rij of wachtrij aanduiden. Voorbeeld: La fila es larga. — “De rij is lang.” antes de que betekent “voordat”. Deze constructie leidt hier een gebeurtenis in die nog niet als feit is vastgesteld en die vóór een andere gebeurtenis moet plaatsvinden; daarom volgt de conjunctief/subjunctief. Herbruikbaar patroon: antes de que + subjunctief. Voorbeeld: Salimos antes de que oscurezca. — “We vertrekken voordat het donker wordt.” decidas is de tegenwoordige subjunctiefvorm voor tú van decidir (“beslissen”). De uitgang -as geeft hier de tweede persoon enkelvoud aan. De subjunctief past omdat de beslissing na antes de que als een nog openstaande gebeurtenis wordt voorgesteld. Voorbeeld: Avísame antes de que decidas. — “Laat het me weten voordat je beslist.” si betekent hier “of” en leidt de indirecte ja-neevraag si te quedas in: “of je blijft”. Dit verschilt van sí met accent, dat “ja” betekent. te quedas is de tegenwoordige tweede persoon enkelvoud van het wederkerende werkwoord quedarse (“blijven”). te hoort bij dit werkwoord en verwijst grammaticaal naar de aangesprokene; quedas is de bijbehorende tú-vorm. Hier gaat het om blijven in de relevante situatie of op de relevante plaats, zonder dat een specifieke plaats wordt genoemd. Voorbeeld: ¿Te quedas aquí? — “Blijf je hier?” Samen betekent Déjame explicarte “laat me het je uitleggen”. cómo avanza la fila geeft aan wat er uitgelegd wordt, en antes de que decidas si te quedas plaatst die uitleg vóór jouw beslissing over blijven. De volledige betekenis is: “Laat me eerst uitleggen hoe de rij opschuift voordat je beslist of je blijft.”

4. ¿Avanza a un ritmo constante?

   Schuift de rij in een gelijkmatig tempo op?

   Avanza

   schuift op; gaat vooruit

   ritmo

   tempo

   constante

   gelijkmatig; constant

   Uitgebreide uitleg

   Avanza komt van avanzar en is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “schuift op” of “gaat vooruit”. In deze vraag verwijst de vorm, volgens de vertaling en de context, naar de rij. Avanzar kan ook algemener “vooruitgaan” betekenen. Voorbeeld: La fila avanza lentamente. — “De rij schuift langzaam op.” ritmo betekent hier het tempo waarin de rij opschuift. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er un ritmo. Un is hier een onbepaald lidwoord en drukt op zichzelf geen specifiek aantal uit. Voorbeeld: El ritmo cambia. — “Het tempo verandert.” constante beschrijft ritmo en betekent hier “gelijkmatig” of “constant”: het tempo blijft ongeveer hetzelfde. Het bijvoeglijk naamwoord staat na het zelfstandig naamwoord. In deze vorm is het enkelvoud; constante heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. Voorbeeld: Mantiene un ritmo constante. — “Het houdt een gelijkmatig tempo aan.” Samen vormen avanza a un ritmo constante en de vraagintonatie de betekenis: “Schuift de rij in een gelijkmatig tempo op?” De vraag gaat dus over de gelijkmatigheid van het tempo waarin de rij vooruitgaat.

5. El ritmo es irregular hoy. Algunas solicitudes tardan más de lo esperado.

   Het tempo is vandaag wisselend. Sommige verzoeken duren langer dan verwacht.

