Bedanken en afscheid nemen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. À plus tard.

   Tot later.

   À plus tard.

   Tot later.

   Uitgebreide uitleg

   À plus tard. is een vaste, korte afscheidsgroet met de betekenis ‘Tot later.’ À is hier geen los voorzetsel met een plaatsbetekenis. In deze vaste groet helpt het een later moment aan te kondigen. Hetzelfde patroon verschijnt in À demain.: ‘Tot morgen.’ Het volgende woord noemt dan het moment van het volgende contact. plus tard betekent ‘later’. plus draagt hier het idee van een later tijdstip; tard betekent ‘laat’ in tijd. Samen vormen ze de tijdsaanduiding ‘later’. In een andere context kan plus ook deel zijn van een vergelijking, maar dat is in deze afscheidsgroet niet de relevante lezing. Als geheel gebruikt À plus tard. dezelfde herbruikbare vorm als À + een tijdsaanduiding: À demain. betekent ‘Tot morgen.’ De vaste zin verwijst naar een later moment zonder dat de zin zelf precies vastlegt wanneer dat moment is. De formulering is kort en alledaags.

2. À demain.

   Tot morgen.

   À demain

   Tot morgen.

   Uitgebreide uitleg

   À demain is een vaste, korte afscheidsformule. À betekent hier niet eenvoudigweg “op” als losse plaatsaanduiding; in deze formule helpt het om een toekomstig moment aan te kondigen en krijgt de combinatie de betekenis “tot …”. Hetzelfde patroon verschijnt met andere tijdsaanduidingen, bijvoorbeeld À bientôt — “tot gauw”. demain betekent “morgen”. Het is hier een bijwoord van tijd en staat zonder lidwoord. Voorbeeld: Je travaille demain. — “Ik werk morgen.” Samen betekent À demain “Tot morgen”. Het is een gebruikelijke manier om afscheid te nemen wanneer morgen als het volgende relevante moment wordt genoemd.

3. Merci beaucoup.

   Heel erg bedankt.

   Merci

   bedankt

   beaucoup

   heel erg; veel

   Uitgebreide uitleg

   Merci betekent hier “bedankt” en is een vaste beleefde manier om dank uit te drukken. Het woord kan in andere contexten ook het zelfstandige naamwoord “dank” betekenen, maar in deze uiting staat het zelfstandig als dankbetuiging. beaucoup is een bijwoord met de betekenis “veel” of, bij een dankbetuiging, “erg/heel erg”. In Merci beaucoup versterkt het de dank: het betekent natuurlijk “heel erg bedankt”. Het zegt hier niet dat er letterlijk een hoeveelheid voorwerpen wordt geteld. Een herbruikbaar voorbeeld is: J’aime beaucoup. — “Ik vind het erg leuk.” Samen vormen Merci en beaucoup de vaste, beleefde uiting Merci beaucoup.: “Heel erg bedankt.”

4. C’est tout pour aujourd’hui.

   Dat is alles voor vandaag.

   C’est

   dat is

   tout

   alles

   pour

   voor

   aujourd’hui

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   C’est is de veelgebruikte samentrekking van ce + est. Ce is hier het onderwerpende aanwijzende voornaamwoord en est is de tegenwoordige tijd van être in de derde persoon enkelvoud. Samen betekent het in deze zin “dat is”. Het patroon C’est + ... is breed bruikbaar: C’est important. = “Dat is belangrijk.” Tout staat hier zelfstandig en betekent “alles”. In deze betekenis is het geen bijvoeglijk naamwoord dat een zelfstandig naamwoord beschrijft, maar een onbepaald voornaamwoord. Vergelijk Tout est prêt. = “Alles is klaar.” De vorm tout kan in andere zinnen ook een andere grammaticale functie hebben; hier verwijst hij naar de volledige hoeveelheid of inhoud die wordt bedoeld. Pour is een voorzetsel. Voor een tijdsaanduiding kan het aangeven waarvoor of voor welk moment iets geldt. In pour aujourd’hui betekent het “voor vandaag”. Het staat vóór de tijdsaanduiding; dat vaste stukje is daarom direct herbruikbaar, bijvoorbeeld C’est suffisant pour aujourd’hui. = “Dat is genoeg voor vandaag.” Aujourd’hui is een bijwoord met de betekenis “vandaag”. De apostrof hoort bij de vaste spelling van dit woord; het is niet nodig om het in deze zin als twee losse woorden te behandelen. Samen vormen de delen C’est + tout + pour aujourd’hui de betekenis: “Dat is alles voor vandaag.” De zin sluit dus de inhoud voor de huidige dag af, zonder op zichzelf meer te zeggen over wat er precies is behandeld of hoeveel deelnemers erbij waren.

5. Bonne nuit.

   Welterusten.

   Bonne nuit.

   Welterusten.

   Uitgebreide uitleg

   Bonne betekent hier “goede” en is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord bon. Het stemt af op nuit, een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord voor “nacht”. De mannelijke vorm is bon, bijvoorbeeld in un bon repas (“een goede maaltijd”); bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord gebruik je bonne, bijvoorbeeld une bonne journée (“een goede dag”). nuit betekent “nacht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la nuit (“de nacht”). In Bonne nuit staat geen lidwoord, omdat dit een vaste afscheidsuitdrukking en wens is. Samen vormt Bonne nuit. de vaste wens “Welterusten.” De uitdrukking wordt gebruikt wanneer iemand voor de nacht afscheid neemt of iemand een goede nachtrust wenst. Een herbruikbaar patroon is Bonne + vrouwelijk zelfstandig naamwoord, maar Bonne nuit moet je vooral als geheel onthouden.

6. À la prochaine.

   Tot de volgende keer.

   À la prochaine

   Tot de volgende keer

   Uitgebreide uitleg

   À la prochaine is een vaste, verkorte afscheidsgroet met de betekenis ‘tot de volgende keer’. De volledige uitdrukking veronderstelt een weggelaten zelfstandig naamwoord, meestal fois (‘keer’): À la prochaine fois. In de vaste groet wordt dat woord vaak niet uitgesproken. À geeft hier het punt of moment van de volgende ontmoeting aan. Het is hetzelfde voorzetsel als in uitdrukkingen zoals à demain (‘tot morgen’), maar de precieze vertaling hangt van de volledige uitdrukking af. la is het bepaald lidwoord voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het verwijst in de uitgebreide vorm naar fois, dat vrouwelijk is. prochaine betekent hier ‘volgende’. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van prochain en stemt overeen met het weggelaten fois. Vergelijk: le prochain jour (‘de volgende dag’) tegenover la prochaine fois (‘de volgende keer’). Prochain staat vóór het zelfstandig naamwoord in deze betekenis. Samen vormt À la prochaine dus een korte afscheidsgroet: ‘tot de volgende keer’. De formulering is alledaags en kan zelfstandig als volledige afscheidsexpressie worden gebruikt.