Even frisse lucht op het werk | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je me sens fatigué à mon bureau.

   Ik voel me moe aan mijn bureau.

   Je me sens

   ik voel me

   fatigué

   moe

   bureau

   bureau

   Uitgebreide uitleg

   Je me sens betekent hier “ik voel me”. Dit is de wederkerende werkwoordconstructie se sentir (“zich voelen”): bij je wordt se me, dus je me sens. sens is de tegenwoordige tijd van sentir in de eerste persoon enkelvoud; samen met me vormt het hier de betekenis “voel me”. Voorbeelden: Je me sens bien. — “Ik voel me goed.” Elle se sent mieux. — “Zij voelt zich beter.” fatigué betekent hier “moe”. Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft na se sentir de toestand van de spreker. Deze vorm is mannelijk enkelvoud; bij een vrouwelijke spreker staat doorgaans fatiguée. De vergelijkingsreeks is fatigué — plus fatigué — le plus fatigué: “moe” — “moeër” — “het meest moe”. bureau betekent hier “bureau”, in deze context een werkplek of schrijftafel. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un bureau, le bureau. In à mon bureau verwijst het naar het bureau of de werkplek van de spreker. Een nuttig contrast is sur mon bureau — “op mijn bureau”: à geeft hier de plaats bij of aan het bureau aan, terwijl sur contact met het oppervlak uitdrukt. à mon bureau vormt samen de plaatsbepaling “aan mijn bureau”. mon is de bezittelijke vorm bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; de vorm wordt hier gekozen vanwege bureau, niet vanwege het geslacht van de bezitter. Het patroon is à mon/ma/mes + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld Je travaille à mon bureau. — “Ik werk aan mijn bureau.” De volledige zin wordt opgebouwd als Je me sens + fatigué + à mon bureau: de spreker zegt dat die zich moe voelt aan diens bureau. De natuurlijke vertaling is dus: “Ik voel me moe aan mijn bureau.”

2. On ouvre la fenêtre un moment.

   Laten we het raam even openzetten.

   On ouvre

   laten we openzetten

   la fenêtre

   het raam

   un moment

   even

   Uitgebreide uitleg

   On ouvre betekent hier “laten we openzetten”. ouvre is de tegenwoordige tijd van ouvrir (“openen”); bij on staat de vorm ouvre, die overeenkomt met de derde persoon enkelvoud. In deze context wordt de tegenwoordige tijd gebruikt als een voorstel voor een gezamenlijke handeling. Het voornaamwoord on verwijst hier, zoals de vertaling aangeeft, naar de spreker en de aangesprokene samen. Vergelijk: On commence. — “Laten we beginnen.” la fenêtre betekent “het raam”. fenêtre is een vrouwelijk, enkelvoudig zelfstandig naamwoord. la is hier het bepaald vrouwelijk enkelvoud van het lidwoord: het drukt zowel het vrouwelijke geslacht en enkelvoud als bepaaldheid uit. Een bruikbaar contrast is une fenêtre — “een raam”, met het onbepaalde lidwoord. un moment betekent hier “even” of “een ogenblik”. moment is een mannelijk, enkelvoudig zelfstandig naamwoord; un is hier het onbepaalde mannelijke enkelvoudige lidwoord. Het lidwoord stelt op zichzelf geen afzonderlijke hoeveelheid vast. In deze woordgroep geeft un moment de korte duur van het openzetten aan. Bijvoorbeeld: Attends un moment. — “Wacht even.” Samen vormen de delen de suggestie: “Laten we het raam even openzetten.” De volgende zin sluit aan bij de behoefte aan frisse lucht. De Franse zin gebruikt daarvoor geen afzonderlijke gebiedende wijs, maar on met de tegenwoordige tijd.

3. J'ai besoin d'air frais.

   Ik heb wat frisse lucht nodig.

   J'ai besoin

   nodig hebben

   air

   lucht

   frais

   fris

   Uitgebreide uitleg

   J'ai besoin betekent hier dat de spreker iets nodig heeft. J'ai is de eerste persoon enkelvoud van avoir (hebben): j'ai, letterlijk “ik heb”. In de vaste constructie avoir besoin de + zelfstandig naamwoord betekent dit “iets nodig hebben”. Voor een klinker wordt de in het Frans vaak d'; daarom staat vóór air de vorm d'. air betekent hier “lucht”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; in deze zin is het hetgene waaraan behoefte is. Het nuttige patroon is avoir besoin d'air — “lucht nodig hebben”. Voorbeeld: Nous avons besoin d'eau. — “Wij hebben water nodig.” frais betekent hier “fris”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat bij het mannelijke enkelvoudige air staat. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is fraîche; in het meervoud zijn de vormen frais (mannelijk) en fraîches (vrouwelijk). Voorbeeld: une brise fraîche — “een frisse bries.” Samen vormen de delen J'ai besoin de + air frais de betekenis “Ik heb frisse lucht nodig.” De vorm d'air is de samengevoegde vorm van de air, en frais beschrijft de lucht.

