Een oplader lenen en afspraken maken | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Dejé mi cargador en otro sitio y la batería de mi portátil está casi agotada.

   Ik heb mijn oplader ergens anders laten liggen en de batterij van mijn laptop is bijna leeg.

   Dejé

   liet liggen

   cargador

   oplader

   otro

   ander(e)

   sitio

   plek

   batería

   batterij

   portátil

   laptop

   está

   is

   casi

   bijna

   agotada

   leeg

   Uitgebreide uitleg

   Dejé is de eerste persoon enkelvoud van de verleden tijd van dejar. Hier betekent het dat ik iets ergens heb laten liggen. De uitgang -é markeert in deze vorm de ik-vorm. Voorbeeld: Dejé las llaves en casa. — Ik heb de sleutels thuis laten liggen. cargador betekent ‘oplader’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is cargadores. In de uiting betekent mi cargador ‘mijn oplader’. otro betekent ‘ander’. Dit is de mannelijke enkelvoudsvorm die overeenkomt met sitio in otro sitio. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is otra, bijvoorbeeld in otra habitación — ‘een andere kamer’. sitio betekent ‘plek’ of ‘plaats’; het meervoud is sitios. De woordgroep en otro sitio betekent ‘op een andere plek’ en hier dus ‘ergens anders’. batería betekent ‘batterij’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is baterías. Daarom staat het bijvoeglijk naamwoord verderop in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. portátil betekent hier als zelfstandig naamwoord ‘laptop’. In deze betekenis is het doorgaans mannelijk: el portátil. Als bijvoeglijk naamwoord heeft portátil dezelfde enkelvoudsvorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; het meervoud is portátiles. In la batería de mi portátil verbindt de de batterij met de laptop: ‘de batterij van mijn laptop’. está is de derde persoon enkelvoud van estar in de tegenwoordige tijd, hier ‘is’. De vorm stemt overeen met het enkelvoudige zelfstandig naamwoord la batería, niet met portátil. Estar wordt gebruikt voor een huidige toestand of conditie; es, de vorm van ser, drukt een ander soort ‘zijn’ uit. casi betekent ‘bijna’ en beperkt de daaropvolgende beschrijving: de batterij is niet volledig leeg, maar dicht bij die toestand. agotada betekent hier ‘leeg’ of ‘uitgeput’. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van agotado en stemt overeen met la batería. De uitgang -a past hier bij het vrouwelijke enkelvoud; bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld agotado. Samen betekent Dejé mi cargador en otro sitio: ‘Ik heb mijn oplader ergens anders laten liggen’. Daarna betekent la batería de mi portátil está casi agotada dat de batterij van mijn laptop bijna leeg is. Het voegwoord y verbindt deze twee mededelingen. De volledige betekenis is: ‘Ik heb mijn oplader ergens anders laten liggen en de batterij van mijn laptop is bijna leeg.’

2. El mío debería encajar, siempre que tu puerto utilice el conector más nuevo.

   Die van mij zou moeten passen, zolang jouw poort de nieuwere aansluiting gebruikt.

