Hulp bij een taak | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. J'ai besoin d'aide pour cette tâche.

   Ik heb hulp nodig bij deze taak.

   J'ai besoin

   ik heb nodig

   d'aide

   hulp

   pour

   voor

   cette

   deze

   tâche

   taak

   Uitgebreide uitleg

   J'ai besoin betekent hier «ik heb nodig». Dit is de vaste Franse constructie avoir besoin de + zelfstandig naamwoord: ai is de vorm van avoir voor je in de tegenwoordige tijd, en besoin is een zelfstandig naamwoord met de betekenis «behoefte». Na besoin komt de of een vorm daarvan. Voorbeeld: J'ai besoin de temps. — «Ik heb tijd nodig.» d'aide betekent «hulp». aide is een zelfstandig naamwoord; de apostrof in d'aide toont de samentrekking van de vóór een klinker. In deze zin gaat het om hulp in het algemeen, niet om een genoemde hoeveelheid. Voorbeeld: Elle a besoin d'aide. — «Zij heeft hulp nodig.» pour betekent «voor» en verbindt hier de voorafgaande behoefte aan hulp met het doel of de taak waarvoor die hulp nodig is. Voorbeeld: C'est pour mon travail. — «Het is voor mijn werk.» cette betekent «deze» en staat vóór een enkelvoudig vrouwelijk zelfstandig naamwoord. De vorm hoort grammaticaal bij tâche; de keuze voor deze vorm wordt dus bepaald door het geslacht en getal van dat zelfstandig naamwoord. Vergelijk: ce problème — «dit probleem» (enkelvoudig mannelijk) en cette tâche — «deze taak» (enkelvoudig vrouwelijk). tâche betekent «taak». Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is tâches. Voorbeeld: Cette tâche est importante. — «Deze taak is belangrijk.» Samen vormen de delen J'ai besoin d'aide («Ik heb hulp nodig») en pour cette tâche («voor deze taak») de volledige betekenis: «Ik heb hulp nodig bij deze taak.»

2. Quelle partie trouves-tu difficile ?

   Welk deel vind je moeilijk?

   Quelle

   welke

   partie

   deel

   trouves-tu

   vind je

   difficile

   moeilijk

   Uitgebreide uitleg

   Quelle betekent hier “welke” en hoort bij het vrouwelijke enkelvoud partie. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van quel; vergelijk quel bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en quelles bij een vrouwelijk meervoud. Het woord geeft hier geen aantal aan. partie betekent “deel”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is parties. In quelle partie vraagt de spreker naar welk deel van iets bedoeld wordt. trouves-tu komt van trouver, “vinden”. trouves is de tegenwoordige tijd voor tu: tu trouves = “je vindt”. In deze vraag staat het onderwerp na het werkwoord: trouves-tu. Dat is een gebruikelijke formele vraagvolgorde in het Frans. In een mededelende zin staat dezelfde combinatie bijvoorbeeld als Tu trouves cette partie difficile. — “Je vindt dit deel moeilijk.” difficile betekent hier “moeilijk”. Het beschrijft partie. De vorm is bij mannelijk en vrouwelijk enkelvoud hetzelfde; in het meervoud wordt dat difficiles. Het tegengestelde is facile, “gemakkelijk”. Samen vormt Quelle partie de vraag naar het specifieke deel, en trouves-tu difficile vraagt welk deel de aangesprokene moeilijk vindt. De volledige betekenis is daarom: “Welk deel vind je moeilijk?” De vraag gebruikt de formele vraagvolgorde werkwoord-onderwerp, maar de aanspreekvorm blijft informeel enkelvoud tu.

3. La première partie n'est pas claire.

   Het eerste deel is onduidelijk.

   première

   eerste

   partie

   deel; onderdeel

   n'est pas

   is niet

   claire

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   première betekent hier “eerste” en staat in de vrouwelijke enkelvoudsvorm, omdat het bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord partie hoort. De basisvorm is premier; de vorm première is de vrouwelijke vorm. Voor een mannelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld premier chapitre (“eerste hoofdstuk”). partie betekent hier “deel” of “onderdeel”. Het is een zelfstandig naamwoord; het lidwoord la markeert hier de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Een bruikbaar patroon is la première partie (“het eerste deel”). n'est pas vormt de ontkenning van “is”. n'est is ne vóór de klinker van est, plus est (“is”); pas maakt de ontkenning compleet. In gewone hedendaagse zinnen staan ne en pas rond het vervoegde werkwoord: n'est pas = “is niet”. claire betekent hier “duidelijk”. Het bijvoeglijk naamwoord staat in de vrouwelijke enkelvoudsvorm en stemt af op partie. De basisvorm is clair; claire is de vrouwelijke vorm. Bijvoorbeeld: La réponse est claire. — “Het antwoord is duidelijk.” Samen vormen de delen La première partie (“het eerste deel”), n'est pas (“is niet”) en claire (“duidelijk”) de volledige betekenis: “Het eerste deel is onduidelijk.”

