Brood en sinaasappelsap zoeken | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Hoeveel tranches de pain devons-nous acheter ?

   Hoeveel sneetjes brood moeten we kopen?

   Hoeveel

   hoeveel

   tranches de pain

   sneetjes brood

   devons-nous

   moeten we

   acheter

   kopen

   Uitgebreide uitleg

   Hoeveel is hier het Nederlandse vraagwoord voor een onbepaald aantal: “hoeveel?”. Het staat vóór het telbare naamwoord of de naamwoordgroep waarnaar je vraagt. Voorbeeld: Hoeveel appels koop je? — “Hoeveel appels koop je?” tranches de pain is een Franse naamwoordgroep: tranche betekent “plakje” of “sneetje”, en tranches is het meervoud; de pain betekent “brood”. In de gegeven tekst is dit dus een Franse woordgroep, terwijl Hoeveel Nederlands is. De vorm tranches is niet de Nederlandse meervoudsvorm van een Nederlands woord, maar het Franse meervoud van tranche. devons-nous is Franse inversie in een vraag: devons is de vorm van devoir voor “wij” in de tegenwoordige tijd, en nous is “wij”. Samen betekent dit hier “moeten we”. De volgorde verschilt van een gewone mededelende zin: Nous devons acheter... — “We moeten ... kopen”; in de vraag staat Devons-nous acheter...? — “Moeten we ... kopen?” acheter is de Franse infinitief “kopen”. Na devoir blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Nous devons acheter — “We moeten kopen”. De infinitief heeft hier geen aparte persoonsuitgang. De volledige zin combineert dus het Nederlandse Hoeveel met de Franse woordgroepen tranches de pain en devons-nous acheter. Op basis van de vaste vertaling betekent hij: “Hoeveel sneetjes brood moeten we kopen?” De vervolgzinsnede Quatre tranches en tout (“Vier sneetjes in totaal”) bevestigt dat er naar het aantal sneetjes wordt gevraagd.

2. Quatre tranches en tout.

   Vier sneetjes in totaal.

   Quatre

   vier

   tranches

   sneetjes

   en tout

   in totaal

   Uitgebreide uitleg

   Quatre betekent hier het aantal vier. Het is een hoofdtelwoord en verandert niet voor grammaticaal geslacht: quatre tranches en bijvoorbeeld quatre pommes. Het zelfstandig naamwoord erna staat daarom in het meervoud. Tranches betekent hier sneetjes. De enkelvoudsvorm is tranche; de uitgang -s markeert hier het meervoud, terwijl de uitspraak niet verandert. In de gegeven context gaat het om sneetjes brood: une tranche de pain = één sneetje brood. Let op dat tranche een vrouwelijk zelfstandig naamwoord is, maar dat het telwoord quatre daar niet door verandert. En tout is een vaste uitdrukking met de betekenis ‘in totaal’. Ze vat het genoemde aantal samen. Vergelijk: Trois en tout. = ‘Drie in totaal.’ Samen vormt de zin: Quatre tranches en tout. = ‘Vier sneetjes in totaal.’ De zin noemt dus het totale aantal sneetjes; en tout staat na het zelfstandig naamwoord en verduidelijkt dat quatre het eindtotaal aanduidt.

3. Deux pour moi et deux pour toi.

   Twee voor mij en twee voor jou.

   Deux

   twee

   pour moi

   voor mij

   et

   en

   deux

   twee

   pour toi

   voor jou

   Uitgebreide uitleg

   Deux betekent hier het aantal twee. Het is een hoofdtelwoord en verandert niet naar geslacht of getal. Bijvoorbeeld: Deux cafés, s’il vous plaît. = Twee koffie, alstublieft. pour moi betekent voor mij. pour geeft hier aan voor wie iets bestemd is; moi is de beklemtoonde vorm van het persoonlijke voornaamwoord na een voorzetsel. Vergelijk: pour toi = voor jou. Voorbeelden: C’est pour moi. = Dat is voor mij. Un cadeau pour moi. = Een cadeau voor mij. et betekent en en verbindt hier twee gelijksoortige delen. Het verbindt de eerste toewijzing met de tweede. Het tweede deux betekent opnieuw het aantal twee. Door de herhaling ontstaat samen met de context het patroon deux ... et deux ...: twee voor de ene persoon en twee voor de andere persoon. pour toi betekent voor jou. toi is, net als moi, de beklemtoonde vorm die na een voorzetsel wordt gebruikt. toi verwijst hier naar de aangesproken persoon, zoals de vaste vertaling bevestigt. Voorbeeld: Ce livre est pour toi. = Dit boek is voor jou. Samenstelling: Deux pour moi geeft aan dat twee stuks voor de spreker bestemd zijn. et deux pour toi voegt daaraan toe dat twee stuks voor de aangesproken persoon bestemd zijn. De volledige betekenis is dus: Twee voor mij en twee voor jou.

