Trainingsintensiteit en herstel | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. El plan de entrenamiento es exigente, pero últimamente me está costando recuperarme.

   Het trainingsplan is uitdagend, maar de laatste tijd verloopt mijn herstel moeizaam.

   plan

   plan

   entrenamiento

   training

   exigente

   veeleisend

   últimamente

   de laatste tijd

   me está costando

   ik heb moeite

   recuperarme

   herstellen

   Uitgebreide uitleg

   plan betekent hier een plan of georganiseerd voornemen. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk: el plan. Voorbeeld: El plan cambia mañana. — Het plan verandert morgen. entrenamiento betekent training. Het komt van entrenar; entrenamiento is het zelfstandig naamwoord voor de activiteit of het proces van trainen. In plan de entrenamiento betekent de entrenamiento welk soort plan het is: een trainingsplan. Voorbeeld: El entrenamiento empieza temprano. — De training begint vroeg. exigente beschrijft iets dat veel inspanning vraagt: veeleisend of zwaar. Deze vorm verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk; het meervoud is exigentes. Voorbeeld: Es un trabajo exigente. — Het is veeleisend werk. últimamente betekent de laatste tijd en verwijst naar een recente periode rond het heden. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Voorbeeld: Últimamente duermo poco. — De laatste tijd slaap ik weinig. me está costando is een herbruikbare constructie voor ik heb moeite met ... of ... valt me zwaar. está is de derde persoon enkelvoud van estar; samen met costando (het gerundium van costar) geeft está costando een zich momenteel voordoeiende moeilijkheid. me is hier het meewerkend voorwerp: letterlijk valt iets mij moeilijk. De persoon van estar volgt niet de persoon van me, maar het onderwerp van wat moeilijk is; hier is dat de daaropvolgende activiteit recuperarme. Voorbeeld: Me está costando concentrarme. — Ik heb moeite met concentreren. recuperarme betekent hier herstellen. Het bestaat uit recuperar plus het wederkerende voornaamwoord me, dat aan het infinitief is vastgeschreven: recuperar → recuperarme. Het onderwerp van die activiteit is dezelfde spreker als me in de constructie. Voorbeeld: Necesito recuperarme. — Ik moet herstellen. De eerste hoofdzin bouwt zo op: El plan de entrenamiento is het onderwerp, es exigente zegt dat dit plan veeleisend is. Pero contrasteert die vaststelling met de tweede hoofdzin. Últimamente beperkt de tweede bewering tot de recente periode. In me está costando recuperarme wordt gezegd dat herstellen de spreker momenteel moeite kost. Samen betekent de zin: Het trainingsplan is uitdagend, maar de laatste tijd verloopt mijn herstel moeizaam.

2. Puede que el volumen de entrenamiento sea demasiado alto para tu horario ahora mismo.

   Het trainingsvolume ligt op dit moment misschien te hoog voor jouw schema.

