Eerlijk en respectvol plannen wijzigen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Tengo que cambiar nuestros planes y quería decírtelo directamente.

   Ik moet onze plannen veranderen en ik wilde je dat rechtstreeks vertellen.

   Tengo que

   ik moet

   cambiar

   veranderen

   nuestros

   onze

   planes

   plannen

   quería

   ik wilde

   decírtelo

   het je vertellen

   directamente

   rechtstreeks

   Uitgebreide uitleg

   Tengo que drukt hier een verplichting of noodzakelijkheid uit: “ik moet”. Het patroon is tener que + infinitief; tengo is de tegenwoordige tijd van tener voor de eerste persoon enkelvoud. Bijvoorbeeld: Tengo que estudiar. = “Ik moet studeren.” cambiar betekent “veranderen” of “wijzigen”. Dit is de infinitief, de vorm die volgt op tener que. Bijvoorbeeld: Tenemos que cambiar la fecha. = “We moeten de datum veranderen.” nuestros betekent hier “onze” en staat bij planes. Het is een bezittelijk woord dat in getal en grammaticaal geslacht overeenkomt met het bezeten zelfstandig naamwoord: nuestro plan (mannelijk enkelvoud), nuestros planes (mannelijk meervoud), nuestra idea en nuestras ideas. planes is het meervoud van plan, “plan”. Het zelfstandig naamwoord is hier het lijdend voorwerp van cambiar: de spreker moet “onze plannen” veranderen. quería is de verleden tijd van querer voor de eerste persoon enkelvoud. De vorm is de imperfecto en betekent hier “ik wilde” of “ik was van plan”. In deze zin verwijst dat naar een bedoeling om iets te zeggen. Bijvoorbeeld: Quería llamarte. = “Ik wilde je bellen.” decírtelo betekent “het je vertellen”. Het bestaat uit decir (“zeggen/vertellen”) met de aangehechte voornaamwoorden te (“aan jou/je”) en lo (“het”): decir + te + lo. De accenttekens in decírtelo behouden de uitspraak van decir wanneer de voornaamwoorden eraan worden vastgemaakt. Lo verwijst hier naar wat de spreker wil vertellen, zonder dat de zin precies benoemt welke inhoud dat is. Bijvoorbeeld: Quiero decírtelo. = “Ik wil het je vertellen.” directamente is een bijwoord en betekent “rechtstreeks” of “direct”. Het beschrijft de manier waarop de spreker het wil vertellen. Het is gevormd met directa plus -mente; als bijwoord verandert het niet mee met persoon of getal. Samen betekent de zin: Tengo que cambiar nuestros planes = “Ik moet onze plannen veranderen”, en quería decírtelo directamente = “ik wilde het je rechtstreeks vertellen”. De volledige betekenis is dus: “Ik moet onze plannen veranderen en ik wilde je dat rechtstreeks vertellen.”

2. Aprecio que me lo digas directamente en vez de mandarme un mensaje ambiguo.

   Ik waardeer het dat je het me rechtstreeks vertelt in plaats van een vaag bericht te sturen.

