Een notitieboek gebruiken in de les | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. J'ai oublié d'apporter mon cahier.

   Ik ben vergeten mijn notitieboek mee te nemen.

   J'ai oublié

   ik ben vergeten

   apporter

   meebrengen

   cahier

   notitieboek

   Uitgebreide uitleg

   J'ai oublié betekent hier: “ik ben vergeten”. J'ai is de eerste persoon enkelvoud van avoir in de tegenwoordige tijd; oublié is het voltooid deelwoord van oublier. Samen vormen ze de passé composé: j'ai oublié = “ik ben vergeten”. Na oublier staat vaak de plus een infinitief wanneer iemand vergeet iets te doen: oublier de + infinitief. Voorbeeld: J'ai oublié de fermer la porte. — “Ik ben vergeten de deur te sluiten.” apporter betekent hier “meebrengen” of, vanuit het perspectief van de spreker, “meenemen”. Het is een infinitief. De combinatie oublier d'apporter gebruikt de, dat vóór de klinker van apporter elideert tot d': oublier de apporter wordt niet gebruikt. Voorbeeld: N'oublie pas d'apporter ton livre. — “Vergeet niet je boek mee te brengen.” mon cahier betekent “mijn notitieboek”. cahier is een zelfstandig naamwoord; mon is het bezittelijk woord dat bij een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord hoort. Bij een meervoudig zelfstandig naamwoord wordt dit bijvoorbeeld mes cahiers: “mijn notitieboeken”. De volledige opbouw is J'ai oublié + d'apporter + mon cahier: “Ik ben vergeten mijn notitieboek mee te nemen.”

2. Tu peux utiliser ce papier.

   Je kunt dit papier gebruiken.

   Tu peux

   je kunt

   utiliser

   gebruiken

   ce

   dit

   papier

   papier

   Uitgebreide uitleg

   Tu peux bestaat uit het onderwerp tu en de tegenwoordige vorm peux van pouvoir (“kunnen”). Peux is de vorm voor de tweede persoon enkelvoud; vergelijk je peux (“ik kan”) en il/elle peut (“hij/zij kan”). Na pouvoir volgt een infinitief: Tu peux attendre. = “Je kunt wachten.” utiliser is de infinitief van utiliser (“gebruiken”). Na peux benoemt deze vorm de handeling die mogelijk is: Je peux utiliser ce dictionnaire. = “Ik kan dit woordenboek gebruiken.” ce is een aanwijzend woord bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. In deze zin verwijst het, volgens de vaste vertaling, naar papier; samen betekent ce papier “dit papier”. De vormen veranderen met het zelfstandig naamwoord: ce livre (“dit boek”), maar cette feuille (“dit vel papier”) bij een vrouwelijk enkelvoudig woord. papier is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “papier”. Het kan ook naar een afzonderlijk vel of document van papier verwijzen, afhankelijk van de context. Een herbruikbaar voorbeeld is J'écris sur le papier. = “Ik schrijf op het papier.” Samen vormt Tu peux utiliser ce papier. een mogelijkheid of toestemming om dit papier te gebruiken: “Je kunt dit papier gebruiken.” De volgorde is onderwerp + vervoegde vorm van pouvoir + infinitief + aanwijzend woord en zelfstandig naamwoord.

3. Merci. Je veux écrire les nouveaux mots.

   Dank je. Ik wil de nieuwe woorden opschrijven.

   Merci

   Dank je

   Je veux

   Ik wil

   écrire

   opschrijven

   nouveaux

   nieuwe

   mots

   woorden

   Uitgebreide uitleg

   Merci betekent hier “Dank je”. Het is een vaste beleefde uitdrukking om iemand te bedanken. Voor een explicietere variant kun je bijvoorbeeld zeggen: Merci beaucoup. — “Heel erg bedankt.” Je veux betekent hier “Ik wil”. veux is de vervoegde vorm van vouloir (“willen”) bij je; het onderwerp is dus je, niet écrire. Een veelgebruikt patroon is Je veux + infinitief: Je veux apprendre. — “Ik wil leren.” De vorm veux hoort bij je; bij vous staat bijvoorbeeld vous voulez. écrire betekent “schrijven” en staat na veux in de infinitief. In deze zin krijgt het door de context de specifieke betekenis “opschrijven”. De infinitief blijft na vouloir de vorm van het tweede werkwoord: Je veux lire. — “Ik wil lezen.” les nouveaux mots betekent “de nieuwe woorden”. nouveaux is de meervoudsvorm van het beschrijvende woord nouveau (“nieuw”) voor een mannelijk meervoudig zelfstandig naamwoord. De vormen zijn onder andere nouveau bij mannelijk enkelvoud, nouvelle bij vrouwelijk enkelvoud en nouvelles bij vrouwelijk meervoud. In les nouveaux mots staat nouveaux vóór het zelfstandig naamwoord en stemt het ermee overeen. mots betekent “woorden”. Het is het meervoud van mot (“woord”): un mot — “een woord”, des mots — “woorden”. De uitgang en uitspraak van het meervoud moet je hier als onderdeel van het Franse woord leren; het geschreven eindteken in mots wordt niet uitgesproken. Samen vormen de delen: Merci. — “Dank je.” Daarna geeft Je veux écrire les nouveaux mots aan dat de spreker de nieuwe woorden wil opschrijven: “Ik wil de nieuwe woorden opschrijven.”

4. Bonne idée. Je vais les écrire aussi.

   Goed idee. Ik zal ze ook opschrijven.

