Constructief omgaan met weerstand in een professionele workshop | Leer spaans in het Nede…

Uitleg van de zinnen

1. Algunos participantes pueden oponerse porque el tema cuestiona los hábitos existentes.

   Sommige deelnemers kunnen weerstand bieden omdat het onderwerp bestaande gewoonten ter discussie stelt.

   Algunos

   sommige

   participantes

   deelnemers

   pueden

   kunnen

   oponerse

   zich verzetten; weerstand bieden

   porque

   omdat

   tema

   onderwerp

   cuestiona

   stelt ter discussie

   hábitos

   gewoonten

   existentes

   bestaande

   Uitgebreide uitleg

   Algunos betekent hier “sommige” en staat in het mannelijk meervoud, passend bij participantes. Het geeft een deel van de deelnemers aan, niet noodzakelijk alle deelnemers. De vrouwelijke meervoudsvorm is algunas, bijvoorbeeld in algunas participantes. participantes is het zelfstandig naamwoord “deelnemers”. Het kan personen van verschillende genders aanduiden; het woord zelf heeft in deze vorm geen zichtbare aparte mannelijke of vrouwelijke uitgang. Voor één deelnemer is de vorm participante. pueden komt van poder en is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: “zij kunnen”. Hier drukt het samen met oponerse de mogelijkheid uit dat sommige deelnemers weerstand bieden. Vergelijk: Algunos participantes pueden ayudar. — “Sommige deelnemers kunnen helpen.” oponerse is het wederkerende/pronominale werkwoord “zich verzetten” of “weerstand bieden”. Het staat hier in de infinitief na pueden; de combinatie is dus pueden oponerse. De vorm se oponen betekent “zij verzetten zich”, waarbij se bij dit werkwoord hoort. Voorbeeld: Los vecinos pueden oponerse. — “De buurtbewoners kunnen zich verzetten.” porque is een voegwoord dat een reden inleidt: “omdat”. Het verbindt hier de mogelijke weerstand met de reden die daarna wordt genoemd. tema betekent “onderwerp” of “thema”. In de zin is el tema het onderwerp van cuestiona; het bepaalde lidwoord el staat niet in de geselecteerde woordgroep. Tema is mannelijk enkelvoud; het meervoud is temas. cuestiona komt van cuestionar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “stelt ter discussie” of “bevraagt”. Het onderwerp is el tema, niet los hábitos. Voorbeeld: El informe cuestiona la decisión. — “Het rapport stelt de beslissing ter discussie.” hábitos is het meervoud van hábito: “gewoonten”. Het kan terugkerende manieren van handelen aanduiden. Het accentteken blijft in het meervoud staan: hábito → hábitos. existentes betekent “bestaande” en beschrijft hier hábitos. Het is het meervoud van existente en stemt met hábitos overeen in aantal; existente heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden. Bijvoorbeeld: las normas existentes — “de bestaande regels”. Samen betekent de zin dat sommige deelnemers mogelijk weerstand bieden, en dat de reden daarvoor is dat het onderwerp bestaande gewoonten ter discussie stelt. De structuur is: Algunos participantes pueden oponerse + porque + el tema cuestiona los hábitos existentes.

2. Es probable que haya resistencia si sienten que se les culpa de decisiones pasadas.

   Weerstand ligt voor de hand als ze het gevoel hebben dat ze de schuld krijgen van beslissingen uit het verleden.