   ritmo

   tempo

   irregular

   wisselend; onregelmatig

   hoy

   vandaag

   Algunas

   sommige

   solicitudes

   verzoeken; aanvragen

   tardan

   duren

   más de lo esperado

   meer dan verwacht

   Uitgebreide uitleg

   ritmo betekent hier het tempo of de snelheid waarmee iets voortgaat. Het is een zelfstandig naamwoord: el ritmo is mannelijk enkelvoud. Een bruikbaar patroon is a un ritmo constante = “in een constant tempo”, zoals in de vorige zin. irregular beschrijft ritmo en staat daarom in het mannelijk enkelvoud. Hier betekent het “wisselend” of “onregelmatig”: het tempo verloopt niet gelijkmatig. De vorm verandert naar irregular bij zowel mannelijk als vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud wordt het irregulares. hoy betekent “vandaag” en geeft aan wanneer de beschreven situatie geldt. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Algunas betekent “sommige” en staat hier in het vrouwelijk meervoud, omdat het bij solicitudes hoort. Het drukt een onbepaalde deelgroep uit, niet noodzakelijk een exact aantal. Vergelijk algunos bij mannelijke meervoudige zelfstandige naamwoorden. solicitudes is het meervoud van solicitud: “verzoeken” of, afhankelijk van de context, “aanvragen”. In deze zin verwijst het naar verzoeken/aanvragen die worden afgehandeld. Het enkelvoud is solicitud; het meervoud krijgt -es. tardan is de tegenwoordige tijd van tardar in de derde persoon meervoud: “duren” of “tijd nodig hebben”. Het onderwerp is algunas solicitudes, daarom staat het werkwoord in het meervoud. Een herbruikbaar patroon is algo tarda ... = “iets duurt ...”; bij een meervoudig onderwerp wordt dat tardan. más de lo esperado betekent “langer dan verwacht”. más geeft de vergelijking aan. In lo esperado wordt esperado als een onzijdig gevormde nominalisering gebruikt: letterlijk ongeveer “het verwachte”. De volledige uitdrukking vergelijkt de werkelijke duur met de verwachte duur. más de kan ook vóór een hoeveelheid staan, maar hier volgt de nominale uitdrukking lo esperado. Samen betekent El ritmo es irregular hoy dat het tempo vandaag wisselend is. Daarna specificeert Algunas solicitudes tardan más de lo esperado dat sommige verzoeken langer duren dan verwacht. De hele uiting betekent dus: “Het tempo is vandaag wisselend. Sommige verzoeken duren langer dan verwacht.”

6. Si me alejo un momento, ¿puedo volver al mismo lugar?

   Als ik even wegga, kan ik dan op dezelfde plek terugkomen?

   Si

   als

   me alejo

   ga ik weg

   momento

   moment

   puedo

   kan ik

   volver

   terugkomen

   mismo

   zelfde

   lugar

   plek

   Uitgebreide uitleg

   Si leidt hier een voorwaarde in: “als”. Het patroon si + werkwoord maakt duidelijk onder welke voorwaarde iets geldt. Voorbeeld: Si vienes, hablamos. — Als je komt, praten we. me alejo komt van alejarse, “zich verwijderen” of “weggaan”. me is hier een reflexief voornaamwoord in de eerste persoon enkelvoud: de spreker verwijdert zichzelf van de huidige plaats. alejo is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik ga weg” of “ik verwijder me”. Het voornaamwoord zegt op zichzelf niet hoe lang of hoe ver de spreker weggaat. momento betekent hier “moment”. In un momento betekent het geheel “even” of “een moment”; het onbepaalde lidwoord un geeft hier geen nauwkeurige telbare hoeveelheid aan. Voorbeeld: Espera un momento. — Wacht even. puedo is de eerste persoon enkelvoud van poder, “kunnen”. Het drukt hier uit dat de spreker vraagt of terugkomen mogelijk of toegestaan is: “kan ik?”. De tegenwoordige vormen zijn bijvoorbeeld puedo — ik kan en puedes — jij kunt; de vorm verandert dus mee met de persoon. volver is een infinitief en betekent “terugkomen” of “teruggaan”. Na poder staat in het Spaans de infinitief: puedo volver — ik kan terugkomen. In deze zin is volver niet zelf vervoegd; puedo draagt de persoonsinformatie. mismo betekent “zelfde”. Het stemt hier af op lugar: beide zijn mannelijk enkelvoud, daarom staat er mismo. De vorm verandert bijvoorbeeld naar misma bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en naar mismos of mismas in het meervoud. lugar betekent “plek” of “plaats”. el mismo lugar is “dezelfde plek”: mismo geeft aan dat het om dezelfde plaats gaat. Voorbeeld: Volvemos al lugar de antes. — We gaan terug naar de plek van eerder. Samen vormt Si me alejo un momento de voorwaarde “als ik even wegga”. ¿puedo volver al mismo lugar? vraagt vervolgens of de spreker naar diezelfde plek kan terugkomen. al is de samentrekking van a en el: volver al mismo lugar betekent “terugkomen naar dezelfde plek”. De volledige vraag is dus: “Als ik even wegga, kan ik dan op dezelfde plek terugkomen?”

