Een tas controleren | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Est-ce qu'on peut vérifier que mon sac est prêt ?

   Kunnen we controleren of mijn tas klaar is?

   Est-ce qu'on peut

   kunnen we …?

   vérifier

   controleren

   mon

   mijn

   sac

   tas

   prêt

   klaar

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce qu'on peut is een vaste manier om in het Frans een ja-neevraag te openen: “kunnen we …?” In deze zin verwijst on volgens de vertaling naar “we”. peut is de tegenwoordige tijd van pouvoir (“kunnen”) bij on; het daaropvolgende werkwoord blijft in de infinitief. Bijvoorbeeld: On peut commencer. — “We kunnen beginnen.” vérifier betekent hier “controleren” en staat als infinitief na peut. Het patroon is pouvoir + infinitief: On peut vérifier betekent “We kunnen controleren”. mon sac betekent “mijn tas”. mon is een bezittelijk woord voor één bezitter en een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het stemt hier af op sac, niet op de persoon die bezit. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat vaak ma, bijvoorbeeld ma table — “mijn tafel”. sac is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “tas”. Het meervoud is sacs: mes sacs — “mijn tassen”. prêt betekent hier “klaar” en is een bijvoeglijk naamwoord dat bij sac hoort. De vorm is mannelijk enkelvoud, omdat sac mannelijk enkelvoud is. De andere verbuigingsvormen zijn prête bij vrouwelijk enkelvoud, prêts bij mannelijk meervoud en prêtes bij vrouwelijk meervoud. Bijvoorbeeld: La table est prête. — “De tafel is klaar.” que leidt het deel in dat gecontroleerd wordt: vérifier que mon sac est prêt betekent “controleren of mijn tas klaar is”. In het geheel vraagt de spreker dus of het mogelijk is om te controleren of de tas klaar is. Est-ce que maakt van de mededeling On peut vérifier que mon sac est prêt een vraag, zonder de woordvolgorde van de hoofdzin om te keren.

2. Mets d'abord les choses importantes sur la table.

   Leg de belangrijke spullen eerst op tafel.

   Mets

   leg

   d'abord

   eerst

   les choses

   de dingen / spullen

   importantes

   belangrijke

   sur

   op

   la table

   de tafel

   Uitgebreide uitleg

   Mets komt van mettre (“zetten/leggen” en ook “plaatsen”). Hier is het de gebiedende wijs voor tu: Mets ... = “Leg ...”. Het onderwerp tu staat in een Franse opdracht meestal niet apart. In andere tijden zie je bijvoorbeeld tu mets (“jij legt/zet”) en il/elle met (“hij/zij legt/zet”); de vorm mets hoort hier bij de opdracht aan één persoon. d'abord betekent “eerst” of “om te beginnen”. Het geeft de volgorde aan. Bijvoorbeeld: Lis d'abord. = “Lees eerst.” les choses betekent hier “de spullen/de dingen”. chose is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; les maakt de woordgroep meervoudig: la chose = “het ding”, les choses = “de dingen”. In deze zin verwijst de woordgroep algemeen naar de spullen die gelegd moeten worden; de zin specificeert niet afzonderlijk welke voorwerpen dat zijn. importantes betekent “belangrijke”. Deze vorm hoort bij choses: het bijvoeglijk naamwoord staat in het vrouwelijk meervoud, daarom heeft het de uitgang -es. De basisvorm is important (“belangrijk”); bijvoorbeeld un document important = “een belangrijk document”, maar des choses importantes = “belangrijke dingen/spullen”. sur betekent “op” wanneer iets zich bovenop een oppervlak bevindt. Het is een voorzetsel en blijft hier onveranderd. Bijvoorbeeld: Le livre est sur la table. = “Het boek ligt op de tafel.” la table betekent “de tafel”. table is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat het lidwoord la ervoor. In het meervoud wordt dat les tables (“de tafels”). Samen vormen de delen de opdracht Mets d'abord les choses importantes sur la table.: “Leg de belangrijke spullen eerst op tafel.” Mets geeft de opdracht, d'abord bepaalt dat dit als eerste gebeurt, les choses importantes is wat verplaatst moet worden en sur la table geeft de bestemming of plaats aan.

