Draagvlak creëren voor beleidsveranderingen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Las políticas suelen fracasar cuando los empleados sienten que se les están imponiendo cambios.

   Beleid mislukt vaak wanneer medewerkers het gevoel hebben dat veranderingen hun worden opgelegd.

   Las políticas

   het beleid

   suelen fracasar

   falen vaak

   cuando

   wanneer

   los empleados

   de werknemers

   sienten

   voelen

   que

   dat

   se les están imponiendo

   hun worden opgelegd

   cambios

   veranderingen

   Uitgebreide uitleg

   Las políticas betekent hier “het beleid” of “beleidsmaatregelen”. políticas is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord política; las stemt daarmee overeen. In een andere context kan política ook naar een afzonderlijke beleidsregel of naar politiek verwijzen, maar hier past de algemene beleidsbetekenis. Suelen fracasar drukt een gewoonte of terugkerend patroon uit: “falen vaak”. suelen is de derde persoon meervoud van soler in de tegenwoordige tijd. soler staat hier voor een infinitief: suelen fracasar = “ze plegen te falen” / natuurlijker “ze falen vaak”. Het werkwoord fracasar blijft als infinitief staan. Vergelijk als voorbeeld: Los planes suelen cambiar = “Plannen veranderen vaak.” Cuando leidt de tijds- of situatiebijzin in en betekent hier “wanneer”. Het verbindt het falen met de situatie die daarna wordt beschreven. Voorbeeld: Cuando llueve, trabajo en casa = “Wanneer het regent, werk ik thuis.” Los empleados betekent “de werknemers” of “de medewerkers”. empleados is het mannelijke meervoud van empleado, en los stemt daarmee overeen. In het Spaans kan het mannelijke meervoud ook een gemengde of niet nader gespecificeerde groep aanduiden; deze vorm zegt op zichzelf niet hoeveel medewerkers er zijn. Sienten is de derde persoon meervoud van sentir in de tegenwoordige tijd: “zij voelen”. Hier gaat het niet om een lichamelijk gevoel, maar om iets ervaren of de indruk hebben. In sienten que ... leidt que de inhoud van dat gevoel in. Voorbeeld: Los empleados sienten que necesitan apoyo = “De medewerkers voelen dat ze steun nodig hebben.” Que betekent hier “dat” en introduceert de bijzin die beschrijft wat de medewerkers ervaren. Het is hier een voegwoord, niet een vraagwoord. Se les están imponiendo vormt samen met cambios de betekenis “hun worden veranderingen opgelegd”. están imponiendo bestaat uit estar in de derde persoon meervoud plus de gerundiumvorm imponiendo van imponer; de combinatie geeft een handeling weer die op dat moment gaande is. les verwijst naar de betrokken medewerkers als indirect object: de veranderingen worden aan hen opgelegd. se maakt hier een constructie mogelijk waarin degene die de veranderingen oplegt niet wordt genoemd. Het meervoud in están past bij cambios in deze constructie. Voorbeeld: Se les están imponiendo nuevas reglas = “Hun worden nieuwe regels opgelegd.” Cambios betekent “veranderingen”. Het is het meervoud van cambio; het verwijst hier naar de veranderingen die worden opgelegd. Voorbeeld: Los cambios afectan al equipo = “De veranderingen hebben invloed op het team.” Samen betekent de zin: “Beleid mislukt vaak wanneer medewerkers het gevoel hebben dat hun veranderingen worden opgelegd.” De hoofdzin is Las políticas suelen fracasar; cuando voegt de situatie toe. Binnen die bijzin is los empleados sienten que ... “de medewerkers voelen dat ...”, en se les están imponiendo cambios specificeert wat zij ervaren: veranderingen worden hun opgelegd, zonder de opleggende partij te noemen.

2. La gente tiene más probabilidades de adaptarse cuando puede influir de verdad en el proceso.

   Mensen passen zich eerder aan wanneer ze echt inspraak hebben in het proces.