   Aprecio

   Ik waardeer

   me lo digas

   dat je het me vertelt

   directamente

   rechtstreeks

   en vez de

   in plaats van

   mandarme

   mij sturen

   mensaje

   bericht

   ambiguo

   vaag

   Uitgebreide uitleg

   Aprecio betekent hier “ik waardeer”. Het is de eerste persoon enkelvoud van apreciar; de uitgang -o markeert hier de spreker als onderwerp. Na aprecio que volgt voor de uitgedrukte waardering de conjunctief: Aprecio que estés aquí = “Ik waardeer het dat je hier bent.” me lo digas betekent “dat je het me vertelt”. digas is de tú-vorm van de tegenwoordige conjunctief van decir (“zeggen, vertellen”): decir → digas in deze constructie. me is het indirecte object (“aan mij”), en lo is het directe object (“het”); hun precieze verwijzing wordt in deze zin niet verder benoemd. Samen is me lo digas dus niet simpelweg “je zegt”, maar “je vertelt het aan mij”. Voorbeeld: Quiero que me lo digas. = “Ik wil dat je het me vertelt.” directamente is een bijwoord en betekent “rechtstreeks”. Het beschrijft hier de manier waarop het vertellen gebeurt. Het is afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord directo; het bijwoord verandert niet mee met persoon of getal. en vez de is een vaste constructie met de betekenis “in plaats van”. Wat erop volgt, is de handeling waarmee iets wordt vergeleken: en vez de llamar = “in plaats van te bellen”. Hier introduceert de constructie dus een alternatieve handeling, niet een ontkenning van het eerste deel. mandarme betekent “mij sturen”. Het bestaat uit het infinitief mandar (“sturen”) plus het eraan vastgeschreven voornaamwoord me (“mij”): mandar + me → mandarme. Na en vez de staat hier een infinitief. Het voornaamwoord verwijst naar de ontvanger van het sturen; het is niet hetzelfde als het bericht dat wordt gestuurd. mensaje betekent “bericht”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mensajes. In deze zin is het het directe object van mandar: het bericht is wat iemand stuurt. Voorbeeld: Mando un mensaje. = “Ik stuur een bericht.” ambiguo betekent hier “vaag” of “onduidelijk”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat bij mensaje hoort en daarom mannelijk enkelvoud is: un mensaje ambiguo. De vrouwelijke vorm is ambigua, bijvoorbeeld in una respuesta ambigua (“een vaag antwoord”); het bijvoeglijk naamwoord past zich aan aan het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. De hoofdstructuur is Aprecio que ...: “Ik waardeer het dat ...”. Het gewaardeerde gedrag is me lo digas directamente, “je het me rechtstreeks vertelt”. en vez de mandarme un mensaje ambiguo contrasteert daarmee de andere mogelijkheid: in plaats van mij een vaag bericht te sturen. Samen betekent de zin: “Ik waardeer het dat je het me rechtstreeks vertelt in plaats van me een vaag bericht te sturen.”

3. Me he comprometido con demasiadas cosas y no quiero llegar agotado.

   Ik heb te veel op me genomen en ik wil niet uitgeput aankomen.

   Me he comprometido

   Ik heb me vastgelegd

   demasiadas

   te veel

   cosas

   dingen

   no quiero

   ik wil niet

   llegar

   aankomen

   agotado

   uitgeput

   Uitgebreide uitleg

   Me he comprometido: dit is de voltooide tijd van comprometerse met con: me he comprometido con ... betekent hier dat de spreker zich op te veel zaken heeft vastgelegd of er te veel op zich heeft genomen. he is de vorm van haber voor de eerste persoon enkelvoud; me hoort bij het wederkerende werkwoord. Vergelijk: Me he comprometido con un proyecto. — Ik heb me aan een project verbonden. demasiadas: dit is de vrouwelijke meervoudsvorm van demasiado en het stemt af op cosas. De betekenis is hier te veel, dus een grotere hoeveelheid dan wenselijk. De vormen zijn demasiado, demasiada, demasiados, demasiadas, afhankelijk van het woord waarnaar ze verwijzen. Voorbeeld: Tengo demasiadas tareas. — Ik heb te veel taken. cosas: het meervoud van cosa, zaak of ding. Hier verwijst het algemeen naar de zaken of verplichtingen waarop de spreker zich heeft vastgelegd; de zin specificeert niet welke zaken dat zijn. Demasiadas cosas is een herbruikbaar patroon voor te veel dingen/zaken. no quiero: quiero is de tegenwoordige tijd van querer voor de eerste persoon enkelvoud: ik wil. No maakt de wens negatief. In no quiero + infinitief betekent het patroon ik wil niet .... Voorbeeld: No quiero esperar. — Ik wil niet wachten. llegar: de infinitief van llegar, aankomen of arriveren. Na quiero blijft het werkwoord in de infinitief: quiero llegar = ik wil aankomen. De infinitief benoemt de handeling zonder een aparte persoon aan te geven; de persoon wordt hier door quiero bepaald. agotado: dit is het mannelijke enkelvoud van het bijvoeglijk naamwoord agotado, uitgeput. Het beschrijft de toestand waarin de spreker wil aankomen en stemt hier af op de mannelijke spreker. De vrouwelijke vorm is agotada; meervoudsvormen zijn agotados en agotadas wanneer het beschreven referent dat vereist. Voorbeeld: Llegó agotada. — Zij kwam uitgeput aan. Samen betekent Me he comprometido con demasiadas cosas dat de spreker zich op te veel zaken heeft vastgelegd. Daarna geeft no quiero llegar agotado de negatieve wens aan om niet uitgeput aan te komen. De volledige betekenis is: Ik heb te veel op me genomen en ik wil niet uitgeput aankomen.

4. Estoy decepcionado, pero forzar las cosas probablemente haría que el día fuera más difícil.

   Ik ben teleurgesteld, maar als we het forceren, zou de dag waarschijnlijk zwaarder worden.