   Bonne

   goed

   idée

   idee

   Je vais

   ik zal

   les

   ze

   écrire

   opschrijven

   aussi

   ook

   Uitgebreide uitleg

   Bonne betekent hier “goed” en staat bij idée. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van bon: bon (mannelijk enkelvoud), bonne (vrouwelijk enkelvoud), bons (mannelijk meervoud), bonnes (vrouwelijk meervoud). De vorm past hier dus bij het vrouwelijke enkelvoud van idée, niet bij de spreker. idée is een zelfstandig naamwoord voor een idee. Het is vrouwelijk: daarom staat het bijvoeglijk naamwoord als bonne. Een bruikbaar patroon is bonne idée — “goed idee”. Je vais bestaat uit het onderwerp je (“ik”) en de vorm vais van aller (“gaan”). Samen met een infinitief vormt dit in het Frans de nabije toekomst: je vais + infinitif betekent “ik ga …” of, zoals in de vertaling, “ik zal …”. Voorbeeld: Je vais apprendre. — “Ik ga leren.” Vais is hier dus niet zelfstandig “zal”; de toekomstige betekenis ontstaat samen met écrire. les is hier een meervoudig lijdendvoorwerpsvoornaamwoord: “ze” of “hen”. In deze context verwijst het naar de nieuwe woorden uit de vorige zin. Les markeert meervoud, maar maakt zelf geen onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk meervoud. In je vais les écrire staat het vóór de infinitief écrire, maar ná de vervoegde vorm vais. écrire is de infinitief “schrijven”. Na je vais blijft het werkwoord in de infinitief. In deze zin betekent de combinatie met les dat de spreker de woorden zal opschrijven: écrire les mots betekent “de woorden schrijven”. Voorbeeld: Je vais écrire une phrase. — “Ik ga een zin schrijven.” aussi betekent “ook” en voegt deze handeling toe aan wat al genoemd is. Het hoort qua betekenis bij de hele mededeling, niet bij alleen écrire. Samen betekent Bonne idée. “Goed idee.” Daarna verbinden Je vais en écrire het onderwerp met de nabije toekomst, les geeft aan wat er geschreven wordt, en aussi betekent dat dit eveneens zal gebeuren. De volledige uiting betekent dus: “Goed idee. Ik zal ze ook opschrijven.”

5. Est-ce qu'on peut les vérifier après le cours ?

   Kunnen we ze na de les nakijken?

   Est-ce qu'on

   vraagopening: is het zo dat we …?

   peut

   kan

   les

   ze

   vérifier

   nakijken

   après

   na

   le cours

   de les

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce qu'on opent een ja-neevraag. Est-ce que is een vaste vraagconstructie; on betekent hier volgens de vertaling “we” en krijgt in de tegenwoordige tijd dezelfde werkwoordsvorm als een derde persoon enkelvoud. peut is de vorm van pouvoir (“kunnen”) voor on/derde persoon enkelvoud. Na pouvoir volgt een infinitief: on peut vérifier = “we kunnen nakijken”. Vergelijk: On peut lire. = “We kunnen lezen.” les is een meervoudig lijdendvoorwerpspronomen: “ze”. Het staat vóór het vervoegde werkwoord, dus on peut les vérifier betekent letterlijk “we kunnen ze nakijken”. De context ondersteunt dat dit verwijst naar eerder genoemde zaken, zonder dat hun precieze aard hier grammaticaal wordt aangegeven. vérifier is de infinitief “nakijken/controleren”. De vorm verandert hier niet naar persoon of getal, omdat pouvoir de vervoegde vorm draagt. Bijvoorbeeld: Nous pouvons vérifier le texte. = “We kunnen de tekst nakijken.” après betekent “na” en plaatst de gebeurtenis later dan wat erop volgt. le cours betekent “de les”: cours is hier een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, en le is het daarbij passende bepaalde lidwoord. Samen betekent après le cours “na de les”. De delen bouwen de vraag als volgt op: Est-ce que + on peut maakt “kunnen we …?”, les vérifier geeft aan wat nagekeken wordt, en après le cours geeft het tijdstip. De volledige betekenis is daarom: “Kunnen we ze na de les nakijken?”

6. Nous pouvons les lire ensemble.

   We kunnen ze samen lezen.

   Nous pouvons

   wij kunnen

   les

   ze

   lire

   lezen

   ensemble

   samen

   Uitgebreide uitleg

   Nous pouvons betekent hier “wij kunnen”. pouvons is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij nous; het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Na pouvoir volgt een infinitief: Nous pouvons lire = “Wij kunnen lezen”. Vergelijk: Nous pouvons venir = “Wij kunnen komen”. les is hier een meervoudig lijdend voornaamwoord: “ze” of “hen”. Het verwijst naar wat in de vaste vertaling en context met “ze” wordt aangeduid, zonder dat het geslacht van die referent door deze vorm wordt gespecificeerd. Als zelfstandig naamwoordelijk object staat het vóór de vervoegde werkwoordsvorm: Nous les pouvons... is echter niet de gebruikelijke Franse volgorde; bij deze modale constructie staat les vóór de infinitief: Nous pouvons les lire. lire is de infinitief “lezen”. De infinitief blijft na pouvoir onveranderd; de persoon en het getal worden al door pouvons uitgedrukt. Voorbeelden: Je peux lire = “Ik kan lezen” en Nous pouvons lire = “Wij kunnen lezen”. ensemble betekent “samen”. Het beschrijft hier dat het lezen gezamenlijk gebeurt. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. Samen vormen de delen Nous pouvons les lire ensemble: “Wij kunnen ze samen lezen.” Nous is degene(n) die kunnen lezen, les is het meervoudige object van lire, en ensemble geeft aan dat het lezen samen gebeurt.