Waar is het einde van de rij? | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Où est la fin de cette file ?

   Waar is het einde van deze rij?

   Où est

   waar is

   fin

   einde

   cette

   deze

   file

   rij

   Uitgebreide uitleg

   Où est betekent hier “waar is?”: où vraagt naar een plaats en est is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”). Het patroon Où est + zelfstandig naamwoord? is bruikbaar om naar de plaats van iets te vragen. Voorbeeld: Où est la gare ? — “Waar is het station?” fin betekent hier “einde”. Het is een zelfstandig naamwoord; de basisvorm is ook fin. Het bijbehorende lidwoord is in deze zin la, want fin is vrouwelijk: la fin. Voorbeeld: La fin est près de la porte. — “Het einde is bij de deur.” cette betekent “deze” en staat bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het is een aanwijzend woord dat het bedoelde zelfstandig naamwoord nader bepaalt. Vergelijk voor een mannelijk enkelvoud: ce livre — “dit boek”. file betekent hier “rij”, in de betekenis van een rij mensen of objecten. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une file, la file. Voorbeeld: Cette file est longue. — “Deze rij is lang.” Samen vormen de delen de vraag Où est + la fin + de cette file ?: “Waar is het einde van deze rij?” de verbindt la fin met de rij waarvan het einde wordt bedoeld. De volgende zin bevestigt hetzelfde onderwerp met La fin est près de la porte. — “Het einde is bij de deur.”

2. La fin est près de la porte.

   Het einde is bij de deur.

   La fin

   het einde

   est près de

   is dichtbij

   la porte

   de deur

   Uitgebreide uitleg

   La fin betekent hier “het einde”. fin is een zelfstandig naamwoord; de basisvorm is al deze vorm, terwijl la het bepaalde lidwoord voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is. In de vorige zin komt hetzelfde woord voor in la fin de cette file: “het einde van deze rij”. est près de betekent “is dichtbij/bij”. est is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”) in de tegenwoordige tijd: je suis, tu es, il/elle est. près de geeft een nabije plaats aan en wordt gevolgd door wat dichtbij is. Bijvoorbeeld: Le café est près de la gare. — “Het café is bij het station.” la porte betekent “de deur”. porte is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Het woord porte kan in andere contexten ook met een werkwoordsvorm samenhangen, maar hier is het duidelijk een zelfstandig naamwoord, omdat het na de de plaatsaanduiding vormt. Samen vormen de delen La fin est près de la porte. de betekenis “Het einde is bij de deur.” De plaats wordt uitgedrukt door est (“is”) plus près de la porte (“bij de deur”).

3. Est-ce que je dois attendre là-bas ?

   Moet ik daar wachten?

   Est-ce que

   vraaginleiding

   je dois

   ik moet

   attendre

   wachten

   là-bas

   daar

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat aan het begin van een gewone Franse vraag. De woordvolgorde blijft daarna die van een mededelende zin: onderwerp + werkwoord. Bijvoorbeeld: Est-ce que tu viens ? — «Kom je?». je dois is de vorm van devoir voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Hier betekent het «ik moet» en gaat het over de verplichting of noodzaak die de spreker wil navragen. Vergelijk tu dois — «jij moet» — en il doit — «hij/zij moet». attendre is de infinitief «wachten». Na devoir staat het volgende werkwoord in de infinitief: je dois attendre — «ik moet wachten». j’attends is een andere vorm: de tegenwoordige tijd van attendre bij «ik», met de betekenis «ik wacht». là-bas is een onveranderlijk plaatsbijwoord met de betekenis «daar» of «daar ginds», tegenover bijvoorbeeld ici — «hier». Het geeft de plaats aan waar de handeling zou plaatsvinden; het zegt op zichzelf niet wie of wat daar is. Samen vormen Est-ce que + je dois attendre + là-bas de vraag «Moet ik daar wachten?». De spreker vraagt dus of wachten op die daar aangeduide plaats noodzakelijk of verlangd is.

4. Mets-toi derrière la dernière personne.

   Ga achter de laatste persoon staan.

