Cette
‘Cette’ betekent hier ‘deze’ en verwijst naar de vrouwelijke vorm ‘file’. Het staat vóór een zelfstandig naamwoord, zoals in ‘Cette file devient vraiment bondée’.
file
‘File’ betekent hier ‘rij’ of ‘wachtrij’. In ‘Cette file’ gaat het om de rij waarin de mensen staan; je gebruikt het met een lidwoord of aanwijzend woord.
devient
‘Devient’ betekent hier ‘wordt’ of ‘begint te zijn’. Het beschrijft dat de rij verandert en drukker wordt, zoals in ‘devient vraiment bondée’.
vraiment
‘Vraiment’ versterkt hier de beschrijving en betekent ‘echt’. Het staat vóór de beschrijving ‘bondée’, zoals in ‘vraiment bondée’.
bondée
‘Bondée’ betekent hier ‘overvol’ of ‘erg druk’ en beschrijft ‘file’. De vorm past bij het vrouwelijke woord ‘file’, zoals in ‘Cette file devient vraiment bondée’.
Laissons
‘Laissons’ betekent hier ‘laten we ...’ en geeft een gezamenlijk voorstel om ruimte te maken. Het wordt gebruikt aan het begin van een voorstel, zoals in ‘Laissons un peu de place’.
un
‘Un’ betekent hier ‘een’ en hoort bij ‘peu’ in ‘un peu’. Samen geeft ‘un peu’ een kleine hoeveelheid aan, bijvoorbeeld van ‘place’.
peu
‘Peu’ betekent hier ‘weinig’ of ‘een beetje’. In ‘un peu de place’ geeft het aan dat er een kleine hoeveelheid ruimte moet worden gelaten.
de
‘De’ verbindt hier de hoeveelheid ‘un peu’ met wat die hoeveelheid betreft: ‘un peu de place’. In deze constructie volgt na ‘un peu de’ het bedoelde zelfstandig naamwoord.
place
‘Place’ betekent hier ‘ruimte’ of ‘plaats’. In ‘un peu de place’ gaat het om ruimte die aan de zijkant vrijgelaten wordt.
sur
‘Sur’ geeft hier de plaatsrelatie ‘op’ of ‘aan’ aan. In ‘sur le côté’ verwijst het naar de zijkant waar de ruimte moet blijven.
le
‘Le’ is hier het bepaalde lidwoord bij ‘côté’ en betekent ‘de’. Het vormt samen met ‘côté’ de plaatsaanduiding ‘le côté’.
côté
‘Côté’ betekent hier ‘kant’ of ‘zijkant’. In ‘sur le côté’ beschrijft het waar de ruimte wordt vrijgelaten.
Est-ce que
‘Est-ce que’ maakt hier een gewone vraag: ‘Moet ik ...?’ of ‘Is ...?’ ‘Est-ce’ vormt het vragende begin en ‘que’ leidt de rest van de vraag in. De volledige uitdrukking staat vóór de zin, zoals in ‘Est-ce que je dois reculer un peu ?’.
je
‘Je’ betekent hier ‘ik’ en verwijst naar de persoon die spreekt. Het staat vóór de werkwoordsvorm, zoals in ‘je dois’ en ‘Je peux’.
dois
‘Dois’ betekent hier ‘moet’ en drukt uit dat de spreker vraagt of iets nodig is. Het staat vóór het infinitief ‘reculer’, zoals in ‘je dois reculer’.
reculer
‘Reculer’ betekent hier ‘naar achteren gaan’ of ‘achteruitgaan’. Als infinitief volgt het na ‘dois’ in ‘je dois reculer’; je gebruikt het om een beweging naar achteren te beschrijven.
Comme
‘Comme’ draagt in ‘Comme ça’ bij aan de betekenis ‘op die manier’ of ‘zo’. Het verwijst samen met ‘ça’ naar de voorgestelde manier van staan, zoals in ‘Comme ça, les gens pourront passer’.