   se les culpa

   hun wordt de schuld gegeven

   Uitgebreide uitleg

   De uitleg noemt se les culpa een “onpersoonlijke/passieve” constructie. Dat is hier onnauwkeurig: se vormt een onpersoonlijke se-constructie, geen gewone passieve constructie. Het werkwoord blijft daarom enkelvoudig: culpa. Les verwijst naar de personen die de schuld krijgen. De combinatie betekent “hun wordt de schuld gegeven” of natuurlijker “ze krijgen de schuld”. Culpar a alguien de algo betekent “iemand de schuld geven van iets”. Een bruikbaar voorbeeld is Se les culpa de un error. — “Hun wordt de schuld gegeven van een fout.” Es probable que drukt uit dat iets waarschijnlijk is: “het is waarschijnlijk dat”. Na probable que staat hier de subjuntivo, omdat het om een inschatting gaat en niet om een als feit gepresenteerde zekerheid. Vergelijk: Es probable que lleguen mañana. — “Het is waarschijnlijk dat ze morgen aankomen.” haya is de vorm van haber in de subjuntivo, hier gebruikt om aanwezigheid of bestaan uit te drukken: “er is/er zijn”. In deze constructie verandert haber niet volgens het aantal van het volgende zelfstandig naamwoord: haya resistencia betekent “er is weerstand”, en haya problemas betekent “er zijn problemen”. resistencia is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “weerstand” of “tegenstand”. In de voorafgaande context wordt zulke weerstand verbonden met deelnemers die zich tegen het onderwerp kunnen verzetten. Een bruikbaar voorbeeld is Hay resistencia al cambio. — “Er is weerstand tegen verandering.” si leidt de voorwaardelijke bijzin in: “als”. De bijzin beschrijft de voorwaarde waaronder de genoemde weerstand kan ontstaan. Dit is iets anders dan sí met accent, dat “ja” betekent. sienten komt van sentir en betekent hier “ze voelen” of “ze hebben het gevoel”. Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud; het onderwerp is dus meervoudig “ze”. In de gegeven vertaling verwijst dat naar de betrokken deelnemers/personen. Sentir que is een veelgebruikt patroon voor “het gevoel hebben dat”: Sienten que no se les escucha. — “Ze hebben het gevoel dat er niet naar hen geluisterd wordt.” decisiones is het meervoud van decisión en betekent “beslissingen”. Het woord kan zowel concrete keuzes als genomen beleidsbesluiten aanduiden. In culpar a alguien de decisiones geeft het aan waarvoor de betrokken personen verantwoordelijk worden gehouden. pasadas is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord pasado/pasada en betekent hier “voorbije” of “uit het verleden”. Het past zich aan decisiones aan: beide zijn vrouwelijk meervoud. De combinatie decisiones pasadas betekent dus “beslissingen uit het verleden”; pasadas is niet de vorm van het zelfstandig naamwoord decisiones. Samen ontstaat de betekenis: Es probable que haya resistencia = “Er is waarschijnlijk weerstand”, si sienten = “als ze het gevoel hebben”, en que se les culpa de decisiones pasadas = “dat hun de schuld wordt gegeven van beslissingen uit het verleden”. De volledige boodschap is: “Weerstand ligt voor de hand als ze het gevoel hebben dat ze de schuld krijgen van beslissingen uit het verleden.”

3. Deberíamos plantear la sesión en torno a los sistemas y no a las personas.

   We zouden de sessie rond systemen moeten opbouwen in plaats van rond individuen.

   Deberíamos

   we zouden moeten

   plantear

   vormgeven; structureren

   la sesión

   de sessie

   en torno a

   rond; met als centraal aandachtspunt

   los sistemas

   de systemen

   no a las personas

   niet rond personen

   Uitgebreide uitleg

   Deberíamos is de eerste persoon meervoud van de conditionele vorm van deber: deber → debemos (“we moeten”) → deberíamos (“we zouden moeten”). Hier geeft de vorm een aanbeveling namens “wij” weer; het is geen bevel aan de luisteraar. Debemos plantear... klinkt stelliger, terwijl Deberíamos plantear... een voorstel formuleert. Plantear is hier een infinitief met de betekenis “vormgeven”, “opzetten” of “structureren”. Bij een sessie gaat het om de manier waarop je die sessie inhoudelijk kadert. Bijvoorbeeld: Podemos plantear la reunión de otra manera. — “We kunnen de vergadering op een andere manier vormgeven.” Na deberíamos staat de infinitief: deberíamos plantear. La sesión betekent “de sessie”. Sesión is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat in het enkelvoud het lidwoord la. Het meervoud is las sesiones. Het lidwoord verwijst hier naar een bepaalde sessie, maar drukt op zichzelf geen numerieke hoeveelheid uit. En torno a is een vaste voorzetselconstructie die hier “rond” of “met ... als centraal aandachtspunt” betekent. Ze kan ook een onderwerp als focus aanduiden: La conversación gira en torno a la propuesta. — “Het gesprek draait om het voorstel.” Los sistemas betekent “de systemen”. Sistema is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el sistema wordt in het meervoud los sistemas. In deze zin zijn de systemen het inhoudelijke kader van de sessie. Welke systemen precies bedoeld zijn, wordt niet door deze vorm alleen bepaald. No a las personas vormt het contrasterende deel: niet personen als centraal aandachtspunt. Het a-deel blijft staan uit en torno a; in het tweede deel wordt en torno elliptisch weggelaten. Persona is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom is het meervoudige naamwoordelijk deel las personas. Samen betekent Deberíamos plantear la sesión en torno a los sistemas y no a las personas: “We zouden de sessie rond systemen moeten opbouwen en niet rond individuen.” En torno a los sistemas noemt de gewenste focus, en y no a las personas contrasteert die met personen als focus. In deze context kan zo’n formulering helpen de aandacht op systemen te richten in plaats van op personen die zich verantwoordelijk of beschuldigd zouden kunnen voelen.

