Een zitplaatsprobleem in een restaurant netjes oplossen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Hemos reservado una mesa tranquila, pero esta zona es mucho más ruidosa de lo esperado.

   We hebben een rustige tafel gereserveerd, maar deze ruimte is veel luidruchtiger dan verwacht.

   Hemos reservado

   we hebben gereserveerd

   mesa

   tafel

   tranquila

   rustig

   esta

   deze

   zona

   zone, gedeelte

   mucho

   veel

   más ruidosa

   luidruchtiger

   de lo esperado

   van wat verwacht werd

   Uitgebreide uitleg

   Hemos reservado gebruikt de tegenwoordige vorm van haber als hulpwerkwoord: hemos is de eerste persoon meervoud (“wij hebben”), gevolgd door het voltooid deelwoord reservado van reservar (“reserveren”). Samen betekent dit “we hebben gereserveerd”. Het onderwerp “wij” wordt door de vertaling bevestigd. Voorbeeld: Hemos reservado dos plazas. — “We hebben twee plaatsen gereserveerd.” mesa betekent hier “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; dat zie je ook aan het lidwoord una en aan het bijvoeglijk naamwoord tranquila. Voorbeeld: La mesa está libre. — “De tafel is vrij.” tranquila betekent hier “rustig” en beschrijft mesa. De vorm is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van tranquilo, aangepast aan het vrouwelijke enkelvoud van mesa. Een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord krijgt bijvoorbeeld tranquilo: un lugar tranquilo — “een rustige plek”. esta betekent “deze” en staat vóór een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. In esta zona verwijst het naar het gedeelte dat in de vertaling als “deze ruimte” wordt aangeduid. Dit is de aanwijzende vorm zonder accentteken; está met accent is daarentegen een werkwoordsvorm van estar. zona betekent “zone” of “gedeelte”. Het is vrouwelijk; de vorm op -a past hier ook bij een veelvoorkomend Spaans patroon voor vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. In dit zinsverband gaat het om het bedoelde gedeelte of de bedoelde ruimte, niet om de gereserveerde tafel. mucho versterkt de vergelijking die erop volgt: mucho más betekent “veel ...er”, niet alleen “meer”. Hier verandert mucho niet om overeen te komen met zona; het werkt als bijwoord bij de vergelijking. Voorbeeld: Es mucho más grande. — “Het is veel groter.” más ruidosa betekent “luidruchtiger”. ruidosa is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van ruidoso, omdat het bij zona hoort; más maakt de vergrotende trap. De basis is ruidoso (“luidruchtig”); de gewone vergelijking is más ruidoso/ruidosa (“luidruchtiger”). Voorbeeld: La calle es más ruidosa de noche. — “De straat is ’s nachts luidruchtiger.” de lo esperado betekent hier “van wat verwacht werd”. lo maakt met esperado een neutrale nominale uitdrukking; esperado is het voltooid deelwoord van esperar (“verwachten”), hier gebruikt als “verwacht”. Samen met más ruidosa vormt dit más ... de lo esperado: “...er dan verwacht”. Voorbeeld: El viaje fue más largo de lo esperado. — “De reis was langer dan verwacht.” De volledige zin bestaat uit twee contrasterende delen: Hemos reservado una mesa tranquila zegt dat wij een rustige tafel hebben gereserveerd, terwijl pero (“maar”) daarna een tegenstelling introduceert. esta zona es mucho más ruidosa de lo esperado zegt dat deze zone veel luidruchtiger is dan verwacht. Samen betekent de zin: “We hebben een rustige tafel gereserveerd, maar deze ruimte is veel luidruchtiger dan verwacht.”

2. Lo siento; esa zona se llenó antes de lo que esperábamos.

   Het spijt me; dat gedeelte zat eerder vol dan we hadden verwacht.

