Uitspraak oefenen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Est-ce que je peux écouter l'audio ?

   Kan ik naar de audio luisteren?

   Est-ce que

   vraaginleiding: is het zo dat…?

   je peux

   ik kan / mag

   écouter

   luisteren

   l'audio

   de audio

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat hier aan het begin van een ja-neevraag. Het is een vaste vraaginleiding; de woorden erna blijven in dezelfde volgorde staan als in een mededelende zin. Bijvoorbeeld: Est-ce que tu viens ? betekent “Kom je?” je peux betekent hier dat de spreker kan of mag luisteren, overeenkomstig “Kan ik …?” peux is de vervoegde vorm van pouvoir (“kunnen/mogen”) bij je; het is dus niet de vorm van écouter. In de tegenwoordige tijd zijn bijvoorbeeld je peux en tu peux, terwijl il/elle peut een andere uitgang heeft. Na pouvoir volgt doorgaans een infinitief: Je peux venir. — “Ik kan komen.” écouter is de infinitief “luisteren”. Na peux blijft deze vorm onvervoegd, omdat pouvoir de vervoegde werkwoordsvorm draagt. Écoutons ensemble. uit de aansluitende context gebruikt daarentegen écoutons, een vorm van hetzelfde werkwoord voor een aansporing in de betekenis “Laten we luisteren”. l'audio is “de audio”. l' is hier de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór audio; de apostrof hoort bij de Franse spelling en laat de klinker van het lidwoord weg vóór de klinker aan het begin van audio. Het zelfstandig naamwoord audio benoemt hier het beluisterbare audiomateriaal. Samen vormt de zin: Est-ce que + je peux + écouter + l'audio: “Kan ik naar de audio luisteren?” De vraaginleiding maakt er een vraag van, je peux drukt de mogelijkheid of toestemming van de spreker uit, en écouter l'audio geeft aan wat de spreker wil beluisteren.

2. Écoutons ensemble.

   Laten we samen luisteren.

   Écoutons

   laten we luisteren

   ensemble

   samen

   Uitgebreide uitleg

   Écoutons komt hier van het werkwoord écouter (“luisteren”). De vorm is de gebiedende wijs voor de eerste persoon meervoud: letterlijk een aansporing om samen iets te doen, dus “laten we luisteren”. Het onderwerp nous wordt in deze vorm niet apart uitgesproken. Vergelijk: Écoutons ! = “Laten we luisteren!”; Écoutez ! = “Luister/luistert u!” voor de tweede persoon meervoud of beleefdheidsvorm. ensemble betekent “samen” en is hier een bijwoord: het zegt dat het luisteren gezamenlijk gebeurt. Het verandert niet mee met persoon of getal. Bijvoorbeeld: Nous travaillons ensemble. = “We werken samen.” Samen vormen de woorden de aansporing Écoutons ensemble.: “Laten we samen luisteren.”

3. C'est trop rapide pour moi.

   Het gaat te snel voor mij.

   C'est

   het is

   trop

   te; te veel

   rapide

   snel

   pour moi

   voor mij

   Uitgebreide uitleg

   C'est is de samentrekking van ce en est (être). In deze zin verwijst het niet naar een expliciet genoemd zelfstandig naamwoord; samen met de rest betekent het volgens de vertaling: “het gaat/is”. Het patroon c'est + bijvoeglijk naamwoord is zeer bruikbaar, bijvoorbeeld: C'est facile. — “Het is gemakkelijk.” trop betekent hier “te”, dus boven de passende of gewenste grens. Het staat vóór rapide en versterkt daar niet simpelweg de eigenschap, maar maakt er een excessieve beoordeling van: “te snel”. Vergelijk très rapide — “heel snel”: très versterkt, terwijl trop aangeeft dat de mate problematisch of ongeschikt is. rapide is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “snel”. De vorm blijft hier hetzelfde ongeacht mannelijk of vrouwelijk enkelvoud; het meervoud is doorgaans rapides. In C'est rapide. betekent het bijvoorbeeld “Het is snel.” In de vaste zin wordt het door trop begrensd: niet alleen snel, maar te snel. pour moi bestaat uit pour (“voor”) en het beklemtoonde persoonlijke voornaamwoord moi (“mij”). Samen geeft het aan voor wie deze beoordeling geldt: “voor mij”. Na een voorzetsel gebruikt het Frans zulke beklemtoonde vormen, bijvoorbeeld avec moi — “met mij”. Samen vormen de delen C'est trop rapide pour moi.: “Het gaat te snel voor mij.” C'est introduceert de beoordeling, trop rapide beschrijft de te hoge snelheid en pour moi beperkt die beoordeling tot de spreker. De zin zegt dus dat het tempo voor de spreker niet goed te volgen is.