   Estoy

   ik ben

   decepcionado

   teleurgesteld

   forzar

   forceren

   las cosas

   de dingen

   probablemente

   waarschijnlijk

   haría

   zou maken

   el día

   de dag

   más difícil

   moeilijker

   Uitgebreide uitleg

   Estoy komt van estar en is de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: “ik ben”. Estar wordt gebruikt voor een toestand of gevoel; de vorm soy komt van ser en heeft een andere gebruiksverdeling. Decepcionado betekent hier “teleurgesteld”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat in het Spaans overeenkomt met de persoon die het beschrijft: decepcionado is mannelijk enkelvoud, terwijl bijvoorbeeld decepcionada vrouwelijk enkelvoud is. Samen vormen estoy en decepcionado dus “ik ben teleurgesteld”. Forzar is een infinitief en betekent “forceren” of “iets proberen af te dwingen”. De constructie forzar las cosas betekent hier dat men een situatie te veel probeert te sturen of af te dwingen. De infinitief kan als onderwerp van een zin functioneren: Forzar las cosas puede empeorar la situación = “De dingen forceren kan de situatie verergeren.” Las cosas betekent “de dingen” of, in deze context natuurlijker, “de zaken”. Cosas is het meervoud van cosa; las is het meervoudige vrouwelijke bepaalde lidwoord dat daarbij hoort. De combinatie verwijst hier algemeen naar de zaken of omstandigheden, zonder één specifieke zaak aan te wijzen. Probablemente betekent “waarschijnlijk” en drukt waarschijnlijkheid uit. Het verandert niet mee met persoon of getal. Het staat hier bij de voorspelling over wat er zou gebeuren. Haría komt van hacer en is de derde persoon enkelvoud van de conditionele vorm: “zou maken”. In deze zin is het onderwerp van haría de voorafgaande infinitiefgroep forzar las cosas, die grammaticaal enkelvoudig wordt behandeld. De vorm drukt hier een mogelijk gevolg uit, niet een vaststaand feit. El día betekent “de dag”. Día is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat er el. Het woord is hier het onderwerp van de bijzin na hacer que. Más difícil betekent “moeilijker”. Difícil is de basisvorm; met más wordt de vergelijkende trap gevormd: más difícil. Het bijvoeglijk naamwoord blijft hier enkelvoud omdat het bij el día hoort; het verandert niet van vorm voor mannelijk en vrouwelijk, maar wel in getal, bijvoorbeeld días más difíciles. De structuur hacer que + subjuntivo betekent “ervoor zorgen dat” of “maken dat”. Hier is dat haría que el día fuera más difícil: “zou ervoor zorgen dat de dag moeilijker werd”. Fuera komt van ser en staat in de imperfecto de subjuntivo omdat het deel uitmaakt van deze afhankelijke bijzin. De hele zin betekent: “Ik ben teleurgesteld, maar als we de zaken forceren, zou de dag waarschijnlijk zwaarder worden.”

5. Debería haber evaluado cuánto podía asumir antes de aceptar.

   Ik had moeten nagaan hoeveel ik aankon voordat ik instemde.

   Debería

   zou moeten

   haber evaluado

   hebben nagegaan

   cuánto

   hoeveel

   podía

   kon

   asumir

   aankunnen; op zich nemen

   antes de

   voordat

   aceptar

   instemmen; accepteren

   Uitgebreide uitleg

   Debería is the conditional form of deber for both first-person singular and third-person singular; the form itself does not distinguish those persons. Here, together with the fixed translation, it expresses that the speaker should have done something. Deber means “moeten” in this use. Compare debo evaluar (“ik moet nagaan”) with debería evaluar (“ik zou moeten nagaan”). Haber evaluado is a perfect infinitive: haber + the past participle evaluado of evaluar. After conditional debería, this places the expected action before the relevant reference point: debería haber evaluado = “had moeten nagaan” or literally “zou moeten hebben nagegaan”. The useful pattern is debería haber + participio for something that, in hindsight, ought already to have happened. Example: Debería haber preguntado. — “Ik had het moeten vragen.” Cuánto is the accented question word meaning “hoeveel” here. It introduces an indirect question about amount: evaluar cuánto... means “nagaan hoeveel...”. The accent distinguishes this question word from the unaccented relative form cuanto, which has other uses. Example: No sé cuánto cuesta. — “Ik weet niet hoeveel het kost.” Podía is the imperfect form of poder; the base form is poder (“kunnen”). In this sentence it describes what the speaker was able to handle at that time, so cuánto podía asumir means “hoeveel ik aankon”. The imperfect presents that ability as a condition or background situation rather than as a single completed event. Example: No sabía cuánto podía hacer. — “Ik wist niet hoeveel ik kon doen.” Asumir is an infinitive meaning “op zich nemen” or, in this context, “aankunnen”. It can refer to accepting a responsibility, workload, cost, or consequence; here the intended object is an amount of responsibility or burden, not a person. Example: No puedo asumir más trabajo. — “Ik kan niet meer werk op me nemen.” Antes de means “voordat” or “eerder dan”. Before another verb, Spanish uses antes de + infinitive, as in antes de aceptar; when the subject changes or a full subordinate clause is needed, antes de que is used instead. Example: Piensa antes de responder. — “Denk na voordat je antwoordt.” Aceptar is the infinitive meaning “accepteren” or, with an offer, proposal, or situation, “instemmen”. In this sentence it refers to the act the speaker performed after failing to assess the amount they could handle. Example: Aceptó la propuesta. — “Hij/zij stemde in met het voorstel.” Together, debería haber evaluado expresses a past action that, in hindsight, was advisable; cuánto podía asumir specifies what had to be assessed; and antes de aceptar places that assessment before the speaker’s acceptance. The complete meaning is therefore: “Ik had moeten nagaan hoeveel ik aankon voordat ik instemde.”