   La gente

   mensen

   tiene

   heeft

   más

   meer

   probabilidades

   kansen

   adaptarse

   zich aanpassen

   puede

   kan

   influir

   invloed uitoefenen

   de verdad

   echt

   el proceso

   het proces

   Uitgebreide uitleg

   La gente betekent hier “mensen” en is grammaticaal enkelvoud. Daarom staat het werkwoord in de derde persoon enkelvoud: La gente tiene, niet een meervoudsvorm. Het zelfstandig naamwoord gente verwijst naar mensen als groep; la is het vrouwelijk enkelvoudige lidwoord. Tiene is de vorm van tener in de tegenwoordige tijd voor él/ella/usted en past hier bij het enkelvoudige la gente. In tener probabilidades de + infinitief gaat het om de kans om iets te doen. Más betekent “meer” en maakt hier een vergelijking: de kans is groter. Het nuttige contrast is más tegenover menos (“minder”). Probabilidades betekent hier “kansen” of “waarschijnlijkheid”. Het meervoud is onderdeel van de gebruikelijke uitdrukking tener más probabilidades de + infinitief; het betekent niet noodzakelijk dat er letterlijk meerdere afzonderlijke kansen worden geteld. Voorbeeld: Tenemos más probabilidades de ganar. — “We hebben meer kans om te winnen.” Adaptarse betekent “zich aanpassen”. Het is het wederkerende werkwoord adaptarse: de infinitief adaptar met het wederkerende voornaamwoord se eraan vast. Na probabilidades de staat dit werkwoord in de infinitief. In deze zin verwijst se naar dezelfde groep als la gente. Puede komt van poder en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud. Poder + infinitief drukt hier mogelijkheid uit: “kunnen”. Voorbeeld: La gente puede participar. — “Mensen kunnen deelnemen.” Influir betekent “invloed uitoefenen”. Het is de infinitief na puede: puede influir = “kan invloed uitoefenen”. Het patroon influir en + iets betekent invloed uitoefenen op iets; en hoort bij dit werkwoord. De verdad betekent hier “echt” of “werkelijk” en benadrukt dat de invloed daadwerkelijk is. El proceso betekent “het proces”. Proceso is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staan het lidwoord en het zelfstandig naamwoord samen als el proceso. In influir de verdad en el proceso geeft en el proceso aan waarop de invloed gericht is. Samen betekent La gente tiene más probabilidades de adaptarse dat mensen een grotere kans hebben zich aan te passen. Cuando puede influir de verdad en el proceso geeft de voorwaarde: wanneer zij echt invloed op het proces kunnen uitoefenen. De volledige zin betekent dus: “Mensen passen zich eerder aan wanneer ze echt inspraak hebben in het proces.”

3. Podríamos pedir sugerencias antes de finalizar el plan.

   We zouden om suggesties kunnen vragen voordat we het plan afronden.

   Podríamos

   we zouden kunnen

   pedir

   vragen

   sugerencias

   suggesties

   antes de

   voordat

   finalizar

   afronden

   el plan

   het plan

   Uitgebreide uitleg

   Podríamos betekent hier “we zouden kunnen”. Het is de vorm van poder voor nosotros in de conditionele wijs: podríamos = “wij zouden kunnen”. De vorm drukt een mogelijkheid of voorstel uit, niet een vaststaand plan. Vergelijk: Podemos pedir ayuda. = “We kunnen hulp vragen.” Pedir betekent “vragen” of “verzoeken”. Hier staat het in de infinitief na podríamos: podríamos pedir = “we zouden kunnen vragen”. Het werkwoord kan ook “vragen om” betekenen, met datgene waarom je vraagt er direct achter: pedir información = “informatie vragen”. Sugerencias betekent hier “suggesties”. Het is het meervoud van sugerencia; het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk, wat je ook ziet aan het meervoudige lidwoord in een andere combinatie, bijvoorbeeld unas sugerencias = “enkele suggesties”. Antes de betekent “voordat” of letterlijk “eerder dan”. Voor een werkwoord volgt de infinitief: antes de finalizar = “voordat we afronden”. Met een zelfstandige naamwoordgroep kan dezelfde uitdrukking bijvoorbeeld antes del plan vormen, waarbij de + el samen del wordt. Finalizar betekent “afronden” of “beëindigen”. Na antes de blijft het werkwoord in de infinitief. In een volledige bijzin met een expliciet onderwerp kan Spaans ook antes de que met een vervoegde vorm gebruiken, bijvoorbeeld: antes de que finalicemos el plan = “voordat we het plan afronden”. El plan betekent “het plan”. Plan is hier een enkelvoudig zelfstandig naamwoord met het bepaalde lidwoord el. Het lidwoord maakt de woordgroep bepaald; het geeft op zichzelf geen extra informatie over het aantal naast het al zichtbare enkelvoud. Samen vormen de delen: Podríamos pedir sugerencias = “We zouden om suggesties kunnen vragen”, en antes de finalizar el plan = “voordat we het plan afronden”. De hele zin betekent dus: “We zouden om suggesties kunnen vragen voordat we het plan afronden.” De zin presenteert dit als een mogelijke handelwijze of voorstel; hij zegt niet dat het al gebeurd is.

