Eenvoudige woorden en korte zinnen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Les mots simples sont plus faciles pour moi.

   Eenvoudige woorden zijn makkelijker voor mij.

   mots

   woorden

   simples

   eenvoudig

   plus faciles

   makkelijker

   pour moi

   voor mij

   Uitgebreide uitleg

   mots betekent hier “woorden”. Het is het meervoud van mot (“woord”): un mot → des mots. simples betekent hier “eenvoudig”. Het is het bijvoeglijk naamwoord simple; simples is de meervoudsvorm die afstemt op mots. simple heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk; in het meervoud krijgt het -s. sont is de vorm van être (“zijn”) bij ils/elles. Hier verbindt het de onderwerp-groep Les mots simples met de beschrijving die erop volgt. plus faciles betekent “makkelijker”. faciles komt van facile (“makkelijk”) en staat in het meervoud omdat het naar mots verwijst. plus maakt hier de vergrotende trap: facile → plus facile. le plus facile betekent “de makkelijkste” en is de overtreffende trap. Het meervoud staat dus op faciles, niet op plus. pour moi betekent “voor mij”. moi is de beklemtoonde vorm van het Franse persoonlijke voornaamwoord na het voorzetsel pour; na een ander voorzetsel zie je bijvoorbeeld avec moi (“met mij”). Hier geeft pour moi aan voor wie de woorden makkelijker zijn. Samen vormen Les mots simples het onderwerp: “de eenvoudige woorden”. sont betekent “zijn”, en plus faciles pour moi betekent “makkelijker voor mij”. De volledige zin betekent daarom: “Eenvoudige woorden zijn makkelijker voor mij.”

2. Nous pouvons commencer par une phrase courte.

   We kunnen met een korte zin beginnen.

   Nous pouvons

   wij kunnen

   commencer par

   beginnen met

   une

   een

   phrase

   zin

   courte

   kort

   Uitgebreide uitleg

   Nous pouvons betekent hier “wij kunnen”. pouvons is de vorm van pouvoir in de tegenwoordige tijd voor nous; het drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit. Na pouvoir staat het volgende werkwoord in de infinitief: pouvoir commencer = “kunnen beginnen”. commencer par betekent “beginnen met”. commencer is de infinitief; de constructie commencer par + zelfstandig naamwoord geeft aan waarmee iets start. Voorbeeld: Je commence par le premier exercice. — “Ik begin met de eerste oefening.” une is een onbepaald lidwoord bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het betekent hier niet op zichzelf een expliciet geteld aantal, maar introduceert phrase als een niet nader bepaalde zin. Vergelijk: un wordt gebruikt bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. phrase betekent hier “zin”, in de betekenis van een taalkundige zin. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une phrase. Het kan in andere contexten ook “uitdrukking” of “formulering” betekenen, maar hier ondersteunt de vertaling de betekenis “zin”. courte betekent “kort” en beschrijft phrase. Het bijvoeglijk naamwoord is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van court; de mannelijke enkelvoudsvorm is court, bijvoorbeeld in un texte court. De vorm courte krijgt hier dus een vrouwelijke uitgang omdat zij bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord phrase hoort. Voorbeeld: C’est une courte histoire. — “Dat is een kort verhaal.” Samen vormt Nous pouvons commencer par une phrase courte de betekenis: “Wij kunnen met een korte zin beginnen.” Nous pouvons geeft de mogelijkheid aan, commencer par noemt het startpunt, en une phrase courte is dat startpunt: een niet nader bepaalde korte zin. De punt sluit de mededelende zin af.

3. Ça m'aide à comprendre.

   Dat helpt me om het te begrijpen.

   Ça

   dat

   aide

   helpt

   comprendre

   begrijpen

   Uitgebreide uitleg

   Ça betekent hier “dat” als onderwerp: een aanwijzend voornaamwoord dat naar iets uit de context verwijst. De vorm ça verandert niet naar mannelijk/vrouwelijk of enkelvoud/meervoud. Aan het begin van deze zin is het met een hoofdletter geschreven als Ça. Voorbeeld: Ça commence. — “Dat begint.” aide is de tegenwoordige tijd van aider (“helpen”): j'aide, tu aides, il/elle/on aide. In deze zin is aide de derde persoon enkelvoud, omdat Ça het onderwerp is. De combinatie aider quelqu'un à + infinitief betekent iemand helpen om iets te doen. Het korte voornaamwoord m' is de vorm van me vóór de klinker in aide; samen betekent m'aide “helpt me”. Voorbeeld: Cette explication m'aide à apprendre. — “Deze uitleg helpt me om te leren.” comprendre is de infinitief van “begrijpen”. Na à staat hier de infinitief in de constructie aider quelqu'un à comprendre: “iemand helpen om te begrijpen”. Het is dus niet een vervoegde vorm zoals je comprends (“ik begrijp”). Voorbeeld: Il m'aide à comprendre la phrase. — “Hij helpt me de zin te begrijpen.” Samen vormen Ça m'aide à comprendre en betekenen ze: “Dat helpt me om het te begrijpen.” De structuur is Ça (onderwerp) + m'aide (helpt mij) + à comprendre (om te begrijpen).

