Een activiteit kiezen bij wisselvallig weer | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. El tiempo puede cambiar, así que resulta difícil elegir una actividad.

   Het weer kan veranderen, dus het is lastig om een activiteit te kiezen.

   El tiempo

   het weer

   puede

   kan

   cambiar

   veranderen

   así que

   dus

   resulta

   blijkt te zijn

   difícil

   lastig

   elegir

   kiezen

   actividad

   activiteit

   Uitgebreide uitleg

   El tiempo betekent hier “het weer”. tiempo kan ook “tijd” betekenen; de betekenis “weer” blijkt hier uit de verandering en uit de vertaling. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el tiempo, meervoud los tiempos. Voor “het weer” blijft het enkelvoudig, ook als het weer verschillende aspecten heeft. Puede is de tegenwoordige tijd van poder bij de derde persoon enkelvoud: puede = “kan”. Het onderwerp is hier el tiempo, dus de vorm is enkelvoud. Het werkwoord poder wordt gevolgd door een infinitief: puede cambiar = “kan veranderen”. Andere nuttige vormen zijn puedo = “ik kan” en pueden = “zij/ze kunnen”. Cambiar is de infinitief “veranderen”. Na poder staat deze onvervoegde vorm. Dezelfde infinitief kan ook zelfstandig na andere werkwoorden staan, bijvoorbeeld: Quiero cambiar de actividad. = “Ik wil van activiteit veranderen.” Así que verbindt een gevolg met wat eraan voorafgaat: “dus” of “daarom”. Het eerste deel geeft de reden of omstandigheid; wat daarna komt, is het gevolg. Het sluit El tiempo puede cambiar dus aan op resulta difícil elegir una actividad. Resulta is de derde persoon enkelvoud van resultar, hier in de betekenis “blijkt” of “valt uit”. In de constructie resulta difícil + infinitief beschrijft difícil hoe de handeling wordt ervaren: resulta difícil elegir = “het blijkt lastig om te kiezen”. Het onderwerp is niet een genoemde persoon; de hele handeling elegir una actividad vormt inhoudelijk datgene wat lastig is. Difícil betekent “lastig” of “moeilijk”. Het woord verandert in deze vorm niet voor mannelijk of vrouwelijk enkelvoud: un ejercicio difícil en una actividad difícil. In het meervoud krijgt het wel -es: ejercicios difíciles. Elegir is de infinitief “kiezen”. In de zin gaat het om het kiezen van een activiteit, maar de infinitief zelf drukt geen persoon of tijd uit. In de tegenwoordige tijd verandert de stam in sommige vormen: elijo = “ik kies”, eliges = “jij kiest”, elige = “hij/zij kiest”. Dat is een ander gebruik dan het onvervoegde elegir na difícil. Actividad betekent “activiteit”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la actividad; het meervoud is las actividades. In una actividad is una een onbepaald lidwoord bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; het lidwoord beweert op zichzelf geen numerieke telling. Samen betekent El tiempo puede cambiar dat het weer kan veranderen. Así que leidt het gevolg in. In resulta difícil elegir una actividad wordt het kiezen van een activiteit als lastig beschreven. De volledige betekenis is daarom: “Het weer kan veranderen, dus het is lastig om een activiteit te kiezen.”

2. Elige algo que también se pueda hacer bajo techo si llueve.

   Kies iets dat ook binnen doorgaat als het regent.