6. Pasa, especialmente cuando todo parece urgente.

   Dat gebeurt, vooral als alles dringend lijkt.

   Pasa

   gebeurt

   especialmente

   vooral

   cuando

   wanneer; als

   todo

   alles

   parece

   lijkt

   urgente

   dringend

   Uitgebreide uitleg

   Pasa komt van pasar en staat hier in de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. In deze context betekent het “gebeurt”; het onuitgesproken onderwerp is dus iets dat gebeurt. Een nuttig patroon is pasa cuando ... — “het gebeurt wanneer ...”. Voorbeeld: A veces pasa. — “Soms gebeurt het.” Especialmente versterkt het deel dat erop volgt: “vooral” of “in het bijzonder”. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Voorbeeld: Trabajo especialmente bien por la mañana. — “Ik werk vooral goed in de ochtend.” Cuando leidt hier een tijds- of voorwaardelijke bijzin in: “wanneer” of, in deze betekenis, “als”. Voorbeeld: Te llamo cuando llegue. — “Ik bel je als ik aankom.” De precieze tijdsbetekenis hangt af van de rest van de zin; hier geeft cuando de omstandigheid aan waaronder iets gebeurt. Todo betekent hier “alles” en is een onbepaald voornaamwoord. Het verwijst niet naar een specifiek genoemd zelfstandig naamwoord, maar naar de situatie als geheel. Todo is enkelvoudig en mannelijk van vorm; andere vormen zijn toda, todos en todas wanneer het bij een zelfstandig naamwoord aansluit of daarnaar verwijst. Voorbeeld: Todo está listo. — “Alles is klaar.” Parece komt van parecer en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het betekent hier “lijkt” of “schijnt”. Het onderwerp is todo, daarom staat het werkwoord in het enkelvoud. Een veelgebruikt patroon is parecer + bijvoeglijk naamwoord: La tarea parece fácil. — “De taak lijkt gemakkelijk.” Urgente is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “dringend”. De vorm is hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; in het meervoud wordt dat urgentes. In todo parece urgente beschrijft het woord de toestand die alles lijkt te hebben. Voorbeeld: La respuesta es urgente. — “Het antwoord is dringend.” Samen betekent Pasa, especialmente cuando todo parece urgente.: “Dat gebeurt, vooral als alles dringend lijkt.” Pasa geeft de hoofdmededeling, en especialmente cuando ... beperkt die mededeling tot de omstandigheid waarin alles dringend lijkt.

7. ¿Podríamos hacer algo más sencillo cuando nos veamos?

   Zouden we in plaats daarvan iets eenvoudigers kunnen doen als we afspreken?

