Verantwoord parafraseren en citeren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Me preocupa que mis paráfrasis sigan demasiado cerca de las fuentes.

   Ik maak me zorgen dat mijn parafrasen te dicht bij de bronnen blijven.

   Me preocupa

   Ik maak me zorgen

   paráfrasis

   parafrase(n)

   sigan

   blijven

   demasiado cerca

   te dicht

   fuentes

   bronnen

   Uitgebreide uitleg

   Me preocupa betekent hier dat iets mij zorgen baart: me verwijst naar degene die de zorg ervaart, en preocupa is de derde persoon enkelvoud van preocupar. Het onderwerp is de daaropvolgende que-zin, niet de persoon die door me wordt aangeduid. Het patroon Me preocupa que + subjuntivo is bruikbaar voor “Ik maak me zorgen dat …”. Vergelijk: Me preocupa el resultado. — “Het resultaat baart me zorgen.” paráfrasis betekent hier “parafrase(n)”. Deze Spaanse vorm ziet er in het enkelvoud en meervoud hetzelfde uit. In deze zin blijkt het meervoud uit het bezittelijk woord mis en uit de meervoudsvorm sigan, die ermee overeenstemt; las hoort daarentegen bij het afzonderlijke zelfstandig naamwoord fuentes. Het accent blijft op de tweede lettergreep: paráfrasis. Voorbeeld: Esta paráfrasis es clara. — “Deze parafrase is duidelijk.” sigan is de tegenwoordige conjunctief (subjuntivo) van seguir, “volgen” of “blijven”. In deze zin betekent het “blijven”, omdat seguir met een aanduiding van toestand of plaats een voortgezette toestand uitdrukt: seguir cerca = “dichtbij blijven”. Sigan is de derde persoon meervoud en stemt overeen met mis paráfrasis; het is niet dezelfde vorm als siguen, de indicatief voor een gewone mededeling. Voorbeeld: Espero que sigan claras. — “Ik hoop dat ze duidelijk blijven.” demasiado cerca betekent “te dicht”. Demasiado versterkt hier cerca en geeft aan dat de nabijheid verder gaat dan wenselijk is. Cerca is een bijwoordelijke aanduiding van plaats of afstand; het verandert hier niet mee met paráfrasis. Het patroon demasiado cerca de + iets betekent “te dicht bij iets”. fuentes betekent “bronnen”. Het is het meervoud van fuente; las en de uitgang -s markeren hier het meervoud van deze woordgroep. In cerca de las fuentes geeft de aan ten opzichte waarvan de afstand wordt bepaald. Samen betekent Me preocupa que mis paráfrasis sigan demasiado cerca de las fuentes: “Ik maak me zorgen dat mijn parafrasen te dicht bij de bronnen blijven.” Me preocupa drukt de zorg uit; de que-zin geeft aan waarover die zorg gaat. Daarin zijn mis paráfrasis het onderwerp van sigan, en demasiado cerca de las fuentes beschrijft de ongewenste mate van nabijheid. De formulering gebruikt de conjunctief omdat de inhoud als iets zorgwekkends wordt beoordeeld, niet als een neutraal vastgesteld feit.

2. Una prueba útil es comprobar si ha cambiado la estructura de la oración.

   Een nuttige test is of de zinsstructuur is veranderd.

   prueba

   test

   útil

   nuttig

   comprobar

   controleren; nagaan

   ha cambiado

   is veranderd

   estructura

   structuur

   oración

   zin

   Uitgebreide uitleg

   prueba betekent hier een test of controle. Het is een zelfstandig naamwoord; het werkwoord probar kan onder andere “testen” of “uitproberen” betekenen. Voorbeeld: Esta prueba es sencilla. — “Deze test is eenvoudig.” útil betekent “nuttig” en beschrijft hier prueba. De vorm is hetzelfde bij mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud is het útiles. Voorbeeld: Son herramientas útiles. — “Het zijn nuttige hulpmiddelen.” comprobar is de infinitief “controleren” of “nagaan”. In es comprobar si... benoemt deze infinitief de handeling die als test dient. Voorbeeld: Quiero comprobar el resultado. — “Ik wil het resultaat controleren.” ha cambiado betekent hier “is veranderd”. Dit is de voltooide tegenwoordige tijd: ha is de derde persoon enkelvoud van haber, gevolgd door het voltooid deelwoord cambiado van cambiar. Omdat het een samengestelde werkwoordstijd is, verandert cambiado hier niet mee met het vrouwelijke zelfstandig naamwoord estructura. Voorbeeld: La situación ha cambiado. — “De situatie is veranderd.” estructura betekent “structuur” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la estructura. Hier wordt gespecificeerd waarvan die structuur is met de la oración. Voorbeeld: La estructura es clara. — “De structuur is duidelijk.” oración betekent hier “zin”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, zoals zichtbaar in la oración. In la estructura de la oración geeft de de relatie aan: “de structuur van de zin”. Voorbeeld: La oración es corta. — “De zin is kort.” Samen vormt Una prueba útil es comprobar si ha cambiado la estructura de la oración de betekenis: “Een nuttige test is nagaan of de structuur van de zin is veranderd.” Una prueba útil benoemt de test; es comprobar zegt waarin die test bestaat; si introduceert de vraag of iets het geval is; en ha cambiado la estructura de la oración zegt wat er gecontroleerd wordt. De uitdrukking is bruikbaar wanneer je de vorm of opbouw van een zin als criterium onderzoekt.