3. Mon téléphone est dans la poche avant.

   Mijn telefoon zit in het voorvak.

   téléphone

   telefoon

   est

   is

   dans

   in

   poche

   zak / vak

   avant

   voorste

   Uitgebreide uitleg

   téléphone betekent hier “telefoon”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is téléphones. In Mon téléphone betekent Mon “mijn” en verwijst het geheel naar de telefoon van de spreker. est is de vorm van être (“zijn”) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: il/elle est. Hier koppelt het de telefoon aan een plaats. Voor meervoud staat bijvoorbeeld sont: Les clés sont dans le sac. — “De sleutels zitten in de tas.” dans betekent “in” en leidt hier de plaats aan waarin iets zich bevindt. Het vormt samen met la poche avant de plaatsbepaling. Een bruikbaar patroon is être dans + plaats: Le livre est dans le sac. — “Het boek zit in de tas.” poche betekent in deze context “zak” of, zoals de vaste vertaling verduidelijkt, “vak”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une poche, la poche. Het kan dus zowel een kledingzak als een vak of compartiment aanduiden; hier is “voorvak” de bedoelde betekenis. avant betekent hier “voorste” of “aan de voorkant” en staat na het zelfstandig naamwoord in la poche avant. In deze functie verandert avant niet mee met het geslacht of het aantal: la poche avant en les poches avant. Het tegenovergestelde is arrière: la poche arrière — “het achtervak”. Samen vormen de woorden Mon téléphone est dans la poche avant. de betekenis: “Mijn telefoon zit in het voorvak.” Mon téléphone is wat zich op een plaats bevindt, est dans geeft de locatie aan, en la poche avant benoemt die locatie.

4. Où as-tu mis tes clés ?

   Waar heb je je sleutels gelegd?

   Où

   waar

   as-tu

   heb je

   mis

   gelegd

   tes

   jouw (voor meervoud)

   clés

   sleutels

   Uitgebreide uitleg

   Où betekent hier “waar” en vraagt naar een plaats. Een verwante vraagvorm is Où est… ? (“Waar is…?”), maar Où kan ook met een werkwoord in een andere tijd worden gebruikt. as-tu vormt samen de vraaginversie: as is de vorm van avoir bij tu (“je hebt”), en tu betekent “jij”. In deze vraag staat het onderwerp na het vervoegde hulpwerkwoord. In gewone mededelende woordvolgorde krijg je bijvoorbeeld Tu as mis… (“Jij hebt … gelegd”). mis is het voltooid deelwoord van mettre, een werkwoord dat onder andere “leggen” of “zetten” kan betekenen. Het voltooid deelwoord blijft hier mis; het past zich niet aan clés aan. Mettre + een voorwerp kan bijvoorbeeld in de voltooide tijd worden gebruikt: J’ai mis le livre sur la table. — “Ik heb het boek op tafel gelegd.” tes is een bezittelijk woord voor iets dat bij tu hoort en meervoudig is: “jouw” vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord. Vergelijk ta clé (“jouw sleutel”, enkelvoud) met tes clés (“jouw sleutels”, meervoud). De vorm tes wordt bepaald door het aantal van het bezeten zelfstandig naamwoord, niet door het aantal van de bezitter. clés is het meervoud van clé, “sleutel”. De uitgang -s markeert hier het geschreven meervoud; die s wordt in deze vorm normaal niet uitgesproken. Une clé betekent “een sleutel” en des clés betekent “sleutels”, zonder dat des op zichzelf een bepaald aantal aangeeft. Samen vormen de delen Où + as-tu mis + tes clés ?: “Waar heb je je sleutels gelegd?” De vraag gebruikt avoir als hulpwerkwoord met het voltooid deelwoord mis om te vragen naar een voltooide handeling: waar de sleutels zijn neergelegd.

5. Elles sont à côté de mon téléphone.

   Ze liggen naast mijn telefoon.