4. Eso reduce su actitud defensiva y fomenta una conversación más sincera.

   Dat vermindert hun defensieve houding en nodigt uit tot een eerlijker gesprek.

   Eso

   Dat

   reduce

   vermindert

   su

   hun

   actitud

   houding

   defensiva

   defensieve

   fomenta

   bevordert

   conversación

   gesprek

   más sincera

   eerlijker

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar een eerder genoemde zaak of situatie, zonder dat de vorm zelf een specifiek zelfstandig naamwoord noemt. Het is een onzijdige aanwijzende vorm. Vergelijk: Esto ayuda. — “Dit helpt.” en Eso ayuda. — “Dat helpt.” reduce komt van het werkwoord reducir en betekent hier “vermindert”. Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud; de vorm past dus bij eso, niet bij een meervoudig onderwerp. Voorbeeld: La presión reduce la concentración. — “De druk vermindert de concentratie.” su betekent in deze zin “hun”. Het is een bezittelijke vorm die niet verandert naar het geslacht van het bezeten zelfstandig naamwoord; su actitud kan dus “hun houding” betekenen. De precieze bezitter blijkt hier uit de vaste vertaling, niet uit de vorm su alleen. actitud is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “houding” of “opstelling”. Het meervoud is actitudes. Voorbeeld: Su actitud cambió. — “Hun houding veranderde.” defensiva betekent “defensief” en stemt af op het vrouwelijke enkelvoud actitud: actitud defensiva. Het bijvoeglijk naamwoord heeft ook de mannelijke vorm defensivo, bijvoorbeeld in un tono defensivo — “een defensieve toon”. fomenta komt van fomentar en betekent hier “bevordert” of “stimuleert”. Ook dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Voorbeeld: La confianza fomenta el diálogo. — “Vertrouwen bevordert de dialoog.” conversación betekent “gesprek” of “conversatie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is conversaciones. Voorbeeld: Tuvieron una conversación breve. — “Ze hadden een kort gesprek.” más sincera betekent “eerlijker” of “oprechter”. Sincera is de vrouwelijke vorm van sincero en stemt af op conversación; más maakt de vergelijking. De volledige vergelijkingsconstructie is más + bijvoeglijk naamwoord: una respuesta más clara — “een duidelijker antwoord”. Zonder más betekent sincera gewoon “eerlijk” of “oprecht”. Samen betekent Eso reduce su actitud defensiva dat dat hun defensieve houding vermindert. y fomenta una conversación más sincera voegt toe dat het bovendien een eerlijker gesprek bevordert. De hele zin is dus: “Dat vermindert hun defensieve houding en nodigt uit tot een eerlijker gesprek.”

5. ¿Podríamos incluir ejemplos en los que personas razonables no estuvieran de acuerdo?

   Zouden we voorbeelden kunnen opnemen waarin redelijke mensen van mening verschilden?

