De volgende taak kiezen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Que devons-nous faire maintenant?

   Wat moeten we nu doen?

   Que

   wat

   devons-nous

   moeten we

   faire

   doen

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Que betekent hier “wat” en is het vragende voornaamwoord dat naar de handeling vraagt: wat moeten we doen? Het staat vóór de rest van de vraag, terwijl het inhoudelijk bij faire hoort. Een vergelijkbaar patroon is Que veux-tu ? — “Wat wil je?” devons-nous bestaat uit de vervoegde vorm devons van devoir en het onderwerp nous. Devoir betekent met een infinitief erna “moeten” of, afhankelijk van de context, “horen te”. De vorm devons is de tegenwoordige tijd voor nous; vergelijk je dois — “ik moet” en ils doivent — “zij moeten”. De omkering devons-nous maakt hier een vraag. De infinitief die erop volgt blijft onvervoegd. faire is de infinitief van “doen” of “maken”. In deze zin is het de handeling die men moet uitvoeren. Voorbeeld: Nous devons faire attention. — “We moeten opletten.” Hier draagt devons de persoon en tijd; faire blijft de infinitief. maintenant is een bijwoord en betekent “nu” of “op dit moment”. Het verandert niet van vorm. Voorbeeld: Il faut partir maintenant. — “We moeten nu vertrekken.” Samen vormen de delen de vraag Que devons-nous faire maintenant ?: “Wat moeten we nu doen?” Que vraagt naar de handeling, devons-nous faire drukt de verplichting van de groep met nous uit, en maintenant beperkt die vraag tot het huidige moment.

2. Commençons par la courte liste.

   Laten we met de korte lijst beginnen.

   Commençons

   laten we beginnen

   par

   met / via

   courte

   korte

   liste

   lijst

   Uitgebreide uitleg

   Commençons komt van commencer (“beginnen”). Dit is de gebiedende wijs voor de eerste persoon meervoud: “laten we beginnen”. De vorm drukt hier een voorstel of uitnodiging aan de groep uit; er staat geen uitgesproken onderwerp bij. Vergelijk: Commence ! = “Begin!” tegen één persoon, terwijl Commençons ! = “Laten we beginnen!” betekent. par hoort hier bij het vaste gebruik commencer par + iets: “met iets beginnen”. In dit patroon noemt het zelfstandig naamwoord na par het eerste onderdeel van de handeling. Voorbeeld: Je commence par le café. = “Ik begin met de koffie.” courte betekent hier “kort” en beschrijft liste. Het bijvoeglijk naamwoord heeft de vrouwelijke enkelvoudsvorm courte, omdat liste vrouwelijk en enkelvoudig is. De basisvorm is court; de mannelijke en vrouwelijke vormen zijn bijvoorbeeld court en courte. De vergrotende trap is plus court of plus courte, afhankelijk van het beschreven zelfstandig naamwoord. liste betekent “lijst”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une liste = “een lijst”. In deze zin staat het na la, dus het gaat om een bepaalde lijst; la geeft hier niet aan hoeveel lijsten er zijn. Samen vormen de delen commencer par + la courte liste: “met de korte lijst beginnen”. De volledige uiting is daarom: “Laten we met de korte lijst beginnen.”

3. Devons-nous la finir avant de regarder le fichier?

   Zullen we het afmaken voordat we het bestand bekijken?

   Devons-nous

   moeten we

   la finir

   het afmaken

   avant de

   voordat we …

   regarder

   bekijken

   fichier

   bestand

   Uitgebreide uitleg

   Devons-nous betekent hier “moeten wij?”. Het is de tegenwoordige tijd van devoir (“moeten”): nous devons. In een vraag staat het onderwerp na het werkwoord met een koppelteken: Devons-nous ... ? De vorm devons hoort bij nous; het is niet de infinitief devoir. la finir betekent hier “het afmaken”. finir is de infinitief (“afmaken”) en la is het vrouwelijke enkelvoudige lijdend voorwerp. Volgens de vaste vertaling en de context verwijst la hier naar de korte lijst uit de vorige zin; de volgende zin gebruikt dezelfde verwijzing. Het voornaamwoord staat vóór de infinitief: la finir. Vergelijk als voorbeeld: Nous devons finir le travail. — “We moeten het werk afmaken.” Bij een mannelijk zelfstandig naamwoord zou het voornaamwoord daar le zijn: Nous devons le finir. avant de leidt hier een infinitiefconstructie in en betekent “voordat we …”. Het patroon is avant de + infinitief: avant de partir — “voordat we vertrekken”. Na avant de staat in deze zin dus niet een vervoegde vorm, maar regarder. regarder betekent “bekijken” of “kijken naar”. Het is hier de infinitief na avant de. Voorbeeld: Nous allons regarder le document. — “We gaan het document bekijken.” fichier betekent “bestand”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; in deze zin staat het met het bepaalde lidwoord le: le fichier. Het woord fichier zelf verandert niet om mannelijk enkelvoud aan te geven; het lidwoord draagt die informatie. Een meervoud is les fichiers — “de bestanden”. Samen vormen de delen de vraag Devons-nous la finir avant de regarder le fichier?: “Zullen we het afmaken voordat we het bestand bekijken?” Devons-nous vraagt of iets nodig of verplicht is, la finir noemt wat moet worden afgemaakt, en avant de regarder le fichier plaatst die handeling vóór het bekijken van het bestand.