   Elles

   zij (vrouwelijk meervoud)

   sont

   zijn

   à côté de

   naast

   mon

   mijn

   téléphone

   telefoon

   Uitgebreide uitleg

   Elles betekent hier “ze” voor een vrouwelijke meervoudige groep. In de voorafgaande vraag gaat het om de sleutels, en die worden in deze context als de bedoelde groep aangewezen. De vorm is meervoud en vrouwelijk; vergelijk voor een enkelvoudig vrouwelijk onderwerp elle en voor een mannelijk meervoud ils. Sont is de vorm van être (“zijn”) voor de derde persoon meervoud in de tegenwoordige tijd: elles sont. In deze zin drukt être samen met de plaatsbepaling een locatie uit. Bijvoorbeeld: Elles sont ici. — “Ze zijn hier.” À côté de is een vaste plaatsbepaling met de betekenis “naast” of “aan de zijkant van”. Het zelfstandig naamwoord erna geeft aan waarvan iets ernaast ligt of staat. Bijvoorbeeld: Le sac est à côté de la chaise. — “De tas staat naast de stoel.” Mon is een bezittelijk woord met de betekenis “mijn”. Het staat vóór téléphone en past hier bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het bezit zelf is niet noodzakelijk één geteld exemplaar; mon geeft vooral de relatie “van mij” aan. Voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is de vorm doorgaans ma, en voor meervoud mes. Téléphone betekent “telefoon”. Het is hier een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor mon, niet ma. Bijvoorbeeld: Où est mon téléphone ? — “Waar is mijn telefoon?” Samen vormen de delen Elles sont + à côté de + mon téléphone de betekenis: “Ze liggen naast mijn telefoon.” De context maakt duidelijk dat “ze” naar de eerder genoemde sleutels verwijst. Sont beschrijft hun locatie, en à côté de mon téléphone specificeert die locatie.

6. Est-ce que tu as aussi besoin de ta bouteille d'eau ?

   Heb je ook je waterfles nodig?

   Est-ce que

   maakt een ja/neevraag

   as … besoin de

   nodig hebben

   aussi

   ook

   ta

   je

   bouteille d'eau

   waterfles

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que maakt van de daaropvolgende mededeling een ja-neevraag. Het is een vaste vraagconstructie; het verandert niet wie de handeling uitvoert. as is de tegenwoordige tijd van avoir bij tu: tu as = “jij hebt”. In avoir besoin de betekent het geheel “nodig hebben”. Het zelfstandig naamwoord besoin betekent hier “behoefte”, maar de vaste constructie wordt natuurlijk vertaald als “nodig hebben”. Voorbeeld: J'ai besoin d'aide. = “Ik heb hulp nodig.” besoin de hoort bij die constructie: na avoir besoin volgt de plus datgene wat nodig is. In de zin vormt as ... besoin de dus samen “heb je ... nodig?”. aussi betekent “ook”. Het voegt deze behoefte toe aan iets anders dat al in de context speelt; het betekent hier niet “nogmaals”. Voorbeeld: Tu veux aussi du thé ? = “Wil je ook thee?” ta is een bezittelijk bepalend woord: “je” in de betekenis “van jou”. Het staat bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, hier bouteille. De vorm voor een mannelijk enkelvoudig woord is ton, en voor een meervoudig woord tes; de keuze hangt dus niet alleen van de bezitter af, maar ook van het grammaticale getal en geslacht van het bezeten woord. Voorbeeld: ta clé = “je sleutel”, maar ton livre = “je boek”. bouteille d'eau betekent “waterfles”. bouteille is het zelfstandige naamwoord “fles”. In d'eau is d' de verkorte vorm van de vóór een klinker, en eau betekent “water”; samen specificeert dit het soort fles. Voorbeeld: une bouteille de lait = “een fles melk”. Samen is de opbouw: Est-ce que + tu as besoin de + ta bouteille d'eau + aussi = “Heb je ook je waterfles nodig?” De vraag richt zich tot één persoon met tu, en ta bouteille d'eau is datgene waarvan wordt gevraagd of het nodig is.

