Basisroutines en familie | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je vais me coucher.

   Ik ga naar bed.

   Je vais

   ik ga

   me coucher

   naar bed gaan

   Uitgebreide uitleg

   Je vais betekent hier ik ga. vais is de vorm van aller bij je in de tegenwoordige tijd. Voor een infinitief vormt aller + infinitief vaak een nabije toekomst of een handeling die meteen zal plaatsvinden: Je vais partir = Ik ga vertrekken. In de vaste zin geeft Je vais samen met het volgende werkwoord de betekenis ik ga .... me coucher betekent hier naar bed gaan. Het werkwoord staat in de woordenboekvorm als se coucher. me is daarbij het wederkerende voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud; coucher is de infinitief. Bij je krijg je bijvoorbeeld je me couche in de tegenwoordige tijd. Na vais blijft het werkwoord in de infinitief: je vais me coucher. Het wederkerende werkwoord se coucher beschrijft dat de persoon zelf gaat liggen of naar bed gaat; coucher zonder se kan onder andere betekenen dat je iemand neerlegt of naar bed brengt. Samen vormen de twee delen Je vais me coucher. De spreker kondigt aan dat die persoon nu naar bed gaat. De volledige betekenis is: Ik ga naar bed.

2. Je me réveille tôt.

   Ik word vroeg wakker.

   me réveille

   word wakker

   tôt

   vroeg

   Uitgebreide uitleg

   me réveille betekent hier «word wakker». Het hoort bij het werkwoord se réveiller = wakker worden. In de tegenwoordige tijd krijgt de vorm bij je de combinatie je me réveille: me is het wederkerend voornaamwoord en réveille is de vervoegde werkwoordsvorm. Het is dus een Franse pronominale constructie; me drukt hier uit dat de spreker zelf wakker wordt. Voorbeeld: Je me réveille à sept heures. = Ik word om zeven uur wakker. Bij een ander onderwerp verandert het wederkerend voornaamwoord mee, bijvoorbeeld Elle se réveille tôt. = Zij wordt vroeg wakker. tôt betekent hier «vroeg» en geeft aan wanneer het wakker worden plaatsvindt. Het is een bijwoord en beschrijft dus de tijd van de handeling, niet een zelfstandig naamwoord. Het tegengestelde is tard = laat. Voorbeeld: Il se réveille tard. = Hij wordt laat wakker. Samen vormen Je me réveille tôt. en de volgorde van de delen de betekenis «Ik word vroeg wakker»: Je geeft de spreker aan, me réveille drukt het wakker worden uit, en tôt zegt dat dit vroeg gebeurt.

3. Je vais au travail.

   Ik ga naar mijn werk.

   Je

   ik

   vais

   ga

   au

   naar het

   travail

   werk

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier “ik”. Het is de onderwerpsvorm van het Franse persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud. Voorbeeld: Je travaille. = “Ik werk.” vais is hier de vorm van aller (“gaan”) voor je in de tegenwoordige tijd: je vais. De vorm vais hoort dus bij het werkwoord aller. Voorbeeld: Je vais à l'école. = “Ik ga naar school.” au is de samentrekking van à + le. Hier geeft het een bestemming aan: “naar het”. Voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat doorgaans à la, en voor een meervoud aux. Voorbeeld: Je vais au marché. = “Ik ga naar de markt.” travail is een mannelijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “werk”. Het staat hier in het enkelvoud; het lidwoord le is al samengevoegd met à in au. Het meervoud is travaux, dat in passende context bijvoorbeeld “werkzaamheden” kan betekenen. Samen vormt Je vais au travail de betekenis “Ik ga naar mijn werk”, zoals in de vaste vertaling. Frans drukt het bezittelijke element in deze vaste uitdrukking niet met een afzonderlijk woord uit. Het herbruikbare patroon is Je vais à ... (“Ik ga naar ...”); vóór een mannelijk enkelvoud verschijnt daarin de samengevoegde vorm au.

4. Je vais à l'école.

   Ik ga naar school.

