Een restaurantbestelling controleren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Podemos revisar nuestro pedido antes de que salga la comida?

   Kunnen we onze bestelling doornemen voordat het eten komt?

   Podemos

   kunnen we

   revisar

   doornemen; controleren

   nuestro

   onze

   pedido

   bestelling

   antes de que

   voordat

   salga

   komt

   comida

   eten

   Uitgebreide uitleg

   Podemos komt van poder (kunnen) en is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: “wij kunnen”. In deze vraag drukt het samen met het infinitief revisar een voorstel of verzoek uit: “Kunnen we ...?” De vorm zelf geeft niet aan of de groep alleen uit mannen, alleen uit vrouwen of gemengd bestaat. revisar is een infinitief en betekent hier “doornemen” of “controleren”. Na podemos blijft het werkwoord in de infinitief: podemos revisar = “we kunnen doornemen”. Voorbeeld: Podemos revisar el menú. = “We kunnen het menu doornemen.” nuestro is een bezittelijk woord met de betekenis “ons/onze”. Het verwijst naar bezit of verbondenheid met nosotros/nosotras en staat hier in de mannelijke enkelvoudsvorm, omdat het bij het mannelijke enkelvoud pedido hoort. Vergelijk nuestro pedido met nuestra solicitud (“ons verzoek”); het bezittelijke woord stemt af op het bezeten zelfstandig naamwoord, niet op het aantal bezitters. pedido is hier een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: “bestelling”. In deze context gaat het dus om de bestelling die men wil doornemen. Voorbeeld: El pedido está listo. = “De bestelling is klaar.” antes de que is een vaste verbinding voor “voordat” en leidt een bijzin in. Na deze verbinding staat hier salga, een vorm van salir in de aanvoegende wijs. Het gaat om een gebeurtenis die nog moet plaatsvinden vanuit het perspectief van het doornemen van de bestelling. salga komt van salir en is de tegenwoordige aanvoegende wijs, derde persoon enkelvoud. De vorm past bij het enkelvoudige onderwerp la comida in de bijzin. Salir betekent letterlijk onder meer “naar buiten gaan” of “tevoorschijn komen”; bij eten betekent salga la comida hier dat het eten komt of wordt opgediend. Voorbeeld: Esperamos antes de que salga el tren. = “We wachten voordat de trein vertrekt.” comida is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Hier betekent het “eten” of “de maaltijd”, niet een persoon. In la comida is het het onderwerp van salga; daarom staat het werkwoord in de derde persoon enkelvoud. De opbouw is ¿Podemos revisar nuestro pedido (“Kunnen we onze bestelling doornemen”) gevolgd door antes de que salga la comida (“voordat het eten komt”). Samen betekent de hele zin: “Kunnen we onze bestelling doornemen voordat het eten komt?” De vraag stelt het doornemen van de bestelling voor en plaatst dat vóór de komst van het eten.

2. ¿Qué le gustaría confirmar?

   Wat wilt u bevestigen?

   Qué

   wat

   le gustaría

   zou u graag willen

   confirmar

   bevestigen

   Uitgebreide uitleg

   Qué is hier een vragend voornaamwoord met de betekenis ‘wat’. Het heeft een accent omdat het in een directe vraag staat. In deze zin vraagt het naar datgene wat bevestigd moet worden. le gustaría komt van gustar en staat in de voorwaardelijke wijs: gustar → gustaría. De vorm gustaría is de derde persoon enkelvoud; bij gustar is dat grammaticaal gekoppeld aan wat iemand prettig zou vinden. le verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar de aangesproken persoon: ‘u’. Samen betekent dit natuurlijk ‘zou u graag willen’. De beleefde aanspreekvorm blijkt uit de bedoelde vertaling; le gustaría moet niet woord voor woord als een gewoon werkwoord voor ‘willen’ worden behandeld. Confirmar is de infinitief ‘bevestigen’. Na gustaría geeft deze infinitief aan welke handeling de aangesproken persoon zou willen uitvoeren. Hetzelfde patroon is herbruikbaar: ¿Qué le gustaría pedir? — ‘Wat zou u graag willen bestellen?’ Samen vormt de zin ¿Qué le gustaría confirmar?: ‘Wat zou u willen bevestigen?’ of, zoals in de vaste vertaling, ‘Wat wilt u bevestigen?’ Het is een beleefde vraag naar de inhoud of het punt dat de ander wil bevestigen.