   Lo siento

   Het spijt me

   esa

   die

   zona

   zone; gedeelte

   se llenó

   liep vol

   antes de

   eerder dan; vóór

   esperábamos

   we verwachtten

   Uitgebreide uitleg

   Lo siento is een vaste manier om verontschuldiging of medeleven uit te drukken: “Het spijt me” of, afhankelijk van de situatie, “Sorry”. Het werkwoord sentir betekent onder andere “voelen” en heeft hier de vorm siento: eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. In deze vaste uitdrukking vertaal je het niet woord voor woord. esa betekent hier “die” en verwijst naar een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De vorm stemt af op het zelfstandig naamwoord dat ermee wordt aangeduid; het aanwijzend voornaamwoord verandert bijvoorbeeld naar ese bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De specifieke verwijzing wordt in deze zin door de vertaling als “dat gedeelte” gegeven. zona betekent “zone”, “gedeelte” of “ruimte”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, wat de vorm esa zona verklaart. Voorbeeld: una zona tranquila — “een rustige zone/ruimte”. se llenó betekent hier “liep vol” of “raakte vol”. Het is de derde persoon enkelvoud van llenarse in de verleden tijd pretérito perfecto simple: se llenó. Het wederkerende se hoort bij de betekenis “vol raken”; llenar zonder se betekent doorgaans “vullen” en heeft een object: Llenó el vaso — “Hij/zij vulde het glas.” Het accent in llenó hoort bij deze verleden tijdsvorm. antes de drukt uit dat iets eerder gebeurt dan een ander moment of een andere gebeurtenis: “eerder dan” of “voordat”. Hier introduceert het geen vervanging van de verwachting, maar een vergelijking in tijd. Voorbeeld: Llegó antes de la cena — “Hij/zij kwam vóór het avondeten aan.” esperábamos betekent hier “we verwachtten”. De basisvorm is esperar; esperábamos is de eerste persoon meervoud in de onvoltooid verleden tijd (imperfecto). Die vorm beschrijft de verwachting als bestaande achtergrond op dat moment. Voorbeeld: Esperábamos más gente — “We verwachtten meer mensen.” Samen betekent esa zona se llenó antes de lo que esperábamos: “dat gedeelte liep eerder vol dan we hadden verwacht”. lo que betekent hier “wat/datgene wat” en maakt van de verwachting een volledige vergelijking: het gedeelte raakte vol vóór het moment dat in onze verwachting lag. De hele uiting is dus: “Het spijt me; dat gedeelte zat eerder vol dan we hadden verwacht.”

3. A nuestro grupo le costará oírse unos a otros en esta mesa.

   Voor onze groep wordt het moeilijk om elkaar aan deze tafel te verstaan.