   El mío

   de mijne

   debería

   zou moeten

   encajar

   passen

   siempre que

   zolang als

   tu

   jouw

   puerto

   poort

   utilice

   gebruikt

   el conector

   de aansluiting

   más nuevo

   nieuwer

   Uitgebreide uitleg

   El mío betekent hier ‘die van mij’ en staat zelfstandig: het vervangt een eerder begrepen mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Mío is de bezittelijke vorm die met zo’n begrepen zelfstandig naamwoord overeenkomt; het is niet hetzelfde als mi, dat vóór een zelfstandig naamwoord staat, zoals in mi cargador (‘mijn oplader’). Het precieze bedoelde voorwerp wordt in deze zin niet opnieuw genoemd. Debería is de vorm van deber voor ‘zou moeten’ of ‘zou horen te’. De vorm drukt hier een verwachting of waarschijnlijkheid uit, niet een bevel. Vergelijk debe encajar (‘het moet passen’) met debería encajar (‘het zou moeten passen’). Encajar is een infinitief en betekent hier ‘passen’, in de zin dat een onderdeel of aansluiting compatibel is. Na debería blijft het hoofdwerkwoord in de infinitief: debería funcionar betekent bijvoorbeeld ‘het zou moeten werken’. Siempre que leidt hier een voorwaarde in: ‘zolang als’ of ‘op voorwaarde dat’. Het betekent niet dat het eerste deel wordt vervangen door het tweede; beide delen blijven gelden. Tu betekent ‘jouw’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Zonder accent is het een bezittelijke bepaler; tú met accent is daarentegen het persoonlijk voornaamwoord ‘jij’. In tu puerto bepaalt tu niet zelfstandig het grammaticale geslacht van puerto. Puerto betekent hier ‘poort’, bijvoorbeeld een poort op een apparaat. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el puerto, meervoud los puertos. Utilice betekent hier ‘gebruikt’. Dit is een vorm van utilizar in de aanvoegende wijs, gebruikt na de voorwaarde siempre que. In deze constructie drukt de vorm uit dat het gebruik van de poort de voorwaarde is; het is hier geen zelfstandige opdracht aan een luisteraar. Voorbeeld: Siempre que funcione, lo usamos. — ‘Zolang het werkt, gebruiken we het.’ El conector betekent ‘de aansluiting’ of ‘de connector’. Conector is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor el. Een bruikbaar contrast is la conexión (‘de verbinding’), maar dat is een ander zelfstandig naamwoord en niet automatisch hetzelfde als conector. Más nuevo betekent ‘nieuwer’. Nuevo is het bijvoeglijk naamwoord en más maakt er een vergelijkende vorm van: nuevo = ‘nieuw’, más nuevo = ‘nieuwer’, el más nuevo = ‘de nieuwste’. Hier beschrijft más nuevo het mannelijke enkelvoud conector; de vergelijking wordt gemaakt met andere mogelijke connectoren. Samen geeft El mío debería encajar de betekenis ‘Die van mij zou moeten passen’. Daarna beperkt siempre que tu puerto utilice el conector más nuevo die verwachting: het passen wordt verwacht op voorwaarde dat jouw poort de nieuwere aansluiting gebruikt. De volledige zin betekent dus: ‘Die van mij zou moeten passen, zolang jouw poort de nieuwere aansluiting gebruikt.’

3. Sí, lo usa, aunque solo lo necesito para esta subida.

   Dat klopt, al heb ik hem alleen tijdens deze upload nodig.