3. A veces cambio el vocabulario, pero mantengo la lógica original.

   Soms verander ik de woordkeuze, maar behoud ik de oorspronkelijke redenering.

   A veces

   soms

   cambio

   ik verander

   el vocabulario

   de woordkeuze

   mantengo

   ik behoud

   la lógica

   de logica

   original

   oorspronkelijk

   Uitgebreide uitleg

   A veces betekent hier “soms” en maakt de uitspraak minder absoluut: de beschreven handeling gebeurt bij bepaalde gelegenheden, niet noodzakelijk altijd. Het staat vóór de twee werkwoordelijke delen en geldt voor de hele mededeling. cambio is de ik-vorm in de tegenwoordige tijd van cambiar (“veranderen”). De uitgang -o markeert hier de eerste persoon enkelvoud. Voorbeeld: Cambio el plan. — “Ik verander het plan.” el vocabulario betekent hier “de woordkeuze” of “de woordenschat”. Vocabulario is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaalde lidwoord el ervoor. Het zelfstandig naamwoord staat hier in het enkelvoud. Voorbeeld: El vocabulario es claro. — “De woordkeuze is duidelijk.” pero verbindt twee delen met een tegenstelling: het tweede deel vervangt het eerste niet, maar voegt er een contrasterende handeling aan toe. mantengo is de ik-vorm in de tegenwoordige tijd van mantener (“behouden” of “in stand houden”). In deze vorm verschijnt de onregelmatige eerste-persoonsuitgang met -g-: mantener → mantengo. In andere tegenwoordige vormen krijgt deze werkwoordsfamilie bovendien vaak de klinkerwisseling e → ie, bijvoorbeeld mantienes; die wisseling zit niet in het waargenomen mantengo. Voorbeeld: Mantengo la estructura. — “Ik behoud de structuur.” la lógica betekent “de logica” of, in deze context, “de redenering”. Lógica is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom gebruikt het la. Voorbeeld: La lógica funciona. — “De redenering werkt.” original betekent hier “oorspronkelijk” en beschrijft la lógica. Het bijvoeglijk naamwoord staat na het zelfstandig naamwoord. In het enkelvoud heeft original dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het originales. Voorbeeld: la idea original — “het oorspronkelijke idee”; las ideas originales — “de oorspronkelijke ideeën”. Samen betekent A veces cambio el vocabulario, pero mantengo la lógica original.: “Soms verander ik de woordkeuze, maar behoud ik de oorspronkelijke redenering.” De spreker stelt dus twee handelingen tegenover elkaar: de woordkeuze kan veranderen, terwijl de oorspronkelijke logica behouden blijft.

4. Entonces, la paráfrasis todavía puede depender demasiado de la fuente.

   Dan kan de parafrase nog steeds te sterk van de bron afhankelijk zijn.

