Een les begrijpen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je ne comprends pas cette partie de la leçon.

   Ik begrijp dit deel van de les niet.

   Je

   ik

   ne … pas

   niet

   comprends

   begrijp

   cette

   dit

   partie

   deel

   de la

   van de

   leçon

   les

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier “ik”. Het is het onderwerp in de eerste persoon enkelvoud. Het bepaalt daarom de vorm comprends van het werkwoord. ne ... pas vormt hier de gewone Franse ontkenning rond het vervoegde werkwoord: Je ne comprends pas = “ik begrijp niet”. In een volledige standaardzin staat ne vóór en pas na het vervoegde werkwoord. In informele gesproken taal valt ne vaak weg, maar dat gebeurt niet in deze zin. comprends is de vorm van comprendre (“begrijpen”) in de tegenwoordige tijd bij je: je comprends. Vergelijk: tu comprends en il/elle comprend. De uitgang en spelling zijn dus niet voor alle personen hetzelfde. Voorbeeld: Je comprends la question. = “Ik begrijp de vraag.” cette betekent hier “dit/deze” en staat vóór een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het hoort bij partie, niet bij leçon. De reeks is ce (mannelijk enkelvoud), cet (mannelijk enkelvoud vóór een klinkerklank), cette (vrouwelijk enkelvoud), ces (meervoud). Voorbeeld: cette question = “deze vraag”. partie betekent hier “deel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une partie. Het kan in andere contexten ook een onderdeel of een partij betekenen, maar in deze zin gaat het om een deel van de les. de la betekent hier “van de” vóór een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. de drukt hier de relatie tussen het deel en de les uit. Vergelijk du als samentrekking van de + le, en des als samentrekking van de + les; vóór een vrouwelijk enkelvoud blijft de vorm de la. leçon betekent “les”. Het is vrouwelijk: une leçon en la leçon. In de la leçon is het de bron of het geheel waarvan cette partie een deel is. De zin wordt stap voor stap opgebouwd als Je + ne comprends pas + cette partie + de la leçon: “Ik begrijp dit deel van de les niet.” De ontkenning geldt voor het begrijpen, en cette partie de la leçon is wat niet begrepen wordt.

2. Quelle question est difficile pour toi ?

   Welke vraag vind je moeilijk?

   Quelle

   welke

   question

   vraag

   difficile

   moeilijk

   pour toi

   voor jou

   Uitgebreide uitleg

   Quelle staat vóór het zelfstandig naamwoord en betekent hier ‘welke’. Het is een vragend bepalend woord en past zich aan question aan: quelle is de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Andere basisvormen in deze reeks zijn quel (mannelijk enkelvoud), quels (mannelijk meervoud) en quelles (vrouwelijk meervoud). Bijvoorbeeld: Quelle leçon est importante ? — ‘Welke les is belangrijk?’ question betekent hier ‘vraag’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor quelle, niet quel. Het meervoud is questions. Bijvoorbeeld: J’ai une question. — ‘Ik heb een vraag.’ difficile beschrijft question als moeilijk. De vorm difficile is in het enkelvoud hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk; in het meervoud wordt dat difficiles. De vorm is dus niet afkomstig van question, maar is de vorm van het bijvoeglijk naamwoord zelf. Bijvoorbeeld: Cette question est difficile. — ‘Deze vraag is moeilijk.’ pour toi geeft aan voor wie iets moeilijk is: ‘voor jou’. toi is de beklemtoonde vorm van het persoonlijke voornaamwoord na het voorzetsel pour; het verwijst hier volgens de vaste vertaling naar de aangesproken persoon. Vergelijk: pour moi — ‘voor mij’. In de volledige vraag vormt Quelle question de gevraagde zaak: ‘welke vraag’. est difficile zegt dat die vraag moeilijk is, en pour toi beperkt dat oordeel tot de aangesproken persoon. Samen betekent Quelle question est difficile pour toi ?: ‘Welke vraag vind je moeilijk?’ De Franse formulering gebruikt letterlijk ‘welke vraag is moeilijk voor jou’, terwijl de Nederlandse vertaling dat natuurlijk weergeeft als ‘welke vraag vind je moeilijk?’

