Een korte dialoog oefenen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je veux m'entraîner avec ce dialogue.

   Ik wil deze dialoog oefenen.

   Je

   ik

   veux

   wil

   m'entraîner

   oefenen

   ce

   deze

   dialogue

   dialoog

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier “ik” en is het Franse persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud als onderwerp. Het blijft je ongeacht het geslacht van de spreker. Voor een meervoudig onderwerp gebruikt het Frans nous. veux is hier de tegenwoordige tijd van vouloir (“willen”) in de eerste persoon enkelvoud: je veux = “ik wil”. Het werkwoord staat vóór de infinitief en drukt hier een wens of intentie uit. Vergelijk: Je peux m'entraîner = “Ik kan oefenen”; peux komt van pouvoir (“kunnen”), niet van vouloir. m'entraîner is een infinitief met het wederkerend voornaamwoord m', de elisie van me vóór een klinker. De basisvorm is s'entraîner (“trainen/oefenen”); in combinatie met je wordt se me, dus je veux m'entraîner = “ik wil oefenen”. De apostrof hoort bij de Franse spelling voor de klinker van entraîner. ce is een aanwijzend bijvoeglijk woord voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar “deze”. Voor een vrouwelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld cette; vóór een mannelijk enkelvoud dat met een klinker of stomme h begint, staat vaak cet. dialogue is het zelfstandig naamwoord “dialoog”. In ce dialogue staat het na het aanwijzende woord en is het mannelijk enkelvoud; dat bepaalt de vorm ce. Een meervoudige vorm is dialogues, met bijvoorbeeld ces dialogues voor “deze dialogen”. Samen vormen de delen Je veux + m'entraîner + avec ce dialogue: “Ik wil oefenen met deze dialoog.” Je veux geeft de wens aan, m'entraîner noemt de handeling, en avec ce dialogue geeft aan waarmee de spreker wil oefenen. De volledige Franse zin is daarom: “Ik wil deze dialoog oefenen.”

2. Je peux être ton partenaire.

   Ik kan je partner zijn.

   Je peux

   ik kan

   être

   zijn

   ton

   jouw

   partenaire

   partner

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier “ik kan”. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir (“kunnen”) bij je; dezelfde vorm staat ook bij tu. Na pouvoir volgt een infinitief: Je peux venir. — “Ik kan komen.” être betekent “zijn”. Dit is de infinitief. Samen met peux vormt het de herbruikbare constructie Je peux + infinitief: Je peux aider. — “Ik kan helpen.” ton betekent hier “jouw”. Het is een bezittelijk bijvoeglijk woord vóór een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord. Het past zich aan het bezetene aan, niet aan de eigenaar. Vergelijk ton livre — “jouw boek” — met ta voiture — “jouw auto”. Bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord dat met een medeklinkerklank begint, gebruik je ta, bijvoorbeeld ta partenaire — “jouw partner”. partenaire betekent “partner”. In deze zin is het een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het meervoud wordt gevormd met -s: un partenaire — “een partner”; des partenaires — “partners”. De delen worden zo gecombineerd: Je peux être = “ik kan zijn” en ton partenaire = “jouw partner”. De volledige zin betekent daarom: “Ik kan je partner zijn.”

3. Quel rôle dois-je jouer ?

   Welke rol moet ik spelen?

   Quel

   welke

   rôle

   rol

   dois-je

   moet ik

   jouer

   spelen

   Uitgebreide uitleg

   Quel staat hier vóór het zelfstandig naamwoord rôle en vraagt welke keuze of welk type bedoeld wordt. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het vragende woord: quel, quelle, quels, quelles. De vorm stemt hier af op rôle, niet op de spreker. rôle betekent hier ‘rol’, dus de taak of positie die iemand moet aannemen. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het accent circonflexe hoort bij de spelling. Een bruikbaar patroon is Quel rôle ... ? — ‘Welke rol ... ?’. dois-je combineert de vervoegde vorm dois van devoir met het onderwerp je. Dois is de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd; devoir betekent hier ‘moeten’. In een formele of neutrale vraag wordt het onderwerp vaak achter het werkwoord geplaatst met een koppelteken: Dois-je ... ? betekent ‘Moet ik ... ?’. Dit is niet hetzelfde als peux-je ... ?, ‘Kan ik ... ?’: devoir drukt noodzaak of verplichting uit, terwijl pouvoir mogelijkheid of toestemming uitdrukt. jouer is de infinitief van het werkwoord ‘spelen’. Na devoir blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Je dois jouer — ‘Ik moet spelen’. In deze zin betekent jouer niet noodzakelijk een spel spelen, maar een rol spelen. Samen vormen de delen de vraag Quel rôle + dois-je + jouer? De spreker vraagt welke rol hij of zij moet spelen: ‘Welke rol moet ik spelen?’ De inversie in dois-je maakt de vraagstructuur zichtbaar; jouer benoemt de handeling die volgens devoir nodig is.

