Een gemiste aansluiting voorkomen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Puede que pierda mi conexión por este retraso.

   Door deze vertraging mis ik misschien mijn aansluiting.

   Puede que

   misschien; het kan zijn dat

   pierda

   mis; kwijtraak

   conexión

   aansluiting; verbinding

   por

   door; vanwege

   este

   deze

   retraso

   vertraging

   Uitgebreide uitleg

   Puede que drukt hier een mogelijkheid uit: “misschien” of “het kan zijn dat”. Na deze vaste constructie volgt in het Spaans de aanvoegende wijs (subjuntivo), omdat de gebeurtenis niet als zeker wordt voorgesteld. Vergelijk: Puede que llueva. — “Misschien regent het.” pierda betekent hier “mis” in de betekenis van een aansluiting niet halen. Het is de vorm van perder (“verliezen; missen”) in de tegenwoordige subjuntivo: dezelfde vorm kan bij yo en él/ella/usted voorkomen; in deze zin verwijst de vertaling naar yo (“ik”). De relevante combinatie is puede que + subjuntivo, niet een stellige tegenwoordige tijd. Voorbeeld: Puede que llegue tarde. — “Misschien kom ik laat.” conexión is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “aansluiting”. Het kan ook “verbinding” betekenen, bijvoorbeeld bij een netwerk; de vaste vertaling maakt hier de vervoersaansluiting duidelijk. mi is het bezittelijk woord voor één bezitter en één enkelvoudig bezit; het verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk, maar het meervoud is mis. por verbindt de gebeurtenis met de oorzaak en betekent hier “door” of “vanwege”. Het wijst dus op de vertraging als reden waarom de aansluiting mogelijk wordt gemist. Dit verschilt bijvoorbeeld van para, dat vaak een doel of bestemming introduceert. este betekent “deze” en staat hier bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De vorm stemt af op retraso: este retraso. Andere vormen zijn bijvoorbeeld esta bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en estos/estas bij meervoud. retraso betekent “vertraging”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier este, niet esta. In de context gaat het om de vertraging die de mogelijke gemiste aansluiting veroorzaakt. Samen vormt de zin: Puede que (“misschien”) + pierda mi conexión (“ik mijn aansluiting mis”) + por este retraso (“door deze vertraging”). De volledige betekenis is: “Door deze vertraging mis ik misschien mijn aansluiting.”

2. El mostrador de atención puede comprobar otras rutas una vez confirmada la demora.

   De servicebalie kan andere routes controleren zodra de vertraging is bevestigd.

   mostrador

   balie

   atención

   service

   puede

   kan

   comprobar

   controleren

   otras

   andere

   rutas

   routes

   una vez

   zodra

   confirmada

   bevestigd

   demora

   vertraging

   Uitgebreide uitleg

   mostrador betekent hier een balie of loket. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mostradores. In mostrador de atención bepaalt de atención waarvoor de balie dient: het is een servicebalie. atención is een zelfstandig naamwoord voor service, hulp of aandacht. In deze vaste combinatie verwijst het naar dienstverlening. Atender is een verwant werkwoord voor helpen of bedienen, maar dat is niet de vorm die hier staat. puede komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud: él/ella/usted puede. Hier geeft het samen met comprobar aan dat de balie de mogelijkheid of bevoegdheid heeft om iets te controleren. Na poder staat het volgende werkwoord in het infinitief. Voorbeeld: La oficina puede ayudar. — Het kantoor kan helpen. comprobar is het infinitief voor controleren, nagaan of verifiëren. Na puede blijft het onvervoegd: puede comprobar. Het onderwerp van puede is hier El mostrador, een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord. otras komt van otro en is de vrouwelijke meervoudsvorm. Het stemt af met het vrouwelijke meervoud rutas: otras rutas betekent andere routes. De vormen zijn bijvoorbeeld otro (mannelijk enkelvoud), otra (vrouwelijk enkelvoud), otros (mannelijk meervoud) en otras (vrouwelijk meervoud). rutas is het meervoud van ruta, een route of traject. Het kan bijvoorbeeld om alternatieve reisroutes gaan. Voorbeeld: Buscamos otras rutas. — We zoeken andere routes. una vez betekent hier zodra. Het leidt de omstandigheid in waaronder de controle kan plaatsvinden. In una vez confirmada la demora staat geen zelfstandige volledige bijzin met een vervoegd werkwoord, maar een verkorte participiale constructie. confirmada komt van confirmar, bevestigen. Het is hier een vrouwelijk enkelvoudig deelwoord dat overeenkomt met la demora: de vertraging is bevestigd. De uitgang -a weerspiegelt in deze gebruikswijze het vrouwelijke enkelvoud van demora; het infinitief zelf is confirmar. Voorbeeld: La reserva está confirmada. — De reservering is bevestigd. demora is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor vertraging of oponthoud. Het staat hier als la demora, waardoor confirmada ermee overeenkomt. Het meervoud is demoras, al is dat in alledaagse context minder vaak nodig dan het enkelvoud. Samen vormt El mostrador de atención het onderwerp: de servicebalie. Puede comprobar otras rutas betekent dat die balie andere routes kan controleren. In una vez confirmada la demora stemt confirmada af met la demora; deze participiale constructie geeft aan wanneer de controle kan plaatsvinden: zodra de vertraging is bevestigd. De volledige betekenis is daarom: de servicebalie kan andere routes controleren zodra de vertraging is bevestigd.