3. La réponse ici n'a pas de sens pour moi.

   Het antwoord hier is voor mij niet logisch.

   La réponse

   het antwoord

   ici

   hier

   n'a pas de sens

   is niet logisch; heeft geen zin

   pour moi

   voor mij

   Uitgebreide uitleg

   La réponse betekent hier “het antwoord”. réponse is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaalde lidwoord la ervoor. Het meervoud is les réponses. Voorbeeld: La réponse est correcte. — “Het antwoord is correct.” ici betekent “hier” en geeft de plaats of context aan waarnaar wordt verwezen. Voorbeeld: Je travaille ici. — “Ik werk hier.” n'a pas de sens is een vaste ontkenningsconstructie met de betekenis “is niet logisch” of letterlijk “heeft geen zin”. De basisvorm is avoir (“hebben”); a is de vorm voor de derde persoon enkelvoud. In de tegenwoordige tijd omringt ne ... pas normaal het werkwoord: n'a pas. Voor a wordt ne wegens de klinker verkort tot n'. In deze uitdrukking staat de na de ontkenning: avoir du sens (“zinvol zijn”) wordt ne pas avoir de sens (“geen zin hebben”). Voorbeeld: Cette phrase n'a pas de sens. — “Deze zin is niet logisch.” pour moi betekent “voor mij”. moi is de beklemtoonde vorm van het persoonlijke voornaamwoord en wordt na het voorzetsel pour gebruikt. Voorbeeld: C'est important pour moi. — “Dat is belangrijk voor mij.” Samen is de structuur: La réponse (het antwoord) + ici (hier) + n'a pas de sens (is niet logisch) + pour moi (voor mij). De volledige betekenis is: “Het antwoord hier is voor mij niet logisch.”

4. Lisons d'abord la phrase.

   Laten we eerst de zin lezen.

   Lisons

   laten we lezen

   d'abord

   eerst

   phrase

   zin

   Uitgebreide uitleg

   Lisons komt van lire (“lezen”). De vorm is de impératif voor de eerste persoon meervoud: “laten we lezen”. In het Frans wordt die vorm gebruikt om een gezamenlijke aansporing uit te drukken. Vergelijk: Lisons le texte. = “Laten we de tekst lezen.” d'abord betekent hier “eerst” en geeft de volgorde aan. Het staat vaak bij een eerste stap in een reeks. Voorbeeld: D'abord, écoute. = “Luister eerst.” phrase betekent hier “zin”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une phrase = “een zin”, la phrase = “de zin”. Het meervoud is phrases. Het bijbehorende lidwoord in de vaste zin is la, omdat naar één bepaalde zin wordt verwezen; het onbepaalde lidwoord une zou “een zin” introduceren. Samen vormen de delen Lisons d'abord la phrase. de betekenis “Laten we eerst de zin lezen.” Lisons geeft de gezamenlijke aansporing, d'abord bepaalt dat dit de eerste stap is, en la phrase is wat gelezen wordt. De formulering is geschikt als duidelijke instructie of gezamenlijke werksuggestie.

5. Vérifie ensuite la réponse.

   Controleer dan het antwoord.

   Vérifie

   controleer

   ensuite

   daarna

   réponse

   antwoord

   Uitgebreide uitleg

   Vérifie betekent hier “controleer”. Dit is de gebiedende wijs van vérifier (“controleren”) voor één aangesproken persoon in de informele aanspreekvorm. Het onderwerp wordt in deze vorm niet apart uitgedrukt. Voorbeeld: Vérifie le résultat. — “Controleer het resultaat.” ensuite betekent “daarna” of “vervolgens”. Het geeft aan dat deze handeling volgt op iets dat eerder gebeurt. In de gegeven zin staat het na de gebiedende wijs: eerst controleren, daarna in de volgorde van de instructie. réponse betekent hier “antwoord”. Het is een zelfstandig naamwoord; de basisvorm is réponse, niet een vorm van het werkwoord répondre (“antwoorden”). Het is een vrouwelijk woord, wat zichtbaar is aan het lidwoord in la réponse. Voorbeeld: La réponse est correcte. — “Het antwoord is correct.” Samen vormen de delen Vérifie ensuite la réponse de instructie: “Controleer daarna het antwoord.” Vérifie geeft de opdracht, ensuite plaatst die opdracht na een eerdere stap, en la réponse benoemt wat gecontroleerd moet worden.

