Geluidsoverlast rustig bespreken | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Quería comentarte que tu música se oye claramente a través de la pared.

   Ik wilde even zeggen dat je muziek duidelijk door de muur heen te horen is.

   Quería

   ik wilde

   comentarte

   je vertellen

   música

   muziek

   se oye

   is te horen

   claramente

   duidelijk

   a través de

   doorheen

   pared

   muur

   Uitgebreide uitleg

   Quería is the first-person singular imperfect of querer (basisvorm: querer, “willen”). Here it presents the speaker’s intention in a softened way: “ik wilde”. The imperfect places that intention in the past; it does not by itself say that the speaker no longer wants this. Comentarte combines the infinitive comentar (“opmerken, vertellen”) with the attached object pronoun te (“aan jou / jou”). The form therefore means “het jou vertellen” or, in this sentence, “je even zeggen”. The infinitive follows quería: quería comentarte = “ik wilde het je zeggen”. Música is a feminine noun meaning “muziek”. The possessive tu before it identifies it as the listener’s music; tu does not change for masculine or feminine nouns. Example: tu libro = “je boek”, tu música = “je muziek”. Se oye comes from oír (“horen”). In this construction, oírse expresses that something can be heard or is audible. Oye is the present-tense third-person singular form, and se belongs to the construction; with música as the singular thing heard, se oye means “is te horen”. Compare the plural: se oyen voces = “er zijn stemmen te horen”. Claramente is an adverb meaning “duidelijk”. It describes how the music is heard here. It is related to the adjective claro (“duidelijk, helder”): claro describes a noun, while claramente describes an action or situation. A través de is a fixed prepositional construction meaning “doorheen” or “door”. It introduces the medium or route through which something is heard. In this utterance, it is completed by la pared: “door de muur heen”. Pared is a feminine noun meaning “muur”. The article la marks it as singular and feminine: la pared. Example: La pared es gruesa. — “De muur is dik.” Samen vormen de delen Quería comentarte que ... enleiden wat de spreker wilde zeggen. Daarna beschrijft tu música wat hoorbaar is; se oye claramente zegt dat die muziek duidelijk te horen is, en a través de la pared geeft aan dat dit door de muur heen gebeurt. De volledige betekenis is dus: “Ik wilde even zeggen dat je muziek duidelijk door de muur heen te horen is.”

2. No me había dado cuenta de que se oyera en tu lado.

   Ik besefte niet dat het aan jouw kant te horen was.

   No

   niet

   me había dado cuenta

   ik had beseft / ik had door

   se oyera

   te horen was

   lado

   kant

   Uitgebreide uitleg

   No maakt de uitdrukking negatief: de spreker had iets niet beseft. Het ontkent hier het beseffen, niet noodzakelijk de waarheid van de daaropvolgende informatie. me había dado cuenta komt van darse cuenta de = iets beseffen of ergens achter komen. había dado is de pluscuamperfecto: había + het voltooid deelwoord dado van dar. me is hier het wederkerende voornaamwoord bij deze constructie en verwijst in deze zin naar de spreker. Het vaste patroon No me había dado cuenta de que + zin betekent “Ik had niet beseft dat + zin”. Voorbeeld: No me había dado cuenta de que la puerta estaba abierta. = “Ik had niet beseft dat de deur openstond.” Dit is een nieuwe oefenzin, geen extra feit uit de gegeven context. se oyera komt van oír = horen en betekent hier “te horen was” of “hoorbaar was”. Het is de imperfecto de subjuntivo van oír in een onpersoonlijke/passiefachtige formulering met se; er wordt niet gezegd wie het geluid hoorde. Het verleden perspectief past bij había dado cuenta. In de context maakt de ontkende bewustwording een subjunctiefvorm mogelijk; na een bevestigende vaststelling komt ook vaak indicatief voor, bijvoorbeeld: Me di cuenta de que se oía. = “Ik merkte dat het te horen was.” De vorm se oyera betekent hier dus niet automatisch dat de informatie onwaar is. lado is een mannelijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “kant” of “zijde”. In tu lado betekent het “jouw kant”. tu is hier een bezittelijk woord zonder accent; het is niet het vraagwoord tú (“jij”). Het zelfstandig naamwoord staat in het enkelvoud: lado; het meervoud is lados, bijvoorbeeld in los lados = “de kanten”. Samen betekent No me había dado cuenta de que se oyera en tu lado: “Ik had niet beseft dat het aan jouw kant te horen was.” en tu lado geeft de bedoelde kant of plaats aan. De voorafgaande context ondersteunt hier de betekenis “te horen zijn” voor se oyera; de zin zegt niet wie het daadwerkelijk heeft gehoord.