   Entonces

   dan

   la paráfrasis

   de parafrase

   todavía

   nog steeds

   puede

   kan

   depender

   afhankelijk zijn

   demasiado

   te veel; te sterk

   la fuente

   de bron

   Uitgebreide uitleg

   Entonces staat hier aan het begin als verbindend bijwoord: het koppelt deze conclusie aan de voorafgaande gedachte en betekent hier “dan”. Het is niet hetzelfde als entonces in elke mogelijke tijds- of redenbetekenis; leer het in dit soort zinnen als een markeerder van een gevolg of conclusie. la paráfrasis betekent hier “de parafrase”. Paráfrasis is een zelfstandig naamwoord; het vrouwelijke enkelvoudige lidwoord la hoort bij dit woord. Het meervoud is las paráfrasis: de vorm van paráfrasis verandert hier niet zichtbaar. Voorbeeld: La paráfrasis conserva la idea. — “De parafrase behoudt het idee.” Todavía betekent hier “nog steeds”: de toestand duurt voort. Het zegt dus dat de parafrase ook op dit moment afhankelijk kan zijn; het is niet hetzelfde als ya, dat vaak “al” betekent. Voorbeeld: Todavía depende de la fuente. — “Het hangt nog steeds van de bron af.” Puede is de derde persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd. In puede depender vormt puede samen met het daaropvolgende infinitief een mogelijkheid: “kan afhankelijk zijn”. De persoon en het getal worden hier door puede gedragen; depender blijft infinitief. Voorbeeld: El texto puede cambiar. — “De tekst kan veranderen.” Depender betekent “afhankelijk zijn” en wordt in deze betekenis met de verbonden: depender de algo/alguien. Het is een infinitief na puede. Voorbeeld: La respuesta depende del contexto. — “Het antwoord hangt van de context af.” Demasiado versterkt hier de mate waarin de afhankelijkheid bestaat: “te sterk” of letterlijker “te veel”. Als bijwoord verandert het in deze functie niet mee met paráfrasis of fuente. Vergelijk depender demasiado de la fuente (“te sterk van de bron afhankelijk zijn”) met depender poco de la fuente (“weinig van de bron afhankelijk zijn”). La fuente betekent hier “de bron”. Fuente is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat er la; het meervoud is las fuentes. In depender de la fuente geeft de la fuente aan waarop de afhankelijkheid gericht is: de bron is datgene waarvan iets afhankelijk is. Voorbeeld: La explicación depende de la fuente. — “De uitleg hangt van de bron af.” Samen vormt la paráfrasis todavía puede depender demasiado de la fuente de betekenis: “de parafrase kan nog steeds te sterk van de bron afhankelijk zijn”. Entonces maakt daarvan een gevolgtrekking: “Dan kan de parafrase nog steeds te sterk van de bron afhankelijk zijn.” De zin drukt een mogelijkheid uit, niet de zekerheid dat deze afhankelijkheid aanwezig is.

5. Probablemente debería cerrar el artículo antes de empezar a redactar.

   Waarschijnlijk moet ik het artikel sluiten voordat ik begin te schrijven.

   Probablemente

   waarschijnlijk

   debería

   zou moeten

   cerrar

   sluiten

   artículo

   artikel

   antes de

   voordat

   empezar

   beginnen

   redactar

   schrijven of opstellen

   Uitgebreide uitleg

   Probablemente betekent hier “waarschijnlijk”. Het bijwoord drukt een inschatting uit, geen zekerheid. Bijvoorbeeld: Probablemente llega mañana. — “Waarschijnlijk komt hij morgen aan.” debería is de vorm van deber voor de eerste persoon enkelvoud in de voorwaardelijke wijs: deber → debería. Met een infinitief geeft het hier een aanbeveling of wat de spreker waarschijnlijk behoort te doen: “ik zou moeten”. De vorm zegt op zichzelf niet dat de handeling zeker zal plaatsvinden. cerrar betekent hier “sluiten” of, bij een tekst, “afronden”. Het is een infinitief na debería; daarom verandert cerrar niet mee met de persoon. Bijvoorbeeld: Debería cerrar la ventana. — “Ik zou het raam moeten sluiten.” el artículo betekent “het artikel”. artículo is een zelfstandig naamwoord; het lidwoord el markeert hier het mannelijk enkelvoud. In deze zin verwijst het volgens de vertaling naar het artikel dat de spreker wil afronden of sluiten. antes de introduceert iets dat eerder gebeurt: “voordat”. Voor een werkwoord volgt de infinitief: antes de + infinitief. Bijvoorbeeld: Lávate las manos antes de comer. — “Was je handen voordat je eet.” empezar betekent “beginnen”. Na antes de blijft het een infinitief. In empezar a + infinitief betekent het “beginnen met …”: empezar a redactar = “beginnen te schrijven/op te stellen”. redactar betekent “schrijven” of “opstellen”, vooral wanneer je een tekst formuleert. Het is niet dezelfde vorm als escribir, hoewel beide in sommige contexten als “schrijven” kunnen worden vertaald. Bijvoorbeeld: Voy a redactar el informe. — “Ik ga het verslag opstellen.” Samen vormt de zin: Probablemente + debería cerrar el artículo + antes de empezar a redactar: “Waarschijnlijk zou ik het artikel moeten sluiten/afronden voordat ik begin te schrijven.” De spreker plaatst het afronden van het artikel vóór het eigenlijke beginnen met formuleren. Debería maakt dit een voorzichtige aanbeveling of inschatting, terwijl probablemente de waarschijnlijkheid uitdrukt.