4. Cela devrait suffire. Nous avons encore besoin de jus d'orange.

   Dat zou genoeg moeten zijn. We hebben nog sinaasappelsap nodig.

   Cela

   dat

   devrait

   zou moeten

   suffire

   voldoende zijn

   Nous avons

   wij hebben

   encore

   nog

   besoin de

   nodig hebben

   jus d'orange

   sinaasappelsap

   Uitgebreide uitleg

   Cela betekent hier “dat” en is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord. Het verwijst naar iets dat als geheel bedoeld wordt; de concrete referent wordt in deze zin niet benoemd. Cela heeft hier geen afzonderlijke mannelijke of vrouwelijke vorm en verandert ook niet naar het meervoud. Een nuttig contrast is ce vóór een zelfstandig naamwoord, terwijl cela zelfstandig als voornaamwoord kan staan. Voorbeeld: Cela est important. — “Dat is belangrijk.” devrait is de vorm van devoir voor de derde persoon enkelvoud in de conditionnel présent. Hier drukt devoir geen verplichting uit, maar een verwachting: “zou moeten”. Vergelijk doit (“moet” of, afhankelijk van de context, “zal vermoedelijk”) met devrait (“zou moeten”). Voorbeeld: Cela devrait marcher. — “Dat zou moeten werken.” Suffire is de infinitief en betekent “voldoende zijn” of “genoeg zijn”. Na devrait staat de infinitief: devrait suffire betekent “zou genoeg moeten zijn”. De infinitief draagt hier niet de persoonsvorming van het onderwerp. Voorbeeld: Un verre devrait suffire. — “Eén glas zou genoeg moeten zijn.” Nous avons bestaat uit het onderwerp nous (“wij”) en de tegenwoordige tijd van avoir (“hebben”): j’ai, tu as, il/elle a, nous avons. In deze zin is nous de groep die iets nodig heeft. Voorbeeld: Nous avons du pain. — “Wij hebben brood.” Encore betekent hier “nog”: de behoefte bestaat nog op het bedoelde moment. Voorbeeld: Nous avons encore du temps. — “We hebben nog tijd.” Besoin de hoort bij de constructie avoir besoin de, die “nodig hebben” betekent. Na de volgt wat nodig is. Voor een klinker wordt de vaak verkort tot d', zoals in d'orange. Voorbeeld: J’ai besoin d’eau. — “Ik heb water nodig.” Jus d'orange betekent “sinaasappelsap”. Jus betekent “sap”; d'orange geeft aan van welke vrucht het sap is. De apostrof in d' markeert de verkorte vorm van de vóór de klinker aan het begin van orange. Voorbeeld: Elle boit du jus d'orange. — “Zij drinkt sinaasappelsap.” Samen vormen Cela devrait suffire de betekenis “Dat zou genoeg moeten zijn”: cela is het onderwerp en devrait suffire drukt een verwachting uit. Daarna betekent Nous avons encore besoin de jus d'orange: “We hebben nog sinaasappelsap nodig.” De volledige boodschap is dus: “Dat zou genoeg moeten zijn. We hebben nog sinaasappelsap nodig.”

5. Tu peux trouver le jus d'orange ?

   Kun je het sinaasappelsap vinden?