3. Pedí la versión suave, no la picante.

   Ik heb om de milde versie gevraagd, niet om de pittige.

   Pedí

   ik vroeg om

   versión

   versie

   suave

   mild

   no la picante

   niet de pittige

   Uitgebreide uitleg

   Pedí komt van pedir (vragen om, bestellen). Het is de verleden tijd voor de eerste persoon enkelvoud: “ik vroeg” of, afhankelijk van de context, “ik heb gevraagd”. Vergelijk pido voor “ik vraag” in de tegenwoordige tijd. De vorm zegt hier dat de spreker zelf om iets heeft gevraagd. versión betekent “versie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la: la versión = “de versie”. Het meervoud is versiones. suave betekent hier “mild”. Deze vorm eindigt op -e en verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk enkelvoud: bijvoorbeeld un sabor suave en una salsa suave. In het meervoud wordt het suaves. no la picante contrasteert de gevraagde versie met een andere versie: “niet de pittige”. Picante betekent hier “pittig” en beschrijft een vrouwelijke enkelvoudige versie. Het bijvoeglijk naamwoord wordt zelfstandig gebruikt; het zelfstandig naamwoord versión wordt niet herhaald, maar blijft begrepen: la picante = la versión picante. No sluit die andere optie uit; het ontkent niet dat er om een versie is gevraagd. Ook picante verandert in het enkelvoud niet naar mannelijk of vrouwelijk; in het meervoud is de vorm picantes. Samen betekent Pedí la versión suave “Ik heb om de milde versie gevraagd”. Daarna verduidelijkt no la picante dat het niet om de pittige versie ging. De volledige betekenis is dus: “Ik heb om de milde versie gevraagd, niet om de pittige.”

4. Déjeme comprobarlo con la cocina.

   Laat me dat even met de keuken controleren.

   Déjeme

   Laat me...

   comprobarlo

   dat controleren

   cocina

   keuken

   Uitgebreide uitleg

   Déjeme is de bevestigende gebiedende wijs van dejar voor usted, met me eraan vast: deje + me → déjeme. Hier betekent het “laat me…”. De informele tú-vorm is déjame. Het accentteken is nodig omdat het voornaamwoord de klemtoon- en spellingsstructuur van de vorm verandert. comprobarlo combineert het infinitief comprobar (“controleren” of “nagaan”) met het lijdendvoorwerpsvoornaamwoord lo. Hier verwijst lo naar datgene wat gecontroleerd wordt, zoals “dat” in de vaste vertaling. Na een infinitief wordt dit voornaamwoord eraan vast geschreven. Voorbeeld: Quiero comprobarlo. — “Ik wil het controleren.” cocina betekent hier “keuken”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la cocina. Met con vormt het con la cocina, “met de keuken”. In deze context kan daarmee de keuken of het keukenteam worden bedoeld; de zin specificeert niet verder welke van die lezingen bedoeld is. Samen betekenen Déjeme comprobarlo “Laat me dat controleren”, en con la cocina voegt toe dat dit met de keuken gebeurt. De volledige uiting betekent: “Laat me dat even met de keuken controleren.”