   Puede que

   misschien

   el volumen

   het volume

   entrenamiento

   training

   sea

   is

   demasiado

   te

   alto

   hoog

   horario

   schema

   ahora mismo

   op dit moment

   Uitgebreide uitleg

   Puede que drukt een mogelijkheid uit: “misschien” of “het kan zijn dat”. Na puede que staat in het Spaans normaal de subjunctief. Hier is sea de vorm van ser voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige subjunctief. Het gaat dus niet om een stellige bewering. Vergelijk: Es demasiado alto = “Het is te hoog” (stelliger), maar Puede que sea demasiado alto = “Misschien is het te hoog”. el volumen betekent hier “het volume” of “de totale hoeveelheid”. Volumen is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord als el. In deze context wordt de hoeveelheid training bedoeld, niet bijvoorbeeld het geluidsniveau. entrenamiento betekent “training” of “training als activiteit”. In el volumen de entrenamiento bepaalt de entrenamiento waarvan het volume is: “het trainingsvolume”. Het zelfstandig naamwoord staat hier zonder apart lidwoord omdat het na de in deze vaste soort omschrijving staat. Een bruikbaar patroon is el volumen de + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld el volumen de trabajo = “de werkhoeveelheid”. sea komt van ser. Naast de indicatief es bestaat in de tegenwoordige subjunctief de vorm sea: que sea = “dat het is” in een context van mogelijkheid, wens, twijfel of beoordeling. In deze zin hoort sea bij el volumen, dat grammaticaal enkelvoud is. demasiado betekent “te” in de betekenis “meer dan wenselijk” en versterkt hier alto. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord: demasiado alto = “te hoog”. Dit is iets anders dan alleen muy alto = “erg hoog”; muy versterkt, terwijl demasiado aangeeft dat de grens wordt overschreden. alto betekent hier “hoog”. De vorm hoort bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord volumen: volumen alto. De basisvorm is alto; andere vormen zijn bijvoorbeeld alta bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en altos/altas bij meervoud. De combinatie demasiado alto betekent daarom “te hoog”, niet simpelweg “erg hoog”. horario betekent “schema”, “rooster” of “tijdschema”. In para tu horario is het het schema waarvoor de hoeveelheid training mogelijk te hoog is. Horario is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het bezittelijke tu betekent hier “jouw”. Het patroon para + zelfstandig naamwoord geeft aan waarvoor iets geschikt of ongeschikt is, bijvoorbeeld para mi horario = “voor mijn schema”. ahora mismo betekent “op dit moment” of “nu meteen”, afhankelijk van de context. Hier verwijst het naar het huidige moment en niet naar een blijvende beoordeling. Ahora betekent “nu”; mismo versterkt de tijdsaanduiding. De zin wordt opgebouwd als Puede que + el volumen de entrenamiento + sea + demasiado alto + para tu horario + ahora mismo: “Het trainingsvolume ligt op dit moment misschien te hoog voor jouw schema.” De spreker presenteert dus als mogelijkheid dat de hoeveelheid training momenteel niet goed past binnen het schema van de aangesprokene.

3. Puedo terminar las sesiones, pero después me quedo sin energía.

   Ik kan de trainingen afmaken, maar daarna heb ik geen energie meer.

   Puedo

   ik kan

   terminar

   afmaken

   las sesiones

   de trainingen

   pero

   maar

   después

   daarna

   me quedo sin energía

   ik heb geen energie meer

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de tegenwoordige tijd van poder in de eerste persoon enkelvoud: “ik kan”. Poder drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Het wordt gevolgd door een infinitief: Puedo terminar = “ik kan afmaken”. Voorbeelden: Puedo esperar = “Ik kan wachten”; No puedo ir = “Ik kan niet gaan”. terminar betekent hier “afmaken” of “voltooien”. Dit is de infinitief na puedo; de persoon en tijd staan op puedo, niet op terminar. Een bruikbaar patroon is poder + infinitief, bijvoorbeeld Pueden descansar = “Ze kunnen rusten”. las sesiones betekent hier “de trainingen” of “de trainingssessies”. Las is het meervoudige vrouwelijke bepaalde lidwoord bij sesiones; sesiones is het meervoud van sesión. In een andere context kan sesión ook een sessie betekenen, maar hier ondersteunt de vertaling de trainingsbetekenis. Enkelvoud en meervoud: la sesión / las sesiones. pero betekent “maar” en verbindt hier twee tegengestelde delen: het afmaken is mogelijk, maar er volgt een ongunstig gevolg. Het sluit het eerste deel dus niet uit. después is een bijwoord dat “daarna” betekent. Het verwijst hier naar de tijd na het afmaken van de trainingen. Voorbeeld: Después descanso = “Daarna rust ik.” me quedo sin energía is een vaste, goed herbruikbare combinatie. quedarse betekent in deze vorm ongeveer “zonder iets komen te zitten” of “iets niet meer hebben”. Me hoort bij de eerste persoon enkelvoud: de spreker komt zelf in die toestand terecht. Sin energía betekent letterlijk “zonder energie”; samen geeft de uitdrukking hier “ik heb geen energie meer”. Voorbeeld: Después del trabajo me quedo sin energía = “Na het werk heb ik geen energie meer.” Samen vormen de delen: Puedo terminar las sesiones = “Ik kan de trainingen afmaken”, gevolgd door pero después = “maar daarna”, en me quedo sin energía = “heb ik geen energie meer”. De hele zin betekent dus: “Ik kan de trainingen afmaken, maar daarna heb ik geen energie meer.”

4. La recuperación es tan importante como completar las sesiones.

   Herstel is net zo belangrijk als het afmaken van de trainingen.