   Elige

   kies

   algo

   iets

   también

   ook

   se pueda hacer

   gedaan kan worden

   bajo techo

   binnen

   si llueve

   als het regent

   Uitgebreide uitleg

   Elige is de bevestigende gebiedende wijs van elegir voor tú (enkelvoud): “kies”. De vorm spreekt dus één aangesproken persoon aan. In een beleefde aanspraak aan usted zou de vorm elija zijn. Voorbeeld: Elige una actividad. — “Kies een activiteit.” algo betekent hier “iets” en is een onbepaald voornaamwoord: de spreker noemt nog niet precies wat gekozen moet worden. Het kan ook als zelfstandig naamwoordelijk element optreden, bijvoorbeeld algo interesante — “iets interessants”. también voegt “ook” toe: de bedoelde mogelijkheid komt naast een andere mogelijkheid te staan. Het betekent hier niet “in plaats van”. Voorbeeld: También podemos ir mañana. — “We kunnen ook morgen gaan.” se pueda hacer bestaat uit de onpersoonlijke/passieve se-constructie met pueda en het infinitief hacer. poder betekent “kunnen”; pueda is de tegenwoordige conjunctief, derde persoon enkelvoud. Die vorm past hier bij algo in de betrekkelijke bijzin que ...: het gaat om iets dat mogelijk is, niet om een zelfstandige mededeling dat iets zeker gebeurt. hacer blijft de infinitief “doen” of “maken”; samen betekent de uitdrukking hier dat iets gedaan kan worden. Voorbeeld: Busco algo que se pueda hacer en casa. — “Ik zoek iets dat thuis gedaan kan worden.” bajo techo betekent letterlijk “onder een dak” en wordt hier gebruikt voor “binnen” of “overdekt”. Het is een vaste ruimtelijke uitdrukking; bajo betekent in deze combinatie “onder”. Voorbeeld: Comemos bajo techo. — “We eten binnen.” si llueve betekent “als het regent”. llueve is de tegenwoordige vorm van llover voor de derde persoon enkelvoud; bij dit weerwerkwoord wordt normaal geen expliciet onderwerp genoemd. si leidt de voorwaardelijke bijzin in. Voorbeeld: Salimos si no llueve. — “We gaan naar buiten als het niet regent.” Samen heeft de zin de herbruikbare opbouw Elige algo que ... si ...: “Kies iets dat ... als ...”. Elige algo geeft de opdracht om iets te kiezen; que también se pueda hacer bajo techo beperkt algo tot een activiteit die bovendien binnen uitvoerbaar is; si llueve geeft de voorwaarde waaronder die binnenoptie relevant is. De volledige betekenis is: “Kies iets dat ook binnen doorgaat als het regent.”

3. El mercado al aire libre suena divertido, pero la lluvia podría resultar incómoda.

   De markt in de openlucht klinkt leuk, maar door de regen kan het daar onprettig worden.

   mercado

   markt

   al aire libre

   in de openlucht

   suena

   klinkt

   divertido

   leuk

   lluvia

   regen

   podría

   zou kunnen

   resultar

   worden; uitvallen

   incómoda

   onprettig

   Uitgebreide uitleg

   mercado betekent hier “markt”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mercados. Het lidwoord el en het bijvoeglijk naamwoord divertido laten hier zien dat het om een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord gaat. al aire libre is een vaste manier om te zeggen dat iets buiten, in de openlucht plaatsvindt. al is hier de samentrekking van a + el; de uitdrukking als geheel functioneert als een bepaling bij mercado. suena komt van sonar (“klinken”). In deze zin betekent het niet letterlijk dat de markt een geluid maakt, maar dat het idee van die markt leuk overkomt. suena is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, passend bij el mercado. Een bruikbaar patroon is algo suena + bijvoeglijk naamwoord: La idea suena interesante = “Het idee klinkt interessant.” divertido betekent hier “leuk” of “plezierig”. Het is het bijvoeglijk naamwoord bij mercado en staat daarom in het mannelijk enkelvoud. De vormen zijn bijvoorbeeld divertido bij een mannelijk enkelvoudig woord en divertida bij een vrouwelijk enkelvoudig woord: La actividad es divertida = “De activiteit is leuk.” lluvia betekent “regen”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la lluvia; het meervoud is las lluvias. In la lluvia podría resultar incómoda is dit het onderwerp van het tweede deel. podría komt van poder (“kunnen”). Deze vorm is de conditionele tijd, derde persoon enkelvoud: “zou kunnen”. Hij maakt de mogelijkheid voorzichtig of niet-stellig, niet zeker. Vergelijk puede resultar (“kan uitvallen”) met podría resultar (“zou kunnen uitvallen”). resultar betekent hier “uitvallen” of “blijken te zijn”, vooral bij een beoordeling of gevolg. Na podría staat het in de infinitief: podría resultar .... Bijvoorbeeld: El plan podría resultar difícil = “Het plan zou moeilijk kunnen uitvallen.” incómoda betekent hier “onprettig” of “ongemakkelijk”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van incómodo, omdat het als naamwoordelijk deel bij la lluvia hoort. De mannelijke enkelvoudsvorm is incómodo, zoals in El viaje es incómodo = “De reis is ongemakkelijk.” Samen betekent El mercado al aire libre suena divertido: “De markt in de openlucht klinkt leuk.” Daarna geeft pero een contrast aan: la lluvia podría resultar incómoda betekent “de regen zou onprettig kunnen uitvallen”. De hele uiting is dus: “De markt in de openlucht klinkt leuk, maar door de regen kan het daar onprettig worden.”