4. Je peux te l'expliquer.

   Ik kan het aan je uitleggen.

   Je peux

   ik kan

   te

   aan jou

   l'

   het

   expliquer

   uitleggen

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier: “ik kan”. peux is de vorm van pouvoir bij je in de tegenwoordige tijd: je peux, tu peux, maar il/elle peut. Na pouvoir volgt een infinitief: Je peux venir. = “Ik kan komen.” te is hier een onbeklemtoond persoonlijk voornaamwoord met de rol van indirect object: “aan jou”. Bij expliquer wordt de ontvanger op die manier vóór het werkwoord geplaatst. te hoort bij één aangesproken persoon; voor meerdere personen of een formele aanspreekvorm gebruikt het Frans vous. In een beklemtoonde vorm staat bijvoorbeeld à toi. l' is een elisie van le of la vóór een klinkerklank. Het is hier het directe object van expliquer; volgens de vaste vertaling betekent het “het”. De vorm l' geeft op zichzelf niet aan of het antecedent mannelijk of vrouwelijk is. Voor een medeklinker zou je bijvoorbeeld Je peux te le montrer. krijgen: “Ik kan het je laten zien.” expliquer is de infinitief “uitleggen”. Het werkwoord gebruikt typisch de structuur expliquer quelque chose à quelqu'un: iets uitleggen aan iemand. In deze zin zijn l' en te de twee voornaamwoordelijke aanvullingen, terwijl expliquer de handeling benoemt. Samen vormen de delen Je peux + te + l' + expliquer: “Ik kan het aan je uitleggen.” De mogelijkheid komt van peux, te duidt de ontvanger aan, l' het datgene dat wordt uitgelegd, en expliquer staat als infinitief na pouvoir.

5. Est-ce que je dois commencer par ce fichier ?

   Zal ik met dit bestand beginnen?

   Est-ce que

   vraagconstructie: …?

   je dois

   ik moet

   commencer

   beginnen

   par

   met; via

   ce

   dit

   fichier

   bestand

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que maakt van de mededelende zin een gewone ja/nee-vraag. Het is een vaste vraagconstructie; de woordvolgorde blijft hier dezelfde als in een mededeling. Voorbeeld: Est-ce que tu comprends ? — “Begrijp je het?” je dois komt van devoir (“moeten”). dois is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud: je dois. In deze zin drukt het uit dat de spreker vraagt of die met dit bestand moet beginnen; de vaste Nederlandse vertaling geeft dat weer als “Zal ik ... beginnen?”. Na devoir staat een infinitief: je dois commencer — “ik moet beginnen”. commencer is de infinitief “beginnen”. Na een vervoegd werkwoord als dois blijft deze vorm onveranderd. Voorbeeld: Je dois travailler. — “Ik moet werken.” par hoort hier bij de constructie commencer par en geeft aan waarmee of waarlangs iets begint. In commencer par ce fichier betekent het “met dit bestand beginnen”. Het betekent hier dus niet zelfstandig simpelweg “met” in elke context. ce is hier een aanwijzend bepalend woord bij fichier: “dit”. Het verwijst in de vaste vertaling naar het bedoelde bestand. De vorm ce staat bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; andere vormen zijn bijvoorbeeld cette bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en ces bij een meervoud. fichier is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “bestand”. Het vormt samen met ce de naamwoordgroep ce fichier — “dit bestand”. Het grammaticale geslacht bepaalt hier mede de vorm van het aanwijzende woord ce. Samen vormt je dois commencer par ce fichier de vraag of de spreker met dit bestand moet beginnen. Met Est-ce que wordt dat de volledige ja/nee-vraag: “Zal ik met dit bestand beginnen?”

6. Commence par là, puis montre-moi ce que tu as.

   Begin daar en laat me daarna zien wat je hebt.

