Het juiste perron vinden | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Sur quel quai devons-nous aller ?

   Naar welk perron moeten we gaan?

   Sur quel

   naar welk(e)

   quai

   perron

   devons-nous

   moeten we

   aller

   gaan

   Uitgebreide uitleg

   Sur quel vraagt naar een keuze of bestemming: “op/naar welk(e)”. In deze zin hoort quel bij het mannelijke enkelvoud quai, daarom staat er quel en niet quelle, quels of quelles. Het voorzetsel sur krijgt hier samen met quai de betekenis “naar/op welk perron”. Een bruikbaar patroon is sur quel + mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord ?. quai betekent hier “perron”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un quai, le quai. In andere contexten kan het ook een kade of aanlegplaats aanduiden; hier maakt de vertaling duidelijk dat het om een perron gaat. devons-nous bestaat uit de tegenwoordige vorm devons van devoir plus het onderwerp nous. Devoir betekent “moeten”; devons is de vorm voor nous in de tegenwoordige tijd. De omkering devons-nous maakt hier een vraag. In een mededelende zin staat dezelfde combinatie als nous devons. Het patroon devoir + infinitief drukt uit wat iemand moet doen. aller is de infinitief van “gaan”. Na devons-nous blijft het werkwoord in de infinitief: nous devons aller = “we moeten gaan”. Samen vormen de delen de vraag Sur quel quai devons-nous aller ?: “Naar welk perron moeten we gaan?” Sur quel quai vraagt welk perron bedoeld is, en devons-nous aller geeft aan dat de groep daarheen moet gaan. De volledige formulering is een neutrale vraag.

2. Le panneau indique le quai numéro deux.

   Het bord wijst naar perron twee.

   panneau

   bord

   indique

   wijst aan

   quai

   perron

   numéro deux

   nummer twee

   Uitgebreide uitleg

   panneau betekent hier “bord” of “informatiebord”. Het is een zelfstandig naamwoord; de bepaalde vorm le panneau betekent “het bord”. Voor een vrouwelijk zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld la, maar panneau is mannelijk. indique komt van indiquer en is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “geeft aan” of “wijst aan”. Het onderwerp is Le panneau, dus de vorm is enkelvoud. Een herbruikbaar patroon is Le panneau indique ... — “Het bord geeft ... aan”. In deze zin gaat het niet om de mogelijkheid “kan aangeven”, maar om de feitelijke mededeling dat het bord naar de genoemde bestemming verwijst. quai betekent “perron”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord, zoals in le quai. In deze zin staat het na le, omdat het om een bepaald perron gaat. In de voorafgaande vraag komt hetzelfde woord voor in quel quai (“welk perron”); quel is daar de vragende vorm die bij het mannelijke enkelvoud past. numéro deux betekent “nummer twee”. numéro is het zelfstandig naamwoord “nummer”, en deux is het telwoord “twee”. Samen identificeren ze welk perron bedoeld wordt: perron nummer twee. De woordgroep stelt hier een nummering vast; ze zegt niet dat er twee perrons zijn. Samen bestaat de zin uit Le panneau + indique + le quai numéro deux: “Het bord wijst perron nummer twee aan.” In de gegeven vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als “Het bord wijst naar perron twee.”

3. Je ne peux pas lire les petites lettres d'ici.

   Ik kan de kleine letters vanaf hier niet lezen.

   Je ne peux pas

   ik kan niet

   lire

   lezen

   petites

   klein

   lettres

   letters

   d'ici

   vanaf hier

   Uitgebreide uitleg

   Je ne peux pas drukt hier uit dat de spreker iets niet kan. peux is de vorm van pouvoir in de eerste persoon enkelvoud: je peux = “ik kan”. In de ontkenning omringen ne en pas het vervoegde werkwoord: je ne peux pas. In informele gesproken Franse taal valt ne vaak weg, maar de vorm in deze zin is volledig. Voorbeeld: Je ne peux pas venir. — “Ik kan niet komen.” lire betekent hier “lezen”. Het is de infinitiefvorm en volgt op pouvoir: pouvoir + infinitief geeft aan wat iemand kan of niet kan doen. Andere infinitieven kunnen dezelfde plaats innemen, bijvoorbeeld Je peux attendre. — “Ik kan wachten.” petites betekent hier “kleine” en hoort bij lettres. De vorm is het vrouwelijk meervoud van petit: petit (mannelijk enkelvoud), petite (vrouwelijk enkelvoud), petits (mannelijk meervoud), petites (vrouwelijk meervoud). Het bijvoeglijk naamwoord stemt hier in geslacht en getal overeen met lettres. lettres betekent hier “letters”, dus geschreven tekens. Het is het meervoud van lettre; het enkelvoud is lettre. In deze zin gaat het volgens de vaste vertaling om kleine letters, niet om een andere mogelijke betekenis van lettre, zoals een brief. d'ici betekent “vanaf hier”. Het is de vaste combinatie van de en ici, waarbij de voor de klinker van ici elideert tot d'. De combinatie geeft het vertrekpunt of de plaats aan vanwaar iets wordt bekeken of gedaan. Voorbeeld: D'ici, je vois la gare. — “Vanaf hier zie ik het station.” Samen vormt Je ne peux pas lire de ontkende mogelijkheid “ik kan niet lezen”. les petites lettres is het lijdend voorwerp: “de kleine letters”. d'ici voegt de plaats of het gezichtspunt “vanaf hier” toe. De volledige betekenis is daarom: “Ik kan de kleine letters vanaf hier niet lezen.”