4. Eso sacaría a la luz problemas prácticos que quizá no vemos desde aquí.

   Daarmee zouden praktische problemen aan het licht komen die we vanaf hier misschien niet zien.

   Eso

   dat

   sacaría

   zou brengen

   a la luz

   aan het licht

   problemas

   problemen

   prácticos

   praktische

   que

   die

   quizá

   misschien

   no vemos

   zien we niet

   desde aquí

   vanaf hier

   Uitgebreide uitleg

   Eso is een aanwijzend voornaamwoord. Hier verwijst het naar een eerder genoemde zaak of handeling; de precieze referent wordt in deze zin niet benoemd. De Nederlandse vertaling maakt de samenhangende lezing “daarmee” duidelijk. Het heeft hier de vorm voor een onzijdig of niet nader benoemd geheel, niet voor een expliciet genoemd zelfstandig naamwoord. sacaría komt van sacar (“brengen”, “halen” of “naar buiten brengen”). De uitgang -ía markeert hier de conditionele vorm: sacaría = “zou brengen”. Het impliciete onderwerp is eso, dus: “dat zou … brengen”. Voorbeeld: La revisión sacaría nuevos datos a la luz. — “De controle zou nieuwe gegevens aan het licht brengen.” a la luz is samen met sacar de vaste uitdrukking sacar algo a la luz: iets aan het licht brengen of onthullen. a is hier dus niet simpelweg een richting die los van de rest moet worden vertaald; de hele constructie geeft het resultaat van zichtbaar of bekend maken aan. problemas is het meervoud van problema: “probleem” → “problemen”. Het is hier het directe object van sacaría: dat zou problemen aan het licht brengen. Voorbeeld: El análisis revela problemas. — “De analyse brengt problemen aan het licht.” prácticos is het bijvoeglijk naamwoord práctico in het mannelijk meervoud. Het past zich aan problemas aan: problema práctico, problemas prácticos. Hier betekent het “praktisch”, in de zin van problemen die met de praktische uitvoering te maken hebben. que leidt hier een betrekkelijke bijzin in. Het koppelt de beschrijving aan problemas: “problemen die …”. In een andere context kan que ook een voegwoord of vraagwoord zijn, maar hier verwijst het naar het eerder genoemde zelfstandig naamwoord. quizá betekent “misschien” en drukt onzekerheid uit. Het kan vóór een werkwoord staan, zoals hier. Het maakt niet de hele hoofdzin noodzakelijk onzeker; het beperkt specifiek de zekerheid van wat daarna volgt. no vemos bestaat uit no + vemos, de tegenwoordige tijd van ver voor nosotros/nosotras: “wij zien niet”. ver betekent “zien”, en vemos kan ook “wij kijken” of “wij waarnemen” betekenen, afhankelijk van de context. Voorbeeld: No vemos el problema desde aquí. — “We zien het probleem vanaf hier niet.” desde aquí betekent “vanaf hier” of “van hieruit”. desde geeft het vertrekpunt aan; aquí betekent “hier”. Samen bepaalt de uitdrukking het perspectief van waaruit iets wel of niet zichtbaar is. Samen vormen de delen: Eso sacaría = “Dat zou brengen”, a la luz = “aan het licht”, en problemas prácticos = “praktische problemen”. De relatieve bijzin que quizá no vemos desde aquí beschrijft die problemen verder: “die we vanaf hier misschien niet zien”. De volledige betekenis is daarom: “Daarmee zouden praktische problemen aan het licht komen die we vanaf hier misschien niet zien.”

5. También da a la gente más razones para interesarse por el resultado.

   Het geeft mensen ook meer reden om de uitkomst belangrijk te vinden.