   Sí

   ja

   lo

   hem

   usa

   gebruikt

   aunque

   hoewel

   solo

   alleen

   necesito

   ik heb nodig

   esta

   deze

   subida

   upload

   Uitgebreide uitleg

   Sí betekent hier een bevestiging: “ja” of “dat klopt”. Het staat aan het begin en bevestigt de voorafgaande bewering. lo is een mannelijk enkelvoudig lijdendvoorwerpscliticum: “hem” of, afhankelijk van het bedoelde zelfstandig naamwoord, “het”. De vorm verandert niet voor de persoon die handelt; het geslacht en getal verwijzen naar het vervangene. De vertaling maakt het bedoelde object mannelijk enkelvoudig, maar benoemt niet welk zelfstandig naamwoord lo precies vervangt. usa komt van usar (“gebruiken”) en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp staat niet uitgedrukt; dezelfde vorm kan bijvoorbeeld bij él, ella of usted horen. lo usa vormt samen “gebruikt het/hem”. aunque leidt een concessieve bijzin in: “hoewel” of “al”. Het tweede deel blijft waar ondanks het eerste deel. Het betekent hier niet dat het eerste deel wordt vervangen of uitgesloten. solo betekent hier “alleen” en beperkt de behoefte in tijd of gelegenheid: de spreker heeft het niet algemeen nodig, maar alleen voor de genoemde upload. Zonder accent is solo de gebruikelijke spelling van dit bijwoord. necesito komt van necesitar (“nodig hebben”) en is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik heb nodig”. Het onderwerp yo is in het Spaans meestal niet nodig, omdat de werkwoordsvorm de spreker al aanduidt. Bijvoorbeeld: Necesito ayuda. — “Ik heb hulp nodig.” esta is het aanwijzende woord “deze” in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het stemt hier af met het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord subida; het is dus niet zelf de vorm die “upload” betekent. subida is hier een zelfstandig naamwoord voor een upload. In andere contexten kan hetzelfde woord ook een stijging of klim aanduiden; hier bepaalt de context van bestanden of gegevens de betekenis. Een herbruikbaar voorbeeld is: La subida terminó. — “De upload is voltooid.” Samen vormen aunque solo lo necesito para esta subida de betekenis: “hoewel ik het alleen voor deze upload nodig heb”. para wordt hier door esta subida gevolgd en geeft het doel of de gelegenheid aan. De volledige uiting bevestigt eerst het gebruik (lo usa) en beperkt daarna de behoefte van de spreker: het bedoelde object wordt gebruikt, maar de spreker heeft het alleen voor deze upload nodig. Dit sluit aan bij de vaste vertaling: “Dat klopt, al heb ik hem alleen tijdens deze upload nodig.”

4. Eso es factible, ya que mi ordenador ya está completamente cargado.

   Dat is te doen, want mijn computer is al volledig opgeladen.

   Eso

   dat

   es

   is

   factible

   haalbaar

   ya que

   omdat

   ordenador

   computer

   ya

   al

   está

   is

   completamente

   volledig

   cargado

   opgeladen

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar de zaak of situatie waarover wordt gesproken. De vorm zelf geeft geen geslacht of aantal van een zelfstandig naamwoord aan. Vergelijk: eso = dat, esto = dit. es is de derde persoon enkelvoud van ser in de tegenwoordige tijd. Hier koppelt het het onderwerp aan een eigenschap: “dat is haalbaar”. Ser wordt vaak gebruikt voor identificatie of een kenmerk, terwijl estar vaak een toestand of situatie uitdrukt. factible is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “haalbaar” of “mogelijk om uit te voeren”. De vorm verandert hier niet door mannelijk of vrouwelijk: un plan factible en una solución factible. Het beschrijft in deze zin eso. ya que is een vaste voegwoordelijke constructie met de betekenis “omdat” of “aangezien”. Ze introduceert de reden voor de voorafgaande bewering. In tegenstelling tot ya alleen drukt ya que hier geen tijd uit. ordenador betekent “computer”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el ordenador. In sommige Spaanstalige gebieden wordt voor hetzelfde apparaat ook computadora of computador gebruikt; ordenador is de vorm van deze zin. ya betekent hier “al” en geeft aan dat de toestand op het bedoelde moment reeds bereikt is. Het is dus niet hetzelfde als ya que, waarin ya samen met que een redengevende constructie vormt. está is de derde persoon enkelvoud van estar in de tegenwoordige tijd. Het drukt hier de actuele toestand van mi ordenador uit: de computer verkeert al in een opgeladen toestand. Het accentteken onderscheidt está van esta, dat een andere grammaticale functie heeft. completamente is een bijwoord met de betekenis “volledig”. Het versterkt cargado en geeft aan dat het opladen volledig is, niet slechts gedeeltelijk. cargado is het voltooid deelwoord van cargar, “laden”. Hier staat het als een predicatief bijvoeglijk naamwoord na está en beschrijft het de toestand van ordenador: “opgeladen”. Omdat ordenador mannelijk enkelvoud is, staat het in de vorm cargado; vergelijk voor een vrouwelijk enkelvoud bijvoorbeeld la batería está cargada. Samen vormen Eso es factible de betekenis “Dat is haalbaar”. ya que voegt de reden toe: mi ordenador ya está completamente cargado, “mijn computer is al volledig opgeladen”. De hele uiting betekent dus: “Dat is te doen, want mijn computer is al volledig opgeladen.”