7. Solo puedes conservar tu lugar si te quedas cerca de la fila.

   Je kunt je plek alleen behouden als je dicht bij de rij blijft.

   Solo

   alleen

   puedes

   kunt

   conservar

   behouden

   tu

   jouw

   lugar

   plek

   si

   als

   te quedas

   je blijft

   cerca de

   dicht bij

   la fila

   de rij

   Uitgebreide uitleg

   Solo beperkt hier de mogelijkheid: je kunt je plek uitsluitend behouden onder de voorwaarde die volgt. Het betekent hier dus alleen, niet dat iets in plaats van iets anders gebeurt. puedes komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor tú: tú puedes = jij kunt. Het hulpwerkwoord staat hier voor een infinitief: puedes conservar = je kunt behouden. Andere vormen zijn bijvoorbeeld puedo = ik kan en puede = hij/zij/u kan. conservar is een infinitief en betekent hier een bestaande plek behouden. Na poder blijft het volgende werkwoord in de infinitief: puedes conservar, niet een vervoegde vorm. Een bruikbaar patroon is poder + infinitief. tu is een bezittelijk woord bij lugar: tu lugar = jouw plek. Zonder accent is tu bezittelijk; tú met accent is het persoonlijk voornaamwoord jij. lugar is een zelfstandig naamwoord voor een plek of plaats. In tu lugar is het de plek van de aangesprokene. si leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent hier als. Het heeft in deze functie geen accent. Het patroon ... si ... verbindt een gevolg of mogelijkheid met een voorwaarde. te quedas komt van quedarse, blijven, en is de tegenwoordige tijd voor tú: te quedas = je blijft. te hoort hier bij het wederkerende werkwoord quedarse; quedas zonder te heeft niet automatisch dezelfde betekenis. In deze zin gaat het om op een plaats blijven. cerca de is een vaste voorzetseluitdrukking voor dicht bij of in de buurt van. Het volgende zelfstandig naamwoord benoemt waarmee de nabijheid wordt vergeleken. la fila betekent de rij. fila is vrouwelijk enkelvoud, daarom staat er la. Samen vormt cerca de la fila de plaatsvoorwaarde: dicht bij de rij blijven. De hele zin bouwt zo op: Solo puedes conservar tu lugar = je kunt je plek alleen behouden, si te quedas cerca de la fila = als je dicht bij de rij blijft. De vaste vertaling maakt duidelijk dat solo de mogelijkheid beperkt: dicht bij de rij blijven is hier nodig om de plek te behouden.

8. Entonces tengo que decidir si esto puede esperar.

   Dan moet ik beslissen of dit kan wachten.

   Entonces

   dan

   tengo que

   moet

   decidir

   beslissen

   si

   of

   esto

   dit

   puede

   kan

   esperar

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze conclusie met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het om een tijdstip in het verleden gaat; in deze zin is het een gevolgtrekking. Tengo que is de vaste constructie tener que + infinitief voor noodzaak of verplichting. Tengo is de eerste persoon enkelvoud van tener in de tegenwoordige tijd; que hoort bij deze constructie. Voorbeelden: Tengo que salir. — “Ik moet weg.” Tenemos que esperar. — “We moeten wachten.” Decidir is de infinitief “beslissen”. Na tener que blijft het volgende werkwoord in de infinitief: tengo que decidir, niet een vervoegde vorm. Voorbeeld: Ella tiene que decidir hoy. — “Zij moet vandaag beslissen.” Si leidt hier een indirecte ja/nee-vraag in: beslissen of iets kan wachten. Het is dus niet het voorwaardelijke si in de betekenis “als”, hoewel dat dezelfde spelling heeft. Het accentloze si in deze zin verschilt van sí (“ja”). Voorbeeld: No sé si viene. — “Ik weet niet of hij/zij komt.” Esto betekent “dit” en is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord voor iets dat als onzijdig of niet nader benoemd wordt opgevat. Het verwijst hier volgens de vertaling naar “dit”, zonder dat de zin een specifieker zelfstandig naamwoord noemt. Het staat als onderwerp van puede. Puede is de derde persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd. In deze zin betekent poder + infinitief “kunnen + werkwoord”: puede esperar = “kan wachten”. De enkelvoudsvorm past bij esto; het is niet pueden, de meervoudsvorm. Voorbeeld: Esto puede cambiar. — “Dit kan veranderen.” Esperar is de infinitief “wachten”. In puede esperar benoemt de infinitief de handeling die mogelijk is; puede draagt de vervoeging en de betekenis “kan”. Esperar kan in andere contexten ook “hopen” betekenen, maar hier ondersteunt de vertaling de betekenis “wachten”. Voorbeeld: Puedo esperar aquí. — “Ik kan hier wachten.” Samen betekent Entonces tengo que decidir “Dan moet ik beslissen”. De indirecte vraag si esto puede esperar betekent “of dit kan wachten”. De volledige uiting is dus: “Dan moet ik beslissen of dit kan wachten.”