3. Prefiero hacer un plan ahora que tener que apresurarme después.

   Ik maak liever nu een plan dan dat ik later moet haasten.

   Prefiero

   ik geef de voorkeur aan

   hacer

   doen; maken

   plan

   plan

   ahora

   nu

   tener que

   moeten

   apresurarme

   me haasten

   después

   later

   Uitgebreide uitleg

   Prefiero komt van preferir en is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik geef de voorkeur aan”. Het onderwerp is hier dus “ik”. Een bruikbaar patroon is prefiero + infinitief: Prefiero descansar. — “Ik rust liever uit.” hacer is het infinitief “doen/maken”. In hacer un plan betekent het specifiek “een plan maken”. Na prefiero staat dit werkwoord in het infinitief, omdat het de handeling benoemt waaraan de spreker de voorkeur geeft. plan is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “plan”. Het wordt voorafgegaan door un; dat markeert een niet nader bepaald plan, maar zegt op zichzelf niet dat er precies één plan is. ahora betekent “nu” en plaatst het maken van het plan in het heden. Het staat hier bij hacer un plan, dus het tijdsverschil wordt: nu een plan maken, tegenover later moeten haasten. tener que is een constructie voor noodzakelijkheid: “moeten”. Het werkwoord na que staat in het infinitief. De vorm tener zelf is hier niet vervoegd; de eerste persoon wordt al uitgedrukt door Prefiero en de constructie beschrijft wat de spreker eventueel moet doen. apresurarme betekent hier “me haasten”. Het is het infinitief apresurar met het wederkerende voornaamwoord me eraan vast. Dat me verwijst naar de spreker: letterlijk gaat het om “mij haasten”. In combinatie met tener que krijg je tener que apresurarme: “me moeten haasten”. después betekent “later” of “daarna”. In deze zin plaatst het de haast op een later moment dan ahora; het betekent niet dat de spreker nu al haast. Samen gebruikt de zin het voorkeurspatroon preferir A que B: de spreker verkiest A boven B. A is hacer un plan ahora — nu een plan maken. B is tener que apresurarme después — later moeten haasten. Daarom betekent de volledige uiting: “Ik maak liever nu een plan dan dat ik me later moet haasten.”

4. Entonces comparemos las opciones, pero ten en cuenta que pueden cambiar.

   Laten we de opties dan vergelijken, maar houd er rekening mee dat ze kunnen veranderen.