   La recuperación

   het herstel

   es

   is

   tan importante como

   net zo belangrijk als

   completar

   afmaken

   las sesiones

   de trainingen

   Uitgebreide uitleg

   La recuperación betekent hier “het herstel”. recuperación is een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud en is vrouwelijk; daarom staat ervoor la. Het bijbehorende meervoud is las recuperaciones. Het woord verwijst hier naar herstel, niet naar het voltooien van de trainingen. es is de derde persoon enkelvoud van ser in de tegenwoordige tijd: ser → es. De vorm past bij het enkelvoudige onderwerp la recuperación. In deze zin legt es een vergelijking of eigenschap bij dat onderwerp. tan importante como is het herbruikbare patroon tan + bijvoeglijk naamwoord + como, met de betekenis “net zo ... als”. importante betekent “belangrijk” en verandert hier niet van vorm voor mannelijk of vrouwelijk, enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: El descanso es tan importante como el entrenamiento. — “Rust is net zo belangrijk als training.” completar betekent hier “afmaken” of “voltooien”. Dit is de infinitiefvorm. Na como kan een infinitiefgroep als vergelijkingspunt dienen: tan importante como completar... betekent “net zo belangrijk als het afmaken van ...”. Voorbeeld: Es difícil completar el ejercicio. — “Het is moeilijk om de oefening af te maken.” las sesiones betekent hier “de trainingen”. sesiones is het meervoud van sesión; las is het vrouwelijke meervoudige bepaalde lidwoord dat daarbij overeenkomt. Het zelfstandig naamwoord kan in andere contexten ook “sessies” betekenen, maar de vaste vertaling geeft hier de betekenis “trainingen”. Samen vergelijkt de zin het belang van herstel met het afmaken van de trainingen: herstel is volgens deze uitspraak net zo belangrijk als die trainingen afmaken. Het patroon A es tan importante como B is direct herbruikbaar wanneer je wilt zeggen dat A en B even belangrijk zijn.

5. ¿Podríamos reducir la intensidad y mantener un ritmo constante?

   Zouden we de intensiteit kunnen verlagen en toch een vast ritme kunnen aanhouden?

   Podríamos

   zouden we kunnen

   reducir

   verlagen; verminderen

   intensidad

   intensiteit

   mantener

   aanhouden; behouden

   ritmo

   ritme

   constante

   vast; constant

   Uitgebreide uitleg

   Podríamos komt van poder (kunnen) en is de vorm voor nosotros/nosotras in de conditionele wijs: letterlijk “wij zouden kunnen”. Hier maakt die vorm een voorzichtige gezamenlijke suggestie of vraag. Vergelijk podemos = “we kunnen” in de contextzin, een directe mededeling in de tegenwoordige tijd. Voorbeeld: Podríamos empezar mañana. — “We zouden morgen kunnen beginnen.” reducir betekent hier “verlagen” of “verminderen”. Het is een infinitief en staat na podríamos; het is dus podríamos reducir, niet een vervoegde vorm na het hulpwerkwoord. Hetzelfde patroon is bruikbaar met andere werkwoorden: Podríamos descansar. — “We zouden kunnen rusten.” la intensidad betekent “de intensiteit”. Intensidad is een zelfstandig naamwoord; het vrouwelijke lidwoord la hoort bij dit woord. Het kan bijvoorbeeld ook de sterkte van een inspanning, geluid of licht aanduiden, maar hier gaat het om de intensiteit van de activiteit. mantener betekent “aanhouden” of “behouden”. Ook dit is een infinitief die door podríamos wordt beheerst. De twee infinitieven reducir en mantener zijn met y (“en”) verbonden: er worden dus twee voorgestelde handelingen genoemd. Voorbeeld: Podríamos mantener el plan. — “We zouden het plan kunnen aanhouden.” un ritmo constante betekent “een vast/constant ritme”. Ritmo is het zelfstandig naamwoord en constante is het bijvoeglijk naamwoord dat het beschrijft. Het onbepaalde lidwoord un en het bijvoeglijk naamwoord zijn hier mannelijk enkelvoud, in overeenstemming met ritmo. Constante heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het constantes. Voorbeeld: Mantén un ritmo constante. — “Houd een vast ritme aan.” Samen vormt de zin Podríamos reducir la intensidad y mantener un ritmo constante?: “Zouden we de intensiteit kunnen verlagen en een vast ritme kunnen aanhouden?” De conditionele vorm maakt er een voorzichtige vraag of suggestie van; beide voorgestelde handelingen vallen onder hetzelfde podríamos. Dit sluit aan bij de context, waarin regelmaat belangrijker wordt genoemd dan telkens maximaal te forceren.

6. Podemos hacerlo; la constancia importa más que esforzarse al máximo en cada sesión.

   Dat kan; regelmaat is belangrijker dan elke training forceren.

