Een rapportbestand versturen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Le rapport est prêt ?

   Is het rapport klaar?

   rapport

   rapport

   est

   is

   prêt

   klaar

   Uitgebreide uitleg

   rapport betekent hier “rapport”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un rapport, le rapport. Het bepaalde lidwoord le verwijst hier naar een specifiek rapport; het zegt op zichzelf niet hoeveel rapporten er zijn. est is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”) in de tegenwoordige tijd. Hier verbindt het het onderwerp met een toestand: “is”. Voorbeeld: Le livre est ouvert. — “Het boek is open.” prêt betekent hier “klaar” of “gereed”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord: prêt (mannelijk enkelvoud), prête (vrouwelijk enkelvoud), prêts (mannelijk meervoud), prêtes (vrouwelijk meervoud). Hier staat prêt omdat het bij le rapport hoort, dat mannelijk enkelvoud is. In andere contexten kan prêt ook “bereid” betekenen; hier geeft de vaste vertaling de betekenis “klaar” aan. Voorbeeld: Il est presque prêt. — “Het is bijna klaar.” Samen vormen Le rapport est prêt de mededeling “Het rapport is klaar”. Het vraagteken maakt er hier een ja-neevraag van: Le rapport est prêt ? — “Is het rapport klaar?”

2. Il est presque prêt.

   Het is bijna klaar.

   Il est

   het is

   presque

   bijna

   prêt

   klaar

   Uitgebreide uitleg

   Il est betekent hier “het is”. Il is het Franse persoonlijk voornaamwoord van de derde persoon enkelvoud als onderwerp. De exacte referent wordt in deze zin niet benoemd; de Nederlandse vertaling geeft alleen “het”. est is de vorm voor de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”) in de tegenwoordige tijd. Het geslacht zit niet in est, maar eventueel in een bijvoeglijk naamwoord dat ermee overeenkomt. presque betekent “bijna”. Het geeft aan dat iets een toestand nog net niet volledig bereikt heeft. Het is een bijwoord en verandert hier niet van vorm. Bijvoorbeeld: Il est presque fini. — “Het is bijna af.” prêt betekent hier “klaar” of “gereed”. Het is een bijvoeglijk naamwoord. De vorm prêt is de mannelijke enkelvoudsvorm; bij een vrouwelijk enkelvoudig referent verschijnt doorgaans prête, zoals in Elle est prête. — “Zij is klaar.” Het bijvoeglijk naamwoord stemt dus af op het referent, terwijl est zelf de persoonsvorm van être blijft. Samen vormen de delen Il est presque prêt. de betekenis “Het is bijna klaar.” Presque verzacht de toestand prêt: het geheel zegt dat het nog niet volledig klaar is, maar daar dicht bij in de buurt komt.

3. Envoie-moi le fichier quand il est prêt.

   Stuur me het bestand als het klaar is.

   Envoie

   stuur

   moi

   me

   le fichier

   het bestand

   quand

   als

   il est

   het is

   prêt

   klaar

   Uitgebreide uitleg

   Envoie betekent hier “stuur”. Het is de gebiedende wijs van envoyer (“sturen”) voor één aangesproken persoon. In een Franse bevestigende opdracht staat het onderwerp meestal niet: Envoie le fichier. = “Stuur het bestand.” Bij werkwoorden op -er heeft deze vorm geen slot-s; vergelijk de gewone tegenwoordige vorm tu envoies. moi is de beklemtoonde vorm van het persoonlijke voornaamwoord “ik/mij”. Na een bevestigende opdracht wordt zo’n voornaamwoord met een koppelteken aan het werkwoord verbonden: Envoie-moi = “Stuur me”. Het is hier de ontvanger van het sturen, niet de verzender. le fichier betekent “het bestand”. fichier is een mannelijk zelfstandig naamwoord; le is daarbij het bepaalde enkelvoudige lidwoord. Het lidwoord drukt hier bepaaldheid uit, niet op zichzelf een numerieke hoeveelheid. Een bruikbaar contrast is un fichier (“een bestand”) tegenover le fichier (“het bestand”). quand betekent hier “als/wanneer” en leidt een tijdsbepalende bijzin in. Het geeft aan op welk moment de opdracht uitgevoerd moet worden. Bijvoorbeeld: Appelle-moi quand tu arrives. = “Bel me als je aankomt.” il est bestaat uit het onderwerpvoornaamwoord il en de tegenwoordige vorm est van être (“zijn”). In deze zin verwijst il, overeenkomstig de vaste vertaling en de context, naar het bestand: “het is”. est is de derde persoon enkelvoud; het voornaamwoord bepaalt hier dus de vorm van être. prêt betekent “klaar”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat hier in het mannelijk enkelvoud, passend bij het mannelijke enkelvoudige fichier waarnaar il verwijst. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is prête, bijvoorbeeld La page est prête. = “De pagina is klaar.” Samen betekent Envoie-moi le fichier “Stuur me het bestand”. quand il est prêt voegt het tijdstip toe: “als het klaar is”. De hele uiting is dus: “Stuur me het bestand als het klaar is.”

