Basisberichten en om hulp vragen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Dites-le encore une fois, s’il vous plaît.

   Zeg het alstublieft nog een keer.

   Dites-le

   zeg het

   encore une fois

   nog een keer

   s’il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Dites-le betekent hier “zeg het”. Dites is de gebiedende wijs van dire (“zeggen”) voor vous; die vorm past bij één aangesproken persoon in een beleefde aanspreekvorm of bij meerdere personen. De vorm voor één informeel aangesproken persoon is dis. In een bevestigende Franse gebiedende wijs staat het lijdendvoorwerpspronomen le ná de werkwoordsvorm en wordt het met een koppelteken verbonden: dites-le. Le betekent “het”; de zin identificeert niet wat “het” precies is. Encore une fois betekent “nog een keer”. Encore betekent hier “opnieuw/nog”, en une fois betekent “een keer”. Samen vormt dit een vaste, goed herbruikbare manier om om herhaling te vragen. Bijvoorbeeld: Répétez encore une fois. — “Herhaal het nog een keer.” S’il vous plaît is de beleefde formule “alstublieft”. Als geheel functioneert ze als beleefdheidsuitdrukking en kan ze een verzoek of beleefde aansporing verzachten. Samen ontstaat de betekenis: “Zeg het nog een keer, alstublieft.” De gebiedende wijs Dites-le geeft het verzoek, encore une fois zegt dat de handeling herhaald moet worden, en s’il vous plaît maakt het verzoek beleefd. De volgende zin gebruikt dezelfde opbouw met een andere handeling: Écrivez-le, s’il vous plaît. — “Schrijf het alstublieft op.”

2. Écrivez-le, s’il vous plaît.

   Schrijf het alstublieft op.

   Écrivez-le

   Schrijf het op

   s’il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Écrivez-le betekent hier: schrijf het op. Écrivez is de gebiedende wijs voor vous van écrire (schrijven). Die vorm kan gericht zijn aan één persoon in de beleefde aanspreekvorm of aan meerdere personen; de zin zelf bepaalt niet welke van die twee bedoeld is. In de bevestigende Franse gebiedende wijs staat het voornaamwoord voor het lijdend voorwerp achter het werkwoord, met een koppelteken: Écrivez-le. Le verwijst hier naar het bedoelde mannelijke enkelvoudige of niet nader gespecificeerde object uit de context; de vertaling bevestigt de betekenis “het”. Voorbeeld: Écrivez-le ici. — “Schrijf het hier op.” s’il vous plaît is de vaste beleefde uitdrukking “alstublieft”. Letterlijk bevat zij vous, maar als geheel maakt ze het verzoek beleefder; ze verandert niet wie de aangesprokene is. Voorbeeld: Attendez, s’il vous plaît. — “Wacht u alstublieft.” Samen vormt Écrivez-le, s’il vous plaît. een beleefd verzoek aan één of meer aangesproken personen om het bedoelde item op te schrijven: “Schrijf het alstublieft op.”

3. Montrez-le-moi, s’il vous plaît.

   Laat het me alstublieft zien.

   Montrez-le-moi

   Laat het me zien

   s’il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Montrez-le-moi is hier een beleefd verzoek in de gebiedende wijs: “laat het me zien”. De basisvorm is montrer (“tonen, laten zien”); montrez is de gebiedende vorm die bij vous hoort. Vous kan daarbij naar één formeel aangesproken persoon of naar meerdere aangesproken personen verwijzen; deze zin bepaalt niet welke van die twee mogelijkheden bedoeld is. In een bevel staat het onderwerp normaal niet als los woord. le verwijst hier naar datgene wat getoond moet worden, zonder dat de zin zegt wat het precies is. Het is het directe-objectpronomen met de betekenis “het” in de vertaling. moi betekent “mij” en is hier het indirecte object: de persoon aan wie iets getoond moet worden. In een bevestigend Frans bevel komen zulke objectpronomen achter het werkwoord en worden ze met koppeltekens verbonden: Montrez-le-moi. De volgorde le-moi is dus niet vrij te vervangen door de volgorde uit het Nederlands. Herbruikbaar patroon: Montrez-le-moi. — “Laat het me zien.” s’il vous plaît is de vaste beleefdheidsuitdrukking “alstublieft”. Vous maakt hier deel uit van de hele uitdrukking; de combinatie functioneert als beleefdheidsformule. Dezelfde uitdrukking kan na een verzoek staan, zoals in Aidez-moi, s’il vous plaît. — “Help me alstublieft.” Samen betekent Montrez-le-moi, s’il vous plaît.: “Laat het me alstublieft zien.” De gebiedende vorm richt het verzoek tot de aangesprokene; le staat voor datgene wat getoond wordt, moi voor de persoon die het te zien krijgt, en s’il vous plaît maakt het verzoek beleefd.

