Een bericht controleren | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Tu peux vérifier ce message ?

   Kun je dit bericht controleren?

   Tu peux

   jij kunt; kun je

   vérifier

   controleren; nakijken

   ce

   dit

   message

   bericht

   Uitgebreide uitleg

   Tu peux betekent hier “jij kunt” en vormt in deze vraag natuurlijk “kun je”. tu is de informele enkelvoudige vorm van “jij”. peux is de vorm van pouvoir (“kunnen”) bij tu; vergelijk je peux (“ik kan”) in de contextzin. Na pouvoir volgt een infinitief: Tu peux vérifier = “Kun je controleren?”. In deze vraag drukt de combinatie een vriendelijk verzoek uit, niet alleen een mededeling over mogelijkheid. vérifier is de infinitief “controleren” of “nakijken”. Na een vervoegd werkwoord zoals peux blijft dit werkwoord in de infinitief. Bijvoorbeeld: Tu peux lire ? — “Kun je lezen?” ce betekent hier “dit” en staat vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het verwijst in deze zin naar message; de vorm wordt dus gekozen door de grammaticale kenmerken van dat zelfstandig naamwoord, niet door een numerieke hoeveelheid. Voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat vaak cette, bijvoorbeeld: cette lettre — “deze brief”. message betekent “bericht”. Het is hier een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; het meervoud is messages. Samen vormen ce message de woordgroep “dit bericht”. De delen bouwen de vraag als volgt op: Tu peux (“jij kunt”, in de vraag natuurlijk “kun je”) + vérifier (“controleren”) + ce message (“dit bericht”). De volledige betekenis is: “Kun je dit bericht controleren?”. De vraag gebruikt de informele aanspreekvorm tu.

2. Je peux le lire maintenant.

   Ik kan het nu lezen.

   Je peux

   ik kan

   le

   het

   lire

   lezen

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier dat de spreker iets kan doen. peux is de vorm van pouvoir in de tegenwoordige tijd voor je; de infinitief erna benoemt de handeling: Je peux lire = “Ik kan lezen”. Vergelijk: Tu peux vérifier = “Je kunt controleren”; daar verandert de persoon, terwijl pouvoir de mogelijkheid uitdrukt. le is hier een enkelvoudig mannelijk direct-objectvoornaamwoord. De vertaling identificeert het als “het”, maar de concrete referent wordt in deze zin niet benoemd. Het voornaamwoord staat vóór de infinitief: Je peux le lire = “Ik kan het lezen”. Het is niet hetzelfde als het bepaald lidwoord in bijvoorbeeld le livre; daar staat le bij een zelfstandig naamwoord. lire is de infinitief “lezen”. Na pouvoir blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Je peux lire en Je peux le lire. De vorm lire draagt hier dus niet zelf de persoon; peux geeft aan wie de mogelijkheid heeft. maintenant betekent “nu” en plaatst de mogelijkheid of handeling in het huidige moment. Het kan vaak achter de werkwoordelijke groep staan, zoals hier: Je peux le lire maintenant. Samen vormen de delen Je peux + le + lire + maintenant de betekenis: “Ik kan het nu lezen.” De spreker drukt uit dat het lezen van het bedoelde object op dit moment mogelijk is.

3. Est-ce que c'est clair ?

   Is het duidelijk?

   Est-ce que

   vraagbegin

   c'est

   het is

   clair

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat aan het begin van een ja-neevraag. Het is een vaste vraagconstructie: Est-ce que ... ? maakt van een mededeling een vraag zonder de kernbetekenis te veranderen. Voorbeeld: Est-ce que tu comprends ? — “Begrijp je het?” c'est is de samentrekking van ce en est, van het werkwoord être (“zijn”). In deze zin betekent het geheel “het is”. Ce is hier het onderwerp en est is de vorm van être voor de derde persoon enkelvoud. Een bruikbaar contrast is c'est (“het is”) tegenover ce sont (“het zijn”). clair betekent hier “duidelijk” en beschrijft dat iets duidelijk of begrijpelijk is. De zichtbare vorm clair is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord; andere vormen zijn bijvoorbeeld claire (vrouwelijk enkelvoud), clairs (mannelijk meervoud) en claires (vrouwelijk meervoud). In de constructie c'est clair is clair de gebruikelijke mannelijke enkelvoudsvorm; daaruit volgt niet automatisch het geslacht of aantal van een eventuele bedoelde zaak. Voorbeeld: Le texte est clair. — “De tekst is duidelijk.” Samen vormt Est-ce que c'est clair ? de vraag “Is het duidelijk?” De vraagconstructie Est-ce que staat voor de mededeling c'est clair; zo wordt gevraagd of iets duidelijk is, zonder dat de specifieke referent in deze zin wordt benoemd.