5. Puedo devolvértelo en cuanto los archivos terminen de sincronizarse.

   Ik kan hem teruggeven zodra de bestanden klaar zijn met synchroniseren.

   Puedo

   ik kan

   devolvértelo

   het aan hem teruggeven

   en cuanto

   zodra

   archivos

   bestanden

   terminen de sincronizarse

   klaar zijn met synchroniseren

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de ik-vorm van poder in de tegenwoordige tijd: puedo = “ik kan”. Het gaat hier om mogelijkheid of vermogen. Vergelijk: Puedo ayudarte. = “Ik kan je helpen.” devolvértelo bestaat uit devolver (“teruggeven”), te (“aan jou”) en lo (“het/hem”). De klemtoon blijft in deze samengeschreven vorm behouden door het accent in devolvértelo. te is hier het indirecte object, dus de ontvanger; lo is het directe object dat wordt teruggegeven. In de vaste vertaling wordt dat object als “hem” weergegeven. Een vergelijkbaar voorbeeld is Voy a devolvértela. = “Ik ga haar/het aan jou teruggeven”, waarbij la een vrouwelijk enkelvoudig direct object aanduidt. en cuanto is een tijdsverbinding met de betekenis “zodra” of “zodra maar”. Het introduceert de voorwaarde waarop de hoofdhandeling plaatsvindt: eerst is het synchroniseren klaar, daarna kan het teruggeven gebeuren. Voorbeeld: Te llamo en cuanto llegue. = “Ik bel je zodra ik aankom.” archivos is het meervoud van archivo, “bestand”. Het meervoud is hier het onderwerp van terminen; daarom staat het werkwoord in de derde persoon meervoud. Een enkelvoudig onderwerp zou bijvoorbeeld el archivo termine geven. terminen de sincronizarse betekent hier “klaar zijn met synchroniseren”. terminen is de derde persoon meervoud van terminar in de tegenwoordige conjunctief; na en cuanto wordt die vorm gebruikt voor een nog niet gerealiseerde toekomstige gebeurtenis. De constructie terminar de + infinitief drukt uit dat een handeling voltooid is. In sincronizarse verwijst se naar het onderwerp los archivos: de bestanden synchroniseren zelf of worden als synchroniserende eenheid beschreven. Voorbeeld: Cuando termine de cargarse el archivo, avísame. = “Laat het me weten wanneer het bestand klaar is met laden.” Samen betekent de zin: “Ik kan hem aan je teruggeven zodra de bestanden klaar zijn met synchroniseren.” Puedo devolvértelo geeft de mogelijke handeling met haar ontvanger en object; en cuanto los archivos terminen de sincronizarse bepaalt wanneer die handeling kan plaatsvinden. De formulering is neutraal en bruikbaar voor een concrete toekomstige voorwaarde.

6. Por favor, mantenlo cerca, porque puede que lo necesite más tarde.

   Houd hem alsjeblieft in de buurt, want misschien heb ik hem later nodig.

