Rugpijn door een verkeerde werkhouding | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Me duele la zona lumbar después de estar sentado todo el día en mi escritorio.

   Mijn onderrug doet pijn nadat ik de hele dag aan mijn bureau heb gezeten.

   Me duele

   het doet me pijn

   zona

   zone; gebied

   lumbar

   lumbaal; van de onderrug

   después de

   nadat; na

   estar sentado

   zitten

   todo el día

   de hele dag

   escritorio

   bureau

   Uitgebreide uitleg

   Me duele gebruikt het Spaanse patroon dolerle algo a alguien: letterlijk doet iets pijn aan iemand. Me is hier het indirecte object voor “aan mij”, terwijl duele de derde persoon enkelvoud is van doler, omdat la zona grammaticaal het onderwerp is. Vergelijk: Me duelen las piernas. — “Mijn benen doen pijn.” zona betekent hier “gebied” of “zone”. In zona lumbar vormt het samen met het volgende bijvoeglijk naamwoord een vaste, nuttige aanduiding voor de onderrug. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk enkelvoud: la zona; het meervoud is las zonas. lumbar betekent “lumbaal” of “van de onderrug”. Het beschrijft zona en staat erna. De vorm lumbar blijft hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud wordt dat lumbares. Bijvoorbeeld: dolor lumbar — “lumbale pijn”. después de betekent “na” of “nadat”. Voor een handeling volgt hier een infinitief: después de + infinitief. Bijvoorbeeld: Después de comer, camino. — “Na het eten loop ik.” estar sentado betekent hier “zitten” of “gezeten zijn”. estar is de infinitief “zijn”; sentado is het voltooid deelwoord dat hier als bijvoeglijk woord wordt gebruikt. De zichtbare vorm sentado is mannelijk enkelvoud. In een andere constructie kan het overeenkomen met het bedoelde onderwerp, bijvoorbeeld estar sentada voor een vrouwelijk enkelvoudig onderwerp en estar sentados voor een mannelijk of gemengd meervoud. Na después de staat de hele infinitiefgroep: después de estar sentado — “nadat ik heb gezeten”. todo el día geeft de volledige duur aan: “de hele dag”. todo stemt af op día, dat mannelijk enkelvoud is. Andere vormen zijn bijvoorbeeld toda la noche — “de hele nacht” — en todos los días — “elke dag” of “alle dagen”. In en mi escritorio betekent en “aan/op/in”, afhankelijk van de plaatselijke relatie, en mi betekent “mijn”. Escritorio is hier “bureau”, dus en mi escritorio betekent “aan mijn bureau”. Mi verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud is het mis, zoals in mis libros — “mijn boeken”. De delen bouwen de zin als volgt op: Me duele (“het doet me pijn”) + la zona lumbar (“de onderrug”) + después de estar sentado todo el día (“nadat ik de hele dag heb gezeten”) + en mi escritorio (“aan mijn bureau”). Samen betekent de uiting: “Mijn onderrug doet pijn nadat ik de hele dag aan mijn bureau heb gezeten.”

2. Puede que tu silla no te dé suficiente apoyo.

   Je stoel geeft je misschien niet genoeg steun.