4. Tu peux lire la première partie.

   Je kunt het eerste deel lezen.

   Tu peux

   Je kunt

   lire

   lezen

   première

   eerste

   partie

   deel

   Uitgebreide uitleg

   Tu peux betekent hier “je kunt”. peux is de vorm van pouvoir (“kunnen”) voor tu in de tegenwoordige tijd; het onderwerp is dus de aangesprokene. Na pouvoir volgt meestal een infinitief: Tu peux lire = “Je kunt lezen”. Vergelijk: Je peux lire = “Ik kan lezen”; bij je is de vorm eveneens peux, terwijl het voornaamwoord de persoon aangeeft. lire betekent “lezen”. Dit is de infinitief, de vorm die na peux staat. De combinatie pouvoir + infinitief drukt mogelijkheid of vermogen uit, bijvoorbeeld: Tu peux venir. — “Je kunt komen.” première betekent hier “eerste”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van premier, omdat het bij het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord partie hoort. De vormen zijn bijvoorbeeld premier chapitre (“eerste hoofdstuk”) en première partie (“eerste deel”); de vorm van het rangtelwoord stemt dus af op het zelfstandig naamwoord. partie betekent hier “deel” of “gedeelte”. Het is een zelfstandig naamwoord; in la première partie verwijst het bepaalde lidwoord la naar dat vrouwelijke enkelvoudige woord. Een bruikbaar voorbeeld is: La deuxième partie est courte. — “Het tweede deel is kort.” Samen vormen de woorden Tu peux lire en la première partie de betekenis: “Je kunt het eerste deel lezen.” De Franse volgorde is onderwerp + vorm van “kunnen” + infinitief + lijdend voorwerp: Tu + peux + lire + la première partie. De context maakt duidelijk dat het om het eerste deel gaat, zonder dat de zin zegt waarom de aangesprokene het kan lezen.

5. Cette phrase est un peu difficile.

   Deze zin is een beetje moeilijk.

   Cette

   deze

   phrase

   zin

   est

   is

   un peu

   een beetje

   difficile

   moeilijk

   Uitgebreide uitleg

   Cette betekent hier ‘deze’ en verwijst naar een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: phrase is vrouwelijk enkelvoud. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzend woord; vergelijk bijvoorbeeld ce livre (‘dit boek’, mannelijk) en cette phrase (‘deze zin’, vrouwelijk). De vorm zegt iets over het grammaticale geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord, niet op zichzelf over de fysieke afstand. phrase betekent hier ‘zin’. Het is een zelfstandig naamwoord: une phrase is ‘een zin’ en des phrases is ‘zinnen’. In deze uiting gaat het om de zin waarnaar met cette wordt verwezen. est is de vorm van être (‘zijn’) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is hier Cette phrase, dus de combinatie betekent ‘deze zin is’. Andere nuttige vormen zijn je suis (‘ik ben’) en ils sont (‘zij zijn’); est hoort bij een enkelvoudig onderwerp zoals la phrase. un peu betekent ‘een beetje’ en verzacht de daaropvolgende eigenschap. Het is een vaste kwantificerende uitdrukking die vóór het bijvoeglijk naamwoord staat: un peu difficile betekent ‘een beetje moeilijk’. Bijvoorbeeld: Je suis un peu fatigué. — ‘Ik ben een beetje moe.’ difficile betekent hier ‘moeilijk’. Het is een bijvoeglijk naamwoord bij phrase. De vorm difficile verandert niet tussen mannelijk en vrouwelijk enkelvoud: un exercice difficile en une phrase difficile. Het meervoud is difficiles, bijvoorbeeld des exercices difficiles (‘moeilijke oefeningen’). Samen vormen de delen Cette phrase (‘deze zin’), est (‘is’), un peu (‘een beetje’) en difficile (‘moeilijk’) de volledige betekenis: ‘Deze zin is een beetje moeilijk.’