   A nuestro grupo

   voor onze groep

   le costará

   zal moeilijk zijn

   oírse

   elkaar horen

   unos a otros

   elkaar

   esta

   deze

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   A nuestro grupo benoemt voor wie de situatie moeilijk zal zijn: “voor onze groep”. A markeert hier de persoon of groep die de ervaring heeft, en nuestro stemt af op grupo: mannelijk enkelvoud. Het bezittelijk woord betekent hier “ons/onze”; de vorm nuestro is mannelijk enkelvoud. le costará betekent hier “zal moeilijk zijn” of letterlijk “zal moeite kosten”. Costará is de derde persoon enkelvoud van costar in de toekomende tijd. Het voornaamwoord le verwijst in deze zin naar de groep als degene voor wie iets moeite kost. Een bruikbaar patroon is A [persoon/groep] le cuesta/ costará + infinitief: iets is voor die persoon of groep moeilijk. Bijvoorbeeld: A Ana le cuesta hablar en público. — “Voor Ana is spreken in het openbaar moeilijk.” oírse is de infinitief van oír met se eraan vast. Oír betekent “horen”; in deze zin krijgt oírse samen met unos a otros de wederkerige betekenis “elkaar horen”. De infinitief staat na costará: wat moeilijk zal zijn, is elkaar horen. Bijvoorbeeld: Necesitamos acercarnos para oírnos. — “We moeten dichter bij elkaar gaan staan om elkaar te horen.” Unos a otros maakt die wederkerige betekenis expliciet: de leden van de groep horen de andere leden, en niet slechts één bepaalde persoon. De vorm is meervoud; unos en otros zijn hier mannelijke meervoudsvormen die voor een gemengde of niet nader gespecificeerde groep kunnen worden gebruikt. Het is een vaste manier om “elkaar” uit te drukken, naast vormen zoals los unos a los otros in andere contexten. Esta betekent “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Het is vrouwelijk enkelvoud, omdat het bij mesa hoort. Het wijst in deze zin naar de tafel die voor de spreker als de relevante tafel wordt aangewezen. Vergelijk: este libro — “dit boek” — tegenover esta mesa — “deze tafel”. Mesa betekent “tafel” en is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: la mesa. Het meervoud is mesas. In deze zin verwijst het naar de tafel waaraan de groep zit of zal zitten; de vertaling geeft dat als “deze tafel”. Samen vormen de delen: A nuestro grupo + le costará + oírse unos a otros + en esta mesa. De volledige betekenis is: “Voor onze groep wordt het aan deze tafel moeilijk om elkaar te verstaan.” En esta mesa bepaalt de plaats of situatie waarin het horen moeilijk zal zijn. De aansluitende context maakt duidelijk dat de reden verband houdt met de volle ruimte, maar de zin zelf zegt vooral dat deze tafel de groep niet genoeg helpt om elkaar goed te horen.

4. Puedo trasladarlos a una mesa de esquina con más espacio alrededor.

   Ik kan jullie naar een hoektafel verplaatsen waar meer ruimte omheen is.

   Puedo

   ik kan

   trasladarlos

   hen verplaatsen

   mesa

   tafel

   esquina

   hoek

   más

   meer

   espacio

   ruimte

   alrededor

   eromheen

   Uitgebreide uitleg

   Puedo komt van poder (kunnen) en is de vorm voor yo in de tegenwoordige tijd. Samen met een infinitief geeft het mogelijkheid of vermogen aan: Puedo ayudar. = Ik kan helpen. trasladarlos betekent hier hen/jullie verplaatsen. Het bestaat uit trasladar (verplaatsen) plus het enclitische lijdend-voorwerpspronomen los. Na puedo staat de infinitief: puedo trasladar...; het pronomen kan hier aan die infinitief vastgeschreven worden. los is meervoud en mannelijk van vorm; in deze vaste vertaling verwijst het naar de aangesproken groep. Het is niet het onderwerp: de spreker is degene die kan verplaatsen. mesa is een tafel. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la mesa, meervoud las mesas. In a una mesa geeft a het doel van de verplaatsing aan en una is hier een onbepaald lidwoord, niet op zichzelf een expliciete telwaarde. esquina betekent hoek. In mesa de esquina specificeert de esquina welk soort tafel bedoeld wordt: een tafel die bij een hoek hoort, dus een hoektafel. Het zelfstandig naamwoord esquina is vrouwelijk: la esquina. más betekent meer. Het markeert hier een vergelijking van hoeveelheid: er is meer ruimte dan bij de huidige tafel of in de huidige opstelling. Het tegengestelde is menos (minder). In más espacio wordt más niet verbogen naar geslacht of getal. espacio betekent ruimte. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el espacio; het meervoud is los espacios. Más espacio betekent dus meer ruimte, niet noodzakelijk een precies gemeten hoeveelheid. alrededor betekent eromheen of rondom. In alrededor staat geen expliciet zelfstandig naamwoord; het omliggende verband maakt duidelijk dat de bedoelde ruimte rondom de tafel ligt. Een veelgebruikt patroon is alrededor de + zelfstandig naamwoord: Hay espacio alrededor de la mesa. = Er is ruimte rondom de tafel. Samen vormt Puedo trasladarlos de betekenis ‘Ik kan jullie verplaatsen’. a una mesa de esquina noemt de bestemming: een hoektafel. con más espacio alrededor voegt de relevante eigenschap toe: daar is meer ruimte omheen. De volledige uitspraak betekent daarom: ‘Ik kan jullie naar een hoektafel verplaatsen waar meer ruimte omheen is.’