   Puede que

   misschien dat

   silla

   stoel

   dé

   geeft

   suficiente

   voldoende; genoeg

   apoyo

   steun

   Uitgebreide uitleg

   Puede que drukt een mogelijkheid uit: “misschien dat …”. Na deze uitdrukking staat in het Spaans normaal de aanvoegende wijs (subjuntivo), omdat de spreker de bewering niet als zeker presenteert. Vergelijk: Puede que llueva = “Misschien regent het.” Dit is iets anders dan een stellige mededeling met puede als gewoon werkwoord, bijvoorbeeld Puede ayudarte = “Hij/zij kan je helpen.” tu silla betekent hier “je stoel”. Tu zonder accent is het bezittelijk woord “je”; tú met accent is het persoonlijk voornaamwoord “jij”. Silla is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord en andere woorden die ermee overeenkomen zouden daarom vrouwelijk zijn, bijvoorbeeld una silla cómoda = “een comfortabele stoel”. dé is hier de vorm van dar (“geven”) in de derde persoon enkelvoud van de subjuntivo: “geeft”. De vorm heeft een accent om haar te onderscheiden van de zonder accent, dat bijvoorbeeld “van” of “uit” kan betekenen. In que tu silla no te dé is de stoel grammaticaal het onderwerp van dé, terwijl te aangeeft aan wie de steun wordt gegeven: aan jou. Suficiente betekent “voldoende” of “genoeg”. Het kan vóór een zelfstandig naamwoord staan, zoals hier in suficiente apoyo, en het verandert in deze vorm niet voor mannelijk of vrouwelijk; in het meervoud wordt het suficientes. Voorbeeld: Tenemos suficiente tiempo = “We hebben genoeg tijd.” Apoyo betekent hier “steun”, in de concrete zin van ondersteuning die een stoel biedt. Het is een zelfstandig naamwoord bij het werkwoord dar: de stoel “geeft steun”. Het verwante werkwoord apoyar betekent “steunen” of “ondersteunen”, maar dat is niet de vorm die in de zin staat. Voorbeeld: El respaldo ofrece buen apoyo = “De rugleuning biedt goede steun.” Samen vormen de delen Puede que + tu silla + no te dé + suficiente apoyo de betekenis: “Misschien geeft je stoel je niet genoeg steun.” No ontkent het geven van voldoende steun; het maakt dus niet de mogelijkheid zelf ongedaan. De zin presenteert onvoldoende steun als een mogelijkheid, niet als een zekerheid.

3. También me inclino hacia delante porque mi monitor está demasiado lejos.

   Ik leun ook naar voren omdat mijn monitor te ver weg staat.

   También

   ook

   me inclino

   ik leun

   hacia delante

   naar voren

   porque

   omdat

   mi

   mijn

   monitor

   monitor

   está

   staat

   demasiado lejos

   te ver weg

   Uitgebreide uitleg

   También voegt deze handeling toe aan iets dat al genoemd of verondersteld is: “ook”. Het sluit de andere handeling dus niet uit. Vergelijk: También leo por la noche. — “Ik lees ook ’s avonds.” me inclino betekent hier “ik leun”. inclino is de eerste persoon enkelvoud van inclinarse in de tegenwoordige tijd: me inclino = “ik leun”. me hoort bij het wederkerende werkwoord; zonder die vorm kan inclinar een voorwerp of persoon doen overhellen. Voorbeeld: Me inclino hacia la pantalla. — “Ik leun naar het scherm.” hacia delante geeft de richting aan: “naar voren”. hacia kan een richting inleiden, en delante betekent “voor” of “vooraan”; samen vormt dit de vaste richtingsuitdrukking “naar voren”. porque leidt de reden in: “omdat”. Het verbindt hier de reden met de voorafgaande handeling. Voorbeeld: Me siento aquí porque hay más luz. — “Ik ga hier zitten omdat er meer licht is.” mi betekent “mijn” bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Deze bezittelijke vorm verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk: mi monitor en bijvoorbeeld mi silla; bij een meervoudig zelfstandig naamwoord is de vorm mis. Mi zegt alleen wie de bezitter is; het drukt op zichzelf geen aantal van het bezit uit. monitor is het zelfstandig naamwoord “monitor”. Het is hier het onderwerp van het tweede deel van de zin. Voorbeeld: El monitor está aquí. — “De monitor staat hier.” está is de derde persoon enkelvoud van estar in de tegenwoordige tijd. Omdat el monitor enkelvoud is, staat het werkwoord in de derde persoon enkelvoud. Estar wordt onder meer gebruikt voor een plaats of toestand; está betekent hier dat de monitor zich op een bepaalde afstand bevindt. Voorbeeld: La pantalla está cerca. — “Het scherm staat dichtbij.” demasiado lejos betekent “te ver weg”. demasiado versterkt lejos en geeft aan dat de afstand meer is dan wenselijk of praktisch is; lejos betekent “ver weg”. Voorbeeld: La mesa está demasiado lejos. — “De tafel staat te ver weg.” De zin bouwt zo op: También (“ook”) + me inclino (“ik leun”) + hacia delante (“naar voren”), gevolgd door porque (“omdat”) en de reden mi monitor está demasiado lejos (“mijn monitor staat te ver weg”). Het geheel betekent: “Ik leun ook naar voren omdat mijn monitor te ver weg staat.”