ça
‘Ça’ betekent hier ‘dat’ of ‘zo’ en verwijst naar de situatie die ontstaat door naar achteren te gaan. Samen met ‘Comme’ vormt het ‘Comme ça’, waarmee je een gevolg of manier aanduidt.
les
‘Les’ is hier het bepaalde meervoudige lidwoord en betekent ‘de’. Het staat vóór ‘gens’ in ‘les gens’.
gens
‘Gens’ betekent hier ‘mensen’. In ‘les gens pourront passer’ is het de groep mensen die door de vrijgelaten ruimte kan gaan.
pourront
‘Pourront’ betekent hier ‘zullen kunnen’ en drukt een mogelijkheid in de toekomstige situatie uit. Het staat vóór het infinitief ‘passer’, zoals in ‘pourront passer’.
passer
‘Passer’ betekent hier ‘erdoor gaan’ of ‘passeren’. In ‘les gens pourront passer’ beschrijft het de beweging door de vrijgelaten doorgang.
plus
‘Plus’ betekent hier ‘meer’ en versterkt de vergelijking in ‘plus facilement’. Samen met ‘facilement’ betekent het dat mensen gemakkelijker kunnen passeren.
facilement
‘Facilement’ betekent hier ‘gemakkelijk’ en beschrijft hoe mensen kunnen passeren. In ‘passer plus facilement’ geeft het de manier van bewegen aan.
c’est
‘C’est’ betekent hier ‘het is’ of ‘dat is’. In ‘Est-ce que c’est assez loin ?’ verwijst het naar de afstand van de huidige positie.
assez
‘Assez’ betekent hier ‘genoeg’ en geeft aan dat een bepaalde mate bereikt is. In ‘assez loin’ bepaalt het of de afstand voldoende groot is.
loin
‘Loin’ betekent hier ‘ver’. In ‘c’est assez loin’ vraagt de spreker of de nieuwe positie ver genoeg naar achteren is.
Il
‘Il’ maakt hier deel uit van de vaste bestaansuitdrukking ‘Il y a’, die ‘er is’ of ‘er zijn’ betekent. Het verwijst in deze uitdrukking niet naar een concrete persoon.
y
‘Y’ maakt hier deel uit van ‘Il y a’ en helpt om het bestaan van iets aan te geven. De volledige uitdrukking ‘Il y a maintenant un passage libre’ betekent ‘Er is nu een vrije doorgang’.
a
‘A’ is hier de werkwoordsvorm in de vaste uitdrukking ‘Il y a’. Samen betekent ‘Il y a’ dat iets aanwezig is of bestaat, hier ‘un passage libre’.
maintenant
‘Maintenant’ betekent hier ‘nu’ en geeft aan dat de situatie op dit moment veranderd is. Het staat in ‘Il y a maintenant un passage libre’ vóór wat er aanwezig is.
passage
‘Passage’ betekent hier ‘doorgang’ of ‘pad’. In ‘un passage libre’ gaat het om een plek waar mensen kunnen doorlopen.
libre
‘Libre’ betekent hier ‘vrij’ of ‘onbelemmerd’ en beschrijft ‘passage’. De combinatie ‘passage libre’ benoemt een doorgang die niet geblokkeerd is.
peux
‘Peux’ betekent hier ‘kan’ en drukt uit dat de spreker zichzelf op een bepaalde plek kan zetten. Het staat vóór ‘me mettre’ in ‘Je peux me mettre plus près du mur’.
me
‘Me’ verwijst hier naar de spreker zelf in ‘me mettre’: de spreker kan zichzelf dichter bij de muur plaatsen. Het staat direct vóór ‘mettre’.
mettre
‘Mettre’ betekent hier ‘zich plaatsen’ of ‘gaan staan’ in de combinatie ‘me mettre’. De plaats wordt daarna aangegeven met ‘plus près du mur’.
près
‘Près’ betekent hier ‘dichtbij’. In ‘plus près du mur’ geeft het samen met ‘plus’ aan dat de spreker dichter bij de muur kan gaan staan.
du
‘Du’ hoort hier bij de vaste plaatsaanduiding ‘près du mur’ en betekent ‘bij de’ of ‘dicht bij de’. Het verbindt ‘près’ met de plek ‘mur’.
mur
‘Mur’ betekent hier ‘muur’. In ‘près du mur’ is het de plek waar de spreker dichter bij kan gaan staan.
reste
‘Reste’ betekent hier ‘blijft’. In ‘le passage reste libre’ geeft het aan dat de doorgang vrij blijft nadat de spreker zich heeft verplaatst.