6. Eso puede obligarte a reconstruir la idea con tus propias palabras.

   Daardoor moet je het idee misschien in je eigen woorden reconstrueren.

   Eso

   dat

   puede

   kan

   obligarte

   je dwingen

   reconstruir

   reconstrueren

   idea

   idee

   tus

   jouw

   propias

   eigen

   palabras

   woorden

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” of, in de vaste vertaling, “daardoor”. Het is een onzijdig aanwijzend voornaamwoord dat naar een eerder genoemde situatie of inhoud kan verwijzen; de zin noemt geen specifiek zelfstandig naamwoord als referent. Als onderwerp staat het vooraan: Eso puede.... puede is de derde persoon enkelvoud van het tegenwoordige poder (“kunnen”). Met een infinitief drukt het uit wat mogelijk is: puede obligarte = “kan je dwingen” of, in deze context, “dwingt je misschien”. De vorm is enkelvoud omdat eso het onderwerp is. Voorbeeld: Eso puede cambiar el resultado. — “Dat kan het resultaat veranderen.” obligarte bestaat uit de infinitief obligar (“dwingen”) met het aangehechte voornaamwoord te (“jou/je”). In de herbruikbare constructie obligar a alguien a + infinitief is iemand ertoe dwingen iets te doen: obligarte a reconstruir = “je dwingen om te reconstrueren”. Te verwijst hier naar de aangesproken persoon. Voorbeeld: La situación puede obligarte a esperar. — “De situatie kan je ertoe dwingen te wachten.” reconstruir is een infinitief en betekent hier “reconstrueren”. Na a in obligar a ... a reconstruir benoemt deze vorm de handeling waartoe iemand wordt gedwongen. Dezelfde infinitief kan met andere onderwerpen worden gebruikt: Necesito reconstruir la idea. — “Ik moet het idee reconstrueren.” idea is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: la idea. Hier gaat het om de inhoud of gedachte die opnieuw wordt opgebouwd. Het meervoud is ideas. Voorbeeld: La idea es clara. — “Het idee is duidelijk.” tus is een bezittelijk bepalend woord voor “jouw/je”. Het verwijst naar de aangesproken bezitter en krijgt hier de meervoudsvorm omdat het bij palabras hoort; het aantal van de bezitter zelf wordt er niet door aangegeven. Vergelijk tu palabra (“jouw woord”) met tus palabras (“jouw woorden”). propias betekent hier “eigen”. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van propio en stemt af op palabras, niet op de bezitter: propia bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, propios bij een mannelijk meervoudig zelfstandig naamwoord. In tus propias palabras benadrukt het dat de woorden van de aangesproken persoon zelf komen. Voorbeeld: Explícalo con tus propias palabras. — “Leg het uit in je eigen woorden.” palabras is het meervoud van palabra (“woord”). Samen met con vormt het de uitdrukking con tus propias palabras: “in je eigen woorden”. Het voorzetsel con wordt hier dus gebruikt om de manier of formulering aan te geven. De volledige opbouw is: Eso (“dat/daardoor”) + puede (“kan/misschien”) + obligarte (“je dwingen”) + a reconstruir la idea (“het idee te reconstrueren”) + con tus propias palabras (“in je eigen woorden”). De hele uiting betekent daarom: “Daardoor moet je het idee misschien in je eigen woorden reconstrueren.”

7. También debería citar la fuente de las afirmaciones, aunque la redacción sea diferente.

   Ik moet bij beweringen ook de bron vermelden, zelfs als de formulering anders is.