   Entonces

   dan

   comparemos

   laten we vergelijken

   opciones

   opties

   pero

   maar

   ten en cuenta

   houd rekening met

   pueden

   kunnen

   cambiar

   veranderen

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze stap met wat eerder is gezegd. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het naar een moment in het verleden verwijst; in deze zin is het een overgang naar de volgende handeling. comparemos komt van comparar (“vergelijken”). De vorm is de eerste persoon meervoud in een aansporing: “laten we vergelijken”. Het onderwerp is dus “wij”, inclusief de luisteraar. Vergelijk: comparamos = “wij vergelijken” als gewone mededeling, terwijl comparemos hier een voorstel of aansporing uitdrukt. Voorbeeld: Comparemos los precios. — “Laten we de prijzen vergelijken.” opciones betekent “opties” en is het meervoud van opción. Het vrouwelijke meervoud wordt zichtbaar in las opciones; opción eindigt in het meervoud op -es, niet alleen op -s. Voorbeeld: Hay dos opciones. — “Er zijn twee opties.” pero betekent “maar” en markeert een tegenstelling. Het tweede deel vervangt het eerste niet: naast het voorstel om te vergelijken volgt een belangrijke voorwaarde of waarschuwing. ten en cuenta komt van de vaste uitdrukking tener en cuenta, “rekening houden met”. Ten is hier de bevestigende gebiedende wijs voor tú van tener; de vorm richt zich dus tot één aangesproken persoon in de informele tweede persoon. Voorbeeld: Ten en cuenta el horario. — “Houd rekening met de dienstregeling.” In deze zin wordt de uitdrukking aangevuld met que: wat erna komt, is precies de informatie waarmee rekening moet worden gehouden. pueden komt van poder (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: “zij kunnen”. De vorm drukt hier mogelijkheid uit, niet zekerheid. Het meervoud past bij het bedoelde meervoudige onderwerp “de opties”. Vergelijk puede = “hij/zij/het kan” of een beleefde u-vorm, tegenover pueden = “zij kunnen”. cambiar is het infinitief van “veranderen”. Na poder staat het infinitief: pueden cambiar = “ze kunnen veranderen”. Het infinitief noemt de handeling zonder zelf persoon of getal aan te geven; pueden draagt de persoons- en getalsinformatie. Voorbeeld: Los planes pueden cambiar. — “De plannen kunnen veranderen.” Samen vormt de zin de structuur Entonces + aansporing, pero + rekening houden met + mogelijkheid: “Laten we dan de opties vergelijken, maar houd er rekening mee dat ze kunnen veranderen.” De eerste spreker stelt gezamenlijk vergelijken voor en voegt daar de voorwaarde aan toe dat de opties mogelijk niet hetzelfde blijven. Que leidt de inhoud aan van waar men rekening mee moet houden; de volledige bijzin is que pueden cambiar.

5. ¿Puedes comprobar si aquí es posible cambiar la reserva con flexibilidad?

   Kun je controleren of hier flexibel omboeken mogelijk is?

   Puedes

   kun je

   comprobar

   controleren

   si

   of

   aquí

   hier

   es posible

   mogelijk zijn

   cambiar

   veranderen, omboeken

   la reserva

   de reservering

   con flexibilidad

   flexibel

   Uitgebreide uitleg

   Puedes is de vorm van poder voor tú in de tegenwoordige tijd: puedes = “je kunt”. In een vraag als ¿Puedes ...? wordt dit een beleefd verzoek om iets te doen. Voorbeelden: ¿Puedes comprobar la reserva? = “Kun je de reservering controleren?” en Puedo comprobarla. = “Ik kan haar controleren.” Comprobar is een infinitief met de betekenis “controleren” of “nagaan”. Na puedes blijft het werkwoord in de infinitief: puedes comprobar, niet een vervoegde vorm. Comprobaré la reserva. betekent bijvoorbeeld “Ik zal de reservering controleren.” Si betekent hier “of” en leidt een indirecte vraag in: comprobar si ... = “controleren of ...”. Het is hier niet het voorwaardelijke “als”; dat onderscheid blijkt uit de vraag naar de juistheid van een mogelijkheid. Voorbeeld: No sé si es posible. = “Ik weet niet of het mogelijk is.” Aquí betekent “hier”. Het wijst op de relevante plaats of dienst, zonder dat de zin die plaats verder specificeert. ¿Es posible cambiar la reserva aquí? betekent “Is het hier mogelijk de reservering om te boeken?” Es posible is een onpersoonlijke uitdrukking: letterlijk “het is mogelijk”. Es is de vorm van ser voor de derde persoon enkelvoud, maar in deze uitdrukking wordt niet een specifiek genoemd onderwerp beschreven. Het patroon es posible + infinitief drukt uit dat een handeling mogelijk is, bijvoorbeeld Es posible modificar la fecha. = “Het is mogelijk de datum te wijzigen.” Cambiar is de infinitief “veranderen” of, met een reservering als object, “omboeken/wijzigen”. De context bepaalt hier de meer specifieke vertaling: het gaat om de reservering wijzigen. Voorbeeld: Quiero cambiar la reserva. = “Ik wil de reservering wijzigen.” La reserva betekent “de reservering” of “de boeking”. Reserva is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaalde lidwoord la ervoor. Het meervoud is las reservas: Tengo dos reservas. = “Ik heb twee reserveringen.” Con flexibilidad betekent “met flexibiliteit”, hier natuurlijk weergegeven als “flexibel”. Flexibilidad is een zelfstandig naamwoord; het bijbehorende bijvoeglijke naamwoord is flexible, bijvoorbeeld una tarifa flexible = “een flexibel tarief”. De voorzetselgroep geeft aan onder welke voorwaarde of op welke manier het omboeken mogelijk is. Samen opgebouwd betekent ¿Puedes comprobar si aquí es posible cambiar la reserva con flexibilidad?: “Kun je controleren of het hier mogelijk is om de reservering flexibel om te boeken?” De vraag combineert het verzoek ¿Puedes comprobar ...? met de indirecte vraag si ..., waarin de mogelijkheid es posible en de handeling cambiar la reserva staan.