   Podemos

   we kunnen

   hacerlo

   het doen

   la constancia

   regelmaat

   importa más que

   is belangrijker dan

   esforzarse al máximo

   zich maximaal inspannen

   cada sesión

   elke training

   Uitgebreide uitleg

   Podemos komt van poder (“kunnen”) en is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: “wij kunnen”. De vorm drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit, niet een bevel. Vergelijk: Puedo hacerlo = “Ik kan het doen”; podemos hacerlo = “Wij kunnen het doen”. hacerlo bestaat uit het infinitief hacer (“doen/maken”) plus het aangehechte voornaamwoord lo (“het”). In deze zin verwijst lo naar de niet nader benoemde handeling waarover men spreekt; de vorm maakt daar geen specifiek zelfstandig naamwoord van. Na poder staat het hoofdwerkwoord in het infinitief: Podemos hacerlo = “We kunnen het doen”. Het voornaamwoord kan ook vóór de vervoegde vorm staan: Lo podemos hacer. la constancia betekent hier “regelmaat” of “volharding”: het geregeld blijven oefenen. Constancia is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord la. Een bruikbaar contrast is la constancia tegenover la irregularidad (“onregelmatigheid”), maar de zin beweert niet dat elke vorm van volharding hetzelfde is als een bepaald trainingsresultaat. In importa más que is importa de derde persoon enkelvoud van importar, hier in de betekenis “belangrijk zijn”. Het onderwerp is la constancia, daarom staat het werkwoord in het enkelvoud. más ... que maakt een vergelijking: het eerste element weegt volgens de zin zwaarder dan het tweede. Voorbeeld: La calidad importa más que la cantidad = “Kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit.” esforzarse al máximo betekent “zich maximaal inspannen”. Esforzarse is de wederkerende infinitief van esforzar; se hoort hier bij het werkwoord en geeft aan dat iemand zichzelf inspant. al máximo betekent “tot het maximum” of natuurlijker “maximaal”. In de vergelijking is esforzarse al máximo de activiteit die tegenover la constancia wordt geplaatst. Voorbeeld: No hace falta esforzarse al máximo siempre = “Je hoeft je niet altijd maximaal in te spannen.” cada sesión betekent “elke sessie”, hier passend vertaald als “elke training”. Cada verwijst naar de afzonderlijke leden van een reeks en staat met een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: cada sesión, niet een meervoudsvorm na cada. Sesión is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, vandaar la in een andere bepaalde context; hier staat het na cada zonder lidwoord. Voorbeeld: Cada sesión tiene un objetivo = “Elke sessie heeft een doel.” Samen zegt de zin: Podemos hacerlo (“Dat kunnen we doen”); la constancia importa más que esforzarse al máximo en cada sesión (“regelmaat is belangrijker dan je tijdens elke training maximaal inspannen”). De vergelijking stelt dus regelmaat tegenover maximale inspanning bij iedere afzonderlijke sessie; zij zegt niet dat inspanning onbelangrijk is, maar dat regelmaat volgens deze uitspraak zwaarder weegt.

7. Prefiero progresar lentamente a acabar dejándolo por completo.

   Ik boek liever langzaam vooruitgang dan dat ik uiteindelijk helemaal stop.

   Prefiero … a

   ik verkies ... boven ...

   progresar

   vooruitgang boeken

   lentamente

   langzaam

   acabar

   eindigen

   dejándolo

   ermee stoppen

   por completo

   helemaal

   Uitgebreide uitleg

   Prefiero ... a ... drukt een voorkeur uit: “ik verkies ... boven ...”. Prefiero is de eerste persoon enkelvoud van preferir (“verkiezen”); de vorm voor “jij” is prefieres. Het voorzetsel a leidt hier de tweede optie in. Progresar betekent hier “vooruitgang boeken”. Het is een infinitief; na prefiero benoemt het de activiteit die de spreker verkiest. Voorbeeld: Quiero progresar poco a poco. — “Ik wil stap voor stap vooruitgang boeken.” Lentamente is een bijwoord dat beschrijft hoe het vooruitgaan gebeurt: langzaam. Het hoort inhoudelijk bij progresar. Acabar betekent als infinitief “eindigen”. In de combinatie acabar + gerundium betekent het “uiteindelijk ... doen” of “erop uitkomen dat men ... doet”. Hier leidt het naar de tweede optie: uiteindelijk stoppen. Dejándolo bestaat uit het gerundium dejando van dejar en het aangehechte voornaamwoord lo. In deze zin geeft de hele vorm, in overeenstemming met de vertaling, “ermee stoppen” weer. Lo is hier een lijdend-voorwerpscliticum; de vorm kan in andere contexten naar een mannelijk enkelvoudig voorwerp verwijzen, maar hier wordt geen zelfstandig naamwoord als afzonderlijk object genoemd. Het vrouwelijke enkelvoudige cliticum is la, zoals in dejándola wanneer het bedoelde voorwerp vrouwelijk enkelvoudig is. Por completo is een bijwoordelijke bepaling met de betekenis “helemaal” of “volledig”. Het versterkt het stoppen: volledig stoppen, niet slechts gedeeltelijk minderen. Samen contrasteert de zin twee infinitiefconstructies: progresar lentamente tegenover acabar dejándolo por completo. De spreker zegt dat langzaam vooruitgang boeken de voorkeur heeft boven uiteindelijk helemaal stoppen. De herbruikbare structuur is: Prefiero X a Y — “Ik verkies X boven Y”.