   Por favor

   alsjeblieft

   mantenlo

   houd hem

   cerca

   dichtbij

   porque

   want

   puede que

   misschien

   lo

   hem

   necesite

   nodig heb

   más tarde

   later

   Uitgebreide uitleg

   Por favor maakt het verzoek beleefd: “alsjeblieft”. Je kunt deze vaste formule aan een verzoek toevoegen. mantenlo betekent hier “houd hem”. Het is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van mantener, met het directe-objectvoornaamwoord lo eraan vast: mantén + lo → mantenlo. In de samengeschreven vorm blijft het accent niet staan: mantenlo wordt zonder accent geschreven. Voorbeeld: Mantenlo aquí. — “Houd hem hier.” cerca betekent “dichtbij” of “in de buurt”. Hier beschrijft het waar je het bedoelde referent moet houden. Voorbeeld: Quédate cerca. — “Blijf dichtbij.” porque verbindt een reden met de voorafgaande zin en betekent “want” of “omdat”. Wat erna komt, verklaart waarom het bedoelde referent dichtbij moet blijven. puede que is een mogelijkheidconstructie: “misschien” of “het kan zijn dat”. Na deze constructie staat gewoonlijk de conjunctief. lo is hier een direct-objectvoornaamwoord voor een mannelijk enkelvoudig referent en betekent in deze zin “hem”. Het verwijst naar dezelfde referent als in mantenlo; de grammaticale vorm geeft niet zelfstandig aan welke referent dat is. Direct-objectvoornaamwoorden stemmen in geslacht en getal af op hun antecedent: lo, la, los en las. necesite komt van necesitar (“nodig hebben”) en is hier de eerste persoon enkelvoud in de conjunctief: “ik nodig heb”. De vorm past bij puede que: puede que lo necesite = “misschien heb ik hem nodig”. Voorbeeld: Puede que lo necesite mañana. — “Misschien heb ik hem morgen nodig.” más tarde betekent “later” of “op een later tijdstip”. Het geeft aan wanneer de mogelijke behoefte optreedt. Samen vormt Por favor, mantenlo cerca de betekenis “Houd hem alsjeblieft in de buurt”. De bijzin porque puede que lo necesite más tarde geeft de reden: “want misschien heb ik hem later nodig”. De gebiedende wijs richt zich tot één aangesproken persoon (tú), terwijl necesite hier de eerste persoon (“ik”) weergeeft.

7. Puedo quedarme cerca para que puedas recuperarlo fácilmente.

   Ik kan in de buurt blijven, zodat je hem gemakkelijk kunt terugkrijgen.

   Puedo

   ik kan

   quedarme

   blijven

   cerca

   in de buurt

   para que

   zodat

   puedas

   kunt

   recuperarlo

   hem terugkrijgen

   fácilmente

   gemakkelijk

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de tegenwoordige tijd van poder in de eerste persoon enkelvoud: puedo = “ik kan”. Het drukt hier mogelijkheid of bereidheid uit, niet een verleden of een bevel. Voorbeelden: Puedo esperar. = “Ik kan wachten.” Puedes esperar. = “Jij kunt wachten.” quedarme bestaat uit quedar plus me. In deze zin betekent quedarse “blijven”; me verwijst naar de spreker en maakt duidelijk dat de spreker zelf blijft. Na puedo staat het werkwoord in de infinitief. Het voornaamwoord kan aan die infinitief vast: Puedo quedarme = “Ik kan blijven”. cerca betekent hier “in de buurt”. Het beschrijft waar de spreker blijft. Samen met quedarme vormt het de herbruikbare combinatie quedarse cerca: “in de buurt blijven”. para que leidt een doelzin in: “zodat” of “opdat”. Na para que gebruikt het Spaans hier de subjuntivo, omdat het om het beoogde doel gaat. De spreker van de hoofdzin is yo, maar in de doelzin is de handelende persoon tú: de spreker kan blijven, zodat jij iets kunt doen. puedas is de vorm van poder in de subjuntivo, tweede persoon enkelvoud, en betekent hier “je kunt”. De vertaling identificeert de aangesprokene als tú. Vergelijk in een gewone mededeling puedes = “je kunt” met de doelzinvorm puedas na para que. recuperarlo bestaat uit recuperar + lo. Recuperar betekent hier “terugkrijgen” of “terughalen”; lo is het mannelijke enkelvoudige lijdend-voorwerpsvoornaamwoord. Volgens de vaste vertaling en de voorafgaande context verwijst lo hier naar “hem”. Bij een vrouwelijk enkelvoudig object staat bijvoorbeeld recuperarla = “haar terugkrijgen”. Het voornaamwoord staat hier aan de infinitief vast. fácilmente is een bijwoord met de betekenis “gemakkelijk”. Het zegt hoe het terugkrijgen gebeurt. Het houdt verband met fácil (“gemakkelijk”), maar de vorm fácilmente beschrijft de handeling, niet een zelfstandig naamwoord. De delen worden zo samengevoegd: Puedo quedarme cerca betekent “Ik kan in de buurt blijven”; para que puedas recuperarlo fácilmente betekent “zodat je hem gemakkelijk kunt terugkrijgen”. De volledige zin betekent dus: “Ik kan in de buurt blijven, zodat je hem gemakkelijk kunt terugkrijgen.”