9. Si este servicio es importante hoy, quedarte cerca es la opción más segura.

   Als deze service vandaag belangrijk is, is dichtbij blijven de veiligste keuze.

   servicio

   service/dienst

   importante

   belangrijk

   hoy

   vandaag

   quedarte

   blijven

   cerca

   dichtbij

   opción

   keuze

   más segura

   veiliger

   Uitgebreide uitleg

   servicio betekent hier “service/dienst”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is servicios. In este servicio is het mannelijk enkelvoud zichtbaar aan este. importante betekent “belangrijk”. Deze vorm verandert niet voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud: un servicio importante, maar ook una decisión importante. In het meervoud wordt het importantes. hoy betekent “vandaag”. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Voorbeeld: Hoy trabajo. — “Vandaag werk ik.” quedarte bestaat uit de infinitief quedar en het eraan vastgehechte wederkerende voornaamwoord te. Hier betekent het “blijven”; te markeert de tweede persoon enkelvoud, dus degene die blijft. De woordenboekvorm van het wederkerende werkwoord is quedarse, maar in deze infinitiefconstructie past het voornaamwoord bij de persoon: quedarme, quedarte, quedarse. Het betekent niet op zichzelf “dichtbij”: dat komt van het aparte cerca. Voorbeeld: Puedes quedarte aquí. — “Je kunt hier blijven.” cerca betekent “dichtbij” of “in de buurt”. Het is een bijwoord en verandert niet naar geslacht of meervoud. Samen met quedarte betekent quedarte cerca “dichtbij blijven”. Voorbeeld: El hotel está cerca. — “Het hotel is dichtbij.” opción betekent “optie/keuze”. Het meervoud is opciones. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er la opción en krijgt het bijvoeglijk naamwoord de vorm segura. más segura betekent op zichzelf “veiliger”. segura is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van seguro en stemt af op opción. De vergelijking gebruikt más: seguro = “veilig”, más seguro = “veiliger”. In de constructie la más segura betekent het geheel “de veiligste”. Voorbeeld: Esta ruta es más segura. — “Deze route is veiliger.” Si este servicio es importante hoy is de voorwaardelijke bijzin: “Als deze service vandaag belangrijk is”. Si leidt de voorwaarde in; es is hier de tegenwoordige vorm van ser bij este servicio. Daarna is quedarte cerca het onderwerp van de hoofdzin: “dichtbij blijven”. es la opción más segura zegt dat dit de veiligste keuze is. Samen betekent de hele zin: “Als deze service vandaag belangrijk is, is dichtbij blijven de veiligste keuze.”

10. Puedo enviarle un mensaje a la otra persona y explicarle el retraso.

    Ik kan de andere persoon een bericht sturen en de vertraging uitleggen.

