Naar muziek luisteren in je vrije tijd | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Tu écoutes de la musique ?

   Luister je naar muziek?

   Tu

   je (informeel, enkelvoud)

   écoutes

   luistert

   musique

   muziek

   Uitgebreide uitleg

   Tu is het informele persoonlijk voornaamwoord voor één aangesproken persoon: “je”. Het staat hier als onderwerp. In een formele aanspreking gebruik je in het Frans doorgaans vous, maar dat is niet de vorm in deze zin. écoutes komt van écouter, “luisteren”. De uitgang -es markeert hier de tegenwoordige tijd bij tu: tu écoutes. Vergelijk de vorm bij je: j'écoute, zoals in de volgende zin. Een bruikbaar patroon is Tu écoutes ... ? — “Luister je naar ...?” musique is het zelfstandig naamwoord voor “muziek”. In de la musique betekent het geheel “muziek” als niet-afgebakende hoeveelheid of soort activiteit. de la is hier dus een deelwoordelijk lidwoord; het drukt niet op zichzelf een bepaald aantal uit. Het zelfstandige naamwoord is vrouwelijk in het Frans, wat de vorm la in deze combinatie verklaart. De volledige vraag bestaat uit Tu écoutes (“luister je”) en de la musique (“naar muziek”). In het Frans kan een gewone mededelende woordvolgorde met stijgende vraagintonatie een ja-neevraag vormen. Zo betekent Tu écoutes de la musique ? hier: “Luister je naar muziek?”

2. J'écoute pendant mon temps libre.

   Ik luister in mijn vrije tijd.

   J'écoute

   ik luister

   pendant

   tijdens

   mon

   mijn

   temps

   tijd

   libre

   vrij

   Uitgebreide uitleg

   J'écoute betekent hier “ik luister”. Het is de eerste persoon enkelvoud van écouter in de tegenwoordige tijd: j'écoute = “ik luister”, tu écoutes = “jij luistert”. De apostrof in j'écoute is de verkorte vorm van je vóór een klinker. Voorbeeld: J'écoute la radio. — “Ik luister naar de radio.” pendant betekent “tijdens” en leidt hier de tijdsduur of periode in die volgt: pendant mon temps libre = “tijdens mijn vrije tijd”. Voorbeeld: Je lis pendant le voyage. — “Ik lees tijdens de reis.” mon betekent “mijn” bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het woord verwijst hier naar temps, niet naar een zelfstandig naamwoord dat door libre wordt gevormd. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is de vorm doorgaans ma, en bij meervoud mes; vóór een klinker kan ook mon voor een vrouwelijk enkelvoud verschijnen, zoals in mon amie. temps is hier het mannelijke zelfstandig naamwoord “tijd”. In temps libre betekent het “tijd” in de vaste, herbruikbare combinatie “vrije tijd”. Het meervoud is temps en heeft in de spelling dezelfde vorm als het enkelvoud; de context en het lidwoord of bezittelijk woord maken het aantal duidelijk. libre betekent hier “vrij” en beschrijft temps. Het bijvoeglijk naamwoord staat na het zelfstandig naamwoord en past zich aan dat zelfstandig naamwoord aan: un temps libre (mannelijk enkelvoud), des heures libres (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: Elle a une journée libre. — “Zij heeft een vrije dag.” Samen vormen de delen J'écoute + pendant mon temps libre de betekenis: “Ik luister tijdens mijn vrije tijd.” De spreker zegt dus wat die persoon doet en wanneer die activiteit plaatsvindt.

3. Quel genre de musique aimes-tu ?

   Van welke muziek hou je?

   Quel

   welke

   genre

   soort

   musique

   muziek

   aimes-tu

   hou je van?

   Uitgebreide uitleg

   Quel staat hier voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: genre. Het betekent hier “welk(e)” binnen de vraag naar een soort. De vormen zijn bijvoorbeeld quel bij mannelijk enkelvoud en quelle bij vrouwelijk enkelvoud; het geslacht van het bijbehorende zelfstandig naamwoord bepaalt de keuze, niet alleen het feit dat er één ding wordt bedoeld. genre betekent hier “soort” of “type”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is genres. De combinatie quel genre de + zelfstandig naamwoord is een bruikbaar patroon voor “welk(e) soort + zelfstandig naamwoord”, bijvoorbeeld: Quel genre de livres lis-tu ? — “Wat voor soort boeken lees je?” musique betekent “muziek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom is het bijvoorbeeld la musique. In genre de musique geeft de musique aan waar de soort betrekking op heeft: een soort muziek. Het voorzetsel de blijft hier de, ook al is musique vrouwelijk. aimes-tu komt van aimer, “houden van” of “leuk vinden”. aimes is de tegenwoordige tijd voor tu: tu aimes. In deze vraag staat de persoonsvorm vóór het onderwerp in de omgekeerde vraagvorm, met een koppelteken: aimes-tu. De vorm betekent hier dus “hou je van?”; het onderwerp is tu, “je”. In een gewone mededeling zou dezelfde inhoud bijvoorbeeld Tu aimes la musique. zijn — “Je houdt van muziek.” Samen vormt Quel genre de musique de vraag “welke soort muziek”, en aimes-tu vraagt “hou je van?”. De volledige betekenis is daarom: “Van welke muziek hou je?” of natuurlijker: “Wat voor soort muziek vind je leuk?”