   También

   ook

   da

   geeft

   gente

   mensen

   más

   meer

   razones

   redenen

   interesarse por

   geïnteresseerd raken in

   resultado

   uitkomst

   Uitgebreide uitleg

   También betekent hier “ook”: het voegt deze mededeling toe aan iets dat al genoemd is. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of getal. da komt van dar (“geven”). Dit is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: da = “geeft”. Het onderwerp staat niet apart in de Spaanse zin; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om “het” gaat. Vergelijk dan = “zij geven”, de derde persoon meervoud. gente betekent “mensen”. Het is grammaticaal een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, ook al verwijst het naar meerdere personen. Daarom staat er la gente; gente zelf krijgt hier geen meervoudsvorm. In a la gente markeert a de ontvanger: “aan mensen”. más betekent “meer” en geeft een grotere hoeveelheid aan. Het hoort hier bij razones en verandert niet mee voor meervoud. razones is het meervoud van razón, “reden”. Hier gaat het om redenen die aanleiding geven om belangstelling voor iets te krijgen. Enkelvoud: una razón; meervoud: dos razones. interesarse por betekent hier “geïnteresseerd raken in”. Het basiswerkwoord is interesar; in interesarse hoort se bij de pronominale vorm van het werkwoord. Dit is geen wederkerige betekenis tussen meerdere personen. por verbindt de belangstelling met datgene waarop die gericht is. Voorbeeld: Quiero interesarme por el tema. — “Ik wil geïnteresseerd raken in het onderwerp.” resultado betekent “uitkomst” of “resultaat”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor el resultado. Het meervoud is resultados. Samen betekent También da a la gente más razones para interesarse por el resultado.: “Het geeft mensen ook meer redenen om geïnteresseerd te raken in de uitkomst.” da beschrijft het geven, a la gente de ontvanger, más razones wat die ontvanger krijgt en para interesarse por el resultado waarvoor die redenen aanleiding geven.

6. Un plan viable aún necesita que la gente se sienta comprometida con él.

   Een werkbaar plan vereist nog steeds dat mensen zich erbij betrokken voelen.

   plan

   plan

   viable

   werkbaar

   aún

   nog steeds

   necesita

   heeft nodig

   la gente

   de mensen

   se sienta

   zich voelt

   comprometida

   betrokken

   con él

   erbij

   Uitgebreide uitleg

   plan betekent hier “plan”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is planes: un plan = “een plan”, dos planes = “twee plannen”. viable betekent hier “werkbaar” of “haalbaar” en beschrijft plan. Deze vorm verandert niet voor mannelijk/vrouwelijk; het meervoud is viables. Voorbeeld: una solución viable = “een haalbare oplossing”. aún betekent hier “nog steeds”: de beschreven toestand blijft gelden. Het staat vóór necesita; samen drukken ze uit dat het plan ondanks de voorafgaande context nog altijd iets nodig heeft. Aún kan in andere contexten ook “nog” betekenen. necesita is de derde persoon enkelvoud van necesitar in de tegenwoordige tijd. De vorm past bij un plan: necesitar → necesita. Voorbeeld: El plan necesita tiempo. = “Het plan heeft tijd nodig.” Na necesita que volgt hier een bijzin met de subjunctief, omdat het plan een noodzakelijke voorwaarde uitdrukt. la gente betekent “de mensen”. Hoewel het semantisch meerdere personen kan omvatten, is gente grammaticaal vrouwelijk enkelvoud. Daarom staat het werkwoord in de bijzin in de derde persoon enkelvoud: la gente se sienta. se sienta komt van sentirse, “zich voelen”. Het is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige subjunctief; se hoort bij het wederkerende werkwoord en sienta is de vervoegde werkwoordsvorm. Voorbeeld: Es importante que ella se sienta segura. = “Het is belangrijk dat zij zich veilig voelt.” comprometida betekent hier “betrokken”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat in het vrouwelijk enkelvoud, in overeenstemming met het grammaticale geslacht en getal van la gente. De mannelijke enkelvoudsvorm is comprometido; meervoudsvormen zijn comprometidos en comprometidas, afhankelijk van het beschreven zelfstandig naamwoord. con él betekent hier “erbij” of letterlijk “met hem/het”. él is een beklemtoond persoonlijk voornaamwoord in het mannelijk enkelvoud en verwijst hier naar el plan; con drukt de relatie of verbondenheid uit. Voor een vrouwelijk enkelvoudig antecedent zou de vorm con ella zijn. Samen betekent Un plan viable “een werkbaar plan”. aún necesita maakt duidelijk dat dit plan nog steeds iets nodig heeft. que la gente se sienta comprometida con él is de inhoud van die behoefte: dat mensen zich bij het plan betrokken voelen. De volledige betekenis is dus: “Een werkbaar plan vereist nog steeds dat mensen zich erbij betrokken voelen.”

7. Lo difícil es mantener el debate constructivo y concreto.

   Het moeilijke is om de discussie constructief en concreet te houden.