7. Oui, elle est déjà dans la poche principale.

   Ja, die zit al in het hoofdvak.

   Oui

   ja

   elle

   ze/het (vrouwelijk)

   est

   is

   déjà

   al

   dans

   in

   poche

   zak/vak

   principale

   hoofd-/belangrijkste

   Uitgebreide uitleg

   Oui bevestigt hier de voorafgaande vraag: “ja”. Het is een zelfstandig bevestigingswoord. Voorbeeld: Oui, j'ai le temps. — “Ja, ik heb tijd.” elle is een persoonlijk voornaamwoord voor één vrouwelijk referent. In deze context verwijst het, zoals de voorafgaande vraag en de vertaling ondersteunen, naar ta bouteille d'eau; het Franse woord bouteille is vrouwelijk. De vorm elle zelf geeft vrouwelijk enkelvoud aan; voor mannelijk enkelvoud is de overeenkomstige vorm il. Voorbeeld: Elle est ici. — “Ze is hier.” est is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”). Hier gebruikt het Frans être om de plaats van de fles aan te geven: niet een handeling, maar waar iets zich bevindt. De relevante vormen zijn bijvoorbeeld je suis, tu es, elle est. Voorbeeld: La bouteille est sur la table. — “De fles staat op tafel.” déjà betekent hier “al” of “reeds”: de fles bevindt zich op dat moment al op die plaats. Het is een bijwoord en verandert niet mee met het onderwerp. Voorbeeld: Elle est déjà prête. — “Ze is al klaar.” dans is een voorzetsel met de betekenis “in”. In deze zin leidt het de plaatsbepaling in. Met het bepaalde lidwoord ontstaat dans la ..., dus “in het ...” bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Le livre est dans le sac. — “Het boek zit in de tas.” poche is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord dat hier “vak” of “zak” betekent. Door de context van een fles en een tas is “vak” de passende betekenis. Het bepaalde lidwoord is daarom la: la poche. Voorbeeld: La poche est vide. — “Het vak is leeg.” principale betekent hier “hoofd-” of “belangrijkste” en beschrijft poche. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord principal: un compartiment principal, maar une poche principale. Het bijvoeglijk naamwoord volgt hier op het zelfstandig naamwoord en stemt ermee overeen in vrouwelijk enkelvoud. Voorbeeld: la porte principale — “de hoofdingang” (letterlijk: “de hoofddeur”). Samen vormen dans la poche principale de plaatsbepaling “in het hoofdvak”. elle est déjà zegt dat de fles daar al is, en Oui bevestigt dat antwoord op de vraag of de waterfles nodig is. De volledige betekenis is dus: “Ja, die zit al in het hoofdvak.”

8. Alors, tu as ce qu'il te faut.

   Dan heb je wat je nodig hebt.

   Alors

   dan

   tu as

   je hebt

   ce qu'il te faut

   wat je nodig hebt

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier dan en markeert de overgang naar een gevolgtrekking of conclusie. Het is in deze zin geen zelfstandig naamwoord en verwijst niet naar een bepaald tijdstip. Een bruikbaar voorbeeld is: Alors, on commence. — Dan beginnen we. tu as komt van avoir (hebben). as is de tegenwoordige tijd in de tweede persoon enkelvoud bij tu; vergelijk j’ai — ik heb en il/elle a — hij/zij heeft. In deze zin betekent de combinatie eenvoudig dat de aangesprokene iets heeft. ce qu’il te faut betekent als geheel wat je nodig hebt. Dit is een vaste, zeer bruikbare constructie: ce qu’il faut betekent wat nodig is, en ce qu’il te faut voegt toe voor wie het nodig is. In il te faut is il het onpersoonlijke onderwerp van falloir; het verwijst hier niet naar een bepaalde persoon. te geeft aan voor wie iets nodig is, en faut is de tegenwoordige tijd van falloir in deze onpersoonlijke constructie. Bijvoorbeeld: Prends ce qu’il te faut. — Neem wat je nodig hebt. De zin wordt dus opgebouwd als Alors + tu as + ce qu’il te faut: Dan heb je wat je nodig hebt.