Een kortere rij bij de kassa | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Avons-nous besoin d'autre chose ?

   Hebben we nog iets nodig?

   Avons-nous

   hebben we

   besoin

   behoefte

   autre

   ander(e)

   chose

   ding; iets

   Uitgebreide uitleg

   Avons-nous betekent hier “hebben we”. Het komt van avoir (“hebben”): avons is de vorm voor nous (“wij”), en door inversie staat het onderwerp na het werkwoord. Vergelijk: Nous avons = “wij hebben”, Avons-nous ? = “hebben we?” besoin betekent hier “behoefte” en hoort in de vaste uitdrukking avoir besoin de (“nodig hebben”). Het zelfstandig naamwoord blijft in deze uitdrukking hetzelfde; de vorm van avoir geeft onder meer persoon en tijd aan. Voorbeeld: J’ai besoin d’aide. — “Ik heb hulp nodig.” autre betekent “ander(e)” en staat vóór chose. In d’autre is de vóór de klinker van autre geëlideerd tot d'; de apostrof geeft die schrijfvorm aan. In deze zin helpt d’autre chose om te vragen naar nog iets anders of extra’s. Voorbeeld: Je voudrais autre chose. — “Ik zou iets anders willen.” chose betekent “ding” of, in deze combinatie, “iets”. Het is een zelfstandig naamwoord en is vrouwelijk: une chose (“een ding”). In d’autre chose vormt het samen met autre een onbepaalde verwijzing naar iets anders, zonder dat de zin bepaalt wat dat precies is. Samen vormen Avons-nous besoin d’autre chose ? de vraag “Hebben we nog iets nodig?” De structuur is avoir besoin de + datgene wat nodig is; d’autre chose verwijst naar iets extra’s of anders.

2. Je pense que c'est tout.

   Ik denk dat dat alles is.

   Je pense

   ik denk

   que

   dat

   c'est

   dat is

   tout

   alles

   Uitgebreide uitleg

   Je pense betekent hier “ik denk”. pense is de tegenwoordige tijd van penser bij je; de basisvorm is penser. Voorbeeld: Je pense à demain. — “Ik denk aan morgen.” que verbindt de hoofdzin met wat de spreker denkt. Hier leidt het de bijzin c'est tout in. Voorbeeld: Je pense que tu as raison. — “Ik denk dat je gelijk hebt.” c'est is de vaste samentrekking van ce + est: “dat is” of “het is”. est is de vorm van être bij de derde persoon enkelvoud. Ce is hier een aanwijzend voornaamwoord dat als onderwerp dient; in deze zin krijgt het in de vertaling de betekenis “dat”. Voorbeeld: C'est important. — “Dat is belangrijk.” tout betekent hier “alles”. In deze betekenis is het een zelfstandig gebruikt voornaamwoord dat naar het geheel verwijst, niet naar één bepaald voorwerp. Het verschilt van tous, dat onder andere als voornaamwoord naar meerdere personen of zaken kan verwijzen. Voorbeeld: Tout est prêt. — “Alles is klaar.” Samen vormt Je pense que c'est tout de structuur Je pense que + [uitspraak]: “Ik denk dat dat alles is.” De spreker zegt dat dit volgens zijn of haar beoordeling het volledige geheel is.

3. Alors, allons à la caisse.

   Dan gaan we naar de kassa.

   Alors

   dan

   allons

   laten we gaan

   caisse

   kassa

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier “dan” en verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “dus” of “nou” betekenen, maar in deze zin leidt het de volgende stap in. allons komt van het werkwoord aller (“gaan”). De vorm is zowel de eerste persoon meervoud van de tegenwoordige tijd als de bevelende vorm voor “laten we …”: allons = “laten we gaan”. In deze zin is het een aansporing waarin de spreker zichzelf en minstens één andere persoon insluit. Voorbeeld: Allons au parc. — “Laten we naar het park gaan.” caisse betekent hier “kassa”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is caisses. In andere contexten kan caisse bijvoorbeeld een krat of kist aanduiden, maar met à la en deze vertaling gaat het om de kassa. In à la caisse geeft à samen met la de bestemming aan: “naar de kassa”. La is hier het bepaald lidwoord bij het vrouwelijke enkelvoudige woord caisse; het drukt op zichzelf geen aantal uit. Samen betekent Alors, allons à la caisse.: “Dan gaan we naar de kassa.” De zin gebruikt dus Alors om de overgang aan te geven, allons om voor te stellen dat de groep gaat, en à la caisse om de bestemming te noemen.