   Podríamos

   zouden we kunnen

   incluir

   opnemen

   ejemplos

   voorbeelden

   en los que

   waarin

   personas

   mensen

   razonables

   redelijk

   no

   niet

   estuvieran de acuerdo

   het eens waren

   Uitgebreide uitleg

   Podríamos is the first-person plural conditional of poder (“kunnen”): podemos = “we kunnen”, podríamos = “we zouden kunnen”. Here it presents a possible suggestion as a question. The ending -íamos identifies “we”; it is not a command to the listener. incluir is the infinitive “opnemen / toevoegen”. After a conjugated form such as podríamos, Spanish uses the infinitive: podríamos incluir = “we zouden kunnen opnemen”. Example: Podemos incluir una nota. — “We kunnen een opmerking opnemen.” ejemplos is the plural of ejemplo, “voorbeeld”. The plural ending -s shows that more than one example is meant. In this sentence it is the object of incluir. en los que introduces a relative clause meaning “waarin”. los is masculine plural here and agrees with the understood antecedent ejemplos; que is the relative element. Together they refer back to those examples, rather than adding a new participant. Example: Busco casos en los que esto ocurre. — “Ik zoek gevallen waarin dit gebeurt.” personas is the plural of persona, “persoon / mensen”. It is the subject inside the relative clause. razonables is the plural form of the adjective razonable, “redelijk”, and agrees with personas; the adjective itself does not mark masculine versus feminine in the plural form razonables. no negates the following verbal expression: “niet”. It does not by itself express a quantity or replace the subject. Here it makes the meaning negative: the people were not in agreement. estuvieran de acuerdo combines the imperfect subjunctive estuvieran of estar with the fixed expression estar de acuerdo, “het eens zijn”. Estuvieran is third-person plural, matching personas; its base verb is estar, not acuerdo. The imperfect subjunctive appears here in the subordinate relative clause because the examples are presented as a possible or hypothetical set under podríamos incluir. It need not mean that the disagreement happened in the past. The negative expression no estuvieran de acuerdo means “het niet eens waren / van mening verschilden”. Example: Me gustaría incluir opiniones con las que no estuvieran de acuerdo. — “Ik zou graag meningen opnemen waarmee ze het niet eens zouden zijn.” Together, ¿Podríamos incluir ejemplos asks whether “we” could include examples. en los que personas razonables no estuvieran de acuerdo specifies that these examples would contain situations in which reasonable people disagreed. The complete meaning is therefore: “Zouden we voorbeelden kunnen opnemen waarin redelijke mensen van mening verschilden?”

6. Esos ejemplos mostrarían la complejidad sin convertir a nadie en villano.

   Die voorbeelden zouden de complexiteit laten zien zonder schurken te creëren.

   Esos

   die

   ejemplos

   voorbeelden

   mostrarían

   zouden laten zien

   la complejidad

   de complexiteit

   sin convertir

   zonder ... te maken

   a nadie

   niemand

   villano

   schurk

   Uitgebreide uitleg

   Esos is de aanwijzende vorm voor meervoud en mannelijk geslacht. Hier stemt hij af met het meervoudige, mannelijke zelfstandig naamwoord ejemplos; de vorm betekent in deze zin “die”. Vergelijk bijvoorbeeld ese ejemplo = “dat voorbeeld” en esos ejemplos = “die voorbeelden”. ejemplos is het meervoud van ejemplo, “voorbeeld”. Het meervoud wordt gevormd met -s: un ejemplo → unos ejemplos. In deze zin verwijst het naar de voorbeelden die in de voorafgaande vraag worden besproken. mostrarían is de conditionele vorm van mostrar, “laten zien” of “tonen”. De uitgang -ían geeft hier de derde persoon meervoud aan: “zij zouden laten zien”; het onderwerp is esos ejemplos. De conditionele vorm presenteert het tonen als afhankelijk van een voorwaarde of als een mogelijke uitkomst. Vergelijk mostrarán = “zij zullen laten zien” met mostrarían = “zij zouden laten zien”. la complejidad betekent “de complexiteit”. Complejidad is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaalde lidwoord la ervoor. Het achtervoegsel -idad komt vaak voor in abstracte zelfstandige naamwoorden, zoals posibilidad (“mogelijkheid”), maar zulke woorden moeten als afzonderlijke woorden worden geleerd. sin convertir gebruikt sin (“zonder”) met een infinitief. Convertir betekent hier “maken” of “veranderen in”, in de constructie convertir a alguien en algo: iemand tot iets maken. Na een voorzetsel zoals sin blijft het werkwoord in de infinitief: sin explicar = “zonder uit te leggen”, sin cambiar = “zonder te veranderen”. a nadie is het lijdend voorwerp in de ontkennende betekenis “niemand”. De persoonlijke a staat hier voor een persoon die als object van convertir wordt opgevat. Nadie is zelf geen meervoudsvorm; de betekenis kan wel naar nul personen verwijzen. Bijvoorbeeld: No culpamos a nadie = “We geven niemand de schuld.” villano is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent “schurk”. Het staat hier enkelvoudig na convertir a nadie en ..., omdat het gaat om de rol of categorie waarin iemand terecht zou komen, niet om een expliciet geteld aantal schurken. Het vrouwelijke woord villana betekent “schurk” voor een vrouwelijk persoon; dat verschil zit in het zelfstandig naamwoord zelf. Samen vormen sin convertir a nadie en villano de betekenis “zonder iemand tot schurk te maken”. Het patroon sin + infinitief geeft aan wat niet gebeurt, en convertir a alguien en algo benoemt de verandering van een persoon in een bepaalde rol of kwalificatie. De hele zin betekent daarom: “Die voorbeelden zouden de complexiteit laten zien zonder iemand tot schurk te maken.”