   Mets-toi

   ga staan

   derrière

   achter

   la dernière

   de laatste

   personne

   persoon

   Uitgebreide uitleg

   Mets-toi komt van mettre (“zetten/plaatsen”) en is hier de gebiedende wijs voor tu: mets. toi is de beklemtoonde vorm van het wederkerende voornaamwoord en verwijst naar de aangesprokene. Samen betekent het hier: plaats jezelf; in deze context natuurlijk “ga staan”. Bij een formele aanspreekvorm of meerdere personen zou een andere vorm nodig zijn. Voorbeeld: Mets-toi ici. — “Ga hier staan.” derrière is een voorzetsel/bijwoord voor een positie aan de achterzijde van iets of iemand: “achter”. Het krijgt in deze betekenis geen vorm die overeenkomt met het volgende zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Le vélo est derrière la porte. — “De fiets staat achter de deur.” la dernière gebruikt de vrouwelijke enkelvoudsvorm van dernier (“laatste”). De vorm dernière stemt hier af op personne, dat grammaticaal vrouwelijk enkelvoud is. De betekenis is “de laatste” in een geordende reeks; dernier staat vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld le dernier train (“de laatste trein”). personne betekent hier “persoon”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, vandaar la dernière personne. In andere contexten kan personne ook deel zijn van een ontkenning met de betekenis “niemand”, maar dat is hier niet de betekenis: er staat geen ontkenning. De delen worden van links naar rechts gecombineerd: Mets-toi geeft de opdracht jezelf te positioneren, derrière geeft de positie aan, en la dernière personne benoemt de persoon achter wie die positie ligt. De volledige betekenis is daarom: “Ga achter de laatste persoon staan.”

5. Je n’ai pas vu le panneau.

   Ik heb het bord niet gezien.

   Je n’ai pas

   ik heb niet

   vu

   gezien

   panneau

   bord

   Uitgebreide uitleg

   Je n’ai pas geeft hier de ontkenning in de voltooide tijd weer: “ik heb niet”. je is het onderwerp “ik”; n’ai ... pas omringt in deze vorm het vervoegde hulpwerkwoord ai van avoir. In de verleden tijd staat die ontkenning dus rond het hulpwerkwoord, terwijl het andere werkwoord verderop komt. Zonder ontkenning: J’ai vu le panneau. — “Ik heb het bord gezien.” vu betekent hier “gezien”. Het is het voltooid deelwoord van voir (“zien”): voir → vu. Met avoir vormt het de passé composé: j’ai vu — “ik heb gezien”. Het voltooid deelwoord verandert hier niet mee met het onderwerp je. Voorbeeld: J’ai vu la porte. — “Ik heb de deur gezien.” panneau betekent hier “bord”, in de betekenis van een zichtbaar informatie- of aanwijzingsbord. Het is een zelfstandig naamwoord; met het bepaalde lidwoord staat het als le panneau — “het bord”. Het meervoud is les panneaux — “de borden”. De spelling van het meervoud voegt een x toe, maar die uitgang wordt normaal niet uitgesproken. Samen vormen de delen Je n’ai pas vu le panneau.: “Ik heb het bord niet gezien.” De ontkenning geldt voor de handeling vu: de spreker zegt dat het zien van het bord niet heeft plaatsgevonden. Le panneau is daarbij het concrete voorwerp van voir.

6. Il est affiché à côté de la porte.

   Het hangt naast de deur.

   Il

   het (mannelijk enkelvoud)