4. Lis cette phrase après moi.

   Lees deze zin na mij.

   Lis

   lees

   cette

   deze

   phrase

   zin

   après moi

   na mij

   Uitgebreide uitleg

   Lis is hier de gebiedende wijs van lire (“lezen”) voor één aangesproken persoon: “lees”. De vorm lis hoort bij de jij-vorm in deze opdracht. In een gewone mededelende zin staat bijvoorbeeld Tu lis cette phrase — “Je leest deze zin.” cette betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord; die vorm past bij phrase, een vrouwelijk enkelvoudig woord. Andere vormen zijn bijvoorbeeld ce vóór een mannelijk enkelvoudig woord en ces bij een meervoud. Voorbeeld: cette maison — “dit huis”. phrase betekent “zin” of “uitspraak”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une phrase, “een zin”. Het meervoud is phrases, “zinnen”. In deze uiting is het precies het tekstgedeelte dat de aangesproken persoon moet lezen. après moi betekent hier “na mij” in de betekenis “nadat ik het heb gezegd/voorgelezen; achter mij aan”. après is een voorzetsel en moi is de beklemtoonde vorm die na een voorzetsel voor “mij” wordt gebruikt. Een vergelijkbaar patroon is après toi — “na jou”. Samen vormt de uiting een directe opdracht: Lis geeft de opdracht, cette phrase benoemt wat gelezen moet worden, en après moi geeft aan dat de ander het na de spreker moet doen. De volledige betekenis is dus: “Lees deze zin na mij.”

5. Je suis prêt à essayer.

   Ik ben klaar om het te proberen.

   Je suis

   ik ben

   prêt

   klaar; bereid

   à

   aan; om te in deze constructie

   essayer

   proberen

   Uitgebreide uitleg

   Je suis betekent hier “ik ben”. Je is het onderwerp in de eerste persoon enkelvoud. suis is de tegenwoordige-tijdsvorm van être (“zijn”) bij je: je suis. Een bruikbaar contrast is tu es (“jij bent”) en il/elle est (“hij/zij is”). prêt betekent hier “klaar” of “bereid”. Het is een bijvoeglijk naamwoord in de mannelijke enkelvoudsvorm. Franse bijvoeglijke naamwoorden stemmen vaak af op het woord of de persoon waarnaar ze verwijzen; de vaste tekst geeft met prêt deze vorm, maar identificeert niet zelfstandig het geslacht van de spreker. De andere vormen zijn prête voor vrouwelijk enkelvoud, prêts voor mannelijk meervoud en prêtes voor vrouwelijk meervoud. Voorbeeld: Elle est prête à partir. — “Zij is klaar om te vertrekken.” à is hier een voorzetsel dat vóór een infinitief staat. In het patroon être prêt à + infinitief betekent de volledige combinatie “klaar zijn om te …” of “bereid zijn om te …”. De korte gloss van à alleen is daarom niet hetzelfde als de betekenis van de hele constructie. essayer is de infinitief van “proberen”. Na à blijft het werkwoord in deze constructie onvervoegd. In een hoofdzin krijgt het een persoonsvorm, bijvoorbeeld J’essaie. — “Ik probeer.” In de Franse tekst staat bij essayer geen afzonderlijk uitgedrukt object; de vaste Nederlandse vertaling geeft het bedoelde doel weer met “het”. Samen vormen de delen Je suis prêt à essayer: “Ik ben klaar om het te proberen.” De structuur is je suis + bijvoeglijk naamwoord + à + infinitief. De zin drukt uit dat de spreker klaar of bereid is om die handeling uit te voeren.

6. Prends ton temps et dis-le clairement.

   Neem je tijd en zeg het duidelijk.

   Prends ton temps

   Neem je tijd.

   dis-le

   zeg het

   clairement

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Prends ton temps betekent hier “neem je tijd”. Prends is de gebiedende wijs van prendre (“nemen”), gericht aan één persoon. In deze vaste uitdrukking betekent het niet dat je tijd letterlijk moet nemen, maar dat je niet hoeft te haasten. Voorbeeld: Prends ton temps. — “Neem je tijd.” dis-le betekent “zeg het”. Dis is de gebiedende wijs van dire (“zeggen”) voor één persoon. Le is het directe voornaamwoord voor “het” en staat hier na het werkwoord in de schrijfwijze van de gebiedende wijs; het koppelteken hoort bij deze vorm. Voorbeeld: Dis-le doucement. — “Zeg het zachtjes.” Clairement betekent “duidelijk”. Het is een bijwoord en zegt hoe de handeling wordt uitgevoerd. Het hangt samen met clair (“duidelijk, helder”); clair beschrijft bijvoorbeeld iets, terwijl clairement de wijze van spreken of handelen beschrijft. Voorbeeld: Explique clairement. — “Leg het duidelijk uit.” Samen vormen de delen een aansporing aan één persoon: neem de nodige tijd en zeg vervolgens de bedoelde inhoud op een duidelijke manier. De zin gebruikt tweemaal de gebiedende wijs: Prends en dis.