4. Un museo sería más fácil si hace mal tiempo.

   Een museum zou gemakkelijker zijn als het weer slecht wordt.

   museo

   museum

   sería

   zou zijn

   más fácil

   gemakkelijker

   si

   als

   hace mal tiempo

   het is slecht weer

   Uitgebreide uitleg

   museo betekent hier “museum”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is museos. In deze zin staat het na het onbepaalde lidwoord un: un museo = “een museum”. sería is de vorm van ser voor de voorwaardelijke betekenis: “zou zijn”. De vorm past bij een enkelvoudig onderwerp, hier un museo. Vergelijk: es = “is”, sería = “zou zijn”. Voorbeeld: Sería útil. — “Dat zou nuttig zijn.” más fácil betekent “gemakkelijker”. fácil is de basisvorm; más fácil is de vergelijkende vorm met más (“meer”). Het bijvoeglijk naamwoord verwijst hier naar museo en blijft in deze vorm gelijk voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud. Voorbeeld: Este camino es más fácil. — “Deze weg is gemakkelijker.” si leidt de voorwaarde in en betekent hier “als”. Het geeft aan onder welke omstandigheid de uitspraak geldt. Een veelgebruikt patroon is sería ... si ...: “zou ... zijn als ...”. hace mal tiempo is de gebruikelijke Spaanse weeruitdrukking voor “het is slecht weer”. hace is hier de tegenwoordige vorm van hacer in een onpersoonlijke weeruitdrukking; er is geen afzonderlijke persoon als onderwerp bedoeld. Vergelijk hace buen tiempo = “het is mooi weer”. Samen betekent Un museo sería más fácil si hace mal tiempo: “Een museum zou gemakkelijker zijn als het weer slecht wordt.” De hoofdzin zegt dat een museum dan de gemakkelijkere optie zou zijn; si hace mal tiempo noemt de voorwaarde. In deze context sluit dat aan bij het buitenmarktplan en de mogelijkheid van regen, zonder te beweren dat het weer daadwerkelijk slecht wordt.

5. Así tenemos flexibilidad sin cancelar el día.

   Zo blijven we flexibel zonder de dag af te zeggen.

   Así

   zo

   tenemos

   we hebben

   flexibilidad

   flexibiliteit

   sin

   zonder

   cancelar

   afzeggen

   día

   dag

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier “zo” of “op die manier”. Het verwijst naar de gekozen aanpak en leidt de hoofdzin in: Así evitamos problemas. — “Zo vermijden we problemen.” tenemos is de tegenwoordige tijd van tener (“hebben”) voor nosotros/nosotras: “wij hebben”. De vorm voor “ik heb” is tengo. In deze zin vormt tenemos flexibilidad de betekenis die in de vaste vertaling natuurlijk wordt weergegeven als “we blijven flexibel”. flexibilidad is een zelfstandig naamwoord: “flexibiliteit”. Het bijbehorende bijvoeglijke naamwoord is flexible: un plan flexible — “een flexibel plan”. sin betekent “zonder” en staat hier voor een infinitief. Het beschrijft dat de handeling na sin niet plaatsvindt binnen de genoemde situatie: sin esperar — “zonder te wachten”. Het betekent hier niet dat die handeling door iets anders wordt vervangen. cancelar is de infinitief “afzeggen” of “annuleren”. Na sin blijft deze vorm onvervoegd: sin cancelar. In deze zin is het begrepen onderwerp dezelfde groep als bij tenemos, namelijk “wij”. día betekent “dag”. In el día maakt het bepaalde lidwoord duidelijk dat het om de bedoelde dag gaat; el drukt op zichzelf geen numerieke telling uit. Samen betekent Así tenemos flexibilidad hier “Zo blijven we flexibel”, en sin cancelar el día “zonder de dag af te zeggen”. De hele uiting betekent dus: “Zo blijven we flexibel zonder de dag af te zeggen.”

6. Diles a todos cuál es el plan principal y cuál es la opción bajo techo antes de que salgan.

   Vertel iedereen wat het hoofdplan is en wat we binnen kunnen doen voordat ze vertrekken.