6. Puedo preguntarlo, pero el operador tiene que aprobarlo.

   Ik kan het vragen, maar de vervoerder moet het goedkeuren.

   Puedo

   ik kan

   preguntarlo

   het vragen

   pero

   maar

   el operador

   de vervoerder

   tiene que

   moet

   aprobarlo

   het goedkeuren

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is the first-person singular present form of poder: “ik kan”. The infinitive is poder; its present forms include puedo for “ik”, puedes for “jij”, and puede for “hij/zij/u”. Example: Puedo ayudarte. — “Ik kan je helpen.” preguntarlo combines the infinitive preguntar (“vragen”) with the direct-object clitic lo (“het/hem” in the relevant masculine or neuter reference). In Spanish, a clitic can attach to an infinitive: preguntar → preguntarlo. Here lo refers to the unspecified matter that is being asked about; the fixed translation supports “het”, but does not identify that matter more specifically. Example: Voy a preguntarlo. — “Ik ga het vragen.” pero connects two contrasting parts and means “maar”. It does not cancel the first part: the speaker can ask it, but another condition applies afterward. el operador means “de vervoerder” in this sentence. The noun is operador, and el marks it as masculine singular. The noun itself is singular here; the article would be los with a plural noun: los operadores — “de vervoerders”. Tiene que expresses obligation: “moet”. It is the third-person singular present form of tener followed by que and an infinitive. The subject is el operador, so Spanish uses tiene; with a first-person subject, for example, tengo que esperar means “ik moet wachten”. aprobarlo combines the infinitive aprobar (“goedkeuren”) with the direct-object clitic lo. As with preguntarlo, the clitic is attached to the infinitive. Here lo refers to the same unspecified matter as in preguntarlo, and the fixed translation gives “het goedkeuren”. Example: El operador puede aprobarlo. — “De vervoerder kan het goedkeuren.” Together, Puedo preguntarlo means “Ik kan het vragen”. Pero introduces the contrast, and el operador tiene que aprobarlo means “de vervoerder moet het goedkeuren”. The complete utterance is therefore: “Ik kan het vragen, maar de vervoerder moet het goedkeuren.”

7. Por favor, busca rutas con suficiente tiempo entre los transbordos.

   Kijk alsjeblieft naar routes met genoeg tijd tussen de overstappen.

   Por favor

   alsjeblieft

   busca

   zoek

   rutas

   routes

   suficiente

   voldoende genoeg

   tiempo

   tijd

   entre

   tussen

   transbordos

   overstappen

   Uitgebreide uitleg

   Por favor is een vaste beleefde toevoeging bij een verzoek: “alsjeblieft” of “alstublieft”. Het verandert niet wie de opdracht uitvoert; de opdracht staat in busca. busca komt van buscar (“zoeken”). Hier is het de bevestigende gebiedende wijs voor tú enkelvoud: “zoek/kijk”. De vorm voor usted is busque en voor ustedes busquen; kies die dus niet op basis van alleen beleefdheid. Voorbeeld: Busca una conexión directa. — “Zoek een rechtstreekse verbinding.” rutas is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord ruta (“route”). Het verwijst hier naar de routes waarnaar gezocht moet worden. Het enkelvoud is una ruta, het meervoud unas rutas. suficiente betekent hier “genoeg/voldoende”. Het beschrijft tiempo en staat daarom in het enkelvoud: suficiente tiempo. Bij een meervoudig zelfstandig naamwoord wordt het suficientes, bijvoorbeeld suficientes opciones — “voldoende opties”. tiempo betekent hier “tijd”, niet een afzonderlijke tijdsperiode of een weersbetekenis. In suficiente tiempo gaat het om genoeg beschikbare tijd. Voorbeeld: Tenemos tiempo. — “We hebben tijd.” entre is een voorzetsel met de betekenis “tussen”. Het verbindt hier tiempo met los transbordos: de tijd bevindt zich tussen de overstappen. Hetzelfde patroon zie je in entre dos estaciones — “tussen twee stations”. transbordos is het meervoud van transbordo, “overstap”. Los is het bepaalde lidwoord voor het mannelijke meervoud; samen betekent los transbordos “de overstappen”. Het enkelvoud is el transbordo. Samen vormt de zin het verzoek: busca rutas = “zoek routes”, en con suficiente tiempo entre los transbordos = “met genoeg tijd tussen de overstappen”. De volledige betekenis is: “Kijk alsjeblieft naar routes met genoeg tijd tussen de overstappen.”

8. Pondré esas rutas primero.

   Ik zet die routes bovenaan.

