Praten over koken als hobby | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Cuisiner, c’est ton passe-temps ?

   Is koken je hobby?

   Cuisiner

   koken

   c’est

   is / dat is

   ton

   je (bezit)

   passe-temps

   hobby

   Uitgebreide uitleg

   Cuisiner betekent hier ‘koken’ en staat als infinitief aan het begin van de zin. Frans kan zo’n infinitief als onderwerp gebruiken: Cuisiner, c’est ... = ‘Koken, dat is ...’ of natuurlijker ‘Koken is ...’. De infinitiefvorm verandert niet volgens persoon of aantal. In een andere constructie kan hetzelfde woord bijvoorbeeld voorkomen in J’aime cuisiner — ‘Ik kook graag’. c’est is de samentrekking van ce en est (être, ‘zijn’). Hier koppelt het Cuisiner aan de daaropvolgende naamwoordgroep: ‘koken is ...’. Est is de vorm van être bij de derde persoon enkelvoud. De spelling c’est bevat een apostrof omdat ce vóór een klinkerklank tot c’ wordt verkort. ton betekent hier ‘je’ in de betekenis van bezit: ‘jouw’. Het is de bezittelijke vorm vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Passe-temps is mannelijk enkelvoud, dus staat hier ton; vóór een vrouwelijk enkelvoudig woord staat doorgaans ta, en vóór meervoud tes. De keuze hangt dus af van het bezeten zelfstandig naamwoord, niet van het geslacht van de bezitter. Bijvoorbeeld: ton livre = ‘je boek’, maar ta maison = ‘je huis’. passe-temps betekent ‘hobby’ of ‘tijdverdrijf’. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: passe-temps wordt met een koppelteken geschreven. Het meervoud is passe-temps, dus dezelfde geschreven vorm; het aantal blijkt dan uit de context of uit een begeleider. Samen vormen de delen Cuisiner, c’est ton passe-temps ? de vraag ‘Is koken je hobby?’. De infinitief Cuisiner is het onderwerp, c’est drukt ‘is’ uit, en ton passe-temps is wat koken volgens de vraag mogelijk is: de hobby van de aangesprokene. De vraag wordt hier door de vraagintonatie en het vraagteken gemarkeerd; de woordvolgorde blijft die van de mededelende constructie Cuisiner, c’est ton passe-temps.

2. J’aime préparer des plats simples à la maison.

   Ik maak graag eenvoudig eten thuis.

   J’aime

   ik houd van; ik vind leuk

   préparer

   bereiden

   plats

   gerechten

   simples

   eenvoudig

   à la maison

   thuis

   Uitgebreide uitleg

   J’aime betekent hier dat de spreker iets graag doet. Het is de eerste persoon enkelvoud van aimer in de tegenwoordige tijd: j’aime, tu aimes, il/elle aime. Voor een handeling volgt een infinitief: J’aime lire = ‘Ik lees graag’. préparer is een infinitief en betekent ‘bereiden’ of ‘klaarmaken’. Na aimer blijft het werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: J’aime préparer le dîner. = ‘Ik maak het avondeten graag klaar.’ plats betekent hier ‘gerechten’. Het is het meervoud van plat; het voorafgaande des is het Franse onbepaalde meervoudslidwoord. Het enkelvoud is un plat, het meervoud des plats. simples betekent ‘eenvoudig’ in deze context. Het bijvoeglijk naamwoord is het meervoud van simple en past zich aan plats aan: un plat simple, des plats simples. De uitgang verandert hier dus vanwege het meervoud van het zelfstandig naamwoord, niet omdat simple een ander basiswoord heeft. à la maison betekent ‘thuis’. Dit is een vaste plaatsbepaling met à la en maison (‘huis’). Voorbeeld: Je mange à la maison. = ‘Ik eet thuis.’ Samen geeft J’aime préparer des plats simples à la maison de betekenis: ‘Ik maak graag eenvoudig eten thuis.’ De constructie is: J’aime + infinitief préparer + wat de spreker klaarmaakt, des plats simples + de plaatsbepaling à la maison.

3. Qu’est-ce que tu aimes préparer ?

   Wat maak je graag?