4. J'aime les chansons lentes.

   Ik hou van rustige liedjes.

   J'aime

   ik hou van

   chansons

   liedjes

   lentes

   rustig; langzaam

   Uitgebreide uitleg

   J'aime is de vorm die hier “ik hou van” betekent. Het is een samentrekking van je (“ik”) en aime, de tegenwoordige tijd van aimer (“houden van; leuk vinden”) in de eerste persoon enkelvoud: j'aime, tu aimes, il/elle aime. Voor een klinker wordt je in deze constructie j'; de apostrof hoort dus bij de schrijfwijze van de combinatie. chansons betekent hier “liedjes”. Het enkelvoud is chanson; chansons is het meervoud. Het woord is vrouwelijk, wat later zichtbaar wordt in de vorm van het bijvoeglijk naamwoord. Het patroon les + zelfstandig naamwoord in het meervoud verwijst hier naar liedjes als meervoudige soort of verzameling, niet naar één liedje. lentes beschrijft de chansons: hier zijn het rustige of langzaam klinkende liedjes. Het basiswoord is het bijvoeglijk naamwoord lent (“langzaam”); de vrouwelijke meervoudsvorm is lentes. De vorm stemt dus af op het vrouwelijke meervoud chansons: mannelijk enkelvoud lent, vrouwelijk enkelvoud lente, mannelijk meervoud lents, vrouwelijk meervoud lentes. Voorbeeld: une chanson lente betekent “een langzaam liedje”. Samen vormt J'aime les chansons lentes. het patroon J'aime + les + zelfstandig naamwoord + bijvoeglijk naamwoord: “Ik hou van rustige liedjes.” Het werkwoord geeft de voorkeur of waardering aan; les chansons lentes is datgene wat de spreker waardeert. De positie van lentes na chansons maakt duidelijk welk soort liedjes bedoeld wordt.

5. Tu utilises un casque ?

   Gebruik je een koptelefoon?

   Tu

   jij

   utilises

   gebruikt

   casque

   koptelefoon

   Uitgebreide uitleg

   Tu is het Franse onderwerpsvoornaamwoord voor één aangesproken persoon in een informele of vertrouwde context. Het staat hier als onderwerp bij utilises. De beleefde of meervoudige tegenhanger is vous, bijvoorbeeld: Vous utilisez un casque ? — “Gebruikt u/jullie een koptelefoon?” utilises komt van het werkwoord utiliser (“gebruiken”) en is hier de tegenwoordige tijd voor tu: tu utilises. De uitgang -es hoort bij deze vorm; het is niet het zelfstandig naamwoord dat daarna komt dat deze vorm bepaalt. Voorbeelden: J'utilise un casque. — “Ik gebruik een koptelefoon.” Tu utilises cette application. — “Je gebruikt deze applicatie.” casque betekent in deze zin “koptelefoon”, zoals ook uit de vaste vertaling blijkt. Het woord kan in andere contexten ook naar een helm of een ander type beschermend hoofddeksel verwijzen, maar die betekenis past hier niet. In un casque is un het onbepaalde lidwoord; dat drukt hier niet op zichzelf een expliciete telwaarde uit. Samen vormen Tu utilises un casque ? de vraag “Gebruik je een koptelefoon?” De Franse woordvolgorde blijft hier die van een gewone mededeling (tu + utilises + un casque); de vraag blijkt uit de intonatie en het vraagteken. De volgende zin uit de context gebruikt dezelfde handeling met Je l'utilise: “Ik gebruik die.”

6. Je l'utilise quand je veux me détendre.

   Ik gebruik die als ik wil ontspannen.

