Eerste les en de leraar | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ravi de te rencontrer.

   Leuk je te ontmoeten.

   Ravi de

   blij om

   rencontrer

   ontmoeten

   Uitgebreide uitleg

   Ravi de betekent hier dat de spreker blij is om iets te doen. ravi is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord; bij een vrouwelijk enkelvoud is de vorm ravie. De vaste bruikbare combinatie is ravi(e) de + infinitief: bijvoorbeeld Je suis ravi de vous aider. — “Ik help u graag.” rencontrer is de infinitief van “ontmoeten”. De vorm blijft hier een infinitief omdat hij volgt op de in de combinatie ravi de + infinitief. Een vervoegde vorm is bijvoorbeeld Je rencontre Paul. — “Ik ontmoet Paul.” In de gegeven zin is te een objectvorm met de betekenis “jou”, zodat te rencontrer “jou ontmoeten” betekent. Samen vormen Ravi de te rencontrer de Franse begroetingsformule “Leuk je te ontmoeten” of letterlijker “Blij om je te ontmoeten”. Ravi stemt hier overeen met de spreker; de zin zelf geeft niet aan wie die spreker is.

2. C'est ton premier cours ici ?

   Is dit je eerste les hier?

   C'est

   het is / dit is

   ton

   je

   premier

   eerste

   cours

   les / cursus

   ici

   hier

   Uitgebreide uitleg

   C'est is de vaste combinatie van ce en est (van être, “zijn”). Op zichzelf betekent ze “het is” of “dit is”; in deze zin krijgt ze door de vraagintonatie de betekenis “is dit …?”. Een andere veelgebruikte vraagvorm is Est-ce ton premier cours ici ? — “Is dit je eerste les hier?”. ton is hier een bezittelijk woord met de betekenis “je” voor de aangesprokene. In ton premier cours staat het vóór het enkelvoudige mannelijke zelfstandig naamwoord cours. De vormen bij een vrouwelijk enkelvoudig woord en bij meervoud zijn meestal ta en tes; vóór een vrouwelijk enkelvoudig woord dat met een klinker begint, wordt echter ook ton gebruikt. De vorm wordt dus bepaald door de bezitter én door het geslacht, getal en de beginklank van het daaropvolgende woord. premier betekent hier “eerste”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het rangtelwoord; de vrouwelijke vorm is première, zoals in ma première leçon — “mijn eerste les”. Het rangtelwoord geeft plaats in een volgorde aan, niet een hoeveelheid. cours betekent hier “les” of “cursus”. Het kan ook een cursus als geheel aanduiden. De spelling cours is voor enkelvoud en meervoud hetzelfde; een bepalend woord maakt het verschil zichtbaar, bijvoorbeeld un cours — “een les/cursus” en des cours — “lessen/cursussen”. Hier is cours enkelvoudig, zoals blijkt uit ton premier. ici betekent “hier”. Het is een bijwoord en verandert niet voor persoon of getal. Een mogelijk contrast is là-bas — “daar ginds”. Samen vormen C'est ton premier cours ici ? de vraagstructuur C'est + bezittelijk woord + rangtelwoord + zelfstandig naamwoord + plaatsaanduiding. De vaste vertaling is: “Is dit je eerste les hier?” De vraag gaat dus over de vraag of deze les voor de aangesprokene de eerste les op deze plaats is.

3. Je suis déjà venu ici.

   Ik ben hier eerder geweest.

   Je suis

   ik ben

   déjà

   al; eerder

   venu

   gekomen; geweest

   ici

   hier

   Uitgebreide uitleg

   Je suis betekent hier ik ben en vormt samen met venu de voltooide verleden tijd. Je is de eerste persoon enkelvoud; suis is de vorm van être bij je. In deze constructie is être het hulpwerkwoord, niet de volledige betekenis van de handeling. déjà betekent hier eerder of al eerder: het maakt duidelijk dat dit bezoek vóór het huidige moment heeft plaatsgevonden. Een bruikbaar voorbeeld is: J'ai déjà vu ce film. — Ik heb die film al eerder gezien. venu is de vorm van venir (komen) in de voltooide tijd. Venir gebruikt in deze tijd être als hulpwerkwoord: je suis venu — ik ben gekomen. De vorm venu is hier mannelijk enkelvoud; bij een vrouwelijke spreker verschijnt in geschreven Frans venue. Het werkwoord venir betekent in andere tijden bijvoorbeeld je viens — ik kom. ici betekent hier en verwijst naar de plaats die in deze situatie als nabij of als huidige plaats wordt aangewezen. Het is een plaatsbijwoord en verandert niet naar persoon of getal. Het tegenovergestelde plaatsbijwoord is vaak là-bas — daar ginds. Samen vormen de delen Je suis déjà venu ici.: Ik ben hier eerder geweest. Letterlijker ligt de Franse vorm dichter bij Ik ben hier al gekomen, maar de natuurlijke Nederlandse vertaling drukt dezelfde eerdere aanwezigheid uit.