   Qu’est-ce que

   wat

   aimes

   leuk vindt

   préparer

   maken; bereiden

   Uitgebreide uitleg

   Qu’est-ce que is een vaste vraagconstructie voor “wat”. Hier vraagt ze naar het ding of de activiteit die de aangesprokene graag voorbereidt. Het vraagteken hoort bij de volledige zin; de constructie zelf staat aan het begin. aimes komt van aimer (“leuk vinden; houden van”). Dit is de tegenwoordige tijd voor tu: tu aimes. De uitgang -es markeert hier de tweede persoon enkelvoud. In deze zin betekent aimer samen met een infinitief dat je iets graag doet: tu aimes préparer = “je maakt graag”. préparer is de infinitief (“maken; bereiden”). Na aimer staat de volgende handeling in het Frans doorgaans in de infinitief: J’aime préparer = “Ik maak graag”. Dezelfde infinitief kan volgens de context bijvoorbeeld “voorbereiden”, “maken” of “bereiden” betekenen. In de gegeven zin gaat het om maken of bereiden, niet om een specifieke bereidingswijze. Samen vormt de zin de vraag: Qu’est-ce que + tu aimes préparer = “Wat maak je graag?” De vraag vraagt dus wat de aangesprokene graag maakt of bereidt. Het antwoord uit de context gebruikt hetzelfde patroon: J’aime préparer des plats simples à la maison (“Ik maak graag eenvoudig eten thuis”).

4. Je prépare souvent une soupe simple.

   Ik maak vaak een eenvoudige soep.

   prépare

   maak klaar; bereid

   souvent

   vaak

   soupe

   soep

   simple

   eenvoudig

   Uitgebreide uitleg

   prépare betekent hier “maak klaar/bereid” en komt van het werkwoord préparer (“bereiden”). De vorm is de tegenwoordige tijd voor je: je prépare. Bij regelmatige werkwoorden op -er hoort bij je vaak de uitgang -e, bijvoorbeeld je parle (“ik spreek”). souvent betekent “vaak” en geeft aan dat de handeling regelmatig voorkomt. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Je cuisine souvent. — “Ik kook vaak.” soupe betekent “soep” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une soupe. une markeert hier een onbepaalde soep; op zichzelf stelt het geen specifiek aantal vast. Het meervoud is des soupes wanneer men over onbepaalde soepen spreekt. simple betekent hier “eenvoudig”. Het beschrijft soupe en staat erna. In het Frans past een bijvoeglijk naamwoord zich waar nodig aan het zelfstandig naamwoord aan. Hier is soupe vrouwelijk enkelvoud, maar simple heeft in het enkelvoud dezelfde geschreven vorm voor mannelijk en vrouwelijk. In het meervoud komt er een -s bij: des soupes simples. Samen vormen Je prépare souvent une soupe simple de betekenis: “Ik maak vaak een eenvoudige soep.” Je prépare geeft aan wie de handeling uitvoert en wat die persoon doet; souvent zegt dat dit geregeld gebeurt; une soupe simple is wat er wordt bereid en beschrijft het als eenvoudig.

5. Tu utilises une recette ?

   Gebruik je een recept?

   Tu

   je/jij

   utilises

   gebruikt

   recette

   recept

   Uitgebreide uitleg

   Tu is het persoonlijke voornaamwoord voor één aangesproken persoon: “jij”. Het staat hier als onderwerp. In het Frans hoort bij tu doorgaans de tweede persoon enkelvoud; bij vous verandert zowel de aanspreekvorm als vaak de werkwoordsvorm. utilises komt van utiliser, “gebruiken”. Dit is de tegenwoordige tijd bij tu: tu utilises = “jij gebruikt”. De uitgang -es hoort hier bij de vervoeging van het werkwoord utiliser; zij behoort niet bij recette. Voorbeeld: Tu utilises un couteau. — “Je gebruikt een mes.” recette betekent hier “recept”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor une, de onbepaalde bepaler bij een enkelvoudig vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Une drukt op zichzelf niet noodzakelijk een concrete telwaarde uit. Voorbeeld: une recette simple — “een eenvoudig recept”. Samen vormen de delen Tu utilises + une recette de vraag “Gebruik je een recept?” In deze Franse ja-neevraag blijft de gewone woordvolgorde staan; de vraag blijkt hier uit de vraagintonatie en het vraagteken. Het werkwoord utiliser beschrijft het gebruiken van het recept, en une recette is wat gebruikt wordt.

6. Je suis une recette facile.

   Ik volg een eenvoudig recept.

   Je suis

   ik volg

   une recette

   een recept

   facile

   eenvoudig; gemakkelijk

   Uitgebreide uitleg

   Je suis betekent hier “ik volg”. In deze zin is suis de tegenwoordige tijd van suivre (“volgen”), bij je: je suis. Dezelfde geschreven vorm kan ook bij être (“zijn”) horen, maar de vaste Nederlandse vertaling bepaalt hier de betekenis “volgen”. Vergelijk: Tu suis une recette. — “Je volgt een recept.” une recette betekent “een recept”. Recette is een zelfstandig naamwoord; het is vrouwelijk, daarom staat ervoor het vrouwelijke onbepaalde lidwoord une. Une drukt hier geen specifiek numeriek aantal uit, maar introduceert een niet nader bepaald recept. Het meervoud is des recettes: “recepten”. facile betekent hier “eenvoudig” of “gemakkelijk” en beschrijft recette. Het bijvoeglijk naamwoord staat in de enkelvoudsvorm. Facile heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke woorden; in het meervoud wordt het faciles. Bijvoorbeeld: un exercice facile — “een gemakkelijke oefening”; des exercices faciles — “gemakkelijke oefeningen”. Samen vormen de delen: Je suis + une recette + facile. De spreker zegt dus: “Ik volg een eenvoudig recept.”