   Podríamos

   zouden we kunnen

   hacer

   doen

   algo

   iets

   más sencillo

   eenvoudiger

   cuando nos veamos

   wanneer we elkaar zien

   Uitgebreide uitleg

   Podríamos is de voorwaardelijke vorm van poder (‘kunnen’): podríamos = ‘we zouden kunnen’. Het is de eerste persoon meervoud en past dus bij een voorstel waarin de spreker en minstens één andere persoon samen handelen. De voorwaardelijke vorm maakt het voorstel voorzichtig. Bijvoorbeeld: Podríamos esperar. — ‘We zouden kunnen wachten.’ hacer is het infinitief van hacer (‘doen, maken’). Na podríamos blijft het hoofdwerkwoord in het infinitief: podríamos hacer = ‘we zouden kunnen doen’. Bijvoorbeeld: Podríamos cambiarlo. — ‘We zouden het kunnen veranderen.’ algo is een onbepaald voornaamwoord met de betekenis ‘iets’. Het noemt hier geen specifiek ding en drukt op zichzelf geen bepaald aantal uit. Het staat als object bij hacer: ‘iets doen’. Een bruikbaar contrast is algo ‘iets’ tegenover nada ‘niets’. más sencillo betekent hier ‘eenvoudiger’. sencillo is de basisvorm (‘eenvoudig’); más sencillo is de vergelijkende vorm met más (‘meer’). In algo más sencillo staat de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord: Spaanse onbepaalde voornaamwoorden zoals algo nemen hier die vorm, terwijl algo zelf niet naar geslacht of getal verandert. Bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord is de vorm bijvoorbeeld una solución más sencilla — ‘een eenvoudigere oplossing’. cuando nos veamos betekent ‘wanneer we elkaar zien’. cuando leidt hier een tijdsbepaling in. nos is het wederkerige object bij ver; in deze context betekent dat ‘elkaar’. veamos is de eerste persoon meervoud van ver in de tegenwoordige conjunctief. Na cuando wordt deze vorm gebruikt voor een toekomstige of nog niet gerealiseerde gebeurtenis: cuando nos veamos = ‘wanneer we elkaar zullen zien’. Bij een feitelijke, herhaalde situatie kan na cuando ook de indicatief staan, bijvoorbeeld: Cuando nos vemos, hablamos. — ‘Wanneer we elkaar zien, praten we.’ Samen vormen de delen de vraag ¿Podríamos hacer algo más sencillo cuando nos veamos?. In overeenstemming met de vaste vertaling betekent die: ‘Zouden we in plaats daarvan iets eenvoudigers kunnen doen wanneer we elkaar zien?’ De spreker stelt voor om bij die ontmoeting iets eenvoudigers te doen; podríamos maakt dit tot een voorzichtig voorstel.

8. Eso sería más fácil de manejar para los dos.

   Dat zou voor ons allebei gemakkelijker te regelen zijn.

   Eso

   Dat

   sería

   zou zijn

   más fácil

   gemakkelijker

   manejar

   regelen

   para los dos

   voor ons allebei

   Uitgebreide uitleg

   Eso is een onzijdig aanwijzend voornaamwoord. Hier betekent het “dat” en verwijst het naar een voorgestelde handeling of situatie, niet noodzakelijk naar een zelfstandig naamwoord met een bepaald grammaticaal geslacht. Vergelijk esto “dit” en aquello “dat daar”; die keuze hangt vooral samen met de afstand of de manier waarop iets wordt aangewezen. sería is de conditionele vorm van ser “zijn”: sería = “zou zijn”. De uitgang maakt hier een derde persoon enkelvoud duidelijk; de voorwaardelijke vorm maakt de uitspraak voorstelmatig of niet-stellig. Een kort voorbeeld is Sería mejor esperar. — “Het zou beter zijn om te wachten.” más fácil betekent “gemakkelijker”. fácil is de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord; más + bijvoeglijk naamwoord maakt de vergrotende trap: más fácil = “gemakkelijker”. Het bijvoeglijk naamwoord past zich hier niet aan eso aan in geslacht; fácil heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk. Het accentteken blijft behouden. manejar is een infinitief en betekent hier “regelen” of “hanteren”. In andere contexten kan hetzelfde werkwoord bijvoorbeeld “besturen” betekenen, maar in deze zin gaat het volgens de vaste vertaling om het regelen van de voorgestelde situatie. Na sería más fácil geeft de infinitief aan welke handeling gemakkelijker zou zijn. Voorbeeld: Es difícil manejar esta situación. — “Het is moeilijk om deze situatie te regelen.” para los dos betekent “voor ons allebei”. para markeert hier voor wie iets gemakkelijker is. los dos is letterlijk “de twee”; in deze context identificeert de vaste vertaling die twee als de spreker en de andere betrokken persoon. los dos is een meervoudige mannelijke vorm die ook voor een gemengde groep kan worden gebruikt; de vorm zegt op zichzelf niet dat beide personen mannen zijn. Voorbeeld: Esto es mejor para los dos. — “Dit is beter voor ons allebei.” Samen betekent Eso sería más fácil de manejar para los dos: “Dat zou voor ons allebei gemakkelijker te regelen zijn.” Eso benoemt de bedoelde optie, sería presenteert haar als een mogelijkheid, más fácil de manejar beschrijft de handeling als gemakkelijker te regelen, en para los dos geeft aan dat dit voor beide betrokken personen geldt.