4. Je viens de finir la dernière page.

   Ik heb net de laatste pagina afgemaakt.

   Je viens de

   ik heb net

   finir

   afmaken

   dernière

   laatste

   page

   pagina

   Uitgebreide uitleg

   Je viens de + infinitief drukt uit dat iets zojuist is gebeurd. Hier betekent Je viens de finir: “ik heb net afgemaakt”. Het onderwerp Je is de spreker; viens is de vorm van venir in de tegenwoordige tijd bij je. In deze vaste constructie is venir de dus geen gewone beweging naar een plaats. Patroon: venir de + infinitief. Voorbeeld: Je viens de manger. — “Ik heb net gegeten.” finir betekent hier “afmaken” of “beëindigen”. Dit is de infinitief, de vorm die na viens de nodig is. De vervoegde vorm in een andere constructie kan bijvoorbeeld je finis zijn: Je finis le travail. — “Ik maak het werk af.” dernière betekent hier “laatste”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van dernier, omdat het bij het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord page hoort. De mannelijke vorm is dernier, bijvoorbeeld in le dernier chapitre — “het laatste hoofdstuk”. Dernière geeft een volgorde aan: deze pagina staat aan het einde van de bedoelde reeks. page betekent “pagina”. Het is hier een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, zoals ook blijkt uit la dernière page: la en dernière stemmen ermee overeen. Het meervoud is pages, bijvoorbeeld les dernières pages — “de laatste pagina’s”. Samen vormen de onderdelen Je viens de finir la dernière page: de spreker zegt dat die persoon zojuist de laatste pagina heeft afgemaakt. De constructie je viens de geeft de zeer recente voltooiing aan, finir benoemt het afmaken, en la dernière page is het object dat is afgemaakt.

5. J'en ai besoin avant que la réunion commence.

   Ik heb het nodig voordat de vergadering begint.

   J'en ai besoin

   Ik heb het nodig

   avant que

   voordat

   la réunion

   de vergadering

   commence

   begint

   Uitgebreide uitleg

   J'en ai besoin betekent hier “ik heb het nodig”. De vaste uitdrukking is avoir besoin de + iets: “iets nodig hebben”. ai is de tegenwoordige tijd van avoir bij je; je wordt vóór de klinker van en verkort tot j'. En vervangt hier de + het bedoelde ding en verwijst volgens de vertaling naar “het”. Vergelijk: J'ai besoin de ce fichier. — “Ik heb dit bestand nodig.” avant que betekent “voordat” en leidt een bijzin in. Na avant que staat in het Frans normaal de subjonctif; dat is vooral een vaste grammaticale eigenschap van deze voegwoordelijke constructie, niet een regel die alleen door toekomstigheid wordt veroorzaakt. De gebeurtenis in de bijzin wordt wel als nog niet gerealiseerd vóór het referentiepunt voorgesteld. Commence komt van commencer en is hier de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige subjonctif; bij dit werkwoord heeft die vorm dezelfde spelling als de derde persoon enkelvoud van de indicatif. Een bruikbaar patroon is avant que + onderwerp + werkwoord: Avant que tu partes, appelle-moi. — “Bel me voordat je vertrekt.” La réunion betekent “de vergadering”. Réunion is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het vrouwelijke bepaalde lidwoord la ervoor. La réunion is enkelvoud; het meervoud is les réunions, met een zichtbare -s aan het zelfstandig naamwoord. Commence betekent hier “begint” en hoort bij het onderwerp la réunion: de vergadering begint. Het werkwoord heeft in deze vorm geen aparte zichtbare markering die het geslacht van réunion weergeeft; de enkelvoudige vorm wordt door het onderwerp bepaald. Een ander voorbeeld is avant que le cours commence — “voordat de les begint”. Samen vormt de zin: J'en ai besoin (“ik heb het nodig”) + avant que la réunion commence (“voordat de vergadering begint”). De volledige betekenis is dus: “Ik heb het nodig voordat de vergadering begint.”