   Pondré

   ik zal zetten

   esas

   die

   rutas

   routes

   primero

   bovenaan

   Uitgebreide uitleg

   Pondré betekent hier dat de spreker de routes zal plaatsen of bovenaan zal zetten. Het is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd van poner (zetten, plaatsen): pondré = ik zal zetten. De vorm bevat dus zowel de spreker als de toekomstige handeling. Voorbeeld: Pondré el libro aquí. — Ik zal het boek hier leggen. esas verwijst hier naar de routes en betekent die bij een vrouwelijk meervoudig zelfstandig naamwoord. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van het aanwijzende woord: esa voor enkelvoud en esas voor meervoud. De vorm past bij rutas; de precieze afstand of positie die met esas wordt uitgedrukt hoeft niet verder te worden ingevuld. rutas betekent routes en is het meervoud van ruta. Het woord is vrouwelijk: la ruta, las rutas. In deze zin gaat het om meerdere routes, namelijk de routes waarnaar in de voorafgaande context wordt verwezen. Voorbeeld: Estas rutas son rápidas. — Deze routes zijn snel. primero staat hier als bijwoord en geeft aan dat de routes als eerste of bovenaan worden geplaatst. Het is dus niet het bijvoeglijk naamwoord dat een zelfstandig naamwoord beschrijft; het bepaalt de volgorde van het plaatsen. Als bijvoeglijk naamwoord kan primero wel met een zelfstandig naamwoord meegaan, bijvoorbeeld el primer tren — de eerste trein. In de vaste zin betekent het samen met pondré ... dat de spreker deze routes bovenaan zal zetten. Samen vormen de delen Pondré + esas rutas + primero: Ik zet die routes bovenaan of letterlijker Ik zal die routes als eerste plaatsen. De toekomstige vorm maakt duidelijk dat dit plaatsen nog moet gebeuren; esas rutas is wat geplaatst wordt en primero geeft de gewenste volgorde aan.

9. Así no tendremos que correr para tomar el próximo tren.

   Zo hoeven we niet naar de volgende trein te rennen.

   Así

   zo

   no tendremos que

   niet hoeven

   correr

   rennen

   tomar

   nemen

   próximo

   volgende

   tren

   trein

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier “zo” of “op die manier”. Het is een bijwoord dat een gevolg of manier met iets eerder genoemds verbindt. Patroon: Así + zin = “Zo …”. Voorbeeld: Así trabajamos más rápido. — “Zo werken we sneller.” no tendremos que bevat de ontkenning no en tener que (“moeten”). Tendremos is de toekomende vorm van tener bij nosotros/nosotras: tener → tendremos. In combinatie met een infinitief betekent tener que + infinitief dat iemand iets moet doen; no tener que + infinitief betekent dat iemand iets niet hoeft te doen. Voorbeeld: No tendremos que esperar. — “We hoeven niet te wachten.” correr is de infinitief “rennen”. Na tener que blijft het volgende werkwoord in de infinitief: tendremos que correr = “we zullen moeten rennen”. Door no vóór de werkwoordgroep wordt dat no tendremos que correr = “we zullen niet hoeven te rennen”. tomar is hier “nemen” in de vaste, natuurlijke combinatie tomar el tren: “de trein nemen”. Het is een infinitief en hangt hier samen met correr: correr para + infinitief geeft het doel aan, dus correr para tomar = “rennen om te nemen”. In deze context is de bedoelde Nederlandse betekenis natuurlijk “naar de trein rennen om die te halen”. Voorbeeld: Caminamos para tomar el autobús. — “We lopen om de bus te nemen.” próximo betekent hier “volgende”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat in deze zin vóór tren; het is mannelijk enkelvoud, net als tren. De vorm verandert volgens het zelfstandig naamwoord: el próximo tren, maar la próxima parada. Een andere veelgebruikte vorm met dezelfde basisbetekenis is siguiente, bijvoorbeeld el siguiente tren — “de volgende trein”. tren betekent “trein”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el tren. Het meervoud is trenes: los trenes — “de treinen”. In deze zin is tren het zelfstandig naamwoord waarop próximo betrekking heeft. Samen vormen de delen Así no tendremos que correr para tomar el próximo tren: “Zo hoeven we niet naar de volgende trein te rennen.” Así verwijst naar de manier of maatregel die het gewenste gevolg mogelijk maakt; no tendremos que correr zegt dat rennen niet nodig zal zijn; en para tomar el próximo tren noemt het doel van het rennen, namelijk de volgende trein halen. De zin gebruikt de toekomende vorm tendremos, dus het gaat om wat later niet nodig zal zijn.