7. J’aimerais goûter la soupe quand elle sera prête.

   Ik wil de soep graag proeven als die klaar is.

   J’aimerais

   ik zou graag willen

   goûter

   proeven

   la soupe

   de soep

   quand

   als

   elle

   die

   sera

   zal zijn

   prête

   klaar

   Uitgebreide uitleg

   J’aimerais betekent hier “ik zou graag willen”. Het is de eerste persoon enkelvoud van aimer in de conditionnel présent. Deze vorm drukt een wens vaak zachter of beleefder uit dan het directe je veux (“ik wil”). Het accent en de apostrof in de vaste vorm blijven behouden: J’aimerais goûter. goûter is een infinitief en betekent hier “proeven”. Na j’aimerais staat de infinitief voor de handeling die de spreker graag wil uitvoeren. Een herbruikbaar patroon is J’aimerais + infinitief: J’aimerais essayer. — “Ik zou het graag willen proberen.” la soupe betekent “de soep”. soupe is een zelfstandig naamwoord met het vrouwelijke grammaticale geslacht; daarom staat hier het bepaalde lidwoord la. Het lidwoord geeft hier een bepaalde soep aan, niet een aantal. quand betekent hier “als” in de betekenis van “wanneer”. Het leidt de tijdsbepaling in die zegt wanneer het proeven plaatsvindt. elle betekent hier “die” en verwijst, volgens de vaste vertaling, naar de soep. Het is een vrouwelijk enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord; die vorm past bij het grammaticale geslacht en getal van soupe. De vorm zelf betekent niet noodzakelijk “zij” als persoon; in deze zin verwijst zij naar een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. sera is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”) in de futur simple: être → elle sera. In de tijdsbepaling na quand wordt hier de toekomstige toestand uitgedrukt: de soep zal klaar zijn. prête betekent “klaar”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord prêt; de uitgang past zich hier aan soupe aan. De mannelijke vorm is prêt, bijvoorbeeld in Le repas est prêt. — “De maaltijd is klaar.” Samen vormt de zin: J’aimerais goûter la soupe (“Ik zou de soep graag willen proeven”) + quand elle sera prête (“als die klaar zal zijn”). De volledige betekenis is daarom: “Ik wil de soep graag proeven als die klaar is.” In een toekomstige tijdsbepaling met quand gebruikt het Frans hier dus sera, hoewel het Nederlands dit natuurlijk vertaalt met “klaar is”.

8. Je te garderai de la soupe.

   Ik bewaar wat soep voor je.

   Je

   ik

   te

   je

   garderai

   zal bewaren

   soupe

   soep

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier ‘ik’ en is het onderwerp. Het persoonlijke voornaamwoord verwijst naar de spreker; de vorm je hoort bij de eerste persoon enkelvoud. te betekent hier ‘voor jou’ en is een voornaamwoord voor de aangesproken persoon. Het staat vóór het vervoegde werkwoord: Je te .... De precieze rol wordt in deze zin door garder bepaald. garderai komt van het werkwoord garder (‘bewaren’). Dit is de futur simple in de eerste persoon enkelvoud: je garderai = ‘ik zal bewaren’. De uitgang -ai markeert hier de toekomstige handeling bij je; het is niet het zelfstandig naamwoord garde. de la soupe betekent ‘wat soep’. Soupe is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la soupe. In de la soupe drukt de la een onbepaalde hoeveelheid uit; het betekent hier niet ‘van de soep’ maar ‘wat soep’. Bij een niet-telbare hoeveelheid gebruik je bijvoorbeeld de la soupe, terwijl een bepaalde hoeveelheid la soupe kan zijn. Samen vormen de delen Je te garderai + de la soupe de betekenis: ‘Ik zal wat soep voor je bewaren.’ De toekomstige vorm maakt duidelijk dat het bewaren later zal gebeuren, te geeft de persoon aan voor wie de soep wordt bewaard, en de la soupe noemt de onbepaalde hoeveelheid. De voorafgaande context bevestigt dat het om de soep gaat waarover eerder is gesproken.