Sap kopen in een winkel | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Excusez-moi, où est le jus ?

   Pardon, waar is het sap?

   Excusez-moi

   pardon

   où

   waar

   est

   is

   jus

   sap

   Uitgebreide uitleg

   Excusez-moi betekent hier “pardon” en dient om beleefd iemands aandacht te vragen. Excusez is de gebiedende wijs van excuser met vous: die vorm kan tegen één persoon in een formele aanspreekvorm of tegen meerdere personen worden gebruikt. Met moi, de beklemtoonde vorm van “ik/mij”, ontstaat de vaste beleefde uitdrukking Excusez-moi. Tegen één vertrouwde persoon is Excuse-moi gebruikelijk. où is een vragend bijwoord en betekent “waar”. Het vraagt naar een plaats. Een vergelijkbaar vraagwoord met een andere functie is quand (“wanneer”); dat vraagt naar tijd, niet naar plaats. est is de derde persoon enkelvoud van être in de tegenwoordige tijd: être → est. In deze vraag hoort est bij het onderwerp le jus, dat na het werkwoord staat: Où est le livre ? betekent “Waar is het boek?” De vorm est is dus niet de vorm voor alle personen; bijvoorbeeld je suis betekent “ik ben” en ils sont “zij zijn”. jus is het zelfstandig naamwoord “sap”. In de vaste zin staat het met het enkelvoudige mannelijke lidwoord le: le jus. Het woord kan in andere contexten verschillende soorten sap aanduiden, maar hier vraagt de spreker waar het sap zich bevindt. Samen vormen de delen Excusez-moi, où est le jus ? een beleefde vraag naar de plaats van het sap: “Pardon, waar is het sap?” De zinsbouw is waar + zijn + onderwerp; de context maakt duidelijk dat naar een locatie wordt gevraagd, niet naar de identiteit of het bestaan van het sap. Deze formulering is geschikt wanneer je beleefd informatie wilt vragen.

2. Il est dans cette section, à côté des boissons froides.

   Het staat in dit gedeelte, naast de koude dranken.

   Il est

   het is / staat

   cette

   deze

   section

   afdeling / gedeelte

   à côté de

   naast

   boissons

   dranken

   froides

   koude

   Uitgebreide uitleg

   Il est betekent hier dat het eerder genoemde item zich ergens bevindt: “het staat/is er”. In de voorafgaande vraag is dat item le jus (sap), een mannelijk enkelvoudig Frans zelfstandig naamwoord; daarom staat hier il. Il is dus mannelijk enkelvoud, terwijl het Nederlandse “het” geen Franse geslachtsinformatie weergeeft. Est is de vorm van être (“zijn”) voor de derde persoon enkelvoud: il est. In combinatie met een plaatsbepaling kan être een locatie uitdrukken. cette betekent “deze” en staat vóór een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het verwijst hier samen met section naar “dit gedeelte”. De vormkeuze hangt dus niet alleen van nabijheid af: section is vrouwelijk en enkelvoud. Vergelijk: ce bij een mannelijk enkelvoudig woord en ces bij meervoud. Voorbeeld: cette table — “deze tafel”. section betekent hier “gedeelte” of “afdeling”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une section, la section. Samen met dans vormt het dans cette section: “in dit gedeelte”. Dans geeft hier de plaats binnen een gebied of onderdeel aan. Voorbeeld: Le produit est dans cette section. — “Het product staat in dit gedeelte.” à côté de is een vaste uitdrukking voor “naast” of “aan de kant van”. De hoort bij de volledige uitdrukking; behandel dit dus niet als alleen het voorzetsel à. Na deze uitdrukking komt wat zich ernaast bevindt: à côté des boissons froides — “naast de koude dranken”. Voorbeeld: La caisse est à côté de l'entrée. — “De kassa is naast de ingang.” boissons betekent “dranken”. Het is het meervoud van boisson (“drank”): une boisson → des boissons. In de zin staat het na de in de vaste plaatsuitdrukking à côté de; de + les wordt hier des in à côté des boissons. Het woord verwijst hier niet noodzakelijk naar een bepaald aantal, maar naar de dranken als meervoudige categorie. froides betekent hier “koude” en beschrijft boissons. Het bijvoeglijk naamwoord is froid, met basisbetekenis “koud”; hier krijgt het de vorm froides omdat boissons vrouwelijk meervoud is. De vormen zijn bijvoorbeeld froid (mannelijk enkelvoud), froide (vrouwelijk enkelvoud), froids (mannelijk meervoud) en froides (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: des boissons froides — “koude dranken”. De volledige opbouw is: Il est dans cette section (“Het staat in dit gedeelte”) gevolgd door à côté des boissons froides (“naast de koude dranken”). Samen betekent de zin: “Het staat in dit gedeelte, naast de koude dranken.”

3. Qu'est-ce que vous conseillez ?

   Wat raadt u aan?

