Basisbehoeften en voorkeuren | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. J'ai besoin d'aide.

   Ik heb wat hulp nodig.

   J'ai besoin d'aide.

   Ik heb hulp nodig.

   J'ai besoin

   Ik heb nodig.

   d'aide

   hulp

   Uitgebreide uitleg

   De zin betekent: "Ik heb hulp nodig." «J'ai besoin de» betekent «ik heb ... nodig»; in «d'aide» wordt «de» voor de klinker van «aide» verkort tot «d'».

2. J'ai besoin d'eau.

   Ik heb wat water nodig.

   J'ai besoin

   nodig hebben

   eau

   water

   Uitgebreide uitleg

   J'ai besoin is hier de vaste kern van de uitdrukking avoir besoin de, letterlijk ongeveer “behoefte hebben aan” en natuurlijk vertaald als “nodig hebben”. J'ai is de eerste persoon enkelvoud van avoir (“hebben”); besoin is een zelfstandig naamwoord (“behoefte”), geen vorm van het werkwoord. De vaste constructie is avoir besoin de + zelfstandig naamwoord of avoir besoin de + infinitief. Voorbeeld: J'ai besoin de dormir. — “Ik moet slapen” / “Ik heb slaap nodig.” Hier blijft avoir besoin de hetzelfde, maar er volgt een infinitief. eau betekent hier “water”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: l'eau betekent “het water”. Voor een niet-afgebakende hoeveelheid gebruikt het Frans in deze constructie de l'eau; na de klinker in de ontstaat de elisie d'eau. De apostrof verandert de betekenis niet, maar voorkomt de opeenvolging de eau. Voorbeeld: Je bois de l'eau. — “Ik drink water.” Dit laat hetzelfde gebruik van de l'eau zien voor water als stof of onbepaalde hoeveelheid. Samen vormen J'ai besoin d'eau de betekenis “Ik heb water nodig”. De punt sluit de mededelende zin af. De Nederlandse vertaling met “wat water” maakt de bedoelde onbepaalde hoeveelheid expliciet; het Franse d'eau benoemt hier water zonder een exact aantal of volume vast te leggen.

3. Je veux celui-ci.

   Ik wil deze.

   veux

   wil

   celui-ci

   deze

   Uitgebreide uitleg

   veux is hier de vorm van vouloir (“willen”) in de eerste persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: je veux = “ik wil”. Dezelfde vorm kan ook bij tu voorkomen (tu veux = “jij wilt”); het onderwerp je bepaalt in deze zin de betekenis. Voorbeeld: Je veux du pain. — “Ik wil brood.” celui-ci is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord: “deze” of “deze hier”. Het verwijst naar één mannelijk enkelvoudig element, zonder dat het bijbehorende zelfstandig naamwoord in deze zin wordt herhaald. celui draagt de mannelijke enkelvoudsvorm; -ci geeft de nabije of als “hier” aangewezen keuze aan. De overeenkomstige vorm voor een vrouwelijk enkelvoudig element is celle-ci. Voorbeeld: Je prends celui-ci. — “Ik neem deze.” Samen vormen Je veux en celui-ci de volledige zin Je veux celui-ci.: “Ik wil deze.” Het onderwerp is “ik”, veux drukt de wil uit, en celui-ci is het mannelijke enkelvoudige aangewezen object. In het contrast celui-là betekent -là “die daar”, tegenover -ci “deze hier”.

4. Je veux celui-là.

   Ik wil die.