   Commence

   begin

   par là

   daar

   puis

   daarna

   montre-moi

   laat me zien

   ce que

   wat

   as

   hebt

   Uitgebreide uitleg

   Commence betekent hier “begin” en is de gebiedende wijs voor tu van commencer (beginnen). Bij regelmatige werkwoorden op -er valt in deze vorm de eind-s van de gewone tu-vorm weg: tu commences, maar commence!. Aller is hierbij een onregelmatige uitzondering. Voorbeeld: Commence maintenant. — “Begin nu.” par là geeft hier aan waar je begint: “daar”. par kan in andere contexten ook een route, middel of verdeling aanduiden; là is een aanwijzend bijwoord voor een plaats of punt dat uit de situatie blijkt. Samen past dit bij de herbruikbare combinatie commencer par + iets: “beginnen met/bij iets”. In de voorafgaande vraag staat dezelfde combinatie in commencer par ce fichier: “met dit bestand beginnen”. puis is een bijwoord dat de volgende stap in de tijd ordent: “daarna” of “vervolgens”. Het verbindt hier twee handelingen in volgorde zonder zelf een werkwoordsvorm te dragen. Een vergelijkbaar, vaak iets neutraler alternatief is ensuite (“daarna/vervolgens”). montre-moi betekent “laat me zien”. Het is de gebiedende wijs van montrer (tonen/laten zien), met moi als beklemtoond objectpronomen voor degene aan wie iets wordt getoond. In een bevestigende Franse gebiedende wijs staan zulke objectpronomen achter het werkwoord en worden ze met een koppelteken verbonden: Montre-moi la photo. — “Laat me de foto zien.” montre is dus de opdracht en moi duidt de ontvanger van het tonen aan. ce que introduceert hier een bijzin die als object van montre-moi werkt: “wat”. In ce que tu as is ce que niet zelf het bezittende werkwoord; het verwijst naar datgene wat getoond moet worden. Vergelijk: Je sais ce que tu veux. — “Ik weet wat je wilt.” as is de tegenwoordige tijd van avoir (hebben) voor tu: tu as = “je hebt”. In de vaste zin staat tu vlak ervoor, buiten de geselecteerde quote: ce que tu as. De vorm as hoort dus bij tu, niet bij ce que. Voorbeeld: Tu as un livre. — “Je hebt een boek.” De volledige structuur is Commence par là (“Begin daar”), gevolgd door puis montre-moi (“en laat me daarna zien”), met als inhoud van het tonen ce que tu as (“wat je hebt”). Samen betekent de zin: “Begin daar en laat me daarna zien wat je hebt.”

7. Je vais essayer maintenant.

   Ik zal dat nu proberen.

   Je vais

   ik zal / ik ga

   essayer

   proberen

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Je vais betekent hier “ik zal / ik ga”. Je is het onderwerppronomen voor de spreker. vais is de vorm van aller in de tegenwoordige tijd bij je; in combinatie met een infinitief vormt aller de futur proche: je vais + infinitief = “ik ga … doen” of, afhankelijk van de vertaling, “ik zal …”. Voorbeeld: Je vais lire. — “Ik ga lezen.” essayer betekent hier “proberen”. Het is een infinitief, dus de vorm verandert niet door je in deze constructie: de persoonsinformatie staat in vais. Voorbeeld: Je vais comprendre. — “Ik ga het begrijpen.” maintenant betekent “nu” en geeft aan dat de handeling op dit moment of vanaf nu plaatsvindt. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Samen vormen Je vais essayer maintenant. de structuur onderwerp + aller in de tegenwoordige tijd + infinitief + tijdsbepaling: “Ik zal dat nu proberen.” Het woord dat staat wel in de vaste Nederlandse vertaling, maar er is in de Franse zin geen afzonderlijk objectpronomen dat dit woord weergeeft; de zin zegt letterlijk dat de spreker nu zal proberen, terwijl de vertaling de bedoelde contextuele handeling als “dat” weergeeft.

8. Je peux vérifier ton travail après ça.

   Ik kan daarna je werk nakijken.

   Je peux

   ik kan

   vérifier

   nakijken; controleren

   ton

   je

   travail

   werk

   après ça

   daarna; na dat

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier dat de spreker in staat is of de mogelijkheid heeft om iets te doen. peux is de vorm van pouvoir bij je; de infinitief is pouvoir (“kunnen”). Vergelijk: je peux = “ik kan”, tu peux = “jij kunt”. Het volgende werkwoord blijft in de infinitief staan. vérifier betekent hier iets nakijken of controleren. Het is een infinitief, passend na peux. Bijvoorbeeld: Je peux vérifier le document. = “Ik kan het document nakijken.” ton is een bezittelijke vorm met de betekenis “je/jouw”. De vorm past hier bij het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: travail is mannelijk en enkelvoud, dus ton travail. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat doorgaans ta, en bij meervoud tes; voor de keuze telt het grammaticale geslacht en getal van het bezeten woord, niet het geslacht van de bezitter. travail is het zelfstandig naamwoord “werk”. De meervoudsvorm is travaux, niet een regelmatige vorm op *-s*. Bijvoorbeeld: Mon travail est terminé. = “Mijn werk is klaar.” après ça plaatst de handeling later dan iets waarnaar ça (“dat”) verwijst. In deze zin wordt dat natuurlijk weergegeven als “daarna” of “na dat”. après kan ook vóór een zelfstandig naamwoord staan, bijvoorbeeld après le cours = “na de les”. Samen betekent de zin: “Ik kan daarna je werk nakijken.” De structuur is Je peux + infinitief (vérifier) + het bezit en zelfstandig naamwoord (ton travail) + de tijdsbepaling (après ça). De eerdere context bevat Je vais essayer maintenant (“Ik zal dat nu proberen”); de tijdsbepaling maakt duidelijk dat het nakijken later komt dan het bedoelde voorafgaande gebeuren.