   Tu peux

   je kunt

   trouver

   vinden

   jus

   sap

   orange

   sinaasappel

   Uitgebreide uitleg

   Tu peux betekent hier dat de aangesproken persoon iets kan doen. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij tu; de vormen zijn bijvoorbeeld je peux, tu peux, maar il/elle peut. Het werkwoord drukt hier mogelijkheid of beschikbaarheid uit, niet een bevel. Voorbeeld: Tu peux m'aider ? — “Kun je me helpen?” trouver is een infinitief en betekent “vinden”. Na pouvoir staat het volgende werkwoord in de infinitief: Tu peux trouver... — “Je kunt ... vinden”. De infinitief verandert niet mee met de persoon; de persoonsinformatie staat hier in peux. Voorbeeld: Je peux trouver la clé. — “Ik kan de sleutel vinden.” jus betekent hier “sap”. Het is een zelfstandig naamwoord; in le jus, dat in de volledige zin staat, verwijst le naar het bepaalde sap dat gezocht wordt. Voorbeeld: Le jus est froid. — “Het sap is koud.” orange betekent hier “sinaasappel” in de vaste combinatie jus d'orange, letterlijk “sap van sinaasappel” en natuurlijk vertaald als “sinaasappelsap”. orange is in deze combinatie een zelfstandig naamwoord na de; het is niet de vorm van het woord jus die wordt aangepast. Vergelijk als voorbeeld: du jus de pomme — “appelsap”. Samen vormen Tu peux trouver le jus d'orange ? een vraag met de structuur Tu peux + infinitief: “Kun je het sinaasappelsap vinden?” De vraag gebruikt dezelfde woordvolgorde als een mededeling, met vraagintonatie en een vraagteken. Het bepaalde lidwoord le maakt duidelijk dat het om het bedoelde sinaasappelsap gaat; d'orange specificeert welk soort sap.

6. Pas encore. Regardons l'étagère suivante.

   Nog niet. Laten we het volgende schap bekijken.

   Pas encore

   nog niet

   Regardons

   bekijken

   l'étagère

   het schap

   suivante

   volgende

   Uitgebreide uitleg

   Pas encore betekent hier “nog niet”. pas draagt de ontkenning en encore betekent in deze combinatie “nog” of “tot nu toe”. Samen vormt dit een korte vaste uitdrukking: pas encore = “nog niet”. Voorbeeld: Pas encore prêt. = “Nog niet klaar.” Regardons komt van regarder (“bekijken”, “kijken”). De vorm regardons is hier de gebiedende wijs voor de eerste persoon meervoud en betekent “laten we bekijken/kijken”. Dezelfde vorm kan in een andere context ook de tegenwoordige tijd zijn, maar hier drukt zij een voorstel uit. Voorbeeld: Regardons la carte. = “Laten we de kaart bekijken.” l'étagère betekent “het schap”. Het zelfstandig naamwoord is étagère, vrouwelijk enkelvoud. l' is de weggelaten vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker; het woord blijft dus vrouwelijk, ook al zie je niet la. Voorbeeld: L'étagère est pleine. = “Het schap is vol.” suivante betekent hier “volgende” en beschrijft étagère. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord suivant: suivant bij een mannelijk enkelvoudig woord, suivante bij een vrouwelijk enkelvoudig woord. De vorm past zich dus aan het beschreven zelfstandig naamwoord aan. Voorbeeld: la page suivante = “de volgende pagina”. Samen vormen de twee delen Pas encore. en Regardons l'étagère suivante. de betekenis: “Nog niet. Laten we het volgende schap bekijken.” Regardons geeft het voorstel, l'étagère is wat men bekijkt, en suivante geeft aan dat dit schap het volgende in de bedoelde volgorde is.

7. Demandons à quelqu'un qui travaille ici.

   Laten we iemand vragen die hier werkt.

   Demandons

   laten we vragen

   à quelqu'un

   aan iemand

   qui travaille ici

   die hier werkt

   Uitgebreide uitleg

   Demandons is de eerste persoon meervoud van de gebiedende wijs van demander (vragen): letterlijk een aansporing als “laten we vragen”. Het onderwerp “wij” zit in de werkwoordsvorm; het wordt hier niet als afzonderlijk voornaamwoord uitgesproken. Vergelijk als bruikbaar patroon: Demandons ... = “Laten we ... vragen.” à quelqu'un betekent hier “aan iemand”. quelqu'un is een onbepaald voornaamwoord voor één niet nader genoemde persoon; de zin zegt niet wie die persoon is. Het voorzetsel à markeert bij demander de persoon aan wie je iets vraagt. Voorbeeld: Je demande à quelqu'un. — “Ik vraag het aan iemand.” qui travaille ici betekent “die hier werkt”. qui verwijst in deze bijzin naar de eerder genoemde, onbepaalde persoon en is daar het onderwerp. travaille is de derde persoon enkelvoud van travailler in de tegenwoordige tijd: “werkt”. ici betekent “hier”. Voorbeeld: Je connais quelqu'un qui travaille ici. — “Ik ken iemand die hier werkt.” Samen vormen de delen: Demandons + à quelqu'un + qui travaille ici: “Laten we iemand vragen die hier werkt.” De relatieve bijzin qui travaille ici specificeert welke persoon bedoeld wordt, zonder diens identiteit te noemen.