   Qu'est-ce que

   wat ...?

   vous

   u

   conseillez

   raadt aan

   Uitgebreide uitleg

   Qu'est-ce que vormt hier een vaste Franse vraagconstructie voor een direct object: “wat ...?”. De constructie staat vóór de persoon en het werkwoord. Voorbeelden: Qu'est-ce que tu lis ? — “Wat lees je?” en Qu'est-ce qu'il prépare ? — “Wat bereidt hij voor?” Voor een vraag naar de persoon die de handeling uitvoert, gebruik je een andere constructie, bijvoorbeeld Qui vient ? — “Wie komt?” vous betekent hier “u” en geeft de aangesproken persoon aan. Het kan in het Frans ook “jullie” betekenen; in deze vertaling is de beleefde enkelvoudige lezing bedoeld. Het werkwoord dat bij vous hoort, krijgt echter de vorm voor de tweede persoon meervoud, ook wanneer vous één persoon beleefd aanspreekt. conseillez komt van conseiller, “aanbevelen” of “adviseren”. De vorm conseillez is de tegenwoordige tijd, tweede persoon meervoud: vous conseillez. In deze zin betekent dat “u raadt aan”. Vergelijk: Je conseille — “Ik raad aan” en Vous conseillez — “U/jullie raden aan”. Het onderwerp vous bepaalt deze werkwoordsvorm; conseillez is niet de infinitief. Voorbeeld: Vous conseillez ce jus ? — “Raadt u dit sap aan?” Samen betekent Qu'est-ce que vous conseillez ?: “Wat raadt u aan?” De vraag vraagt welke optie de aangesprokene aanbeveelt; Qu'est-ce que vraagt naar datgene wat wordt aanbevolen, vous is de adviseur en conseillez drukt de aanbeveling in de tegenwoordige tijd uit.

4. Ce jus a un goût frais et il est facile à boire.

   Dit sap heeft een frisse smaak en is makkelijk te drinken.

   Ce

   dit

   jus

   sap

   a

   heeft

   goût

   smaak

   frais

   fris

   il est

   het is

   facile

   makkelijk

   boire

   drinken

   Uitgebreide uitleg

   Ce betekent hier “dit” en staat vóór jus als aanwijzend woord. Het is de vorm voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De vorm verandert bijvoorbeeld tegenover cette bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; die keuze hangt dus niet alleen van het aantal af. jus betekent “sap”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un jus, “een sapje/sap”. In deze zin is het onderwerp van a en wordt het later met il opnieuw opgenomen. a is de derde persoon enkelvoud van avoir, “hebben”: avoir → a. Hier drukt het bezit of het hebben van een kenmerk uit: het sap heeft een smaak. Vergelijk in een ander voorbeeld: Le thé a une odeur douce. — “De thee heeft een zachte geur.” goût betekent “smaak”. De woordgroep un goût frais betekent letterlijk een frisse smaak. In het Frans kan avoir un goût ... worden gebruikt om te zeggen welke smaak iets heeft. frais betekent hier “fris” en beschrijft goût. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm die bij het mannelijke enkelvoud van goût past. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is fraîche, bijvoorbeeld in une boisson fraîche — “een frisse drank”. il est bestaat uit il, “het/hij”, en est, de derde persoon enkelvoud van être, “zijn”: être → est. In deze zin verwijst il volgens de vaste vertaling naar het sap; het is dus geen nieuw benoemd persoon. est koppelt het onderwerp aan een eigenschap. facile betekent “makkelijk” of “gemakkelijk”. In il est facile à ... beschrijft het bijvoeglijk naamwoord hoe gemakkelijk de daaropvolgende handeling is. Een herbruikbaar voorbeeld is C’est facile à comprendre. — “Dat is makkelijk te begrijpen.” boire betekent “drinken”. Dit is de infinitief, de basisvorm. Na facile à gebruikt het Frans de infinitief in de constructie être facile à + infinitief: iets is makkelijk om te doen. In deze zin gaat het dus om drinken, niet om een zelfstandig naamwoord dat “drank” betekent. Samen vormt Ce jus a un goût frais de betekenis “Dit sap heeft een frisse smaak”. Daarna voegt et de tweede mededeling toe: il est facile à boire, “het is makkelijk te drinken”. Het volledige vaste utterance betekent daarom: “Dit sap heeft een frisse smaak en is makkelijk te drinken.”

5. Alors, je vais prendre cette bouteille.

   Dan neem ik die fles.

   Alors

   Dan

   je vais

   ik zal / ik ga

   prendre

   nemen

   cette

   die

   bouteille

   fles

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier “dan” en markeert de overgang naar de keuze of handeling die nu volgt. Het kan in andere contexten ook “dus” of “nou” betekenen, maar in deze zin past de betekenis “dan”. je vais bestaat uit het onderwerp je (“ik”) en de vervoegde vorm vais van aller (“gaan”). Samen met een infinitief vormt aller vaak de nabije toekomst: je vais + infinitief betekent “ik ga …” of “ik zal …”. Voorbeeld: Je vais boire. — “Ik ga drinken.” prendre betekent hier “nemen” en staat in de infinitief na vais. De vorm blijft na aller infinitief; de persoon wordt al door vais aangegeven. Voorbeeld: Nous allons prendre le train. — “Wij gaan de trein nemen.” cette is een aanwijzend woord voor één vrouwelijk zelfstandig naamwoord: “deze” of “die”, afhankelijk van de context. Het past hier bij het vrouwelijke enkelvoud bouteille. De mannelijke enkelvoudsvorm is ce of cet in bepaalde klankomgevingen; ces wordt voor het meervoud gebruikt. bouteille betekent “fles”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une bouteille, “een fles”. Het meervoud is des bouteilles, “flessen”. Samen vormen de delen: Alors (“dan”) + je vais prendre (“ik ga nemen”) + cette bouteille (“die fles”). De volledige betekenis is dus: “Dan neem ik die fles.” De combinatie je vais prendre presenteert het nemen als een handeling die de spreker nu van plan is te verrichten.