    Puedo

    ik kan

    enviarle

    hem/haar sturen

    mensaje

    bericht

    otra

    andere

    persona

    persoon

    explicarle

    hem/haar uitleggen

    retraso

    vertraging

    Uitgebreide uitleg

    Puedo komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon enkelvoud: “ik kan”. Het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Het patroon puedo + infinitief is bruikbaar: Puedo esperar. = “Ik kan wachten.” enviarle bestaat uit het infinitief enviar (“sturen”) en het indirecte objectcliticum le (“aan hem/haar”). Le verwijst hier, in overeenstemming met de vaste vertaling en de context, naar de andere persoon. Bij een meervoudige ontvanger wordt les gebruikt. Puedo enviarle un mensaje. = “Ik kan hem/haar een bericht sturen.” mensaje is een zelfstandig naamwoord voor “bericht”. Het is mannelijk: un mensaje, el mensaje. Het patroon enviar un mensaje betekent letterlijk een bericht sturen; de ontvanger kan met a of met le worden aangeduid. otra betekent hier “andere” in la otra persona: de persoon die niet de eerder bedoelde persoon is. Het bijvoeglijk naamwoord stemt af met het zelfstandig naamwoord: otro mensaje (mannelijk enkelvoud), otra persona (vrouwelijk enkelvoud), otros mensajes en otras personas (meervoud). Otra zegt hier niet op zichzelf hoeveel personen er zijn. persona betekent “persoon”. Het woord is grammaticaal vrouwelijk, ook wanneer de bedoelde persoon zelf een man is: la persona, una persona. Daarom staat hier la otra persona; het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord bepaalt de vorm otra. explicarle bestaat uit explicar (“uitleggen”) plus le, opnieuw een enkelvoudig indirect object: “aan hem/haar uitleggen”. De ontvanger blijft dezelfde andere persoon. Puedo explicarle el problema. = “Ik kan hem/haar het probleem uitleggen.” Het directe object staat na het werkwoord: wat wordt uitgelegd? In deze zin is dat el retraso. retraso betekent “vertraging”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el retraso, un retraso. Het kan bijvoorbeeld ook in El retraso continúa. staan: “De vertraging duurt voort.” De zin bouwt op als Puedo + enviarle un mensaje + y + explicarle el retraso: “Ik kan aan de andere persoon een bericht sturen en aan die persoon de vertraging uitleggen.” Het onderwerp van beide infinitieven is dezelfde niet-uitgesproken ik; y verbindt de twee handelingen. A la otra persona maakt expliciet wie de ontvanger is, terwijl le in beide werkwoordsvormen naar die enkelvoudige ontvanger verwijst. De vaste betekenis is dus: “Ik kan de andere persoon een bericht sturen en de vertraging uitleggen.”

11. Eso debería ayudarle a entender por qué llegas tarde.

    Dat zou die persoon moeten helpen begrijpen waarom je te laat komt.

    Eso

    dat

    debería

    zou moeten

    ayudarle

    die persoon helpen

    entender

    begrijpen

    por qué

    waarom

    llegas

    je komt

    tarde

    te laat

    Uitgebreide uitleg

    Eso betekent hier “dat”. In combinatie met de vaste vertaling verwijst het naar iets dat eerder is genoemd of naar een hele situatie, niet naar de persoon die geholpen wordt. Eso is een onzijdige aanwijzende vorm; het is hier dus niet een gewone mannelijke of vrouwelijke enkelvoudsvorm. debería is de voorwaardelijke vorm van deber bij de derde persoon enkelvoud. Met een infinitief geeft debería + infinitief hier weer wat volgens de spreker zou moeten gebeuren: “zou moeten helpen”. ayudarle bestaat uit ayudar (“helpen”) en het aangehechte voornaamwoord le. In deze zin verwijst le, volgens de vaste vertaling en de context, naar de persoon die geholpen wordt. Het voornaamwoord le markeert hierbij niet het grammaticale geslacht. Voorbeeld: Quiero ayudarle. — “Ik wil die persoon helpen.” entender betekent “begrijpen”. Na ayudarle staat het als infinitief: ayudarle a entender betekent “die persoon helpen begrijpen”. ayudar a + infinitief is een bruikbaar patroon voor iemand helpen om iets te doen. por qué betekent “waarom” en leidt hier de vraag naar de reden in: por qué llegas tarde. Het accent onderscheidt deze vorm van porque, dat “omdat” betekent. Voorbeeld: Quiero entender por qué llegas tarde. — “Ik wil begrijpen waarom je te laat komt.” llegas is de tegenwoordige tijd van llegar bij tú: “je komt aan” of “je arriveert”. In deze zin gaat het om “je komt”. Voorbeeld: Llegas temprano. — “Je komt vroeg.” tarde betekent hier “te laat”. Het is een bijwoord dat aangeeft dat het komen later gebeurt dan passend of verwacht. In llegas tarde beschrijft het dus wanneer de persoon komt. Samen vormen de delen Eso debería ayudarle — “Dat zou die persoon moeten helpen”, a entender — “begrijpen”, en por qué llegas tarde — “waarom je te laat komt”. De volledige betekenis is: “Dat zou die persoon moeten helpen begrijpen waarom je te laat komt.”