4. Je vais ralentir l'audio.

   Ik zal de audio langzamer zetten.

   Je vais

   ik zal

   ralentir

   vertragen; langzamer zetten

   l'audio

   de audio

   Uitgebreide uitleg

   Je vais betekent hier ik zal en vormt samen met het daaropvolgende werkwoord de Franse nabije toekomst: aller in de tegenwoordige tijd + een infinitief. vais is de vorm van aller bij je; het is dus niet het hoofdwerkwoord met de betekenis “gaan” in deze zin. Voorbeeld: Je vais écouter. — Ik ga luisteren. ralentir is een infinitief en betekent hier “langzamer zetten” of “vertragen”. Na vais blijft het werkwoord in de infinitief staan. Het werkwoord kan ook zonder deze toekomstconstructie worden gebruikt, bijvoorbeeld: Ralentis la musique. — Zet de muziek langzamer. l'audio betekent de audio. audio is hier het zelfstandig naamwoord; l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker. De apostrof hoort bij de Franse schrijfwijze van het lidwoord en maakt geen afzonderlijk woord van l. Samen vormen de delen Je vais + ralentir + l'audio: Ik zal de audio langzamer zetten. De spreker kondigt daarmee aan dat die de afspeelsnelheid van de audio zal verlagen.

5. Comment je prononce cette phrase ?

   Hoe spreek ik deze zin uit?

   Comment

   hoe

   prononce

   spreek uit

   cette

   deze

   phrase

   zin

   Uitgebreide uitleg

   Comment betekent hier “hoe” en vraagt naar de manier waarop iets gebeurt. Het staat aan het begin van de vraag. Vergelijk in een ander voorbeeld: Comment tu fais ça ? = “Hoe doe je dat?” prononce komt van het werkwoord prononcer (“uitspreken”). Hier is het de tegenwoordige tijd bij je: je prononce = “ik spreek uit”. De uitgang en vorm horen dus bij de persoon je, niet bij phrase. Voor een ander onderwerp verandert de vorm, bijvoorbeeld il prononce = “hij spreekt uit”. cette betekent “deze” en staat vóór een zelfstandig naamwoord. Deze vorm is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende bijvoeglijke naamwoord; hij past hier bij phrase. Het gaat om aanwijzen, niet om het uitdrukken van een afzonderlijk aantal. phrase betekent “zin” of “uitspraak”. Het is hier een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het kan in andere contexten ook naar een gesproken of geschreven zin verwijzen; hier wordt de zin bedoeld die de spreker wil leren uitspreken. Samen vormt Comment je prononce cette phrase ? de vraag “Hoe spreek ik deze zin uit?” De vraag gebruikt comment voor de manier, je prononce voor de handeling van de spreker, en cette phrase voor de aangewezen zin. De voorafgaande en volgende context passen bij een oefensituatie waarin de audio langzamer wordt afgespeeld en de leerling daarna herhaalt.

6. Écoute une fois, puis répète après moi.

   Luister één keer en herhaal daarna na mij.