8. Ese acuerdo funciona sin que ninguno de los dos interrumpa al otro.

   Die regeling werkt zonder dat een van ons beiden de ander onderbreekt.

   Ese

   die

   acuerdo

   regeling

   funciona

   werkt

   sin que

   zonder dat

   ninguno de los dos

   geen van beiden

   interrumpa

   onderbreekt

   al otro

   de ander

   Uitgebreide uitleg

   Ese staat vóór acuerdo en verwijst hier naar een mannelijke enkelvoudige zaak. Het is een aanwijzend woord: het vormt mee de combinatie “die regeling”. De vorm moet bij acuerdo passen: ese (mannelijk enkelvoud), esa (vrouwelijk enkelvoud), esos (mannelijk meervoud) en esas (vrouwelijk meervoud). acuerdo betekent hier “regeling” of “afspraak”. Als zelfstandig naamwoord kan het, afhankelijk van de context, ook “overeenkomst” betekenen. Het lidwoord en aanwijzende woord zouden mee veranderen bij een meervoud, bijvoorbeeld: esos acuerdos = “die regelingen/afspraken”. funciona komt van funcionar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “het werkt”. De vorm past hier bij ese acuerdo, niet bij de personen die later worden genoemd. Funcionar kan ook “functioneren” betekenen. Voorbeeld: El plan funciona. = “Het plan werkt.” sin que leidt een bijzin in met de betekenis “zonder dat”. Na sin que staat in deze zin interrumpa, een vorm van de aanvoegende wijs (subjuntivo). Deze combinatie beschrijft een gebeurtenis die niet plaatsvindt: de regeling werkt zonder dat er een onderbreking optreedt. ninguno de los dos betekent “geen van beiden” of “geen van de twee”. Ninguno is een onbepaald voornaamwoord in het mannelijk enkelvoud; het verwijst hier naar geen van de twee betrokken personen. In een vrouwelijke context kan de vorm ninguna zijn. De woordgroep de los dos maakt expliciet dat het om twee personen of zaken gaat. interrumpa komt van interrumpir. Dit is hier de tegenwoordige aanvoegende wijs, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is ninguno: grammaticaal enkelvoud, ook al verwijst ninguno de los dos naar een keuze uit twee. De gewone tegenwoordige indicatief is interrumpe; bijvoorbeeld: Él interrumpe. = “Hij onderbreekt.” al otro betekent “de ander”. Al is de samentrekking van a en el; de persoonlijke a staat hier vóór het bepaalde lijdend voorwerp. Otro is mannelijk enkelvoud en past bij het bedoelde “de ander”. In het meervoud krijg je bijvoorbeeld a los otros = “de anderen”. Samen geeft sin que ninguno de los dos interrumpa al otro de betekenis “zonder dat geen van beiden de ander onderbreekt”: geen van de twee onderbreekt de andere persoon. De hele zin bouwt dus op als Ese acuerdo (“die regeling”) + funciona (“werkt”) + sin que ... (“zonder dat ...”): “Die regeling werkt zonder dat een van beiden de ander onderbreekt.”