   est affiché

   hangt / is weergegeven

   à côté de

   naast

   porte

   deur

   Uitgebreide uitleg

   Il verwijst hier, met steun van de voorafgaande zin, naar le panneau: dus naar het bord. Als onderwerp is il een mannelijk enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord. Voor een vrouwelijk enkelvoudig onderwerp gebruik je elle; voor meervoud ils of elles. est affiché betekent hier dat het bord ergens zichtbaar is opgehangen of weergegeven. est is de derde persoon enkelvoud van être in de tegenwoordige tijd. affiché is het voltooid deelwoord van afficher en staat hier in het mannelijk enkelvoud, omdat het bij il verwijst naar le panneau. De constructie être + voltooid deelwoord vormt hier een passieve of toestand-beschrijvende uitdrukking: het bord is weergegeven/opgehangen. Bijvoorbeeld: Le menu est affiché. — Het menu hangt/is weergegeven. à côté de is een vaste voorzetseluitdrukking voor een plaats direct naast iets. Het zelfstandig naamwoord erna krijgt zijn eigen lidwoord: à côté de la porte — naast de deur. Een andere bruikbare plaatsuitdrukking is devant — voor, vóór iets. porte betekent hier deur. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une porte, la porte. In de la porte staat het bepaalde lidwoord voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: La porte est ouverte. — De deur is open. Samen betekent Il est affiché à côté de la porte.: Het hangt naast de deur. De zin beschrijft dus de plaats waar het bord zichtbaar is; il is het bord, est affiché geeft de weergegeven of opgehangen toestand aan, en à côté de la porte geeft de locatie.

7. Je vais aller au bout de la file.

   Ik ga naar achteren.

   Je vais

   ik ga

   aller

   gaan

   au bout de

   tot aan het einde van

   file

   rij

   Uitgebreide uitleg

   Je vais betekent hier dat de spreker iets gaat doen. vais is de vorm van aller in de tegenwoordige tijd voor je; samen met een infinitief vormt je vais + infinitief een veelgebruikte nabije-toekomstaanduiding: “ik ga …”. Voorbeeld: Je vais partir. — “Ik ga vertrekken.” aller is de infinitief met de betekenis “gaan”. De vorm komt na vais en benoemt de handeling die de spreker gaat uitvoeren. Andere vormen zijn bijvoorbeeld je vais — “ik ga” en nous allons — “wij gaan”. au bout de betekent hier “tot aan het einde van” of “naar het einde van”. au is de samentrekking van à en le. Deze uitdrukking geeft het eindpunt van een traject of de positie aan: au bout de la rue betekent “aan het einde van de straat”. file betekent hier “rij”, in het bijzonder een rij mensen. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Een bruikbaar voorbeeld is La file est longue. — “De rij is lang.” Samen vormt Je vais aller au bout de la file de structuur je vais + infinitief gevolgd door het doel: de spreker gaat naar het einde van de rij. Dat levert de vaste vertaalbetekenis “Ik ga naar achteren” op; in de gegeven context is “naar achteren” dus het achterste deel van de rij.

8. C’est là que les gens rejoignent la file.

   Daar sluiten mensen aan.

   C’est là que

   daar …

   les gens

   de mensen

   rejoignent

   sluiten aan

   la file

   de rij

   Uitgebreide uitleg

   C’est là que vormt hier de vaste constructie “daar is het waar …” of natuurlijker in het Nederlands: “daar …”. C’est is de vorm van être (“zijn”) met ce (“het/dat”), en là betekent “daar”. In deze zin wijst là op een plaats; que leidt de daaropvolgende bijzin in. Voorbeeld: C’est là que je travaille. — “Daar werk ik.” les gens betekent hier “mensen”. Les is het bepaalde meervoudige lidwoord en gens is een zelfstandig naamwoord in het meervoud. Het gaat dus om mensen als groep, zonder dat de zin zegt hoeveel mensen het precies zijn. Voorbeeld: Les gens attendent. — “De mensen wachten.” rejoignent komt van rejoindre, “zich aansluiten bij” of “vervoegen”. De vorm rejoignent is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud; het onderwerp hier is les gens. De stamvorm is niet joindre, maar het volledige werkwoord rejoindre. Voorbeeld: Ils rejoignent le groupe. — “Ze sluiten zich bij de groep aan.” la file betekent hier “de rij”. File is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat ervoor la. In combinatie met rejoindre betekent het geheel “bij de rij aansluiten”. Voorbeeld: Elle rejoint la file. — “Ze sluit aan in de rij.” Samen betekent C’est là que les gens rejoignent la file: “Daar sluiten mensen aan.” De plaatsaanduiding C’est là que wordt gevolgd door het onderwerp les gens en het werkwoord rejoignent; la file benoemt de rij waarbij zij aansluiten. De tegenwoordige tijd presenteert dit als wat er daar gebeurt, zonder op zichzelf een specifiek tijdstip vast te leggen.