   Je

   ik

   vais

   ga

   à

   naar

   l'école

   school

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier ‘ik’: het is het Franse persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud. Het verwijst naar de spreker. Voor een andere persoon verandert de vorm, bijvoorbeeld tu voor ‘jij’. vais is de vorm van het werkwoord aller (‘gaan’) bij je in de tegenwoordige tijd: je vais. Het is een onregelmatige vorm; je kunt dus niet simpelweg een vaste uitgang aan een stam toevoegen. Vergelijk: tu vas = ‘jij gaat’ en il va = ‘hij gaat’. à geeft hier de bestemming aan en betekent ‘naar’. In combinatie met een plaats kan het een beweging naar die plaats uitdrukken. Bijvoorbeeld: Je vais à Paris. = ‘Ik ga naar Parijs.’ l'école betekent hier ‘school’. Het woord bevat l', de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een woord dat met een klinkerklank begint, en école, ‘school’. De apostrof hoort bij de Franse schrijfwijze van het lidwoord; l'école is dus één aaneengesloten vorm in de zin. Het bepaalde lidwoord geeft hier niet zelfstandig een aantal aan. Samen vormen de delen: Je vais = ‘ik ga’ en à l'école = ‘naar school’. De hele zin betekent daarom: ‘Ik ga naar school.’

5. Je suis avec ma famille.

   Ik ben bij mijn familie.

   Je suis

   ik ben

   avec

   met, bij

   famille

   familie

   Uitgebreide uitleg

   Je suis betekent hier: “ik ben”. suis is de tegenwoordige vorm van être (zijn) bij je; andere nuttige vormen zijn tu es (“jij bent”) en il/elle est (“hij/zij is”). Voorbeeld: Je suis à l'école. — “Ik ben op school.” avec geeft een relatie van gezelschap of aanwezigheid aan: “met” of, in deze vertaling, “bij”. Het staat vóór de persoon of groep waarmee iemand is. Voorbeeld: Je suis avec mon ami. — “Ik ben bij mijn vriend.” famille betekent “familie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier het bezittelijk woord ma ervoor: ma famille betekent “mijn familie”. ma hoort bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; vergelijk mon ami, waar mon bij ami hoort. Het aantal wordt niet door ma bepaald: ma famille is enkelvoud omdat famille een enkelvoudige vorm is. Samen vormen de delen Je suis + avec + ma famille de betekenis: “Ik ben bij mijn familie.” De spreker is degene die aanwezig is, en ma famille is de groep waarmee de spreker is. De zin staat in de tegenwoordige tijd en is een gewone, neutrale formulering.

6. C'est mon ami.

   Dit is mijn vriend.

   C'est

   dit is

   mon

   mijn

   ami

   vriend

   Uitgebreide uitleg

   C'est betekent hier “dit is”. Het is de samentrekking van ce + est: ce is een aanwijzend element voor iets dat wordt aangewezen of geïdentificeerd, en est is de tegenwoordige tijd van être (“zijn”) bij il/elle/on. In deze vaste zin introduceert C'est de identificatie van de persoon die daarna wordt genoemd. Voorbeeld: C'est Marie. — “Dit is Marie.” mon betekent hier “mijn” en staat vóór het zelfstandig naamwoord om bezit of een persoonlijke relatie aan te geven. Het is de vorm van mon die vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord wordt gebruikt; vóór een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat doorgaans ma, en in het meervoud mes. Voorbeeld: mon livre — “mijn boek”; mes livres — “mijn boeken”. ami betekent hier “vriend”. Het is een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; de vrouwelijke vorm is amie (“vriendin”). Het meervoud is amis (“vrienden”), waarbij de geschreven slot-s in het Frans doorgaans niet wordt uitgesproken. In mon ami past mon bij het mannelijke enkelvoud van ami. Samen vormen de delen C'est + mon ami de betekenis “Dit is mijn vriend.” De zin gebruikt C'est om iemand te identificeren, gevolgd door de bezitsbepaling mon en het zelfstandig naamwoord ami. De punt sluit de mededeling af.