   utilise

   gebruik

   quand

   als; wanneer

   veux

   wil

   me détendre

   ontspannen

   Uitgebreide uitleg

   utilise hoort bij Je l'utilise: utiliser betekent “gebruiken”, en utilise is de tegenwoordige tijd bij je. Vergelijk met Tu utilises in de vorige zin: bij tu staat utilises, bij je utilise. Het onderwerp Je en het objectvoornaamwoord l' vormen samen “ik gebruik die”; hier verwijst l', volgens de vertaling en de context, naar de koptelefoon. l' is de verkorte vorm van le of la vóór een klinker; de vorm zelf toont daar geen mannelijk of vrouwelijk onderscheid. quand betekent “als” of “wanneer” en leidt hier de voorwaarde of het moment in waarop de handeling plaatsvindt. Voorbeeld: Je viens quand tu veux. — “Ik kom wanneer jij wilt.” veux is de vorm van vouloir (“willen”) bij je: je veux. Het is een onregelmatige tegenwoordige tijd; vergelijk tu veux en il/elle veut. In je veux me détendre drukt veux de wil of intentie van de spreker uit en wordt het gevolgd door een infinitief. me détendre betekent hier “ontspannen”. détendre is de infinitief van “ontspannen”, en me maakt de uitdrukking reflexief: de spreker ontspant zichzelf. Omdat het onderwerp je is, staat het voornaamwoord hier als me; bij een ander onderwerp verandert het bijvoorbeeld in se in il veut se détendre. Na vouloir blijft het volgende werkwoord in de infinitief: je veux me détendre. De volledige opbouw is Je l'utilise (“Ik gebruik die”) + quand je veux me détendre (“als ik wil ontspannen”). Samen betekent de zin: “Ik gebruik die als ik wil ontspannen.”

7. Est-ce que je peux écouter quelque chose ?

   Mag ik iets horen?

   Est-ce que

   vraagbegin

   je peux

   mag ik

   écouter

   luisteren

   quelque chose

   iets

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat aan het begin als een vaste manier om van een mededelende zin een gewone vraag te maken. Het draagt hier niet zelfstandig de betekenis “is het dat”; de vraagbetekenis ontstaat door de hele constructie. Patroon: Est-ce que + onderwerp + werkwoord ... ? Bijvoorbeeld: Est-ce que tu viens ? — “Kom je?” je peux komt van pouvoir, “kunnen” of, afhankelijk van de situatie, “mogen”. peux is de tegenwoordige tijd voor je: je peux. In deze zin geeft de vaste vertaling de betekenis “mag ik”. Het onderwerp je is de eerste persoon enkelvoud; peux is de vorm van het werkwoord die daarbij hoort. Bijvoorbeeld: Je peux entrer ? — “Mag ik binnenkomen?” écouter is de infinitief van “luisteren”. Na pouvoir staat de volgende actie in de infinitief: je peux écouter — “ik mag/kan luisteren”. Écouter krijgt in deze zin het object quelque chose; samen betekent dat “naar iets luisteren” of, volgens de vaste vertaling, “iets horen”. Bijvoorbeeld: Je peux écouter cette chanson ? — “Mag ik naar dit lied luisteren?” quelque chose is een onbepaald voornaamwoord met de betekenis “iets”. Het verwijst hier niet naar een nader genoemd object; de zin laat alleen open wat de spreker wil horen. Het bestaat uit twee woorden, maar vormt samen één vaste betekenis. Een nuttig contrast is quelqu’un — “iemand”, voor een persoon — tegenover quelque chose — “iets”, voor een zaak of inhoud. Samen vormen de delen de vraag Est-ce que + je peux + écouter + quelque chose ?: “Mag ik iets horen?” De vraag gebruikt een vaste Franse vraaginleiding, daarna het onderwerp en de vervoegde vorm van pouvoir, vervolgens de infinitief voor de gewenste handeling en ten slotte het onbepaalde object.

8. Je vais mettre un morceau calme.

   Ik zet een rustig nummer op.

   Je vais

   ik ga

   mettre

   zetten / opzetten

   morceau

   nummer

   calme

   rustig

   Uitgebreide uitleg

   Je vais drukt samen met het volgende infinitief een nabije toekomstige handeling uit: je is “ik”, en vais is de tegenwoordige tijd van aller bij je. Het patroon is je vais + infinitief, bijvoorbeeld: Je vais partir. — “Ik ga vertrekken.” Op zichzelf betekent Je vais nog niet welke handeling zal plaatsvinden; die volgt met mettre. mettre is hier het infinitief van het werkwoord “zetten” of, bij audio, “opzetten/afspelen”. In Je vais mettre staat het na vais, omdat het futur proche een vervoegde vorm van aller plus een infinitief gebruikt. De betekenis “opzetten” komt hier uit de combinatie met een muziekstuk, niet uit een afzonderlijke vorm van mettre. morceau is een mannelijk zelfstandig naamwoord. In deze zin betekent het, volgens de vaste vertaling en de context, “nummer” in de zin van een muziekstuk. Het kan in andere contexten ook “stuk” betekenen. Het meervoud is morceaux, met x aan het einde. Het onbepaalde lidwoord un markeert hier een niet nader bepaald exemplaar; het beweert op zichzelf geen specifiek aantal. calme beschrijft morceau: het nummer is rustig. Het is hier de enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord calme; die spelling is in het enkelvoud hetzelfde bij mannelijke en vrouwelijke woorden. In het meervoud wordt dat calmes. Een voorbeeld: une musique calme — “rustige muziek.” Samen vormen Je vais mettre un morceau calme de structuur je vais + infinitief gevolgd door een lijdend voorwerp en een beschrijving daarvan: “Ik ga een rustig nummer opzetten.” De zin geeft dus aan dat de spreker van plan is dit muziekstuk af te spelen.