4. L'air dehors est frais.

   De lucht buiten voelt koel aan.

   L'air

   de lucht

   dehors

   buiten

   est

   is

   frais

   koel

   Uitgebreide uitleg

   L'air betekent hier “de lucht”. air is een mannelijk zelfstandig naamwoord. l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord le vóór een klinker: le air wordt l'air. Voorbeeld: L'air est propre. — “De lucht is schoon.” dehors betekent “buiten” en geeft hier de plaats van de lucht aan. Het is een bijwoord en verandert dus niet mee met air. Het kan ook zelfstandig in korte uitdrukkingen voorkomen, zoals Il fait froid dehors. — “Het is buiten koud.” Het nuttige contrast is dedans — “binnen”. est is de derde persoon enkelvoud van het werkwoord être — “zijn”. De vorm hoort bij het enkelvoudige onderwerp l'air; het is niet de vorm van het bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: La fenêtre est ouverte. — “Het raam staat open.” frais betekent hier “koel” en beschrijft air. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm die bij het mannelijke enkelvoudige air past. De vrouwelijke vorm is fraîche; meervoudsvormen zijn frais (mannelijk of gemengd) en fraîches (vrouwelijk). In een andere context kan frais ook “vers” betekenen, zoals in du pain frais — “vers brood”; hier geeft dehors samen met de vaste vertaling de betekenis “koel” aan. Samen vormen de delen L'air + dehors + est + frais de betekenis: “De lucht buiten voelt koel aan.” L'air dehors benoemt de lucht die buiten is, en est frais zegt hoe die lucht hier aanvoelt.

5. On peut se reposer près de la fenêtre ?

   Kunnen we bij het raam uitrusten?

   On peut

   kunnen we

   se reposer

   uitrusten

   près de

   dicht bij

   fenêtre

   raam

   Uitgebreide uitleg

   On peut betekent hier “kunnen we”. On is in deze zin het Franse onderwerp voor “we”; de vaste vertaling bevestigt die lezing. Peut is de vorm van pouvoir (“kunnen”) bij on in de tegenwoordige tijd. Het werkwoord staat vóór de infinitief: On peut partir. — “We kunnen vertrekken.” In een vraag kan dezelfde woordvolgorde met vragende intonatie worden gebruikt. Se reposer betekent hier “uitrusten”. Dit is de infinitief van het wederkerende werkwoord se reposer; se hoort bij het werkwoord en geeft aan dat iemand rust neemt. Vergelijk in een andere vorm: Nous nous reposons. — “We rusten uit.” De vorm se reposer blijft de infinitief na peut: On peut se reposer. — “We kunnen uitrusten.” Près de betekent “dicht bij” of “vlak bij” en geeft een plaatsrelatie aan. Het wordt gevolgd door een zelfstandig naamwoord of een nominale groep: près de la porte — “dicht bij de deur”. In deze zin staat het als plaatsbepaling bij se reposer. Fenêtre betekent “raam”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat in de volledige bronzin het lidwoord la ervoor: la fenêtre. Het meervoud is les fenêtres: les fenêtres sont ouvertes — “de ramen zijn open”. Samen vormen de delen On peut + se reposer de mogelijkheid “we kunnen uitrusten”. Près de la fenêtre zegt waar dat zou gebeuren. Als geheel is On peut se reposer près de la fenêtre ? dus: “Kunnen we bij het raam uitrusten?” De vraag vraagt naar toestemming of mogelijkheid, zonder een sterker gevolg of een preciezer aantal deelnemers te beweren.

6. On peut faire une petite pause ici.

   We kunnen hier even pauze nemen.