4. Il dit que le train part dans dix minutes.

   Er staat dat de trein over tien minuten vertrekt.

   dit

   zegt

   train

   trein

   part

   vertrekt

   dans dix minutes

   over tien minuten

   Uitgebreide uitleg

   dit is hier de derde persoon enkelvoud van dire (zeggen): il/elle dit. De vorm hoort bij het onderwerp Il; de zin vermeldt dus dat iemand iets zegt. Voor een algemene of beleefde formulering bestaat ook on dit — “men zegt” of “je zegt”, afhankelijk van de context. train betekent hier “trein”. Het is een zelfstandig naamwoord; met het lidwoord in de zin vormt het le train, “de trein”. Een bruikbaar voorbeeld is: Le train arrive. — “De trein komt aan.” part komt van partir (vertrekken) en is opnieuw de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: il/elle/on part. De tegenwoordige tijd kan bij een dienstregeling of een nabije geplande gebeurtenis naar de toekomst verwijzen. Vergelijk Le train part maintenant. — “De trein vertrekt nu.” dans dix minutes betekent “over tien minuten”: het vertrek wordt gerekend vanaf nu en vindt na die periode plaats. Dans met een tijdsduur verschilt van pendant: pendant dix minutes betekent “gedurende tien minuten”, niet “over tien minuten”. Samen vormt Il dit que le train part dans dix minutes de mededeling dat de trein over tien minuten vertrekt. Que leidt de inhoud van wat gezegd wordt in; het Franse Il dit que betekent letterlijk “hij zegt dat”. De vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde bedoelde informatie weer als “Er staat dat de trein over tien minuten vertrekt”.},

5. Je vais aux toilettes avant de monter dans le train.

   Ik ga naar het toilet voordat we instappen.

   vais

   ga

   toilettes

   toilet

   avant de

   voordat

   monter

   instappen

   train

   trein

   Uitgebreide uitleg

   vais is de vorm van het werkwoord aller (gaan) bij je in de tegenwoordige tijd: je vais = “ik ga”. In combinatie met aller + een infinitief kan dezelfde vorm ook een nabije toekomst uitdrukken, bijvoorbeeld Je vais partir. = “Ik ga vertrekken.” Hier volgt op vais echter geen infinitief; vais betekent hier gewoon “ga”. toilettes betekent hier “toilet”. Het woord staat in het Frans in het meervoud, ook wanneer het om één toilet als plaats gaat. In de vaste verbinding aller aux toilettes betekent het geheel “naar het toilet gaan”. avant de leidt een infinitiefconstructie in en betekent “voordat” of letterlijk “voor het …”. Het patroon is avant de + infinitief, bijvoorbeeld Je lis avant de dormir. = “Ik lees voordat ik ga slapen.” Na avant de komt dus de onverbogen werkwoordsvorm. monter is hier niet simpelweg “omhooggaan”, maar betekent in de combinatie monter dans le train “in de trein stappen”. De infinitief noemt de handeling zonder een apart onderwerp. In deze zin wordt de handelaar normaal door je uit het begin van de zin bepaald: “voordat ik instap”. Voor een expliciet ander onderwerp gebruikt het Frans een andere constructie, bijvoorbeeld avant que nous montions = “voordat wij instappen”. train is het zelfstandig naamwoord “trein”. In dans le train betekent dans hier “in”, zodat de volledige groep “in de trein” betekent. Samen vormen Je vais aux toilettes en avant de monter dans le train de betekenis: “Ik ga naar het toilet voordat ik in de trein stap.” De bijzin met avant de geeft aan dat het toiletbezoek eerder plaatsvindt dan het instappen. De vaste Nederlandse vertaling gebruikt bij “instappen” het onderwerp “we”; de Franse infinitiefconstructie sluit grammaticaal echter normaal aan bij je, dus letterlijker is daar “voordat ik instap”.