3. Se nota sobre todo tarde por la noche, cuando el edificio está tranquilo.

   Het valt vooral 's avonds laat op, wanneer het gebouw stil is.

   Se nota

   het valt op

   sobre todo

   vooral

   tarde por la noche

   's avonds laat

   edificio

   gebouw

   tranquilo

   stil

   Uitgebreide uitleg

   Se nota komt van notar (“opmerken” of “merken”). Hier betekent de combinatie dat iets opvalt of merkbaar is: “het valt op”. Nota is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, van notar; se maakt de formulering onpersoonlijker en noemt niet wie het opmerkt. Vergelijk bijvoorbeeld: Se nota el cambio. — “De verandering valt op.” Sobre todo betekent “vooral” en geeft aan dat het volgende tijdstip het opvallendste moment is. Het sluit andere momenten niet uit; het legt alleen de nadruk op één moment. Tarde por la noche is een tijdsbepaling: “'s avonds laat” of “laat in de nacht”. Por la noche verwijst naar de nachtelijke periode, terwijl tarde hier “laat” betekent. Voorbeeld: Trabajo tarde por la noche. — “Ik werk 's avonds laat.” Edificio is een zelfstandig naamwoord voor “gebouw”. Het is mannelijk; daarom staat in de volledige zin el edificio. Het woord kan in andere zinnen bijvoorbeeld onderwerp of object zijn, afhankelijk van de constructie. Tranquilo betekent hier “stil” in de betekenis dat er weinig geluid of activiteit is. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat in het mannelijk enkelvoud, omdat het overeenkomt met edificio (mannelijk enkelvoud). De vrouwelijke enkelvoudsvorm is tranquila, bijvoorbeeld in la calle está tranquila — “de straat is stil”. Cuando leidt de tijdsbepaling in: “wanneer”. In cuando el edificio está tranquilo is el edificio het onderwerp en está de derde persoon enkelvoud van estar, “zijn”. Samen beschrijft dit de toestand waarin het gebouw stil is. De zin bouwt dus op als: Se nota + sobre todo + tijdsbepaling + cuando-zin. De betekenis is: “Het valt vooral 's avonds laat op, wanneer het gebouw stil is.”

4. Puedo bajar los graves y alejar los altavoces de la pared.

   Ik kan de bas zachter zetten en de luidsprekers verder van de muur af zetten.

   Puedo

   ik kan

   bajar

   lager zetten; verlagen

   graves

   lage tonen; bas

   alejar

   verder weg zetten

   altavoces

   luidsprekers

   pared

   muur

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: “ik kan”. Voor poder volgt een infinitief: puedo bajar betekent “ik kan zachter zetten”. Voorbeeld: Puedo ayudarte. — “Ik kan je helpen.” bajar is hier een infinitief met de betekenis “lager zetten” of “verminderen”. Bij audio betekent het dat je het niveau verlaagt; met los graves gaat het om de bas zachter zetten. In een andere context kan hetzelfde werkwoord bijvoorbeeld “naar beneden gaan” betekenen. Voorbeeld: Baja la música, por favor. — “Zet de muziek zachter, alsjeblieft.” graves betekent hier “lage tonen” of “bas”. Het is de meervoudsvorm van grave, hier gebruikt als zelfstandig gebruikt bijvoeglijk naamwoord voor lage frequenties. Los graves verwijst dus naar het basbereik, niet naar de luidsprekers. Voorbeeld: Los graves suenan demasiado fuertes. — “De bas klinkt te hard.” alejar is een infinitief met de betekenis “verder weg zetten” of “verder verwijderen”. Met los altavoces de la pared beschrijft het een grotere afstand tussen de luidsprekers en de muur. Samen met puedo vormt het een tweede, met y verbonden mogelijkheid: puedo ... y alejar .... Voorbeeld: Podemos alejar la mesa de la ventana. — “We kunnen de tafel verder van het raam zetten.” altavoces betekent “luidsprekers”. Het is het meervoud van altavoz; de spelling verandert voor het meervoud van z naar c vóór -es: altavoz → altavoces. Het lidwoord los stemt ermee overeen in geslacht en getal. Voorbeeld: Los altavoces están encendidos. — “De luidsprekers staan aan.” pared betekent “muur”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; dat zie je in la pared. De woordgroep de la pared betekent “van de muur” en geeft het referentiepunt aan waarvan de luidsprekers verder weg worden gezet. Voorbeeld: La silla está cerca de la pared. — “De stoel staat dicht bij de muur.” De structuur is Puedo + infinitief + y + infinitief: Puedo bajar los graves y alejar los altavoces de la pared. De spreker zegt dat diegene de bas zachter kan zetten en de luidsprekers verder van de muur kan zetten. Beide infinitieven delen het onderwerp dat door puedo wordt uitgedrukt. De volledige betekenis is: “Ik kan de bas zachter zetten en de luidsprekers verder van de muur af zetten.”