   veux

   wil

   celui-là

   die

   Uitgebreide uitleg

   veux komt van vouloir (“willen”). In Je veux staat het werkwoord in de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: je veux = “ik wil”. Andere nuttige vormen zijn tu veux = “jij wilt” en il/elle veut = “hij/zij wil”. De spelling verschilt per persoon, maar veux en veut worden in deze vormen hetzelfde uitgesproken. Voorbeeld: Je veux ce livre. — “Ik wil dit boek.” celui-là is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “die”. Het is de vorm voor mannelijk enkelvoud; het zelfstandig naamwoord waarnaar het verwijst wordt niet in deze zin genoemd. -là onderscheidt deze vorm van -ci; het contrast kan ook een verschil in nabijheid aangeven, maar betekent niet automatisch dat het bedoelde voorwerp fysiek ver weg is. In de gegeven context staat celui-là tegenover celui-ci (“deze”). Voorbeeld: Je prends celui-là. — “Ik neem die.” Samen vormen Je veux en celui-là de zin Je veux celui-là.: je is “ik”, veux drukt willen uit en celui-là is het mannelijke enkelvoudige aanwijzende voornaamwoord met de betekenis “die”. De vaste vertaling is dus: “Ik wil die.” Deze constructie is herbruikbaar: Je veux + een zelfstandig naamwoord, zoals Je veux ce livre, of Je veux + een aanwijzend voornaamwoord, zoals Je veux celui-là.

5. J'aime celui-ci.

   Ik vind deze leuk.

   aime

   vind leuk

   celui-ci

   deze

   Uitgebreide uitleg

   aime komt van aimer (“leuk vinden; houden van”). Hier is het de tegenwoordige tijd bij je: j'aime; je wordt vóór een klinker verkort tot j'. In deze zin betekent aime dus “vind leuk”. Vergelijk in een ontkennende zin: Je ne l'aime pas. betekent “Ik vind het niet leuk.” celui-ci is een aanwijzend voornaamwoord: het verwijst naar een mannelijk enkelvoudig genoemd of bedoeld persoon of zaak en betekent hier “deze”. Het bestaat uit celui (“degene/het exemplaar” in deze grammaticale vorm) en het nabije aanwijzende element -ci. Het voornaamwoord zelf noemt niet welke concrete persoon of zaak bedoeld wordt; dat volgt uit de context. De vorm voor een vrouwelijk enkelvoud is celle-ci; voor meervoud zijn er ceux-ci en celles-ci. Samen vormen J'aime celui-ci. de structuur J' + aime + celui-ci: “Ik vind deze leuk.” J' is de verkorte vorm van het onderwerp je, aime geeft het leuk vinden aan, en celui-ci is de persoon of zaak waarop die voorkeur betrekking heeft.

6. Je ne l'aime pas.

   Ik vind het niet leuk.

   Je

   ik

   ne … pas

   niet

   l'aime

   vind het leuk

   Uitgebreide uitleg

   Je is het Franse onderwerppronomen voor de eerste persoon enkelvoud: “ik”. Het staat hier vóór de werkwoordgroep. Een bruikbaar contrast is je “ik” tegenover tu “jij”; de vorm van het werkwoord daarna hangt af van het werkwoord. ne ... pas vormt hier de Franse ontkenning. ne staat vóór de vervoegde werkwoordsvorm en pas erna: Je ne ... pas = “Ik ... niet”. In deze zin ontkent de combinatie dus de positieve uitspraak dat de spreker iets leuk vindt. In alledaagse gesproken taal kan ne soms worden weggelaten, maar in deze volledige zin staat de standaardconstructie. l'aime bevat het objectpronomen l' en aime, de tegenwoordige-tijdsvorm van aimer bij je. Aimer betekent hier “leuk vinden”; afhankelijk van de context kan het ook “houden van” betekenen. l' is de elisie van le of la vóór een klinkerklank. In deze zin geeft de vaste vertaling de bedoelde betekenis als “het” weer. De vorm l' zelf laat niet zien of het oorspronkelijke object grammaticaal mannelijk of vrouwelijk is. De vorm aime is de eerste persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd; de geschreven uitgang -e hoort bij deze vervoeging, maar -e alleen is niet op zichzelf een volledige tijdsaanduiding. Samen vormen Je + ne + l'aime + pas de betekenis “Ik vind het niet leuk.” De ontkenning omringt de vervoegde werkwoordsvorm, terwijl l' het object vóór het werkwoord plaatst. Het patroon is herbruikbaar: Je ne le/la ... pas betekent “Ik ... hem/haar/het niet”, waarbij le of la vóór een klinkerklank vaak l' wordt.