   Écoute

   luister

   une fois

   één keer

   puis

   daarna

   répète

   herhaal

   après moi

   na mij

   Uitgebreide uitleg

   Écoute is hier de gebiedende wijs van écouter voor één aangesproken persoon: “Luister!”. Dezelfde schrijfwijze komt ook voor als tegenwoordige tijd bij il of elle, bijvoorbeeld Elle écoute. — “Zij luistert.” Voor “ik luister” staat niet zelfstandig écoute, maar j'écoute; het onderwerppronomen je elideert hier voor de klinker. une fois betekent hier “één keer”. Het zelfstandige naamwoord fois is vrouwelijk, dus het lidwoord is une. Samen vormt dit de vaste tijdsbepaling une fois. Voor “nog een keer” staat in de volgende context encore une fois; encore voegt het idee van herhaling toe. puis betekent “daarna” of “vervolgens” en ordent de twee handelingen. Het verbindt de eerste opdracht met de daaropvolgende opdracht. Een vergelijkbaar verbindingswoord is ensuite (“vervolgens”); beide kunnen de volgorde van handelingen aangeven. répète is de gebiedende wijs van répéter, “herhalen”, opnieuw voor één aangesproken persoon. De infinitief is répéter, terwijl de opdrachtvorm répète is. Bijvoorbeeld: Répète la phrase. — “Herhaal de zin.” après moi betekent “na mij”. après is een voorzetsel dat hier volgorde aanduidt. Na dit voorzetsel gebruikt het Frans de beklemtoonde voornaamwoordsvorm moi, niet het onderwerppronomen je: après moi = “na mij”. Samen betekent de zin: “Luister één keer en herhaal daarna na mij.” Écoute une fois geeft de eerste opdracht, puis zet de tweede stap in, en répète après moi zegt dat de aangesproken persoon na de spreker moet herhalen. De twee imperatieven zijn aan dezelfde aangesproken persoon gericht.

7. Laisse-moi essayer encore une fois.

   Laat me het nog een keer proberen.

   Laisse-moi

   Laat me...

   essayer

   proberen

   encore une fois

   nog een keer

   Uitgebreide uitleg

   Laisse-moi betekent hier: “laat me ...”. Laisse is de gebiedende wijs van laisser (“laten”) voor één aangesproken persoon; de vorm richt zich dus tot de luisteraar. moi is de beklemtoonde vorm van “mij”. In deze combinatie staat het voornaamwoord met een koppelteken achter de gebiedende wijs: Laisse-moi + infinitief = “Laat me ...”. essayer betekent hier “proberen”. Dit is de infinitief, de vorm die na Laisse-moi volgt. Het patroon is herbruikbaar: Laisse-moi regarder = “Laat me kijken.” De infinitief verandert hier niet mee met de persoon die iets probeert. encore une fois betekent “nog een keer” of “opnieuw, één keer meer”. encore voegt het idee van herhaling toe; une fois betekent letterlijk “één keer”. Samen geeft de uitdrukking aan dat de handeling opnieuw zal worden geprobeerd. Bijvoorbeeld: Dis-le encore une fois. = “Zeg het nog een keer.” Samen vormen de delen Laisse-moi essayer encore une fois.: “Laat me het nog een keer proberen.” De spreker vraagt de aangesprokene om toe te staan dat de spreker opnieuw probeert; de handeling staat als infinitief na de gebiedende wijs.

8. Ça semble plus clair maintenant.

   Dat klinkt nu duidelijker.

   Ça

   dat / het

   semble

   lijkt

   plus clair

   duidelijker

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Ça is hier het onderwerp en betekent “dat” of “het”: het verwijst naar een relevante zaak of situatie, zonder dat de zin zelf precies zegt waarnaar. Ça is een veelgebruikt onzijdig aanwijzend voornaamwoord in deze functie. Bijvoorbeeld: Ça commence. — “Dat begint.” semble komt van sembler (“lijken”). Dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: il/elle semble, en ook ça semble. Het werkwoord drukt hier een indruk uit, niet een vaststaand feit. Bijvoorbeeld: Ça semble possible. — “Dat lijkt mogelijk.” plus clair betekent hier “duidelijker”. clair is een bijvoeglijk naamwoord; de basisvorm is clair (“duidelijk”), en plus clair is de vergelijkende vorm met plus (“meer”). De vormen van clair kunnen volgens geslacht en getal veranderen, bijvoorbeeld claire en clairs, maar in deze zin staat de vorm clair bij ça. De vergelijking is hier impliciet met een eerdere toestand: iets lijkt nu duidelijker dan voordien. Bijvoorbeeld: Le texte est plus clair. — “De tekst is duidelijker.” maintenant betekent “nu” en plaatst de beschreven indruk in het huidige moment. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Bijvoorbeeld: Je comprends maintenant. — “Ik begrijp het nu.” Samen vormt Ça semble plus clair maintenant de betekenis: “Dat lijkt nu duidelijker.” De volgorde is: eerst het onderwerp ça, daarna het werkwoord semble, vervolgens de vergelijking plus clair, en ten slotte de tijdsbepaling maintenant. De zin zegt dat iets op dit moment de indruk geeft duidelijker te zijn dan eerder.