4. Acercar la pantalla podría aliviar un poco la presión de tu espalda.

   Als je het scherm dichterbij zet, kan dat wat druk van je rug wegnemen.

   Acercar

   dichterbij brengen of zetten

   la pantalla

   het scherm

   podría

   zou kunnen

   aliviar

   verlichten of verminderen

   un poco

   een beetje

   la presión

   de druk

   espalda

   rug

   Uitgebreide uitleg

   Acercar betekent hier dat je iets dichterbij brengt of zet. Het is de infinitief van acercar; het onderwerp is niet een uitgesproken persoon, maar de hele handeling acercar la pantalla. Vergelijk acercarse, dat betekent dat iemand of iets zelf dichterbij komt. Voorbeeld: Acerca la silla. — Zet de stoel dichterbij. La pantalla betekent “het scherm”. Pantalla is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier het lidwoord la. De combinatie acercar la pantalla maakt duidelijk wat dichterbij wordt gebracht. Podría is de derde persoon enkelvoud van de conditionele vorm van poder (“kunnen”): poder → podría. In deze zin drukt het een mogelijkheid uit: het dichterbij zetten zou de druk kunnen verlichten, maar het resultaat wordt niet als zeker voorgesteld. Omdat het onderwerp de infinitiefgroep acercar la pantalla is, staat het werkwoord in het enkelvoud. Voorbeeld: Eso podría ayudar. — Dat zou kunnen helpen. Aliviar is opnieuw een infinitief. Na podría geeft hij aan welke mogelijke werking wordt bedoeld: iets verlichten of verminderen. De vorm blijft infinitief na podría; de tijd en mogelijkheid zitten in podría, niet in aliviar. Voorbeeld: El descanso podría aliviar el dolor. — De rust zou de pijn kunnen verlichten. Un poco beperkt de mate: “een beetje” of “enigszins”. Het zegt dat de vermindering niet volledig of onbeperkt is. Un is hier onderdeel van de vaste kwantiteitsuitdrukking un poco; de zin beweert niet dat er precies één eenheid is. La presión betekent “de druk”. Presión is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, vandaar la. In deze zin gaat het om druk die met de rug verbonden is. Een nuttige tegenstelling is más presión — meer druk — tegenover menos presión — minder druk. De tu espalda specificeert de bron of plaats van die druk: “van je rug” of natuurlijker in deze context “op je rug”. Tu is een bezittelijk woord voor één aangesproken bezitter; het krijgt hier geen accent. Espalda betekent “rug” en is vrouwelijk, maar tu verandert niet mee met het geslacht van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Me duele la espalda. — Mijn rug doet pijn. Samen bestaat de zin uit de infinitiefgroep acercar la pantalla (“het scherm dichterbij zetten”), gevolgd door podría aliviar (“zou kunnen verlichten”), daarna de mate un poco en het object la presión de tu espalda (“de druk van/op je rug”). De volledige betekenis is: “Als je het scherm dichterbij zet, zou dat de druk op je rug een beetje kunnen verlichten.” De conditionele vorm houdt de uitspraak voorzichtig: het wordt als een mogelijke verbetering gepresenteerd, niet als een gegarandeerd effect.

5. Estaba pensando en hacer estiramientos durante los descansos cortos.

   Ik dacht eraan om tijdens korte pauzes rekoefeningen te doen.