5. Eso ayudaría, sobre todo las noches entre semana.

   Dat zou helpen, vooral op doordeweekse avonden.

   Eso

   dat

   ayudaría

   zou helpen

   sobre todo

   vooral

   noches

   avonden

   entre semana

   doordeweeks

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar de eerder genoemde situatie of voorgestelde handelingen als geheel. Het is het onzijdige Spaanse aanwijzende voornaamwoord voor een idee, gebeurtenis of andere niet als mannelijk/vrouwelijk zelfstandig naamwoord benoemde inhoud; het krijgt dus geen meervoudsvorm zoals esos of esas. ayudaría is de derde persoon enkelvoud van ayudar in de conditionele vorm: ayudar → ayudaría. Met eso als onderwerp betekent het hier “zou helpen”. De conditionele vorm presenteert helpen als een mogelijk of verwacht gevolg, niet als een vaststaand feit. Voorbeelden: Eso ayudaría mucho. — “Dat zou veel helpen.” Ayudaría si vinieras temprano. — “Het zou helpen als je vroeg kwam.” Sobre todo is een vaste combinatie met de betekenis “vooral” of “met name”. Ze geeft aan welk onderdeel extra belangrijk is; ze sluit de andere mogelijkheden niet uit. Noches is het meervoud van noche, “nacht”. In las noches verwijst het zelfstandig naamwoord naar meerdere avonden/nachten; las laat daarbij het vrouwelijke meervoud zien. Voorbeeld: Las noches son tranquilas. — “De avonden zijn rustig.” Entre semana is een vaste tijdsaanduiding voor “doordeweeks”, dus tijdens de werkdagen of de gewone week, in tegenstelling tot het weekend. Voorbeeld: Trabajo entre semana. — “Ik werk doordeweeks.” Samen vormen de delen: Eso ayudaría — “Dat zou helpen”, gevolgd door sobre todo las noches entre semana — “vooral op doordeweekse avonden”. De volledige betekenis is: “Dat zou helpen, vooral op doordeweekse avonden.”

6. Por favor, dime si el cambio no es suficiente.

   Laat het me alsjeblieft weten als de verandering niet genoeg is.

   Por favor

   alsjeblieft

   dime

   vertel me

   si

   als

   el cambio

   de verandering

   es

   is

   suficiente

   genoeg; voldoende

   Uitgebreide uitleg

   Por favor is een vaste beleefde uitdrukking voor een verzoek: ‘alsjeblieft’. Ze verandert niet mee met de persoon van de aangesprokene. dime betekent hier ‘vertel het me’ of natuurlijker ‘laat het me weten’. Het is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van decir (‘zeggen’), met het voornaamwoord me eraan vast: di + me → dime. In een voorbeeld als Dime la verdad. betekent dit: ‘Vertel me de waarheid.’ si leidt hier een voorwaardelijke bijzin in en betekent ‘als’. Het is niet hetzelfde als sí met accent, dat ‘ja’ betekent. el cambio betekent hier ‘de verandering’. Cambio is een zelfstandig naamwoord; het basiswoord is ook cambio. Het mannelijke enkelvoud krijgt het lidwoord el; het meervoud is los cambios. es is de derde persoon enkelvoud van ser, ‘zijn’. De vorm es wordt gebruikt met een enkelvoudig onderwerp, hier el cambio. Vergelijk: son bij een meervoudig onderwerp. suficiente betekent hier ‘genoeg’ of ‘voldoende’. Het beschrijft of iets aan de vereiste maat voldoet. Als bijvoeglijk naamwoord heeft het dezelfde vorm bij mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud wordt het suficientes. Voorbeeld: La cantidad es suficiente. — ‘De hoeveelheid is voldoende.’ Het niet-opgenomen woord no ontkent es suficiente: ‘is niet voldoende’. Samen vormt si el cambio no es suficiente de voorwaardelijke bijzin ‘als de verandering niet voldoende is’. De hoofdzin Por favor, dime is het beleefde verzoek ‘laat het me alsjeblieft weten’. De volledige betekenis is dus: ‘Laat het me alsjeblieft weten als de verandering niet genoeg is.’

7. Aprecio que quieras hablar del tema.

   Ik waardeer het dat je erover wilt praten.