5. La guarnición es lo que más me preocupa.

   Het bijgerecht is waar ik me het meest zorgen over maak.

   guarnición

   bijgerecht

   es

   is

   lo que

   wat; datgene wat

   más

   het meest

   me preocupa

   baart me zorgen

   Uitgebreide uitleg

   guarnición is hier het zelfstandig naamwoord “bijgerecht”. Het is vrouwelijk; daarom staat ervoor la in la guarnición. Het meervoud is guarniciones. Voorbeeld: La guarnición está lista. — “Het bijgerecht is klaar.” es is de derde persoon enkelvoud van ser, in de tegenwoordige tijd. Hier verbindt het het onderwerp met een identificerende omschrijving: “is wat …”. De vorm is dus niet een bevel of een verleden tijd. Voorbeeld: Esto es importante. — “Dit is belangrijk.” lo que is een vaste betrekkelijke constructie met de betekenis “wat” of “datgene wat”. Lo is hier een onzijdige vorm: het verwijst niet naar een specifiek mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord, maar maakt van de volgende inhoud “datgene wat”. Voorbeeld: Esto es lo que necesito. — “Dit is wat ik nodig heb.” más geeft hier de hoogste graad aan bij me preocupa: “het meest”. Dat is iets anders dan más que, dat in een expliciete vergelijking meestal “meer dan” betekent. Voorbeeld: La espera es lo que más me preocupa. — “Het wachten is waar ik me het meest zorgen over maak.” me preocupa komt van preocupar, “zorgen baren” of “bezorgd maken”. Me is het voornaamwoord voor de persoon die de bezorgdheid ervaart; het is niet het onderwerp. Preocupa staat in de derde persoon enkelvoud, omdat lo que grammaticaal het onderwerp is van deze deelzin. De volgorde me preocupa betekent letterlijk ongeveer “baart me zorgen”. Voorbeeld: El retraso me preocupa. — “De vertraging baart me zorgen.” Samen is La guarnición het onderwerp: “het bijgerecht”. es lo que ... identificeert vervolgens wat precies de grootste zorg veroorzaakt, en más me preocupa zegt dat dit mij het meest zorgen baart. De volledige betekenis is daarom: “Het bijgerecht is waar ik me het meest zorgen over maak.”

6. Puedo añadir una nota clara para que preparen bien el pedido.

   Ik kan een duidelijke notitie toevoegen, zodat de bestelling goed wordt klaargemaakt.

   Puedo

   ik kan

   añadir

   toevoegen

   nota

   notitie

   clara

   duidelijk

   para que

   zodat

   preparen

   klaarmaken

   bien

   goed

   pedido

   bestelling

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: “ik kan”. Het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Poder wordt gevolgd door een infinitief: Puedo añadir = “ik kan toevoegen”. añadir is de infinitief “toevoegen”. Na puedo blijft het volgende werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Puedo cambiar la nota. — “Ik kan de notitie veranderen.” nota betekent hier “notitie”. Het is een zelfstandig naamwoord; het vrouwelijke enkelvoud blijkt ook uit het bijvoeglijk naamwoord clara. Clara is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van claro en betekent hier “duidelijk”. De vorm past zich aan nota aan: una nota clara. para que leidt hier een doelzin in: “zodat” of “opdat”. Na deze voegwoordelijke combinatie staat in het Spaans een vervoegde vorm in plaats van een infinitief, omdat de doelzin een eigen (hier niet uitgedrukt) handelende partij heeft. preparen is de derde persoon meervoud van preparar in de tegenwoordige conjunctief. In deze doelzin betekent het “klaarmaken”. De vorm zegt dat meerdere personen de bestelling klaarmaken, maar de zin benoemt niet wie dat precies zijn. Het is dus niet nodig om zonder extra informatie een specifieke groep aan te wijzen. Voorbeeld: Lo digo para que entiendan. — “Ik zeg het zodat ze het begrijpen.” bien is een bijwoord en betekent “goed”. Het beschrijft hier hoe het klaarmaken gebeurt; het verandert dus niet mee met een zelfstandig naamwoord. Het contrast is mal — “slecht”. pedido betekent “bestelling”. Het kan ook naar de bestelde zaken verwijzen, afhankelijk van de context; in deze zin gaat het om de bestelling die moet worden klaargemaakt. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord, maar hier staat geen lidwoord of bijvoeglijk naamwoord dat die eigenschap zichtbaar maakt. Samen vormen Puedo añadir una nota clara en para que preparen bien el pedido de betekenis: “Ik kan een duidelijke notitie toevoegen, zodat de bestelling goed wordt klaargemaakt.” De eerste deelzin benoemt wat de spreker kan doen; de tweede legt het doel van die notitie uit. De volledige zin beweert niet wie de bestelling klaarmaakt, alleen dat zij met dat doel goed moet worden klaargemaakt.