   On peut

   we kunnen

   faire

   doen; maken

   une

   een

   petite

   kleine

   pause

   pauze

   ici

   hier

   Uitgebreide uitleg

   On peut betekent hier “we kunnen”. On is een onderwerp dat in deze zin de groep van de sprekers aanduidt; de vaste vertaling bevestigt die betekenis. Het werkwoord pouvoir (“kunnen”) staat in de tegenwoordige tijd als peut. Hoewel on hier naar meerdere mensen verwijst, heeft de werkwoordsvorm de vorm van de derde persoon enkelvoud. Vergelijk: On peut commencer. — “We kunnen beginnen.” faire is de infinitief van “doen/maken”. Na peut volgt de infinitief: peut faire betekent “kan/kunnen doen”. In deze uitdrukking betekent faire une pause idiomatisch “pauze nemen”, niet letterlijk alleen “een pauze maken”. Voorbeeld: Nous voulons faire une pause. — “We willen pauze nemen.” une is het onbepaalde lidwoord bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het drukt hier niet op zichzelf een geteld aantal uit; het markeert de vorm van pause in deze naamwoordgroep. Het mannelijke enkelvoudige tegenstuk is vaak un, maar de keuze hangt af van het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord. petite betekent hier “kleine” en beschrijft pause. Het bijvoeglijk naamwoord heeft de vrouwelijke enkelvoudsvorm petite, passend bij pause; de basisvorm is petit. Een voorbeeld met dezelfde vorm is une petite table — “een kleine tafel”. pause is het zelfstandig naamwoord “pauze”. In faire une pause vormt het samen met faire de vaste, herbruikbare uitdrukking “pauze nemen”. ici betekent “hier” en geeft de plaats aan. Voorbeeld: Restez ici. — “Blijf hier.” Samen vormen faire une petite pause en ici de betekenis “hier even een kleine pauze nemen”. On peut maakt daarvan een mogelijkheid of voorstel vanuit de groep: “We kunnen hier even pauze nemen.”

7. Je me sens moins fatigué maintenant.

   Ik voel me nu minder moe.

   Je me sens

   ik voel me

   moins

   minder

   fatigué

   moe

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Je me sens betekent hier ‘ik voel me’. Het patroon se sentir + bijvoeglijk naamwoord beschrijft hoe iemand zich voelt: Je me sens bien = ‘Ik voel me goed’. sens is de tegenwoordige tijd van sentir bij je; in deze constructie staat het wederkerende voornaamwoord me erbij. De infinitief is se sentir wanneer je de constructie als geheel bedoelt. moins betekent ‘minder’ en vormt hier een vergelijking. Het staat vóór fatigué: moins + bijvoeglijk naamwoord = ‘minder + bijvoeglijk naamwoord’. Voorbeeld: Elle est moins stressée. = ‘Zij is minder gestrest.’ fatigué betekent hier ‘moe’. Het is een bijvoeglijk naamwoord; de waargenomen vorm is mannelijk enkelvoud. Bij een vrouwelijk enkelvoudig onderwerp verschijnt doorgaans fatiguée; het bijvoeglijk naamwoord stemt dan af op het onderwerp. De basisvorm is fatigué, met de vrouwelijke vorm fatiguée als relevante tegenstelling. maintenant betekent ‘nu’ en plaatst de beschreven toestand in het huidige moment. Voorbeeld: Je travaille maintenant. = ‘Ik werk nu.’ Samen vormen de delen: Je me sens (‘ik voel me’) + moins fatigué (‘minder moe’) + maintenant (‘nu’). De volledige betekenis is daarom: ‘Ik voel me nu minder moe.’

8. On retourne bientôt au travail.

   Laten we zo weer aan het werk gaan.

   On

   we

   retourne

   gaat terug

   bientôt

   binnenkort

   au travail

   aan het werk

   Uitgebreide uitleg

   On betekent hier we: het is een Frans onderwerp dat vaak een groep aanduidt, zonder de afzonderlijke personen te specificeren. In de vaste vertaling krijgt de zin de uitnodigende strekking “laten we”. De vorm van het werkwoord blijft daarbij de derde persoon enkelvoud, ook wanneer on naar meerdere mensen verwijst. retourne komt van retourner, “teruggaan” of “terugkeren”. Dit is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: je retourne, il/elle/on retourne, nous retournons. Het onderwerp on bepaalt dus de vorm. Voorbeeld: On retourne demain. — “We gaan morgen terug.” bientôt betekent “binnenkort” of “zo meteen”. Het zegt dat de handeling in de nabije toekomst plaatsvindt; het is geen werkwoordsvorm en verandert niet mee met het onderwerp. au travail betekent “naar het werk” of, in deze vaste vertaling, “aan het werk”. Au is de samentrekking van à + le. Travail is het zelfstandig naamwoord “werk”. Voorbeeld: Je vais au travail. — “Ik ga naar het werk.” Samen vormen de delen: On retourne + bientôt + au travail → “Laten we zo weer aan het werk gaan.” De zin drukt uit dat de groep binnenkort terugkeert naar het werk; de vertaling geeft dat weer als een uitnodiging om dat samen te doen.