Samen iets doen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Allons-y maintenant.

   Laten we nu gaan.

   Allons-y

   laten we gaan

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Allons-y betekent hier “laten we gaan”. Allons is de vorm van aller (“gaan”) voor een aansporing in de eerste persoon meervoud: de spreker neemt zichzelf en minstens één andere persoon mee in het voorgestelde handelen. Het is dus geen gewone mededeling “wij gaan”, maar een aansporing. Y is hier onderdeel van de vaste uitdrukking allons-y. In andere contexten kan het naar “daar” of “ernaartoe” verwijzen, maar in deze zin wordt geen specifieke bestemming genoemd en geeft de vaste vertaling eenvoudig “laten we gaan”. Vergelijk als patroon: Allons-y ! = “Laten we gaan!” maintenant betekent “nu” en plaatst het voorgestelde gaan in het huidige moment. Het is een bijwoord en verandert niet mee met personen of aantallen. Samen vormen de delen de betekenis: “Laten we nu gaan.” De aansporing Allons-y wordt door maintenant verbonden met het huidige moment.

2. Mangeons ensemble.

   Laten we samen eten.

   Mangeons

   laten we eten

   ensemble

   samen

   Uitgebreide uitleg

   Mangeons komt hier van het werkwoord manger (eten). Deze vorm is de eerste persoon meervoud en komt overeen met nous mangeons. In deze zin is hij de nous-vorm van de imperatief: hij drukt een voorstel uit met de betekenis “laten we eten”. Het onderwerp nous wordt bij deze imperatief normaal niet afzonderlijk uitgesproken. Voorbeeld: Mangeons dehors. — “Laten we buiten eten.” Mangeons blijft dezelfde vorm; dehors voegt de plaats toe. ensemble is een bijwoord en betekent “samen”. Het geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt en verandert niet mee voor persoon of getal. Samen betekenen Mangeons ensemble. en laten we samen eten: mangeons drukt het voorstel uit, en ensemble zegt dat de betrokkenen de handeling samen uitvoeren. In een andere context kan mangeons ook de tegenwoordige tijd van nous manger zijn, maar de vaste vertaling maakt hier de voorstelbetekenis duidelijk.

3. Commençons maintenant.

   Laten we nu beginnen.

   Commençons

   laten we beginnen

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Commençons komt van commencer (“beginnen”). Hier is het de nous-vorm van de gebiedende wijs: “laten we beginnen”. Bij deze vorm wordt de cedille in ç gebruikt vóór ons, zodat de medeklinker als /s/ blijft klinken; vergelijk de infinitief commencer. Dezelfde vorm kan buiten deze aansporing ook als tegenwoordige-tijdsvorm van nous voorkomen, maar in deze zin drukt de combinatie een voorstel of aansporing uit. maintenant betekent “nu” en geeft aan dat het begin op het huidige moment moet plaatsvinden. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. Samen vormen de delen Commençons maintenant de aansporing “Laten we nu beginnen.” De spreker stelt dus voor om op dit moment te beginnen.

4. Arrêtons-nous ici.

   Laten we hier stoppen.

   Arrêtons-nous

   Laten we stoppen

   ici

   hier

   Uitgebreide uitleg

   Arrêtons-nous betekent hier: “laten we stoppen”. De vorm komt van s’arrêter (“stoppen”) en is de gebiedende wijs voor de eerste persoon meervoud: de spreker neemt zichzelf en minstens één andere persoon mee in het voorstel. nous is hier het wederkerende voornaamwoord bij s’arrêter; samen met de gebiedende vorm geeft het de herbruikbare structuur Arrêtons-nous ... — “laten we ... stoppen”. Vergelijk als voorbeeld: Arrêtons-nous un moment. — “Laten we even stoppen.” ici betekent “hier” en verwijst naar de plaats die in de situatie bedoeld is. Het is een plaatsbijwoord en verandert niet naar persoon of getal. Voorbeeld: Restons ici. — “Laten we hier blijven.” Samen vormen de delen Arrêtons-nous ici. de aansporing: “Laten we hier stoppen.” De gebiedende vorm maakt er een gezamenlijk voorstel van, en ici bepaalt waar dat gebeurt.

5. Viens avec moi.

   Kom met me mee.

   Viens

   kom

   avec moi

   met mij

   Uitgebreide uitleg

   Viens betekent hier kom en is de gebiedende wijs van venir (komen) voor één aangesproken persoon. De vorm viens komt ook voor in de tegenwoordige tijd met tu: tu viens = jij komt. In deze zin maakt de directe aansporing duidelijk dat het om een bevel of uitnodiging gaat. Voorbeelden: Viens ici. = Kom hier. / Venez ici. = Komt u hier. of Komen jullie hier. Venez is de gebiedende wijs voor meerdere aangesproken personen of voor één persoon in de beleefde aanspreekvorm. avec moi betekent met mij. Avec is het voorzetsel met; na dit voorzetsel gebruikt het Frans de beklemtoonde vorm moi, niet het onderwerpvoornaamwoord je. Vergelijk: avec toi = met jou en avec lui = met hem. In deze vaste zin verwijst moi, volgens de vertaling, naar de spreker. Samen vormt Viens avec moi. een aansporing aan één persoon om zich samen met de spreker te verplaatsen: Kom met me mee.

6. Attends-moi.

   Wacht op me.

   Attends

   wacht

   moi

   me

   Uitgebreide uitleg

   Attends is hier de gebiedende wijs van attendre (“wachten op”). De vorm spreekt één persoon aan: attends betekent “wacht”. Bij attendre hoort de persoon waarop men wacht rechtstreeks bij het werkwoord: attendre quelqu’un = “op iemand wachten”. Voorbeeld: Attends le bus. = “Wacht op de bus.” moi betekent hier “mij”. Het is de beklemtoonde vorm van het persoonlijke voornaamwoord. In een bevestigende gebiedende wijs komt zo’n voornaamwoord na het werkwoord en wordt het met een koppelteken verbonden: Attends-moi = “Wacht op mij”. In een gewone niet-imperatieve zin staat de onbenadrukte vorm vóór het werkwoord, bijvoorbeeld: Tu m’attends. = “Je wacht op mij.” Samen vormt Attends-moi. dus een korte aansporing aan één persoon om op de spreker te wachten: “Wacht op me.”