   Diles

   zeg het hun

   a todos

   aan iedereen

   cuál

   welke / wat

   el plan

   het plan

   principal

   belangrijkste

   la opción

   de optie

   bajo techo

   binnen

   antes de que

   voordat

   salgan

   vertrekken

   Uitgebreide uitleg

   Diles betekent hier “zeg het hun”. Het is de bevestigende gebiedende wijs van decir voor tú (“zeg”), met het meervoudige meewerkend-voorwerpscliticum les (“hun”): di + les → diles. Het bevel is dus aan één aangesproken persoon gericht; les verwijst naar de mensen die met a todos worden aangeduid. a todos betekent “aan iedereen”. a markeert hier de ontvangers van de mededeling en todos betekent “iedereen” in deze context, zonder dat er een exact aantal wordt gegeven. cuál betekent hier “wat / welk(e)”. In cuál es ... staat het in een indirecte vraag: “wat ... is”. Het accentteken onderscheidt dit vragende woord van het betrekkelijke cual zonder accent. In deze zin verschijnt dezelfde constructie tweemaal: cuál es el plan principal en cuál es la opción bajo techo. el plan betekent “het plan”. Het zelfstandig naamwoord plan is mannelijk; daarom staat het lidwoord hier als el. Een bruikbaar contrast is la opción, omdat dat zelfstandig naamwoord vrouwelijk is en dus la krijgt. principal betekent hier “belangrijkste / hoofd-”. Het beschrijft plan en staat erna; het heeft hier de vorm voor enkelvoud. principal heeft dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud: el plan principal, maar ook la razón principal. In het meervoud is de vorm principales, bijvoorbeeld los planes principales. la opción betekent “de optie / keuze”. opción is vrouwelijk en enkelvoud, wat zichtbaar is in la; het meervoud is las opciones. Hier wordt deze optie verder bepaald door bajo techo. bajo techo is een vaste woordgroep met de betekenis “binnen” of “onder dak”. Letterlijk verwijst bajo naar iets dat zich onder een dak bevindt, maar als geheel geeft de groep de binnenoptie aan. Het is dus niet nodig om bajo hier als een los voorzetsel met een willekeurig object te vertalen. antes de que betekent “voordat”. Deze voegwoordelijke groep leidt hier een bijzin in. Na antes de que staat doorgaans de subjuntivo, omdat de gebeurtenis in die bijzin nog niet heeft plaatsgevonden op het genoemde moment. salgan betekent hier “ze vertrekken”. Het is de tegenwoordige subjuntivo van salir voor de derde persoon meervoud: salir → salgan. In combinatie met antes de que verwijst de vorm naar het vertrek van de betrokken mensen; de vaste vertaling maakt dat in het Nederlands expliciet als “ze”. Samen betekent de zin: “Zeg tegen iedereen wat het hoofdplan is en wat de optie binnen is, voordat ze vertrekken.” De eerste indirecte vraag benoemt het hoofdplan, de tweede benoemt de binnenoptie, en antes de que salgan geeft aan dat beide informatie-eenheden vóór hun vertrek moeten worden meegedeeld.

7. Enviaré las dos opciones antes de que nos encontremos.

   Ik stuur beide keuzes voordat we elkaar ontmoeten.