6. Lis-le lentement avec moi.

   Lees het langzaam met mij.

   Lis-le

   Lees het

   lentement

   langzaam

   avec moi

   met mij

   Uitgebreide uitleg

   Lis-le betekent hier “lees het”. Lis is de gebiedende wijs van lire (“lezen”) voor één aangesproken persoon. In een bevestigende gebiedende zin staat het voornaamwoord le erachter en wordt het met een koppelteken verbonden: Lis-le. Le verwijst hier naar wat gelezen moet worden; de vertaling identificeert dat als “het”, zonder een specifieker zelfstandig naamwoord vast te leggen. Vergelijk als patroon: Lis-le. — “Lees het.” Lentement betekent “langzaam”. Het is een bijwoord en zegt hoe het lezen gebeurt. Het hoort bij lire, niet bij le. Het verwante bijvoeglijk naamwoord is lent (“langzaam”); lentement wordt gebruikt om de manier van een handeling te beschrijven. Voorbeeld: Parle lentement. — “Praat langzaam.” Avec moi betekent “met mij”. Avec drukt begeleiding of samen-zijn uit, en moi is de beklemtoonde vorm van het eerste persoon enkelvoud na een voorzetsel. Na avec gebruik je dus moi, niet het onderwerpvoornaamwoord je. Voorbeeld: Viens avec moi. — “Kom met mij.” Samen vormen de delen de gebiedende zin Lis-le lentement avec moi.: de aangesproken persoon moet het lezen, de handeling moet langzaam gebeuren, en de spreker doet dat samen met die persoon. De volledige betekenis is: “Lees het langzaam met mij.”

7. Laisse-moi essayer encore depuis le début.

   Laat me het opnieuw vanaf het begin proberen.

   Laisse-moi

   laat me

   essayer

   proberen

   encore

   opnieuw; nog eens

   depuis

   vanaf

   début

   begin

   Uitgebreide uitleg

   Laisse-moi betekent hier “laat me”. laisse is de gebiedende wijs van laisser voor tu: “laten”. moi is de beklemtoonde vorm van “ik/mij” en maakt duidelijk wie de handeling uitvoert. In deze constructie volgt daarna een infinitief: Laisse-moi entrer = “Laat me binnenkomen.” essayer betekent “proberen”. Dit is de infinitief; na laisser staat de handeling die iemand mag of laat uitvoeren in deze vorm. De combinatie laisser + persoon + infinitief is een herbruikbaar patroon: Laisse-le parler = “Laat hem praten.” encore betekent hier “opnieuw” of “nog eens”. Het geeft aan dat de poging opnieuw wordt gedaan. Voor “nog steeds” kan encore ook worden gebruikt, maar in deze zin past de herhalingsbetekenis bij de vaste vertaling. depuis betekent “vanaf” wanneer het een beginpunt aangeeft. Het markeert hier het punt waar de handeling begint. Een andere veelgebruikte tijdsconstructie is depuis lundi = “sinds maandag”; de precieze Nederlandse vertaling hangt dus af van de relatie die depuis uitdrukt. début is een zelfstandig naamwoord en betekent “begin”. Het staat na le: le début = “het begin”. In depuis le début vormt het samen met depuis de betekenis “vanaf het begin”. Samen betekent Laisse-moi essayer encore depuis le début.: “Laat me het opnieuw vanaf het begin proberen.” De spreker vraagt toestemming of ruimte om zelf opnieuw te proberen, waarbij het startpunt het begin is.

8. Tu lis plus clairement maintenant.

   Je leest nu duidelijker.

   lis

   leest

   plus clairement

   duidelijker

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   lis is hier de vorm van lire (“lezen”) bij tu in de tegenwoordige tijd: tu lis = “je leest”. Deze geschreven vorm hoort bij de tweede persoon enkelvoud; de eindmedeklinker wordt niet uitgesproken. Voorbeeld: Tu lis le texte. — “Je leest de tekst.” plus clairement betekent “duidelijker”. clairement is een bijwoord: het beschrijft hoe het lezen gebeurt. plus vormt hier de vergrotende trap van dit bijwoord: clairement → plus clairement. Voorbeeld: Elle explique plus clairement. — “Ze legt het duidelijker uit.” maintenant betekent “nu” en verwijst hier naar het huidige moment. Het staat in deze zin na plus clairement. Samen betekenen Tu lis, plus clairement en maintenant: “Je leest nu duidelijker.”