8. Eso debería hacer que te resulte más fácil mantener el entrenamiento.

   Daardoor zou het makkelijker moeten worden om de training vol te houden.

   Eso

   dat; die omstandigheid

   debería

   zou moeten

   hacer que

   ervoor zorgen dat

   te resulte

   voor jou uitvalt

   más fácil

   makkelijker

   mantener

   volhouden

   entrenamiento

   training

   Uitgebreide uitleg

   Eso is een onzijdig aanwijzend voornaamwoord. Hier verwijst het naar een eerder genoemde situatie of handeling en past de betekenis ‘daardoor/dat’ bij de vaste vertaling. De precieze antecedent wordt niet als zelfstandig naamwoord genoemd. Voor een concreet zelfstandig naamwoord gebruik je bijvoorbeeld ese libro (‘dat boek’) of esa idea (‘dat idee’). Debería is de derde persoon enkelvoud van deber in de conditionele wijs (‘zou moeten’). Het onderwerp is eso, niet entrenamiento. De vorm drukt hier een verwachting of voorzichtige inschatting uit. Een bruikbaar contrast is debe (‘moet’ / ‘hoort te’) tegenover debería (‘zou moeten’). Voorbeeld: Debería funcionar. — ‘Het zou moeten werken.’ Hacer que is een causatieve constructie: ‘ervoor zorgen dat’ of ‘maken dat’. Het patroon is hacer que + een vervoegde werkwoordsvorm; hier volgt te resulte, een vorm in de conjunctief. Voorbeeld: Eso hace que todo sea más sencillo. — ‘Daardoor wordt alles eenvoudiger.’ Te resulte bestaat uit het clitische voornaamwoord te en de derde persoon enkelvoud van resultar in de tegenwoordige conjunctief. Te markeert hier degene voor wie iets een bepaald resultaat heeft: ‘voor jou’. In deze gebruikswijze betekent resultar ongeveer ‘uitvallen’ of ‘blijken te zijn’. Voorbeeld: Espero que te resulte útil. — ‘Ik hoop dat het nuttig voor je uitvalt.’ Más fácil is de vergrotende trap van fácil: ‘makkelijker’. Más maakt de vergelijking; fácil krijgt geen persoonsuitgang. Het bijvoeglijk naamwoord heeft hier de enkelvoudsvorm; het verandert niet naar persoon. In de constructie resultar más fácil + infinitief wordt de handeling na het infinitief als makkelijker voorgesteld. Een compacte reeks is fácil — más fácil — el más fácil: ‘makkelijk’ — ‘makkelijker’ — ‘het makkelijkst’. Voorbeeld: Ahora es más fácil. — ‘Nu is het makkelijker.’ Mantener is een infinitief en betekent hier ‘volhouden’ of ‘blijven doen’. De infinitief benoemt wat makkelijker wordt: het volhouden van de training. In andere contexten kan mantener ook ‘behouden’ of ‘in stand houden’ betekenen. Voorbeeld: Quiero mantener el ritmo. — ‘Ik wil het tempo volhouden.’ Entrenamiento is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor ‘training’. In deze zin staat het zonder uitgedrukt lidwoord na mantener; het meervoud is entrenamientos. Voorbeeld: El entrenamiento empieza temprano. — ‘De training begint vroeg.’ Samen betekent Eso debería hacer que te resulte más fácil mantener el entrenamiento: ‘Daardoor zou het voor jou makkelijker moeten worden om de training vol te houden.’ De herbruikbare structuur is X debería hacer que te resulte más fácil + infinitief: ‘X zou ervoor moeten zorgen dat het voor jou makkelijker wordt om …’.