   Enviaré

   ik zal sturen

   opciones

   keuzes; opties

   antes de que

   voordat

   nos encontremos

   we elkaar ontmoeten

   Uitgebreide uitleg

   Enviaré is de eerste persoon enkelvoud van de Spaanse toekomende tijd van enviar (“sturen”). De uitgang -é geeft aan dat het onderwerp “ik” is en dat het sturen in de toekomst plaatsvindt. Vergelijk envío (“ik stuur”, tegenwoordige tijd) en envié (“ik stuurde”, verleden tijd). opciones is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord opción (“keuze; optie”). In deze zin gaat het om de keuzes die gestuurd worden. Las dos ervoor geeft aan dat het er twee zijn: las stemt overeen met het vrouwelijk meervoud en dos noemt het aantal. Voorbeeld: Tengo dos opciones. — “Ik heb twee keuzes.” antes de que leidt een gebeurtenis in die vóór een andere gebeurtenis plaatsvindt: “voordat”. Na deze uitdrukking gebruikt het Spaans doorgaans de aanvoegende wijs wanneer de volgende gebeurtenis nog niet gerealiseerd is. Hier verwijst de ontmoeting naar een later verwacht moment; daarom staat er nos encontremos. nos encontremos is de eerste persoon meervoud van de tegenwoordige aanvoegende wijs van encontrarse, hier met de betekenis “elkaar ontmoeten”. Encontremos is de vervoegde werkwoordsvorm van encontrar; nos staat als afzonderlijk voorgeplaatst voornaamwoord ervoor, niet aan het werkwoord vast. In deze wederkerige constructie geeft nos samen met encontrarse de betekenis “elkaar”, en de werkwoordsvorm hoort bij “wij”. Voorbeeld: Es posible que nos encontremos mañana. — “Het is mogelijk dat we elkaar morgen ontmoeten.” Samen betekent enviaré las dos opciones “ik zal beide keuzes sturen”. Antes de que nos encontremos voegt de tijdsrelatie “voordat we elkaar ontmoeten” toe: het sturen gebeurt eerst en de ontmoeting later. De volledige zin betekent dus: “Ik stuur beide keuzes voordat we elkaar ontmoeten.”

8. La gente afronta mejor los cambios cuando conoce pronto la alternativa.

   Mensen gaan beter met veranderingen om als ze vroeg weten wat het alternatief is.

   gente

   mensen

   afronta

   gaat om met

   mejor

   beter

   cambios

   veranderingen

   cuando

   wanneer; als

   conoce

   weet; kent

   pronto

   vroeg

   alternativa

   alternatief

   Uitgebreide uitleg

   gente betekent hier “mensen”. Het is een vrouwelijk enkelvoudig Spaans zelfstandig naamwoord, ook al verwijst het meestal naar meerdere personen: la gente. Daarom staat het werkwoord in deze zin in het enkelvoud: afronta. Een bruikbaar voorbeeld is: La gente espera. — “De mensen wachten.” afronta komt van afrontar en is hier de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Het betekent in deze context “omgaan met” of “het hoofd bieden aan”. De vorm past bij la gente; bij een meervoudig onderwerp zou je bijvoorbeeld afrontan gebruiken. Voorbeeld: El equipo afronta el problema. — “Het team gaat met het probleem om.” mejor is de vergelijkende vorm van bien: bien — “goed”, mejor — “beter”, el mejor — “de beste”. Hier beschrijft het hoe de mensen met veranderingen omgaan. Voorbeeld: Ahora trabajo mejor. — “Nu werk ik beter.” cambios komt van cambio, “verandering”, en is hier het meervoud. Los stemt overeen met het mannelijke meervoud cambios; het zelfstandig naamwoord zelf bepaalt dus zijn grammaticale geslacht, niet alleen het lidwoord. Voorbeeld: Los cambios son importantes. — “Veranderingen zijn belangrijk.” cuando leidt hier de bijzin in die het moment of de omstandigheid beschrijft: “wanneer” of “als”. Het verbindt afronta mejor los cambios met de situatie waarin dat gebeurt. Voorbeeld: Te llamo cuando llego. — “Ik bel je als ik aankom.” conoce komt van conocer en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. In deze zin betekent het “weet” in de betekenis dat iemand iets kent of ervan op de hoogte is; het onderwerp is hier, volgens de vaste vertaling, la gente. Voorbeeld: Ella conoce la respuesta. — “Zij kent het antwoord.” pronto betekent hier “vroeg” of “al snel”, dus op een vroeg moment. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon, getal of geslacht. In conoce pronto bepaalt het wanneer de kennis wordt verkregen. Voorbeeld: Lo sabremos pronto. — “We zullen het snel weten.” alternativa is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “alternatief” of “andere mogelijkheid”. Het lidwoord la stemt overeen met deze enkelvoudige vorm: la alternativa. In deze zin gaat het om de alternatieve mogelijkheid die men vroeg leert kennen. Voorbeeld: La alternativa es sencilla. — “Het alternatief is eenvoudig.” De hele zin bestaat uit La gente afronta mejor los cambios — “Mensen gaan beter met veranderingen om” — gevolgd door cuando conoce pronto la alternativa — “als ze vroeg weten wat het alternatief is”. Samen betekent de zin: “Mensen gaan beter met veranderingen om als ze vroeg weten wat het alternatief is.” De bijzin met cuando geeft de omstandigheid aan waarin dat betere omgaan met veranderingen plaatsvindt.