   También

   ook

   debería

   zou moeten

   citar

   vermelden

   la fuente

   de bron

   las afirmaciones

   de beweringen

   aunque

   hoewel

   la redacción

   de formulering

   sea

   is

   diferente

   anders

   Uitgebreide uitleg

   También voegt iets toe aan wat al genoemd is: “ook”. Het betekent hier dat het vermelden van de bron óók onderdeel is van de vereiste handeling; het sluit het andere onderdeel niet uit. debería komt van deber en is de vorm voor de eerste of derde persoon enkelvoud van de conditionele tijd; de vorm zelf maakt het onderwerp niet expliciet. In deze zin wordt de handelende persoon door de vaste vertaling als “ik” opgevat. Debería + infinitief drukt een aanbeveling, verwachting of verplichting uit: debería citar = “zou de bron moeten vermelden”. citar is een infinitief. Hier betekent het “vermelden” of “citeren” van een bron. Na debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería citar, niet een vervoegde vorm. Voorbeeld: Debes citar la fuente. — “Je moet de bron vermelden.” la fuente is “de bron”. Fuente is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaald lidwoord la erbij. Een bruikbaar patroon is la fuente de + zelfstandig naamwoord: “de bron van ...”. las afirmaciones betekent hier “de beweringen”. Afirmación is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; las markeert het meervoud. In la fuente de las afirmaciones geeft de de relatie “de bron van de beweringen” aan. aunque leidt een concessieve bijzin in: “hoewel” of “zelfs als”. Het tweede deel blijft dus gelden ondanks de omstandigheid in de bijzin; aunque vervangt het eerste deel niet en sluit het niet uit. la redacción betekent “de formulering” of “de redactie”. Het woord verwijst hier naar de manier waarop de inhoud is verwoord, niet naar de bron zelf. Het is vrouwelijk enkelvoud, wat overeenkomt met la. sea is een vorm van ser (“zijn”). Het is de tegenwoordige conjunctief, derde persoon enkelvoud, passend bij la redacción: la redacción sea. Na aunque wordt de conjunctief hier gebruikt voor de voorwaardelijke of niet als vaststaand gepresenteerde omstandigheid “zelfs als de formulering ... is”. diferente betekent “anders” of “verschillend”. In deze zin beschrijft het de formulering. Diferente verandert niet van vorm voor mannelijk en vrouwelijk; voor het meervoud wordt het diferentes. Samen betekent de zin: “Ik moet bij beweringen ook de bron vermelden, zelfs als de formulering anders is.” De hoofdstructuur is debería + infinitief (debería citar), met als object la fuente de las afirmaciones. De bijzin aunque la redacción sea diferente voegt de concessie toe: de bron moet nog steeds worden vermeld wanneer de bewoording niet hetzelfde is.

8. Es esencial, porque las ideas también deben atribuirse a una fuente.

   Dat is essentieel, want ook ideeën moeten aan een bron worden toegeschreven.

   esencial

   essentieel

   ideas

   ideeën

   también

   ook

   deben

   moeten

   atribuirse

   toegeschreven worden

   fuente

   bron

   Uitgebreide uitleg

   esencial betekent hier “essentieel” en is een bijvoeglijk naamwoord. Het verandert mee met het zelfstandig naamwoord: esencial voor enkelvoud en esenciales voor meervoud. Voorbeeld: Es esencial revisar la fuente. — “Het is essentieel om de bron te controleren.” ideas betekent hier “ideeën”. Het is het meervoud van idea; het enkelvoud is idea. Als zelfstandig naamwoord is het vrouwelijk: la idea, las ideas. Voorbeeld: Las ideas son claras. — “De ideeën zijn duidelijk.” también betekent “ook” en voegt deze informatie toe aan iets dat al geldt. Het sluit het eerdere punt dus niet uit. Voorbeeld: También necesitamos la fecha. — “We hebben ook de datum nodig.” deben is de derde persoon meervoud van deber in de tegenwoordige tijd. In deze zin drukt het een verplichting of noodzakelijkheid uit: “moeten”. De meervoudsvorm past bij ideas. De keten is deber → deben; bij een enkelvoudig onderwerp staat bijvoorbeeld debe. atribuirse betekent in deze constructie “toegeschreven worden”. Het bestaat uit atribuir (“toeschrijven”) met se als marker van een passieve se-constructie; hier is se dus geen wederkerend voornaamwoord. In deben atribuirse vormt dit een passieve constructie: de ideeën moeten aan een bron worden toegeschreven. De vaste verbinding is atribuir algo a una fuente: “iets aan een bron toeschrijven”. Voorbeeld: La afirmación debe atribuirse a una fuente fiable. — “De bewering moet aan een betrouwbare bron worden toegeschreven.” fuente betekent “bron”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la fuente, meervoud las fuentes. In deze zin is het de bron waaraan de ideeën worden toegeschreven. Voorbeeld: La fuente aparece al final. — “De bron staat aan het einde.” In de hele zin betekent Es esencial “Dat is essentieel”. porque leidt daarna de reden in: las ideas también deben atribuirse a una fuente betekent “want ook ideeën moeten aan een bron worden toegeschreven”. Samen vormen de delen dus: “Dat is essentieel, want ook ideeën moeten aan een bron worden toegeschreven.”