6. Je joins le nouveau fichier maintenant.

   Ik voeg het nieuwe bestand nu toe.

   joins

   voeg ... toe

   nouveau

   nieuw

   fichier

   bestand

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   joins komt hier van joindre en is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud: je joins betekent “ik voeg toe”. In deze context krijgt joindre het bestand als lijdend voorwerp; in het Nederlands past daarbij “toevoegen” of, afhankelijk van de situatie, “bijvoegen”. De vorm joins hoort bij je; vergelijk bijvoorbeeld: Je joins le document. — “Ik voeg het document toe.” nouveau betekent hier “nieuw”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord; die vorm past bij fichier, een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is de vorm nouvelle, bijvoorbeeld: une nouvelle version — “een nieuwe versie”. fichier betekent “bestand”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is fichiers. Een bruikbaar patroon is un fichier — “een bestand” en le fichier — “het bestand”. maintenant betekent “nu” en geeft aan dat de handeling op het huidige moment plaatsvindt. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of getal. Bijvoorbeeld: Je travaille maintenant. — “Ik werk nu.” Samen vormen de woorden Je joins le nouveau fichier maintenant de mededeling: “Ik voeg het nieuwe bestand nu toe.” Je is het onderwerp, joins is de persoonsvorm, le nouveau fichier is het bestand dat wordt toegevoegd, en maintenant bepaalt het tijdstip van de handeling.

7. Je vais le vérifier tout de suite.

   Ik zal het meteen controleren.

   Je vais

   ik ga

   le

   het

   vérifier

   controleren

   tout de suite

   meteen

   Uitgebreide uitleg

   Je vais bestaat uit de tegenwoordige vorm vais van aller bij je en een daaropvolgend infinitief. In deze constructie drukt aller + infinitief de nabije toekomst uit: Je vais vérifier betekent dus “ik zal controleren” of “ik ga controleren”, niet letterlijk dat de spreker ergens naartoe gaat. Vergelijk: Je vais répondre. — “Ik zal antwoorden.” le is hier een persoonlijk voornaamwoord als lijdend voorwerp. Het verwijst naar het ding dat gecontroleerd zal worden; de vaste vertaling maakt duidelijk dat dit “het” is, maar benoemt niet zelfstandig welk concreet ding het is. le staat vóór het werkwoord: Je le vérifie. — “Ik controleer het.” De vorm le is mannelijk enkelvoud; andere referenten kunnen andere objectsvormen vereisen, zoals la voor een vrouwelijk enkelvoudig referent en les voor meervoud. vérifier is de infinitief met de betekenis “controleren” of “nakijken”. De infinitief blijft hier onveranderd omdat hij volgt op vais; de persoon wordt uitgedrukt door je vais. In andere tijden of bij een ander onderwerp verandert de vervoegde vorm van vérifier, bijvoorbeeld je vérifie — “ik controleer” en il vérifie — “hij controleert”. tout de suite is een vaste bijwoordelijke uitdrukking die “meteen” of “onmiddellijk” betekent. Ze bepaalt wanneer het controleren gebeurt en staat hier na het werkwoordelijke gedeelte. Voorbeeld: J’arrive tout de suite. — “Ik kom meteen.” Samen vormen de delen Je vais + le + vérifier + tout de suite: “Ik zal het meteen controleren.” De structuur is herbruikbaar als Je vais + voornaamwoord + infinitief + tijdsbepaling, bijvoorbeeld Je vais la lire demain. — “Ik zal haar/het morgen lezen.”

8. Il devrait être dans ta boîte de réception maintenant.

   Het zou nu in je inbox moeten staan.

   Il devrait

   het zou moeten

   être

   zijn

   dans

   in

   boîte de réception

   inbox

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Il devrait betekent hier dat iets volgens de verwachting ergens zou moeten zijn. devrait is de conditionnel présent van devoir voor de derde persoon enkelvoud: devoir → il doit (het moet) → il devrait (het zou moeten). In deze zin geeft de vorm een verwachting weer, niet een bevel. Het voornaamwoord il wordt in de vertaling als het weergegeven; de concrete referent wordt hier niet verder benoemd. être is de infinitief van zijn. Na devrait blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Il devrait être ... = “Het zou ... moeten zijn”. Vergelijk: Il devrait arriver. = “Het zou moeten aankomen.” dans is een voorzetsel met de betekenis “in”. Het leidt hier de plaatsaanduiding in: être dans ... = “in ... zijn”. boîte de réception is de vaste Franse benaming voor een inbox. boîte betekent letterlijk “doos” of “box”; in deze vaste woordgroep verwijst het geheel naar de plaats waar ontvangen berichten binnenkomen. boîte is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het patroon dans ma/ta/la boîte de réception betekent respectievelijk “in mijn/jouw/de inbox”. maintenant is een bijwoord dat “nu” betekent en geeft het tijdstip aan. Het staat hier aan het einde, maar kan bijvoorbeeld ook vooraan staan: Maintenant, il devrait être dans ta boîte de réception. = “Nu zou het in je inbox moeten staan.” Samen vormt de zin het patroon Il devrait être dans + plaats + tijdsbepaling: “Het zou nu in je inbox moeten staan.” De zin drukt dus uit dat de aanwezigheid in de inbox op dit moment wordt verwacht.