4. Aidez-moi, s’il vous plaît.

   Help me alstublieft.

   Aidez-moi

   Help me

   s’il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Aidez-moi betekent hier “help mij”. Het is de bevestigende gebiedende wijs van aider (“helpen”) voor vous. Die vorm kan tot één persoon in een formele aanspreking of tot meerdere personen gericht zijn. moi is het beklemtoonde voornaamwoord “mij”; na een bevestigende Franse imperatief staat het na het werkwoord en wordt het met een koppelteken verbonden: Aidez-moi. Voorbeeld: Aide-moi ! = “Help me!” Dit is de gebiedende wijs voor tu; aidez-moi gebruikt de vous-vorm. Het werkwoord blijft hetzelfde in betekenis, maar de vorm past bij de aangesprokene. s’il vous plaît is een vaste beleefdheidsformule met de betekenis “alstublieft”. In deze uitdrukking verwijst vous naar de aangesprokene; het maakt het verzoek beleefder. Dezelfde formule kan ook bij andere verzoeken staan, bijvoorbeeld Montrez-le-moi, s’il vous plaît. = “Laat het me alstublieft zien.” Samen vormt Aidez-moi, s’il vous plaît. een beleefd verzoek: “Help me alstublieft.”

5. Comment puis-je vous aider ?

   Hoe kan ik u helpen?

   Comment puis-je

   Hoe kan ik …?

   vous

   u

   aider

   helpen

   Uitgebreide uitleg

   Comment puis-je betekent hier “Hoe kan ik …?”. Comment vraagt naar de manier waarop iets gebeurt: “hoe?”. puis-je is een vraaginversie: het werkwoord staat vóór je. De vorm puis is de bijzondere eerste-persoonsvorm van pouvoir (“kunnen”) in deze combinatie; in een gewone mededelende zin staat bijvoorbeeld je peux. Het patroon Comment puis-je + infinitief ... ? is een beleefde manier om te vragen wat je kunt doen, bijvoorbeeld: Comment puis-je réserver ? — “Hoe kan ik reserveren?” vous betekent hier “u” als object van aider (“helpen”). Vous kan in het Frans een beleefde enkelvoudige aanspreekvorm of een meervoudige aanspreekvorm zijn; de vaste vertaling maakt de beleefde lezing duidelijk, maar bepaalt op zichzelf niet het aantal personen. Als onderwerp staat dezelfde vorm bijvoorbeeld in Vous pouvez entrer. — “U kunt binnenkomen” of “Jullie kunnen binnenkomen.” aider betekent “helpen”. Dit is de infinitief, die na pouvoir wordt gebruikt: pouvoir + infinitief. De infinitief verandert niet mee met de persoon; de persoon wordt hier door puis-je uitgedrukt. Vergelijk: Je peux aider. — “Ik kan helpen.” Samen vormen de delen Comment puis-je vous aider ? de vraag: “Hoe kan ik u helpen?” Comment vraagt naar de manier, puis-je drukt uit wat de spreker kan doen, en vous aider geeft aan dat de hulp voor de aangesprokene bedoeld is. De formulering is beleefd en geschikt wanneer iemand aanbiedt hulp te verlenen.

6. Appelez-moi plus tard, s’il vous plaît.

   Bel me alstublieft later.

   Appelez-moi

   Bel me

   plus tard

   later

   s’il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Appelez-moi is een beleefde opdracht aan één aangesproken persoon of een opdracht aan meerdere personen. Appelez komt van appeler en is hier de gebiedende wijs voor vous; -moi is het beklemtoonde voornaamwoord dat als lijdend voorwerp naar de spreker verwijst. In het Frans staan zulke voornaamwoordelijke objecten bij een bevestigende gebiedende wijs achter het werkwoord, met een koppelteken. Vergelijk: Écoutez-moi. — Luister naar me. plus tard betekent hier dat het bellen op een later moment moet gebeuren. Deze tijdsbepaling kan ook in andere zinnen staan, bijvoorbeeld: Je reviendrai plus tard. — Ik kom later terug. s’il vous plaît is een vaste beleefdheidsformule. vous is daarin de beleefde vorm voor één persoon of de vorm voor meerdere aangesproken personen; de formule maakt het verzoek beleefder. Bijvoorbeeld: Attendez, s’il vous plaît. — Wacht alstublieft. Samen vormt de zin een beleefd verzoek of een beleefde opdracht: de aangesprokene(n) moeten de spreker later bellen. Appelez-moi geeft de handeling en de aangesprokene(n) plus het voorwerp aan, plus tard plaatst die handeling later in de tijd, en s’il vous plaît verzacht het verzoek.