5. Eso ayudaría, siempre que nuestro camarero todavía pueda seguir nuestro ritmo.

   Dat zou helpen, zolang onze ober ons nog steeds kan bijhouden.

   Eso

   dat

   ayudaría

   zou helpen

   siempre que

   zolang

   camarero

   ober

   todavía

   nog steeds

   pueda

   kan

   seguir

   volgen; bijhouden

   ritmo

   tempo; ritme

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar de voorgestelde handeling of situatie als geheel, niet noodzakelijk naar één zelfstandig naamwoord. Spaans gebruikt het onzijdige aanwijzende voornaamwoord eso vaak voor een eerder genoemde kwestie. Voor een concreet mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord zouden andere vormen kunnen passen, zoals ese of esa. ayudaría is de voorwaardelijke vorm van ayudar: ayudar = helpen, ayudaría = zou helpen. De uitgang -ía drukt hier een voorwaardelijke mogelijkheid uit, geen vaststaand feit. Bijvoorbeeld: Eso ayudaría mucho. = “Dat zou veel helpen.” siempre que introduceert hier een voorwaarde en betekent “zolang” of “op voorwaarde dat”. De voorwaarde sluit het voorafgaande niet uit: de hulp zou gelden onder de voorwaarde dat de ober het tempo kan bijhouden. Bijvoorbeeld: Iremos, siempre que haya tiempo. = “We gaan, zolang er tijd is.” camarero betekent “ober”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vrouwelijke vorm is doorgaans camarera. In deze zin hoort het bij nuestro: nuestro camarero betekent “onze ober”. Nuestro stemt hier in geslacht en getal af op het mannelijke enkelvoud camarero; dat zegt niets over hoeveel obers er in een andere context zouden zijn. todavía betekent hier “nog steeds” en geeft aan dat de toestand tot dit moment voortduurt. Het staat vóór pueda, maar bepaalt niet op zichzelf de tijdsvorm daarvan. Bijvoorbeeld: Todavía trabaja aquí. = “Hij/zij werkt hier nog steeds.” pueda is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige conjunctief van poder (“kunnen”): poder → pueda. Na siempre que wordt hier de conjunctief gebruikt omdat het om een voorwaarde gaat. Het onderwerp is nuestro camarero, dus de vorm is enkelvoud; puedan zou bij een meervoudig onderwerp horen. De betekenis in deze zin is “kan”, binnen de voorwaarde “zolang hij kan”. seguir is een infinitief van “doorgaan” of “blijven”. Na een vervoegde vorm van poder blijft het volgende werkwoord in de infinitief: pueda seguir = “kan blijven/doorgaan met”. In seguir nuestro ritmo krijgt seguir de specifieke betekenis “ons tempo bijhouden”. Bijvoorbeeld: Puedo seguir tu ritmo. = “Ik kan jouw tempo bijhouden.” ritmo betekent “tempo” of “ritme”. In nuestro ritmo verwijst het bezittelijk element naar het tempo van de spreker en anderen; het zelfstandig naamwoord zelf is mannelijk enkelvoud. De combinatie seguir el ritmo de alguien betekent vaak “iemands tempo bijhouden”, niet alleen letterlijk een ritme volgen. Samen bestaat de zin uit Eso ayudaría (“Dat zou helpen”) en de voorwaardelijke bijzin siempre que nuestro camarero todavía pueda seguir nuestro ritmo (“zolang onze ober ons nog steeds kan bijhouden”). Het volledige betekenisverband is dus: “Dat zou helpen, zolang onze ober ons nog steeds kan bijhouden.”