4. La file est longue.

   De rij is lang.

   file

   rij

   longue

   lang

   Uitgebreide uitleg

   file betekent hier “rij” of “wachtrij”: een reeks mensen die wachten. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk; daarom staat er la file. Het meervoud is les files. Voorbeeld: La file avance. — “De rij schuift op.” longue betekent hier “lang” en beschrijft de rij. De basisvorm van dit bijvoeglijk naamwoord is long; de vrouwelijke vorm is longue, omdat file vrouwelijk is. Voor een mannelijke enkelvoudige bepaling staat bijvoorbeeld un trajet long (“een lange reis”); bij een vrouwelijke meervoudige bepaling krijg je des files longues (“lange rijen”). De vergrotende trap is plus longue (“langer”), terwijl courte het gebruikelijke tegenovergestelde is (“kort”). In La file est longue bestaat de zin uit la file (“de rij”), est (“is”) en longue (“lang”). Het onderwerp is dus de rij, en longue geeft daarvan een eigenschap. Samen betekent de zin: “De rij is lang.”

5. À la caisse là-bas, la file est plus courte.

   Bij de kassa daar is de rij korter.

   À la caisse

   bij de kassa

   là-bas

   daar

   la file

   de rij

   plus courte

   korter

   Uitgebreide uitleg

   À la caisse betekent hier “bij de kassa”. à drukt een plaats uit; vóór het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord caisse staat la, samen à la. Dezelfde constructie is bruikbaar in bijvoorbeeld: À la gare, il y a beaucoup de monde. — “Op het station zijn er veel mensen.” là-bas is een plaatsbijwoord met de betekenis “daar, ginds”. In deze zin specificeert het de kassa: het gaat om de kassa daar, niet om een kassa die hier is. Voor een nabijere plaats gebruikt het Frans vaak ici (“hier”): La caisse est ici. — “De kassa is hier.” la file betekent “de rij”. file is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, vandaar la. Het woord kan in deze betekenis een rij wachtende mensen aanduiden. Voorbeeld: La file est longue. — “De rij is lang.” plus courte betekent “korter”. courte is de vrouwelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord court (“kort”); de vorm past bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord file. De vergelijking wordt gevormd met plus + bijvoeglijk naamwoord: court → plus court, en bij een vrouwelijk woord courte → plus courte. Het tegenovergestelde is plus longue (“langer”). Voorbeeld: Cette file est plus courte. — “Deze rij is korter.” Samen vormen À la caisse là-bas en la file est plus courte de betekenis: “Bij de kassa daar is de rij korter.” est is hier de vorm van être (“zijn”) voor la file; de zin vergelijkt de lengte van deze rij met een andere, eerder bedoelde rij of een andere beschikbare optie. De zin zegt dus dat de rij bij die kassa minder lang is, zonder een specifieke lengte te noemen.

6. Faisons la queue là-bas.

   Laten we daar in de rij gaan staan.

   Faisons la queue

   laten we in de rij gaan staan

   là-bas

   daar

   Uitgebreide uitleg

   Faisons la queue is een vaste Franse aansporing met de betekenis: laten we in de rij gaan staan. Faisons komt van faire (doen/maken) en is hier de nous-vorm van de gebiedende wijs: de spreker stelt voor dat de spreker en minstens één andere persoon samen iets doen. De vorm is gelijk aan de tegenwoordige tijd van faire bij nous, maar de aansporende context maakt de functie duidelijk. Vergelijk: Faisons une pause. — Laten we pauzeren. la queue betekent in deze vaste uitdrukking niet simpelweg alleen “de staart”, maar “de rij”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk, wat je ook ziet aan la. In een andere context kan queue wel letterlijk “staart” betekenen; hier bepaalt de uitdrukking faire la queue de bedoelde betekenis. Voorbeeld: Nous faisons la queue. — Wij staan in de rij. là-bas is een plaatsbijwoord met de betekenis “daar” of “daar ginds”. Het verwijst hier naar een plaats die niet direct bij de spreker is; de precieze plaats wordt door de zin zelf niet benoemd. là betekent “daar”, terwijl là-bas de plaats sterker als “daar ginds” kan aanduiden. Voorbeeld: Le café est là-bas. — Het café is daar. Samen vormen de delen, in dezelfde volgorde als in de Franse zin, de aansporing Faisons la queue là-bas.: laten we daar in de rij gaan staan. De plaatsbepaling là-bas specificeert waar de gezamenlijke handeling plaatsvindt.