   Lo difícil

   het moeilijke

   mantener

   houden; handhaven

   el debate

   het debat

   constructivo

   constructief

   concreto

   concreet

   Uitgebreide uitleg

   Lo difícil betekent hier “het moeilijke”: lo maakt van het bijvoeglijk naamwoord difícil een abstracte, onzijdige uitdrukking. Het verwijst dus niet naar een expliciet genoemd zelfstandig naamwoord. Difícil heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk; het meervoud is difíciles. Mantener is de infinitief “houden” of “behouden”. In es mantener ... benoemt de infinitief wat precies moeilijk is: “is het behouden/ervoor zorgen dat ...”. Een bruikbaar contrast is mantener (houden, behouden) tegenover cambiar (veranderen). Voorbeeld: Es difícil mantener la calma. — “Het is moeilijk om kalm te blijven.” El debate betekent “het debat” of “de discussie”. Debate is hier een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, daarom staat ervoor el. Het meervoud is los debates. Voorbeeld: El debate continúa. — “Het debat gaat door.” Constructivo beschrijft el debate en betekent hier “constructief”: gericht op een opbouwende bespreking. De vorm is mannelijk enkelvoud omdat hij bij debate aansluit; de vrouwelijke enkelvoudsvorm is constructiva en het meervoud is constructivos of constructivas, afhankelijk van het beschreven zelfstandig naamwoord. Concreto beschrijft eveneens el debate en betekent hier “concreet”, dus duidelijk afgebakend en niet vaag. Ook deze vorm is mannelijk enkelvoud door de overeenkomst met debate; vrouwelijke en meervoudsvormen zijn bijvoorbeeld concreta en concretos. Samen vormt mantener el debate constructivo y concreto de inhoud van wat moeilijk is: ervoor zorgen dat de discussie constructief en concreet blijft. De volledige zin betekent daarom: “Het moeilijke is om de discussie constructief en concreet te houden.”

8. Entonces deberíamos hacer preguntas concretas en lugar de pedir comentarios generales.

   Dan zouden we gerichte vragen moeten stellen in plaats van om algemene feedback te vragen.

   Entonces

   dan

   deberíamos

   zouden moeten

   hacer

   doen

   preguntas

   vragen

   concretas

   gerichte; concrete

   en lugar de

   in plaats van

   pedir

   vragen om

   comentarios

   feedback; opmerkingen

   generales

   algemene

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” of “dus” en verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat: op basis daarvan volgt een voorstel of conclusie. In andere contexten kan het ook “toen” betekenen, maar die tijdsbetekenis past hier niet. deberíamos is de vorm van deber voor nosotros in de voorwaardelijke wijs (condicional). deber + infinitief drukt hier een aanbeveling of passende handelwijze uit: “we zouden moeten”. Vergelijk debemos hacer (“we moeten doen”) met deberíamos hacer (“we zouden moeten doen”); de tweede vorm klinkt minder absoluut. hacer staat als infinitief na deberíamos. Het betekent hier, in de combinatie hacer preguntas, “stellen”: “vragen stellen”. De infinitief verandert niet mee met de persoon; die wordt door deberíamos aangegeven. Voorbeeld: Deberíamos hablar primero. — “We zouden eerst moeten praten.” preguntas is het meervoud van pregunta, “vraag”. hacer una pregunta betekent natuurlijk “een vraag stellen”; hacer preguntas is een herbruikbare combinatie voor “vragen stellen”. concretas is de vrouwelijke meervoudsvorm van concreto, “concreet” of “gericht”. Het bijvoeglijk naamwoord stemt af op preguntas: beide zijn vrouwelijk meervoud. concretos hoort bijvoorbeeld bij een mannelijk meervoudig zelfstandig naamwoord; het is niet de vorm van het zelfstandig naamwoord zelf. en lugar de betekent “in plaats van” en wordt hier gevolgd door een infinitief. Het zet de gekozen handelwijze tegenover het alternatief: hier worden vragen gesteld in plaats van om feedback gevraagd. Een bruikbaar patroon is en lugar de + infinitief, bijvoorbeeld leer en lugar de mirar la televisión — “lezen in plaats van televisie kijken”. pedir betekent “vragen om” of “verzoeken”. Het is hier de infinitief na de, in en lugar de pedir ...: “in plaats van om ... te vragen”. Het verschilt van preguntar, dat meestal “een vraag stellen” betekent; pedir algo legt de nadruk op het verkrijgen of verzoeken van iets. comentarios is het meervoud van comentario, “opmerking” of, in deze context, “feedback”. Het woord is mannelijk: los comentarios. In deze zin is het datgene waar men om vraagt. generales betekent hier “algemene”. Het is de meervoudsvorm van general en stemt af op comentarios. general heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk (un comentario general, una pregunta general); in het meervoud is dat generales voor beide geslachten. Samen betekent deberíamos hacer preguntas concretas “we zouden gerichte vragen moeten stellen”. en lugar de pedir comentarios generales geeft het alternatief: “in plaats van om algemene feedback te vragen”. De volledige zin betekent daarom: “Dan zouden we gerichte vragen moeten stellen in plaats van om algemene feedback te vragen.”