   Estaba pensando en

   ik dacht eraan om

   hacer

   doen

   estiramientos

   rekoefeningen

   durante

   tijdens

   descansos

   pauzes

   cortos

   kort

   Uitgebreide uitleg

   Estaba pensando en betekent hier dat de spreker overwoog iets te doen: “ik dacht eraan om”. Estaba is de eerste persoon enkelvoud van het imperfectum van estar; samen met pensando (het gerundium van pensar) vormt het een voortgaande gedachte of overweging in het verleden. Het patroon estar pensando en + infinitief is herbruikbaar: Estaba pensando en cambiar de silla. = “Ik dacht eraan van stoel te veranderen.” hacer betekent “doen” of, in deze combinatie, “maken/uitvoeren”. Het is de infinitief en staat na pensando en: pensar en hacer algo = “eraan denken iets te doen”. Het werkwoord verandert hier niet mee met de persoon, omdat het als infinitief wordt gebruikt. estiramientos betekent hier “rekoefeningen”. Het is het meervoud van estiramiento, een zelfstandig naamwoord voor een rek- of strekoefening. Hacer estiramientos is een gewone combinatie voor “rekoefeningen doen”. durante betekent “tijdens” en leidt de periode aan waarin iets plaatsvindt. Het verandert niet naar getal of geslacht: durante la pausa = “tijdens de pauze” en durante los descansos = “tijdens de pauzes”. descansos betekent “pauzes” of “rustmomenten”. Het is het meervoud van descanso. Het lidwoord los en het bijvoeglijk naamwoord cortos maken duidelijk dat het om mannelijke meervoudsvormen gaat: los descansos. cortos betekent hier “kort”. Het is de mannelijke meervoudsvorm van corto en stemt overeen met descansos: un descanso corto = “een korte pauze”, unos descansos cortos = “enkele korte pauzes”. De vorm cortas hoort bijvoorbeeld bij een vrouwelijk meervoudig zelfstandig naamwoord, zoals pausas cortas. Samen betekent Estaba pensando en hacer estiramientos durante los descansos cortos: “Ik dacht eraan om tijdens korte pauzes rekoefeningen te doen.” De structuur is estar + gerundium voor een voortgaande gedachte in het verleden, gevolgd door pensar en + infinitief voor datgene wat men overweegt. Durante los descansos cortos bepaalt wanneer de rekoefeningen zouden plaatsvinden.

6. Los estiramientos suaves pueden ayudar, pero para si aumentan el dolor.

   Rustige rekoefeningen kunnen helpen, maar stop als ze de pijn erger maken.

   estiramientos

   rekoefeningen

   suaves

   zacht; mild

   pueden

   kunnen

   ayudar

   helpen

   para

   stop

   si

   als

   aumentan

   erger worden; toenemen

   dolor

   pijn

   Uitgebreide uitleg

   estiramientos betekent hier ‘rekoefeningen’. Het is het meervoud van het mannelijke zelfstandig naamwoord estiramiento. In de eerdere zin komt hetzelfde woord ook voor: hacer estiramientos betekent ‘rekoefeningen doen’. Voorbeeld: Los estiramientos ayudan. — ‘De rekoefeningen helpen.’ suaves beschrijft estiramientos en betekent hier ‘zachte’ of ‘milde’. De vorm is meervoud en past zich aan het mannelijke meervoud estiramientos aan. De basisvorm is suave; die heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk, maar in het meervoud wordt dat suaves. pueden is de tegenwoordige tijd van poder (‘kunnen’), in de derde persoon meervoud. Samen met het daaropvolgende hele werkwoord vormt het de mogelijkheid: pueden ayudar = ‘kunnen helpen’. Na poder staat het volgende werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Pueden descansar. — ‘Ze kunnen rusten.’ ayudar is de infinitief ‘helpen’. Hier staat die na pueden, dus de betekenis is niet een bevel, maar ‘kunnen helpen’. De infinitief blijft dezelfde vorm voor verschillende personen; de persoon wordt in deze combinatie door pueden aangegeven. para is hier geen voorzetsel, maar de bevestigende gebiedende wijs van parar (‘stoppen’) voor tú, enkelvoud. Het richt zich dus tot één aangesproken persoon. Voorbeeld: Para ahora. — ‘Stop nu.’ In deze zin geeft para samen met si de voorwaarde voor stoppen aan. si is hier het voegwoord ‘als’ en leidt de voorwaarde in: si aumentan el dolor = ‘als ze de pijn erger maken’. Het is niet hetzelfde als sí met accent, dat ‘ja’ betekent. aumentan is de tegenwoordige tijd van aumentar (‘toenemen; erger maken’), in de derde persoon meervoud. Met het lijdend voorwerp el dolor betekent het hier dat de rekoefeningen de pijn sterker maken: ‘als ze de pijn erger maken’. De meervoudsvorm past bij het meervoudige onderwerp dat in deze zin door ze wordt weergegeven. Voorbeeld: Los síntomas aumentan. — ‘De symptomen nemen toe.’ dolor betekent ‘pijn’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; met het lidwoord el vormt het el dolor. In deze zin is het de pijn die erger wordt door de genoemde rekoefeningen. Voorbeeld: El dolor disminuye. — ‘De pijn neemt af.’ De zin bouwt zo op: Los estiramientos suaves (‘de zachte rekoefeningen’) is het onderwerp, pueden ayudar zegt dat ze mogelijk helpen, en pero introduceert een beperking. Daarna geeft para de instructie om te stoppen, terwijl si aumentan el dolor de voorwaarde noemt: als de rekoefeningen de pijn erger maken. Als geheel betekent de uiting: ‘Zachte rekoefeningen kunnen helpen, maar stop als ze de pijn erger maken.’