6. El mismo camarero atiende esa esquina, así que el servicio debería seguir funcionando bien.

   Dezelfde ober bedient die hoek, dus de bediening zou goed moeten blijven verlopen.

   El mismo

   dezelfde

   camarero

   ober

   atiende

   bedient

   esa

   die

   esquina

   hoek

   así que

   dus

   servicio

   bediening

   debería

   zou moeten

   seguir funcionando

   blijven functioneren

   bien

   goed

   Uitgebreide uitleg

   El mismo betekent hier “dezelfde” en verwijst naar een mannelijke enkelvoudige persoon. mismo past zich aan het zelfstandig naamwoord aan: el mismo camarero, maar bijvoorbeeld la misma camarera. Het benadrukt dat het om dezelfde persoon gaat, niet om iemand anders. camarero is het zelfstandig naamwoord voor “ober”. De vrouwelijke vorm is camarera; het lidwoord en de vorm van het zelfstandig naamwoord stemmen daarbij mee af. atiende komt van atender en betekent hier “bedient”. Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: él/ella atiende. Atender kan, afhankelijk van de context, ook “zorgen voor” of “te woord staan” betekenen. Voorbeeld: La camarera atiende nuestra mesa. — “De serveerster bedient onze tafel.” esa is een aanwijzend woord voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: “die”. In esa esquina stemt het af op esquina, dat vrouwelijk is. Het aanwijzende woord bepaalt niet zelf welke concrete hoek bedoeld wordt; de zin gebruikt alleen de vorm die bij esquina past. esquina betekent “hoek”, hier een hoek van de ruimte. Het meervoud is esquinas. así que verbindt een reden of vaststelling met een gevolg en betekent “dus” of “daarom”. Het volgende deel wordt als gevolg van het eerste deel gepresenteerd; het vervangt het eerste deel niet. servicio betekent hier “bediening” of “service”. Het is een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: el servicio. In deze zin gaat het om de bediening als geheel, niet om de ober als persoon. debería komt van deber en is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de conditionele tijd: “zou moeten”. De vorm drukt hier een verwachting of redelijke gevolgtrekking uit, niet een vaststaand feit. Voorbeeld: El servicio debería mejorar. — “De bediening zou moeten verbeteren.” seguir funcionando is een constructie met seguir (“doorgaan, blijven”) en een gerundium. Na seguir geeft het gerundium aan dat een activiteit of toestand voortduurt: seguir funcionando = “blijven functioneren”. Funcionando komt van funcionar, “functioneren” of “werken”. bien is een bijwoord en beschrijft hier hoe het functioneren verloopt: “goed”. Het verandert niet mee met servicio, omdat het geen bijvoeglijk naamwoord is. Samen betekent El mismo camarero atiende esa esquina dat dezelfde ober die hoek bedient. Así que leidt het gevolg in: de bediening zou daardoor goed moeten blijven functioneren. De volledige betekenis is: “Dezelfde ober bedient die hoek, dus de bediening zou goed moeten blijven verlopen.”

7. Entonces cambiémonos de mesa antes de que todos se sienten.

   Laten we dan van tafel wisselen voordat iedereen gaat zitten.