   Aprecio

   ik waardeer

   quieras

   je wilt

   hablar

   praten

   del

   over het

   tema

   onderwerp

   Uitgebreide uitleg

   Aprecio is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud, van apreciar: “ik waardeer”. De uitgang -o laat hier zien dat de spreker “ik” is; yo blijft in het Spaans vaak onuitgesproken. In deze zin betekent apreciar waarderen, niet simpelweg iets opmerken. Voorbeeld: Aprecio tu ayuda. — “Ik waardeer je hulp.” quieras komt van querer en betekent hier “wilt”. Het is de aanvoegende wijs, tweede persoon enkelvoud, bij tú; deze vorm drukt hier dus niet formeel usted uit. Na Aprecio que gebruikt het Spaans vaak de aanvoegende wijs voor de handeling die wordt gewaardeerd: Aprecio que escuches. — “Ik waardeer het dat je luistert.” De basisvorm is querer; quieres is de tegenwoordige tijd bij tú, terwijl quieras hier de aanvoegende wijs is. hablar is de infinitief van “praten”. De infinitief benoemt de handeling en toont hier niet zelfstandig persoon of tijd; quieras draagt die persoonlijke vorm. Voorbeeld: Quiero hablar. — “Ik wil praten.” del is de vaste samentrekking van de + el. Hier leidt het de zaak in waarover wordt gepraat: “over het”. Daarom wordt de el tema del tema. Deze samentrekking wordt gebruikt vóór het mannelijke enkelvoudige lidwoord el; ze geldt niet voor de la, de los of de las. tema is het mannelijk enkelvoudige zelfstandig naamwoord “onderwerp” of “thema”. Het meervoud is temas, bijvoorbeeld los temas. Een bijvoeglijk naamwoord of lidwoord stemt ermee overeen: el tema importante betekent “het belangrijke onderwerp”. Samen betekent quieras hablar del tema “dat je over het onderwerp wilt praten”. quieras geeft aan wat je wilt, hablar benoemt de handeling en del tema geeft aan waarover het gesprek gaat. Aprecio que presenteert die hele bijzin als iets wat de spreker waardeert. De volledige zin betekent dus: “Ik waardeer het dat je erover wilt praten.”

8. Es mejor resolverlo antes de que genere tensión.

   Het is beter om dit op te lossen voordat het tot spanningen leidt.

   Es mejor

   Het is beter

   resolverlo

   het oplossen

   antes de que

   voordat

   genere

   veroorzaakt

   tensión

   spanning

   Uitgebreide uitleg

   Es mejor betekent hier dat een bepaalde optie als beter wordt beoordeeld: “het is beter”. mejor is de vergelijkende vorm van bueno en staat hier niet bij een zelfstandig naamwoord, maar in een onpersoonlijke beoordeling. Een bruikbaar patroon is Es mejor + infinitivo: “Het is beter om …”. resolverlo betekent hier “dit oplossen”. De basisvorm is resolver (“oplossen”); resolverlo is het infinitief met het directe-objectcliticum lo eraan vast. In deze zin verwijst lo, in overeenstemming met de vaste vertaling, naar “dit”, namelijk de kwestie waarover men wil praten. Bij andere objecten veranderen clitica volgens het grammaticale geslacht en getal van het vervangen object: resolverla voor een vrouwelijk enkelvoudig object en resolverlos of resolverlas voor meervoudige objecten. Voorbeeld: Es mejor resolver la duda. — “Het is beter om de twijfel op te lossen.” antes de que is een vaste tijdsconstructie met de betekenis “voordat”. Na deze voegwoordelijke uitdrukking staat hier genere, niet een infinitief: antes de que + subjuntivo drukt de nog niet gerealiseerde gebeurtenis uit die vóór een andere gebeurtenis moet plaatsvinden. genere betekent hier “tot … leidt” of letterlijk “veroorzaakt”. De basisvorm is generar; genere is de tegenwoordige conjunctief, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp wordt in deze zin niet expliciet genoemd; de vorm geeft alleen aan dat het om één niet nader benoemde veroorzaker gaat. Voorbeeld: Actuemos antes de que genere problemas. — “Laten we handelen voordat het problemen veroorzaakt.” tensión is het zelfstandig naamwoord “spanning”. Het staat hier in het enkelvoud, terwijl de vaste Nederlandse vertaling dit natuurlijk als “spanningen” weergeeft. Een meervoudsvorm is tensiones: Hay tensión en la sala. — “Er heerst spanning in de zaal.” Samen vormt de zin: Es mejor + resolverlo (“het is beter dit op te lossen”) + antes de que genere tensión (“voordat het tot spanningen leidt”). De volledige betekenis is dus: “Het is beter om dit op te lossen voordat het tot spanningen leidt.”