4. Je suis ici depuis un moment.

   Ik ben hier al een tijdje.

   Je suis

   ik ben

   ici

   hier

   depuis

   sinds; al

   un moment

   een tijdje

   Uitgebreide uitleg

   Je suis is de eerste persoon enkelvoud van être (“zijn”): je suis = ik ben. Het onderwerp je staat hier samen met de werkwoordsvorm; bij andere personen verandert de vorm: tu es = jij bent, il/elle est = hij/zij is. Voorbeeld: Je suis prêt. — Ik ben klaar. ici betekent “hier” en geeft de plaats aan. Het is een bijwoord en verandert niet mee met het onderwerp. Voorbeeld: Nous sommes ici. — Wij zijn hier. depuis geeft aan dat iets op een eerder moment begon en nog steeds geldt op het bedoelde huidige moment. In combinatie met een tijdsduur, zoals depuis un moment, vertaal je het in deze zin natuurlijk met “al”. Met een beginpunt kan het ook “sinds” betekenen: J'habite ici depuis lundi. — Ik woon hier sinds maandag. In de Franse standaardconstructie staat bij een nog voortdurende situatie vaak de tegenwoordige tijd na depuis, ook al vertaal je die in het Nederlands soms met “al ...”. un moment betekent hier “een tijdje” of “een moment”. Het zelfstandig naamwoord moment is mannelijk, daarom staat het onbepaalde lidwoord in deze woordgroep als un. De woordgroep noemt een niet nader bepaalde korte tijdsduur; ze stelt niet noodzakelijk één exact geteld moment vast. Voorbeeld: Attends un moment. — Wacht een tijdje. Samen vormen depuis un moment de tijdsbepaling “al een tijdje”: de toestand is eerder begonnen en duurt nog voort. Je suis ici betekent “ik ben hier”, en met die tijdsbepaling wordt de volledige betekenis: “Ik ben hier al een tijdje.”

5. Comment est le professeur ?

   Hoe is de leraar?

   Comment

   hoe

   est

   is

   professeur

   leraar of docent

   Uitgebreide uitleg

   Comment betekent hier ‘hoe’ en vraagt naar een eigenschap of toestand. Het staat vooraan als vraagwoord. Vergelijk: Comment va-t-il ? = ‘Hoe gaat het met hem?’; comment kan dus ook naar de manier waarop iets gebeurt vragen, afhankelijk van de rest van de zin. est is de vorm van être (‘zijn’) in de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: il/elle est, ‘hij/zij is’. In deze zin verbindt het de vraag naar een toestand met le professeur. Voorbeeld: Le professeur est calme. = ‘De leraar is rustig.’ professeur is een zelfstandig naamwoord voor een leraar of docent. Het kan naar een man of een vrouw verwijzen; het grammaticale geslacht van het woord in het Frans blijft mannelijk, zoals te zien is aan le professeur. Voor een vrouwelijke persoon kan in sommige contexten ook professeure worden gebruikt. Voorbeeld: Le professeur explique la règle. = ‘De docent legt de regel uit.’ Samen vormen Comment est le professeur ? een vraag naar de toestand of eigenschappen van de leraar: ‘Hoe is de leraar?’ Het lidwoord le maakt van professeur een bepaalde persoon, en comment bepaalt dat er naar diens toestand of kenmerken wordt gevraagd, niet naar diens identiteit.

6. Le professeur est très gentil.

   De leraar is heel aardig.

   Le professeur

   de leraar

   est

   is

   très

   heel, erg

   gentil

   aardig

   Uitgebreide uitleg

   Le professeur betekent hier “de leraar”. Le is het bepaald lidwoord voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; professeur is het zelfstandig naamwoord “leraar”. Het lidwoord drukt hier bepaaldheid uit, niet een numerieke hoeveelheid. Voor een vrouwelijk enkelvoudig onderwerp is bijvoorbeeld La professeure mogelijk. Est is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”) in de tegenwoordige tijd: être → est. Deze vorm past bij het enkelvoudige onderwerp Le professeur. Bijvoorbeeld: Le professeur est ici. — “De leraar is hier.” Très is een bijwoord dat een daaropvolgend bijvoeglijk naamwoord versterkt: “heel” of “erg”. Het verandert niet mee met het onderwerp. In très gentil maakt het de eigenschap sterker dan alleen gentil. Gentil betekent hier “aardig”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord en stemt af op Le professeur. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is gentille: La professeure est gentille. — “De lerares is aardig.” Samen vormen de delen Le professeur + est + très gentil: “De leraar is heel aardig.” De tegenwoordige tijd presenteert dit als een eigenschap van de leraar.