7. Eso ayuda. Solo queremos que la comida coincida con nuestro pedido.

   Dat helpt. We willen alleen dat de maaltijd overeenkomt met onze bestelling.

   Eso

   dat

   ayuda

   helpt

   Solo queremos

   we willen alleen

   que

   dat

   la comida

   de maaltijd

   coincida

   overeenkomt

   pedido

   bestelling

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en is een onzijdige aanwijzende vorm. Het kan naar een eerder genoemde situatie of handeling verwijzen; de zin legt niet precies vast welke afzonderlijke zaak bedoeld wordt. Vergelijk als voorbeeld: Eso funciona. — “Dat werkt.” ayuda is de derde persoon enkelvoud van ayudar (“helpen”). De uitgang past bij Eso: letterlijk “dat helpt”. De tegenwoordige tijd presenteert dit als iets dat nu relevant is. Voorbeeld: Esta nota ayuda. — “Deze notitie helpt.” Solo queremos combineert solo (“alleen”) met queremos, de eerste persoon meervoud van querer (“willen”). queremos betekent dus “wij willen”; solo beperkt wat zij willen, maar sluit het genoemde doel niet uit. Voorbeeld: Solo queremos descansar. — “We willen alleen rusten.” que leidt hier de inhoud in van wat men wil: queremos que ... (“we willen dat ...”). Na een wens of verlangen staat in het Spaans vaak de subjuntivo in de volgende bijzin, omdat die inhoud nog als gewenst wordt voorgesteld. la comida betekent “het eten” of, in deze context, “de maaltijd”. comida is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staan hier la en niet el. Voorbeeld: La comida está lista. — “Het eten is klaar.” coincida is de derde persoon enkelvoud van coincidir in de tegenwoordige subjuntivo. Het betekent hier “overeenkomt” en volgt op queremos que: de spreker beschrijft een gewenste overeenstemming, niet een vaststaand feit. De vorm heeft dezelfde persoon en hetzelfde getal als het onderwerp van de bijzin, namelijk la comida. Voorbeeld: Queremos que el resultado coincida. — “We willen dat het resultaat overeenkomt.” pedido betekent “bestelling”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; in de volledige zin wordt het voorafgegaan door nuestro (“onze”), dat met dit mannelijke enkelvoud overeenstemt. Hier gaat het om de bestelling waarmee de maaltijd moet overeenkomen. Samen betekent Eso ayuda “Dat helpt”. Daarna geeft Solo queremos que la comida coincida con nuestro pedido het beperkte doel: “We willen alleen dat de maaltijd overeenkomt met onze bestelling.” con verbindt datgene waarmee iets overeenkomt met de maaltijd, terwijl queremos que de gewenste situatie inleidt.

8. Lo entiendo. Es mejor comprobarlo antes de que llegue la comida.

   Ik begrijp het. Het is beter om het te controleren voordat het eten komt.