7. Si continúa, probablemente debería consultar a un profesional.

   Als het aanhoudt, moet ik waarschijnlijk een deskundige raadplegen.

   continúa

   aanhoudt; doorgaat

   probablemente

   waarschijnlijk

   debería

   zou moeten

   consultar

   raadplegen

   profesional

   deskundige; professional

   Uitgebreide uitleg

   continúa komt van continuar en betekent hier dat iets aanhoudt of doorgaat. De vorm is tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud; het onderwerp is in de vertaling het verschijnsel dat aanhoudt. Het accentteken hoort bij deze vorm. In si continúa betekent si “als” en vormt het geheel de voorwaarde “als het aanhoudt”. probablemente betekent “waarschijnlijk” en drukt uit dat de spreker een inschatting maakt, geen zekerheid. Het bijwoord verandert niet van vorm. debería is de vorm van deber in de conditionele wijs. Dezelfde vorm kan bij yo, él, ella of usted horen; hier maakt de vaste vertaling duidelijk dat de spreker over zichzelf zegt: “ik zou moeten”. In deze zin verzacht het een aanbeveling. Vergelijk: Debo consultar a un profesional = “Ik moet een deskundige raadplegen”, directer dan Debería consultar.... consultar is een infinitief en betekent “raadplegen” of “advies inwinnen”. Na debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería consultar. Het voorzetsel a verbindt dit werkwoord hier met de geraadpleegde persoon. profesional is hier een zelfstandig naamwoord voor een deskundige of professional. Het staat in het enkelvoud en wordt voorafgegaan door un, maar un stelt hier niet op zichzelf een expliciet aantal vast; het introduceert de bedoelde persoon als een niet nader bepaalde professional. profesional kan ook als bijvoeglijk naamwoord worden gebruikt, maar in deze zin is het een zelfstandig naamwoord. Samen betekent Si continúa, probablemente debería consultar a un profesional.: “Als het aanhoudt, zou ik waarschijnlijk een deskundige moeten raadplegen.” De eerste zinshelft geeft de voorwaarde; daarna volgt een voorzichtige aanbeveling van de spreker aan zichzelf.

8. Sobre todo si el dolor se extiende o empieza a afectar a tu sueño.

   Vooral als de pijn zich verspreidt of je slaap begint te beïnvloeden.