   Entonces

   dan

   cambiémonos

   laten we wisselen

   mesa

   tafel

   antes de que

   voordat

   todos

   iedereen

   se sienten

   gaat zitten

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze stap met wat eraan voorafgaat. Afhankelijk van de context kan het ook “dus” betekenen; in deze zin is de tijdsvolgorde het belangrijkste. cambiémonos komt van cambiarse. De vorm is een bevestigende aansporing in de eerste persoon meervoud: “laten we …”. Het wederkerende -nos hoort bij de vorm, en het accentteken blijft nodig in cambiémonos. Met de mesa betekent cambiarse de mesa idiomatisch dat men van tafel wisselt; cambiar zonder se kan bijvoorbeeld betekenen dat iemand iets verandert. Voorbeeld: Cambiémonos de sitio. — “Laten we van plaats wisselen.” mesa is een zelfstandig naamwoord en betekent “tafel”. In de mesa maakt het deel uit van de vaste, bruikbare uitdrukking cambiarse de mesa. Het vrouwelijke lidwoord is la: la mesa — “de tafel”. antes de que betekent “voordat”. Deze voegwoordelijke uitdrukking leidt een gebeurtenis in die nog niet heeft plaatsgevonden op het genoemde moment. Daarom staat in de volgende bijzin de subjuntivo, niet simpelweg de gewone tegenwoordige tijd. todos betekent hier “iedereen” en is de meervoudsvorm van todo voor personen. De vorm is mannelijk meervoud; in het Spaans kan die vorm ook een groep personen als geheel aanduiden. De zin specificeert niet afzonderlijk wie tot die groep behoort. se sienten komt van sentarse, “gaan zitten”. Dit is de derde persoon meervoud in de tegenwoordige subjuntivo, met het wederkerende voornaamwoord se: que todos se sienten — “dat iedereen gaat zitten”. Zonder se, in sienten, kan het werkwoord een andere betekenis hebben, zoals “zij voelen”. Vergelijk: Espero que se sienten. — “Ik hoop dat ze gaan zitten.” Samen vormt cambiémonos de mesa de aansporing “laten we van tafel wisselen”. antes de que todos se sienten bepaalt de grens in de tijd: de wissel moet gebeuren vóór het moment waarop iedereen gaat zitten. De volledige uiting betekent dus: “Laten we dan van tafel wisselen voordat iedereen gaat zitten.”

8. Ahora haré que vuelvan a preparar la mesa.

   Ik laat de tafel nu opnieuw klaarmaken.

   Ahora

   nu

   haré que

   ervoor zorgen dat

   vuelvan a preparar

   opnieuw klaarmaken

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier nu: het plaatst de handeling in het huidige moment. Het staat aan het begin van de zin, maar kan ook elders staan, bijvoorbeeld: Ahora vuelvo. — Ik kom nu terug. haré que bestaat uit de eerste persoon enkelvoud van hacer in de toekomende tijd: haré, plus que. De spreker zegt dus dat die ervoor zal zorgen dat iets gebeurt. Na hacer que staat in het Spaans doorgaans een conjunctiefvorm, omdat het gaat om een door de spreker veroorzaakte of beoogde handeling. hacer heeft hier niet de betekenis ‘maken’ als zelfstandig iets vervaardigen. Vergelijk: Haré que lo revisen. — Ik zal ervoor zorgen dat ze het nakijken. vuelvan a preparar bevat volver a + een infinitief. Deze combinatie geeft aan dat de handeling opnieuw wordt uitgevoerd: volver a preparar = opnieuw klaarmaken. vuelvan is de tegenwoordige conjunctief van volver in de meervoudige derde persoon; die vorm wordt hier door haré que vereist. Het is niet de spreker die opnieuw klaarmaakt, maar de niet nader genoemde meervoudige uitvoerders van de handeling. preparar blijft na a een infinitief. Een vergelijkbaar patroon is Quiero que vuelvan a llamar. — Ik wil dat ze opnieuw bellen. mesa is het zelfstandig naamwoord voor ‘tafel’. Het is vrouwelijk en enkelvoudig; met een bepaald lidwoord krijg je la mesa. In deze zin verwijst het volgens de vertaling naar de tafel die opnieuw wordt klaargemaakt. Voorbeeld: La mesa está lista. — De tafel is klaar. Samen betekent de zin: Ahora situeert de handeling nu; haré que drukt uit dat de spreker ervoor zal zorgen; vuelvan a preparar zegt dat de tafel opnieuw wordt klaargemaakt; en la mesa is het object van die handeling. De volledige betekenis is: ‘Ik laat de tafel nu opnieuw klaarmaken.’