   Lo

   het

   entiendo

   ik begrijp

   mejor

   beter

   comprobarlo

   het controleren

   antes de que

   voordat

   llegue

   komt

   comida

   eten

   Uitgebreide uitleg

   Lo is een lijdendvoorwerpcliticum: hier betekent het “het”. De precieze referent wordt in deze zin niet genoemd. Lo kan verwijzen naar een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord of naar een neutraal idee of feit; het is niet het onderwerp. Vergelijk la voor een vrouwelijk enkelvoudig lijdend voorwerp en los/las voor meervouden. Entiendo is de eerste persoon enkelvoud van het presens van entender, “begrijpen”: yo entiendo = “ik begrijp”. In verschillende vormen van het presens verandert de stamklinker e in ie, maar het infinitief blijft entender. Samen betekenen lo entiendo en de Nederlandse vertaling: “ik begrijp het”. Es mejor geeft een onpersoonlijke aanbeveling: “het is beter”. Es is de derde persoon enkelvoud van ser. Mejor is de onregelmatige vergelijkende vorm bij bueno (“goed”): bueno → mejor. Hier gaat het om een voorkeur voor de volgende handeling, niet om een vergelijking van een concreet voorwerp. Comprobarlo bestaat uit het infinitief comprobar (“controleren, nagaan”) met het eraan vastgemaakte lijdendvoorwerpcliticum lo. Ook hier is de precieze referent niet genoemd. Spaans kan zo’n cliticum aan een infinitief vastmaken: comprobarlo = “het controleren”. Antes de que leidt een gebeurtenis in die eerder plaatsvindt dan een andere gebeurtenis: “voordat”. Na deze uitdrukking staat Spaans doorgaans in de conjunctief, omdat de latere gebeurtenis hier als nog te verwachten wordt voorgesteld. Llegue is de derde persoon enkelvoud van de presensconjunctief van llegar, “aankomen”. De vorm past bij het enkelvoudige onderwerp la comida: “voordat het eten aankomt”. Comida is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “eten” of, afhankelijk van de context, “maaltijd”. In la comida zie je het vrouwelijke lidwoord la. Het is het onderwerp van llegue; llegue is dus geen verbuiging van comida, maar een werkwoordsvorm die met dit enkelvoudige onderwerp overeenkomt. De volledige structuur is Es mejor + infinitief + objectcliticum + antes de que + conjunctiefzin: Es mejor comprobarlo antes de que llegue la comida. Dat betekent: “Het is beter om het te controleren voordat het eten komt.” De eerste zin, Lo entiendo, betekent afzonderlijk: “Ik begrijp het”.

9. ¿Podría confirmar el pedido antes de que sirvan la comida?

   Kunt u de bestelling bevestigen voordat het eten wordt opgediend?

   Podría

   zou u kunnen

   confirmar

   bevestigen

   el pedido

   de bestelling

   antes de que

   voordat

   sirvan

   opdienen

   la comida

   het eten

   Uitgebreide uitleg

   Podría betekent hier “zou u kunnen” en maakt van de vraag een beleefd verzoek. Het is de voorwaardelijke vorm van poder (“kunnen”) voor usted in het enkelvoud; de vorm kan buiten deze context ook bij él of ella horen. In deze zin wijst de vaste vertaling u op de beleefde aanspreekvorm. Vergelijk: ¿Podría ayudarme? — “Zou u mij kunnen helpen?” confirmar is het infinitief (“bevestigen”) dat volgt op podría: podría confirmar = “zou kunnen bevestigen”. De infinitief verandert hier niet mee met de persoon; die informatie zit in podría. Bijvoorbeeld: Quiero confirmar la reserva. — “Ik wil de reservering bevestigen.” el pedido betekent hier “de bestelling”. pedido is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat ervoor het lidwoord el. De vorm pedido kan in andere contexten ook met de betekenis “gevraagd” samenhangen, maar hier is het een zelfstandig naamwoord voor een bestelling. Voorbeeld: El pedido ya está listo. — “De bestelling is al klaar.” antes de que betekent “voordat” en leidt hier een bijzin in. Na deze uitdrukking staat in deze zin de aanvoegende wijs, omdat het opdienen nog vóór het bevestigen moet plaatsvinden en dus als toekomstige of nog niet gerealiseerde gebeurtenis wordt voorgesteld. Het is een vaste verbindingsuitdrukking; antes de zonder que wordt bijvoorbeeld gebruikt voor een zelfstandig naamwoord of infinitief: antes de salir — “voordat [iemand] vertrekt”. sirvan komt van servir (“opdienen”, hier: eten serveren). Dit is de tegenwoordige aanvoegende wijs in de derde persoon meervoud. In deze bijzin is de uitvoerder niet als specifieke persoon benoemd; de vertaling geeft de gebeurtenis weer als “het eten wordt opgediend”. Het meervoud zit dus in de werkwoordsvorm sirvan, niet in la comida. Voorbeeld: Esperamos antes de que sirvan la cena. — “We wachten voordat ze het avondeten opdienen.” la comida betekent “het eten” in deze context. comida is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, vandaar la. Het kan ook “maaltijd” betekenen; hier past “het eten” bij de vaste vertaling. Voorbeeld: La comida está lista. — “Het eten is klaar.” Samen vormt ¿Podría confirmar el pedido antes de que sirvan la comida? een beleefde vraag: “Kunt u de bestelling bevestigen voordat het eten wordt opgediend?” Podría confirmar vraagt om de bevestiging, en antes de que sirvan la comida geeft het tijdstip aan waarop dat volgens de spreker moet gebeuren.