4. L'idée principale est facile à comprendre.

   De belangrijkste boodschap is gemakkelijk te begrijpen.

   idée

   idee, gedachte

   principale

   belangrijkste, voornaamste

   est

   is

   facile

   gemakkelijk

   comprendre

   begrijpen

   Uitgebreide uitleg

   idée betekent hier “idee” of, volgens de vaste vertaling, “boodschap”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une idée (een idee) en des idées (ideeën). In deze zin wordt het nader bepaald door principale. principale betekent hier “belangrijkste” of “voornaamste”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van principal en stemt af op het vrouwelijke enkelvoud van idée: une idée principale. Het bepaald lidwoord l’ maakt op zichzelf geen superlatief; de betekenis “belangrijkste” komt hier uit de combinatie van principale met de bedoelde context. Bijvoorbeeld: un point principal — “een belangrijk kernpunt”. est is de derde persoon enkelvoud van être in de tegenwoordige tijd: être → il/elle est. Het verbindt l’idée principale met de beschrijving die erop volgt. Bijvoorbeeld: La réponse est claire. — “Het antwoord is duidelijk.” facile betekent “gemakkelijk”. Als bijvoeglijk naamwoord heeft het in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk: un exercice facile en une idée facile. Het meervoud is faciles. In est facile à comprendre beschrijft het de hele situatie als gemakkelijk, niet een afzonderlijk werkwoord. comprendre betekent “begrijpen”. Dit is de infinitief. Na facile à benoemt de infinitief welke handeling gemakkelijk is: facile à comprendre betekent “gemakkelijk te begrijpen”. Bijvoorbeeld: Ce texte est facile à lire. — “Deze tekst is gemakkelijk te lezen.” Samen betekent l’idée principale est facile à comprendre: “De belangrijkste boodschap is gemakkelijk te begrijpen.” l’ is de verkorte vorm van la vóór een klinker; à comprendre vult aan wat gemakkelijk is.

5. Tu vois des erreurs ?

   Zie je fouten?

   Tu

   je (informeel)

   vois

   ziet

   erreurs

   fouten

   Uitgebreide uitleg

   Tu betekent hier ‘jij’ of informeel ‘je’. Het is het Franse persoonlijk voornaamwoord voor de tweede persoon enkelvoud: je spreekt één persoon rechtstreeks aan. Het is dus niet ‘ik’; ‘ik’ is je. Een voorbeeld: Tu comprends ? = ‘Begrijp je het?’ vois komt van het werkwoord voir (‘zien’) en is hier de tegenwoordige tijd bij tu: tu vois = ‘jij ziet’. Dezelfde vorm komt ook voor bij je: je vois = ‘ik zie’; bij il/elle/on staat voit. In deze zin maakt tu duidelijk dat vois bij de tweede persoon enkelvoud hoort. De combinatie tu vois is een veelgebruikt patroon voor ‘je ziet’ in een vraag aan één persoon. erreurs is het meervoud van het zelfstandig naamwoord erreur (‘fout’). une erreur betekent ‘een fout’, terwijl des erreurs naar fouten in het meervoud verwijst. Het woord kan onder meer een inhoudelijke of taalkundige fout aanduiden; hier wordt die algemene betekenis door de vertaling ‘fouten’ ondersteund. Voorbeeld: Je vois une erreur. = ‘Ik zie een fout.’ Samen vormen Tu vois des erreurs ? een vraag met de betekenis ‘Zie je fouten?’ De volgorde is onderwerp (Tu) + werkwoord (vois) + lijdend voorwerp (des erreurs); de vraagintonatie wordt in het schrift door het vraagteken aangegeven. De vraag richt zich op één aangesproken persoon en vraagt of die persoon fouten waarneemt.

6. Je vois une petite faute d'orthographe vers la fin.

   Ik zie aan het einde één kleine spelfout.

   Je vois

   ik zie

   petite

   kleine

   faute

   fout

   orthographe

   spelling

   vers la fin

   tegen het einde

   Uitgebreide uitleg

   Je vois betekent hier “ik zie”. vois komt van voir (“zien”) en is de vorm van de tegenwoordige tijd bij je: je vois. Dezelfde vorm komt ook voor bij tu: tu vois. Voorbeeld: Je vois la différence. — “Ik zie het verschil.” petite betekent hier “klein”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van petit, omdat het aansluit bij het vrouwelijke enkelvoud faute. De vormen zijn bijvoorbeeld petit, petite, petits en petites. Voorbeeld: une petite erreur — “een kleine fout”. faute betekent in deze context “fout”, meer bepaald een vergissing of incorrectheid. In faute d'orthographe gaat het om een spelfout. d' is de verkorte vorm van de voor een klinker. Voorbeeld: J'ai fait une faute. — “Ik heb een fout gemaakt.” orthographe betekent “spelling”: de manier waarop woorden correct worden geschreven. In faute d'orthographe specificeert het welk soort fout bedoeld is. vers la fin geeft aan dat iets tegen het einde ligt of gebeurt. vers drukt hier een benadering uit en la fin betekent “het einde”. Voorbeeld: Le problème apparaît vers la fin du texte. — “Het probleem verschijnt tegen het einde van de tekst.” Samen betekent Je vois une petite faute d'orthographe vers la fin.: “Ik zie tegen het einde een kleine spelfout.” De vaste Nederlandse vertaling geeft une weer als “één”, maar une is hier het onbepaalde lidwoord bij het vrouwelijke enkelvoud faute; het Franse lidwoord stelt op zichzelf geen nadrukkelijke telling vast. Je vois zegt wat de spreker waarneemt, petite beschrijft de fout, d'orthographe bepaalt dat het om spelling gaat, en vers la fin plaatst die fout tegen het einde.