7. Quiero que los participantes practiquen cómo discrepar de forma constructiva.

   Ik wil dat deelnemers oefenen met constructief van mening verschillen.

   Quiero

   ik wil

   participantes

   deelnemers

   practiquen

   oefenen

   discrepar

   van mening verschillen

   constructiva

   constructief

   Uitgebreide uitleg

   Quiero is de eerste persoon enkelvoud van querer in de tegenwoordige tijd: “ik wil”. Andere nuttige vormen zijn quieres (“je wilt”) en quieren (“zij willen” of “jullie willen”). Voorbeeld: Quiero aprender. — “Ik wil leren.” participantes is het meervoud van participante, “deelnemer”. Participante heeft voor een mannelijke en vrouwelijke deelnemer dezelfde vorm; het meervoud krijgt -s: el participante / los participantes en la participante / las participantes. Hier verwijst het naar de deelnemers die gaan oefenen. practiquen is de derde persoon meervoud van practicar in de tegenwoordige aanvoegende wijs, de Spaanse subjuntivo. Na quiero que gebruikt het Spaans normaal deze wijs voor de inhoud van een wens: Quiero que practiquen. — “Ik wil dat ze oefenen.” Vergelijk practican, de indicatief in een gewone mededeling: Los participantes practican. — “De deelnemers oefenen.” discrepar is een infinitief met de betekenis “van mening verschillen” of “het oneens zijn”. In cómo discrepar geeft het aan wat zij oefenen: hoe je van mening kunt verschillen. Het verwante zelfstandig naamwoord is discrepancia (“meningsverschil”), maar dat is niet de vorm in deze zin. Voorbeeld: Es posible discrepar con respeto. — “Het is mogelijk om respectvol van mening te verschillen.” constructiva is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van constructivo (“constructief”). In de forma constructiva stemt het bijvoeglijk naamwoord af met het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord forma (“manier”); het is dus niet een verbuiging van discrepar. Andere vormen zijn bijvoorbeeld constructivo en het meervoud constructivos / constructivas. Voorbeeld: Buscan una solución constructiva. — “Ze zoeken een constructieve oplossing.” De hoofdstructuur is Quiero que + onderwerp + subjuntivo: Quiero que los participantes practiquen betekent “Ik wil dat de deelnemers oefenen”. Daarna specificeert cómo discrepar de forma constructiva wat zij oefenen en op welke manier: “hoe ze op een constructieve manier van mening verschillen”. Samen betekent de volledige zin: “Ik wil dat deelnemers oefenen met constructief van mening verschillen.”

8. Entonces necesitamos reglas claras sobre las pruebas y el tono.

   Dan hebben we duidelijke regels nodig voor bewijs en toon.

   Entonces

   dan

   necesitamos

   we hebben nodig

   reglas

   regels

   claras

   duidelijk

   pruebas

   bewijs

   tono

   toon

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en sluit aan op wat eraan voorafgaat. Het kan ook “dus” betekenen wanneer het een gevolg inleidt. Voorbeeld: Entonces, empezamos. — “Dan beginnen we.” necesitamos is de tegenwoordige tijd van necesitar voor nosotros/nosotras: “wij hebben nodig” of “wij hebben behoefte aan”. De vorm omvat de spreker en minstens één andere persoon. Voorbeeld: Necesitamos más tiempo. — “We hebben meer tijd nodig.” reglas is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord regla: “regel”. Het meervoud wordt hier gevormd met -s. In reglas claras is reglas het zelfstandig naamwoord dat door claras wordt beschreven. claras betekent hier “duidelijk”. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord claro, in overeenstemming met reglas: regla clara, reglas claras. Voorbeeld: Necesitamos instrucciones claras. — “We hebben duidelijke instructies nodig.” pruebas is het meervoud van prueba. In deze vaste zin betekent het, volgens de vertaling, “bewijs”. In andere contexten kan het ook “tests” of “proeven” betekenen; hier is “bewijs” de bedoelde betekenis. tono is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “toon”, bijvoorbeeld de manier waarop iets klinkt of wordt geformuleerd. Het staat na y als tweede onderdeel van sobre: sobre las pruebas y el tono — “over bewijs en toon”. Voorbeeld: El tono es importante. — “De toon is belangrijk.” reglas claras sobre las pruebas y el tono betekent “duidelijke regels over bewijs en toon”. necesitamos maakt daarvan “we hebben duidelijke regels over bewijs en toon nodig”. Met Entonces ervoor wordt de volledige uitspraak: “Dan hebben we duidelijke regels nodig voor bewijs en toon.”