10. Déjeme comprobarlo ahora y le diré si hay que cambiar algo.

    Laat me het nu controleren en ik laat u weten of er iets moet worden aangepast.

    Déjeme

    laat me

    comprobarlo

    het controleren

    ahora

    nu

    le diré

    ik laat u weten

    hay que

    moeten

    cambiar

    aanpassen

    algo

    iets

    Uitgebreide uitleg

    Déjeme is hier een beleefde bevestigende opdracht aan één persoon met usted: “laat mij”. De vorm bestaat uit deje (de subjunctiefvorm die in een usted-opdracht wordt gebruikt) plus het voornaamwoord me, dat de spreker aanduidt als degene die de handeling uitvoert. Vergelijk in een informele opdracht aan één tú: Déjame comprobarlo — “Laat me het controleren.” comprobarlo betekent hier “het controleren”. Het is comprobar (“controleren”) met het directe-objectvoornaamwoord lo eraan vast. Lo verwijst naar het te controleren gegeven; de zin specificeert niet zelfstandig precies wat dat is. Bij een vrouwelijk enkelvoudig direct object staat bijvoorbeeld comprobarla: Voy a comprobarla — “Ik ga haar/het vrouwelijke gegeven controleren.” ahora betekent “nu” en plaatst de controle in het huidige moment. Het verandert niet van vorm. le diré betekent hier “ik laat u weten”. Diré is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd van decir (“zeggen”, “vertellen”): decir → diré, “ik zal zeggen/vertellen”. Le is hier het indirecte-objectvoornaamwoord voor de aangesproken persoon, die volgens de vaste vertaling u is. Het is dus niet de persoon die controleert, maar degene aan wie de uitkomst wordt meegedeeld. hay que drukt een onpersoonlijke noodzaak uit: “moeten” of “nodig zijn om”. Het heeft geen specifiek persoonlijk onderwerp. In hay que cambiar algo ligt de nadruk op wat er nodig is, niet op wie precies moet handelen. Vergelijk Tengo que cambiarlo — “Ik moet het aanpassen”: daar is tengo wel gekoppeld aan een expliciet persoonlijk onderwerp, namelijk de spreker. cambiar is het infinitief “veranderen” of “aanpassen”. Na hay que blijft het infinitief staan. In deze zin gaat het om de mogelijkheid dat er iets aangepast moet worden; de vorm zegt niet wie dat zal doen. algo betekent “iets”. Het is een onbepaald voornaamwoord: er wordt wel een mogelijk te wijzigen gegeven genoemd, maar niet gespecificeerd welk gegeven dat is. Het is niet hetzelfde als de ontkenning nada (“niets”). Samen vormt de zin: “Laat mij het nu controleren en ik laat u weten of er iets moet worden aangepast.” Déjeme comprobarlo ahora geeft eerst het verzoek en de voorgenomen controle. y le diré voegt daarna de toekomstige mededeling aan u toe. si hay que cambiar algo noemt de inhoud waarvan de spreker u op de hoogte zal brengen: of een aanpassing nodig is.