   Sobre todo

   vooral

   dolor

   pijn

   se extiende

   verspreidt zich

   empieza

   begint

   afectar

   beïnvloeden

   sueño

   slaap

   Uitgebreide uitleg

   Sobre todo betekent hier ‘vooral’ en markeert dat de volgende voorwaarde extra belangrijk is. Het is een vaste, breed bruikbare combinatie: sobre todo en verano = ‘vooral in de zomer’. dolor is het zelfstandig naamwoord ‘pijn’. In deze zin staat het met het bepaalde lidwoord el: el dolor betekent ‘de pijn’. Voorbeeld: Tengo dolor. — ‘Ik heb pijn.’ Hier staat dolor in die voorbeeldzin zonder lidwoord; dat is een andere zinscontext. se extiende komt van extenderse, ‘zich verspreiden’ of ‘zich uitbreiden’. extiende is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, passend bij el dolor; se hoort bij deze wederkerende vorm. Zonder se heeft extender een ander gebruik, bijvoorbeeld Extiende la manta. — ‘Spreid de deken uit.’ empieza is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud van empezar, ‘beginnen’. De constructie empezar a wordt gevolgd door een infinitief: Empieza a llover. — ‘Het begint te regenen.’ In de zin begint de pijn dus iets te beïnvloeden; a afectar is geen aparte tijdsvorm. afectar is de infinitief ‘beïnvloeden’ of ‘aantasten’. Na empieza a blijft het werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: El ruido puede afectar al sueño. — ‘Het lawaai kan de slaap beïnvloeden.’ tu sueño betekent hier ‘je slaap’. tu zonder accent is het bezittelijk woord ‘je/jouw’; tú met accent is het persoonlijk voornaamwoord ‘jij’. sueño kan in andere contexten ook ‘droom’ betekenen, maar met afectar en de vaste vertaling is hier ‘slaap’ bedoeld. si betekent ‘als’ en leidt hier een voorwaardelijke bijzin in. De twee mogelijkheden binnen die voorwaarde zijn verbonden door o: de pijn kan zich verspreiden, of ze kan beginnen je slaap te beïnvloeden. De volgorde is si + el dolor se extiende of empieza a afectar a tu sueño. Samen betekent de uiting: ‘Vooral als de pijn zich verspreidt of je slaap begint te beïnvloeden.’ Het is een voorwaardelijk zinsdeel; Sobre todo maakt duidelijk dat juist deze situatie bijzondere aandacht krijgt. De vorm a tu sueño bevat a als voorzetsel bij het werkwoord afectar; het is niet het Spaanse persoonlijke objectpronomen.

9. Esta semana puedo hacer pequeños ajustes y comprobar si ayudan.

   Deze week kan ik kleine aanpassingen maken en bijhouden of ze helpen.

   Esta semana

   deze week

   puedo

   kan

   hacer

   maken; doen

   pequeños

   kleine

   ajustes

   aanpassingen

   comprobar

   nagaan; controleren

   ayudan

   helpen

   Uitgebreide uitleg

   Esta semana betekent hier “deze week”: esta is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van este en stemt overeen met het vrouwelijke woord semana. Als tijdsbepaling staat de uitdrukking aan het begin, maar ze kan ook elders staan. Voorbeeld: Esta semana trabajo mucho. — “Deze week werk ik veel.” Puedo is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: “ik kan”. In deze zin drukt het uit dat de spreker de mogelijkheid of het vermogen heeft om iets te doen. Poder wordt gevolgd door een infinitief: puedo hacer (“ik kan maken/doen”). Voorbeeld: Puedo esperar. — “Ik kan wachten.” Hacer is de infinitief “maken” of “doen”. Na poder blijft het werkwoord in de infinitief; alleen poder draagt hier de persoonsvorm. Puedo hacer ajustes betekent dus dat de spreker aanpassingen kan maken. Pequeños is het meervoud van het bijvoeglijk naamwoord pequeño en betekent hier “kleine”. Het heeft de mannelijke meervoudsvorm omdat het bij ajustes hoort: pequeño → pequeños. De vorm stemt dus met het zelfstandig naamwoord overeen in getal en grammaticaal geslacht. Voorbeeld: Son cambios pequeños. — “Het zijn kleine veranderingen.” Ajustes is het meervoud van ajuste, “aanpassing” of “bijstelling”. Samen met pequeños verwijst het hier naar kleine aanpassingen die de spreker kan maken. Enkelvoud: un ajuste; meervoud: unos ajustes. Comprobar is de infinitief “nagaan” of “controleren”. Hij is gecoördineerd met hacer en valt, net als hacer, onder puedo: puedo hacer ... y comprobar ... — “ik kan ... maken en nagaan ...”. Voorbeeld: Quiero comprobar el resultado. — “Ik wil het resultaat controleren.” In comprobar si ayudan betekent si “of” in de betekenis van “nagaan of iets zo is”. Ayudan is de derde persoon meervoud van ayudar in de tegenwoordige tijd: “helpen”. In deze zin verwijst het onderwerp volgens de vaste vertaling naar de aanpassingen: de spreker kan nagaan of die helpen. Het Spaanse onderwerp wordt niet apart uitgesproken; de meervoudsvorm ayudan maakt duidelijk dat het om een meervoudig onderwerp gaat. Voorbeeld: Comprobaré si los cambios ayudan. — “Ik zal nagaan of de veranderingen helpen.” De hele zin bouwt zo op: Esta semana geeft de tijd aan; puedo drukt mogelijkheid uit; hacer pequeños ajustes betekent “kleine aanpassingen maken”; en y comprobar si ayudan voegt een tweede handeling toe: nagaan of de aanpassingen helpen. Samen betekent de uiting: “Deze week kan ik kleine aanpassingen maken en nagaan of ze helpen.”