6. Je garde les sacs avec moi.

   Ik houd de tassen bij me.

   garde

   houd bij; bewaar

   sacs

   tassen

   avec moi

   bij me

   Uitgebreide uitleg

   garde betekent hier “houd bij” of “bewaar”. Het is de vorm van garder (“bewaren, houden”) bij je in de tegenwoordige tijd: je garde. Dit is dus geen bevelsvorm. Voorbeeld: Je garde le billet. — “Ik bewaar het kaartje.” sacs betekent hier “tassen”. Het enkelvoud is sac; de uitgang -s markeert hier het meervoud. les is het bepaald lidwoord voor meervoud: les sacs betekent “de tassen”. Voorbeeld: Les sacs sont lourds. — “De tassen zijn zwaar.” avec moi betekent “bij me” of letterlijk “met mij”. moi is de beklemtoonde vorm die na een voorzetsel zoals avec wordt gebruikt. Vergelijk avec toi — “met jou”. Voorbeeld: Viens avec moi. — “Kom met me mee.” Samen vormen de delen Je garde les sacs avec moi. de betekenis: “Ik houd de tassen bij me.” Je garde geeft de handeling aan, les sacs wat bij de spreker blijft en avec moi dat de tassen bij de spreker zijn.

7. Reste près de ce panneau, s'il te plaît.

   Blijf alsjeblieft bij dit bord.

   Reste

   blijf

   près de

   dicht bij

   ce

   dit

   panneau

   bord; paneel

   s'il te plaît

   alsjeblieft

   Uitgebreide uitleg

   Reste komt van rester en betekent hier “blijf”. Het is de gebiedende wijs voor één persoon die met tu wordt aangesproken. De vorm voor vous is restez, bijvoorbeeld: Restez ici, s'il vous plaît. — “Blijft u hier, alstublieft.” près de is een vaste voorzetselverbinding met de betekenis “dicht bij” of “vlak bij”. Het zelfstandig naamwoord erna krijgt geen speciale vorm door deze verbinding. Voorbeeld: Le café est près de la gare. — “Het café is dicht bij het station.” ce is hier een aanwijzend woord vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. panneau is mannelijk enkelvoud, daarom staat er ce; vóór een vrouwelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld cette. In het meervoud wordt ce ces, zoals in ces panneaux — “deze borden”. panneau betekent hier “bord” of “paneel”. Het meervoud is panneaux; de spelling verandert dus meer dan alleen door een gewone -s toe te voegen. s'il te plaît is de vaste beleefde formule “alsjeblieft”. Ze gebruikt de informele aanspreekvorm te, passend bij reste, dat ook voor tu is. Bij vous hoort s'il vous plaît. Samen vormen de delen een informele instructie: Reste + près de ce panneau betekent “blijf dicht bij dit bord”, en s'il te plaît verzacht de instructie tot “alsjeblieft”. De volledige betekenis is: “Blijf alsjeblieft bij dit bord.”

8. Je regarderai le tableau si le quai change.

   Ik houd het bord in de gaten als het perron verandert.

   regarderai

   zal bekijken; zal in de gaten houden

   tableau

   bord; paneel

   si

   als

   quai

   perron

   change

   verandert

   Uitgebreide uitleg

   regarderai komt van regarder (“bekijken”, “in de gaten houden”). Het is de futur simple: de uitgang -ai markeert hier de eerste persoon enkelvoud, dus “ik zal …”. Voorbeeld: Je regarderai le train. — “Ik zal de trein in de gaten houden.” tableau is hier het zelfstandig naamwoord voor een bord of display. Het is mannelijk enkelvoud; daarom staat ervoor le. In andere contexten kan tableau ook bijvoorbeeld een schilderij of een tabel betekenen, maar in deze zin past de betekenis “bord” bij de vaste vertaling en de context. si betekent hier “als” en leidt een voorwaardelijke bijzin in. In het Frans staat na si voor een toekomstige voorwaarde doorgaans de tegenwoordige tijd, niet de futur simple: si le quai change betekent letterlijk “als het perron verandert”. quai betekent “perron” in deze context. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, wat zichtbaar is aan le. Het woord kan in andere contexten ook een kade betekenen; de vaste vertaling maakt hier de betekenis “perron” duidelijk. change komt van changer (“veranderen”). Dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, passend bij le quai: “het perron verandert”. De vorm change kan ook bij je of il/elle/on voorkomen; het onderwerp bepaalt hier welke lezing geldt. Samen vormen de delen Je regarderai le tableau en si le quai change de zin: “Ik houd het bord in de gaten als het perron verandert.” De hoofdzin staat in de futur simple, terwijl de voorwaardelijke bijzin na si de tegenwoordige tijd gebruikt. De zin zegt dat de spreker het bord zal bekijken of volgen onder die voorwaarde.