6. Tu peux lire la phrase à voix haute ?

   Kun je de zin hardop lezen?

   Tu peux

   je kunt

   lire

   lezen

   phrase

   zin

   à voix haute

   hardop

   Uitgebreide uitleg

   Tu peux betekent hier “je kunt” en vormt met een infinitief een vraag naar mogelijkheid of toestemming: Tu peux + infinitif ?. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij tu; vergelijk je peux, il/elle peut en vous pouvez. Voorbeeld: Tu peux venir ? — “Kun je komen?” lire betekent “lezen”. Dit is de infinitief die na peux staat; het is dus niet de vervoegde vorm voor “jij leest”. De constructie pouvoir + infinitif maakt duidelijk wat iemand kan of mag doen. Voorbeeld: Je peux lire. — “Ik kan lezen.” phrase betekent hier “zin”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la: la phrase. La geeft hier een bepaalde, enkelvoudige zin aan, niet op zichzelf een numerieke hoeveelheid. Voorbeeld: Je lis la phrase. — “Ik lees de zin.” à voix haute is de vaste uitdrukking voor “hardop”, dus met hoorbare stem in plaats van stil te lezen. De uitdrukking bepaalt hoe lire wordt uitgevoerd; ze betekent niet dat voix zelf het object van lire is. Samen vormen de delen Tu peux + lire + la phrase + à voix haute de vraag: “Kun je de zin hardop lezen?” Het vraagteken maakt er een directe vraag van. De formulering vraagt hier of de aangesproken persoon die handeling kan uitvoeren; de concrete handeling is de zin hardop lezen.

7. Je vais la lire lentement.

   Ik lees hem langzaam.

   Je vais

   ik ga

   la

   haar/het

   lire

   lezen

   lentement

   langzaam

   Uitgebreide uitleg

   Je vais bevat vais, de vorm van aller voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Samen met een infinitief vormt aller + infinitief een nabije toekomst: Je vais lire betekent “ik ga lezen” of “ik zal binnenkort lezen”. Het onderwerp is hier je; vais is dus niet de vorm voor “jij gaat”. la is een voornaamwoordelijk direct object: het vervangt een vrouwelijk enkelvoudig naamwoord. In de voorafgaande context staat la phrase, waardoor “de zin” een goed ondersteunde referentie is: Je vais la lire = “Ik ga haar/hem lezen” wanneer het Frans naar la phrase verwijst, in het Nederlands natuurlijker: “Ik ga die lezen.” Het Franse la zelf markeert vrouwelijk enkelvoud; het betekent hier niet automatisch “haar” als vrouwelijke persoon. lire is de infinitief “lezen”. De infinitief blijft na vais onveranderd. Vergelijk: Je vais écrire = “Ik ga schrijven.” In Je vais la lire staat la vóór de infinitief; dat is de gebruikelijke plaats van dit Franse objectvoornaamwoord in deze constructie. lentement is een bijwoord en betekent “langzaam”. Het beschrijft hier de manier van lezen. Het bijvoeglijk naamwoord is lent (“langzaam”); het bijwoord wordt gevormd met -ment: lentement. Samen betekent de Franse zin: “Ik ga haar/het langzaam lezen”, met de voorafgaande context waarschijnlijk doelend op la phrase: “Ik ga die langzaam lezen.” De opgegeven Nederlandse vertaling “Ik lees hem langzaam” wijkt op twee punten af: la is vrouwelijk enkelvoud, terwijl hem mannelijk is, en Je vais lire drukt een nabije toekomst of voorgenomen handeling uit, niet alleen de tegenwoordige tijd. Daarom is de precieze referent/vertaling in de vaste gegevens niet volledig consistent.