7. Je vais corriger ça maintenant.

   Ik ga dat nu verbeteren.

   Je vais

   ik ga

   corriger

   verbeteren

   ça

   dat

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Je vais bestaat uit je (“ik”) en de tegenwoordige vorm vais van aller (“gaan”). Samen met een infinitief vormt dit een veelgebruikte omschrijving van de nabije toekomst: je vais + infinitief = “ik ga …”. Het onderwerp is hier dus je; vais is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud. Voorbeeld: Je vais répondre. — “Ik ga antwoorden.” corriger is de infinitief (“verbeteren”, “corrigeren”). Na vais blijft het werkwoord in de infinitief: je vais corriger, niet een vervoegde vorm. Het is een regelmatig werkwoord op -er; bijvoorbeeld je corrige betekent “ik verbeter/corrigeer” in de tegenwoordige tijd, terwijl corriger de vorm is die na vais staat. ça is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat” of “het”. In deze uiting verwijst het, in overeenstemming met de vaste vertaling en de context, naar de genoemde kleine spelfout. Ça kan ook naar een situatie of iets algemeens verwijzen; als voornaamwoord krijgt het zelf geen verandering voor mannelijk/vrouwelijk of enkelvoud/meervoud. Voorbeeld: Je corrige ça. — “Ik verbeter dat.” maintenant is een bijwoord van tijd en betekent “nu”. Het geeft aan dat de aangekondigde handeling op dit moment begint of zal plaatsvinden, niet op een later onbepaald moment. Samen betekent Je vais corriger ça maintenant.: “Ik ga dat nu verbeteren.” De spreker kondigt met je vais + infinitief een nabije toekomstige handeling aan: de spreker zal de genoemde spelfout nu corrigeren.

8. Après ça, il devrait être prêt à envoyer.

   Daarna zou het klaar moeten zijn om te versturen.

   Après ça

   daarna

   il devrait

   het zou moeten

   être

   zijn

   prêt

   klaar

   envoyer

   versturen

   Uitgebreide uitleg

   Après ça betekent hier “daarna”. ça is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat” of “dit”; het is geen onbepaald voornaamwoord. Een bruikbaar patroon is après ça + een nieuwe handeling: Après ça, je pars. — “Daarna vertrek ik.” il devrait bevat het onderwerpvoornaamwoord il en de vorm devrait van devoir. In deze zin betekent il volgens de vertaling “het”, niet “hij”. Devrait is de conditionnel présent van devoir en drukt hier uit dat iets naar verwachting of volgens de bedoeling klaar zou moeten zijn. De basisreeks is devoir — il doit — il devrait: “moeten” — “hij/het moet” — “hij/het zou moeten”. Voorbeeld: Le fichier devrait arriver demain. — “Het bestand zou morgen moeten aankomen.” être is de infinitief van “zijn”. Na devrait staat de infinitief: il devrait être betekent “het zou moeten zijn”. De infinitief verandert hier niet mee met persoon of getal; de vervoegde vorm devrait draagt die informatie. prêt betekent hier “klaar” en staat in het mannelijk enkelvoud. Het stemt af op het grammaticaal mannelijke enkelvoud van il; dat grammaticale geslacht zegt hier niet dat het om een man gaat. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is prête, en de meervoudsvormen zijn prêts en prêtes, afhankelijk van het grammaticale geslacht. Voorbeeld: La lettre est prête. — “De brief is klaar.” envoyer is de infinitief “versturen” of “zenden”. In prêt à envoyer volgt na prêt à een infinitief; de combinatie betekent hier “klaar om te versturen” of, vanuit het perspectief van het bedoelde ding, “klaar om verstuurd te worden”. De vertaling legt geen afzonderlijke verzender vast. Voorbeeld: Le colis est prêt à partir. — “Het pakket is klaar om te vertrekken.” Samen vormen de delen: Après ça (“daarna”) + il devrait être (“het zou moeten zijn”) + prêt à envoyer (“klaar om te versturen”). De volledige betekenis is dus: “Daarna zou het klaar moeten zijn om te versturen.”