10. Los cambios constantes suelen ser más fáciles de evaluar que un solo cambio grande.

    Regelmatige veranderingen zijn meestal makkelijker te beoordelen dan één grote verandering.

    cambios

    veranderingen

    constantes

    regelmatige

    suelen ser

    zijn meestal

    más fáciles

    makkelijker

    evaluar

    beoordelen

    solo

    één enkele

    cambio

    verandering

    grande

    grote

    Uitgebreide uitleg

    cambios betekent hier “veranderingen”. Het is het meervoud van het zelfstandig naamwoord cambio (“verandering”). Het kan ook “wijzigingen” betekenen, afhankelijk van de context. In het voorbeeld Los cambios ayudan. betekent het: “De veranderingen helpen.” constantes beschrijft cambios: “regelmatig” of “voortdurend”. Het is de meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord constante. Constante heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk; in het meervoud wordt het constantes. Het beschreven zelfstandig naamwoord cambios is mannelijk meervoud, wat ook zichtbaar is in los. suelen ser is een vaste, herbruikbare combinatie van soler + infinitief. Suelen is de tegenwoordige tijd van soler voor de derde persoon meervoud; ser blijft als infinitief staan. Samen drukt dit een gewoonte of kenmerk uit: “zijn meestal” of “plegen te zijn”. Bijvoorbeeld: Los trenes suelen ser puntuales. — “Treinen zijn meestal op tijd.” más fáciles betekent “makkelijker”. Het bijvoeglijk naamwoord is fácil; más fácil is de vergrotende trap en más fáciles is daarvan het meervoud. Fáciles krijgt hier meervoud omdat het bij cambios hoort; de vorm onderscheidt in dit geval geen mannelijk en vrouwelijk geslacht. De structuur más + bijvoeglijk naamwoord maakt een vergelijking, bijvoorbeeld Este ejercicio es más fácil. — “Deze oefening is makkelijker.” evaluar betekent “beoordelen” of “evalueren”. Dit is de infinitief. Na ser más fáciles de staat de infinitief om aan te geven wat gemakkelijk is om te doen: fácil de entender betekent “gemakkelijk te begrijpen”. Bijvoorbeeld: Es difícil evaluar el resultado. — “Het is moeilijk het resultaat te beoordelen.” solo betekent hier “één enkele” of “slechts één”. Het beschrijft cambio en maakt duidelijk dat het om één afzonderlijke verandering gaat, niet om meerdere veranderingen. In un solo cambio is un een onbepaald lidwoord; het lidwoord alleen stelt geen exacte telling als hoofdboodschap, terwijl solo hier de beperking tot één verandering toevoegt. cambio betekent hier “verandering”. Dit is het enkelvoud van cambios en is een mannelijk zelfstandig naamwoord, zoals blijkt uit un. Een herbruikbaar contrast is un cambio tegenover varios cambios: “één verandering” tegenover “verschillende veranderingen”. grande betekent “groot”. Het staat na cambio en beschrijft dus de grootte of omvang van die verandering. De vorm grande wordt in het enkelvoud voor mannelijk en vrouwelijk hetzelfde gebruikt; in het meervoud wordt het grandes. Bijvoorbeeld: una decisión grande — “een grote beslissing”. Samen vormen Los cambios constantes het onderwerp: “regelmatige veranderingen”. suelen ser más fáciles de evaluar zegt dat zulke veranderingen meestal gemakkelijker te beoordelen zijn. Daarna vergelijkt que un solo cambio grande ze met “één enkele grote verandering”. De volledige betekenis is: “Regelmatige veranderingen zijn meestal makkelijker te beoordelen dan één grote verandering.”