8. J'écris les mots clés dans mon cahier.

   Ik schrijf de belangrijkste woorden in mijn schrift.

   J'écris

   ik schrijf

   mots

   woorden

   clés

   sleutels; hier: sleutel-

   dans

   in

   mon

   mijn

   cahier

   schrift

   Uitgebreide uitleg

   J'écris combineert het onderwerp je met de werkwoordsvorm écris van écrire (schrijven). De apostrof in j' is de gebruikelijke elisie van je vóór een klinker. écris is hier de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: j'écris = ik schrijf. Voorbeeld: j'écris une phrase = ik schrijf een zin. mots is het meervoud van mot (woord). Het meervoud wordt hier met -s geschreven; die eind-s wordt in deze vorm normaal niet uitgesproken. mots betekent hier dus woorden. clés is het meervoud van clé (sleutel). In mots clés vormt clé samen met mots de vaste woordgroep mots clés, die hier volgens de vertaling belangrijkste woorden betekent. In een andere context kan clé ook letterlijk een sleutel betekenen. De -s in clés hoort bij de meervoudsvorm die in deze woordgroep wordt gebruikt; dit moet je niet uitleggen als gewone bijvoeglijke naamwoordscongruentie met mots. dans betekent in en introduceert hier de plaats waar iets wordt geschreven. Het wordt niet verbogen naar getal of geslacht. Een herbruikbaar patroon is écrire quelque chose dans ... = iets in ... schrijven. mon betekent mijn vóór een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. De vorm stemt hier af op het bezeten zelfstandig naamwoord cahier, niet op de persoon die bezit. Voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is doorgaans ma gebruikelijk, en voor het meervoud mes; vóór een klinker kan mon ook vóór een vrouwelijk woord voorkomen om twee klinkers naast elkaar te vermijden. cahier betekent schrift: een boekje waarin je schrijft. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, wat de vorm mon ondersteunt. Het meervoud is cahiers. Samen vormen de delen J'écris + les mots clés + dans mon cahier: ik schrijf de belangrijkste woorden in mijn schrift. les maakt van mots clés een bepaalde meervoudige woordgroep; dans mon cahier geeft de plaats aan. De hele zin staat in de tegenwoordige tijd en beschrijft dat de spreker dit schrijft.

9. Essayons à nouveau de donner la réponse.

   Laten we opnieuw proberen het antwoord te geven.

   Essayons

   laten we proberen

   à nouveau

   opnieuw

   donner

   geven

   la réponse

   het antwoord

   Uitgebreide uitleg

   Essayons is de nous-vorm van het werkwoord essayer (“proberen”). Hier is het de gebiedende wijs voor een voorstel aan de spreker en anderen: “laten we proberen”. De vorm essayons kan ook als tegenwoordige tijd worden gebruikt, maar in deze zin geeft de aansporende functie de vertaling “laten we proberen”. Vergelijk: Essayons encore. — “Laten we het nog eens proberen.” à nouveau is een bijwoordelijke uitdrukking met de betekenis “opnieuw” of “nog eens”. Ze geeft aan dat de handeling opnieuw wordt uitgevoerd. Een vergelijkbare, vaak kortere mogelijkheid is de nouveau; beide kunnen “opnieuw” betekenen. donner is de infinitief van “geven”. Na essayer staat hier de constructie essayer de + infinitief: essayer de donner betekent “proberen te geven”. De infinitief draagt in deze combinatie geen aparte persoonsuitgang. Voorbeeld: J’essaie de comprendre. — “Ik probeer het te begrijpen.” la réponse betekent “het antwoord”. réponse is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor het bepaalde lidwoord la. Dat lidwoord markeert bepaaldheid, niet op zichzelf een aantal. De meervoudsvorm is les réponses — “de antwoorden”. Samen vormen de delen Essayons à nouveau de donner la réponse de betekenis: “Laten we opnieuw proberen het antwoord te geven.” Essayons maakt er een voorstel aan een groep met de spreker van, à nouveau zegt dat het proberen opnieuw gebeurt, en de donner la réponse benoemt wat men probeert te doen.