4. Nous pouvons la finir vite si nous partageons le travail.

   We kunnen het snel afmaken als we het werk verdelen.

   Nous pouvons

   wij kunnen

   la

   het

   finir

   afmaken

   vite

   snel

   si

   als

   partageons

   verdelen

   travail

   werk

   Uitgebreide uitleg

   Nous pouvons bevat pouvons, de vorm van het werkwoord pouvoir voor nous in de tegenwoordige tijd: “wij kunnen”. Het drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit. Na pouvoir volgt een infinitief: Nous pouvons finir = “wij kunnen afmaken”. Vergelijk: je peux = “ik kan”, nous pouvons = “wij kunnen”. la is een onbeklemtoond persoonlijk voornaamwoord als lijdend voorwerp. Het is vrouwelijk enkelvoud; de vorm past dus bij het grammaticale geslacht en getal van het bedoelde voorwerp. In deze zin geeft de vaste vertaling dat weer als “het”. Bij een modaal werkwoord zoals pouvoir staat dit voornaamwoord hier vóór de infinitief: Nous pouvons la finir. finir is de infinitief en basisvorm van het werkwoord, hier “afmaken”. Het is de vorm die na pouvons nodig is; er staat dus niet een tweede vervoegde persoonsvorm. Bijvoorbeeld: Je peux finir betekent “Ik kan afmaken”. vite is een bijwoord dat de handeling nader bepaalt: “snel”. Het zegt hier dat het afmaken snel gebeurt, niet dat het werk zelf snel of snel van aard is. si leidt hier een voorwaardelijke bijzin in en betekent “als”. Het verbindt de voorwaarde met het resultaat: ... si ... = “... als ...”. partageons is de tegenwoordige tijd van partager voor nous: “wij verdelen”. De uitgang -ons markeert hier de eerste persoon meervoud. In si nous partageons staat het onderwerp uitgeschreven; de vorm kan dus gelezen worden als “als wij verdelen”. travail is een zelfstandig naamwoord en betekent “werk”. In de volledige woordgroep le travail is het mannelijk enkelvoud; het lidwoord le staat in de zin direct vóór dit zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is un travail = “een baan/een werk” tegenover le travail = “het werk”, afhankelijk van de bedoelde context. Samen betekent Nous pouvons la finir vite: “Wij kunnen het snel afmaken”. Daarna geeft si nous partageons le travail de voorwaarde: “als wij het werk verdelen”. De hele uiting betekent dus: “We kunnen het snel afmaken als we het werk verdelen.”

5. Alors, je prends la première partie.

   Dan doe ik het eerste deel.

   Alors

   dan

   je prends

   ik neem / ik doe

   première

   eerste

   partie

   deel

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier “dan” en verbindt deze stap met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “dus” of “nou” betekenen, maar in deze zin leidt het een gevolg of volgende beslissing in. je prends komt van prendre (“nemen”). prends is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud: je prends; de eindmedeklinker wordt in deze vorm niet uitgesproken. In deze context betekent prendre niet letterlijk iets vastpakken, maar een deel voor zijn rekening nemen: “ik doe/kies”. Voorbeeld: Je prends le bus. — “Ik neem de bus.” première betekent “eerste”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van premier en stemt hier af met het vrouwelijke zelfstandig naamwoord partie. De mannelijke vorm staat bijvoorbeeld in le premier jour (“de eerste dag”); bij partie is première de passende vorm. partie betekent “deel” of “gedeelte”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une partie, la partie. In deze zin verwijst het naar één van de gedeelten waarin het werk is verdeeld; de zin specificeert niet verder welk inhoudelijk deel dat is. Een bruikbaar contrast is le tout — “het geheel” — tegenover une partie — “een deel”. Samen vormen de elementen: Alors (“dan”) + je prends (“ik neem voor mijn rekening/doe”) + la première partie (“het eerste deel”). De volledige betekenis is dus: “Dan doe ik het eerste deel.” De volgende zin Je fais le reste maakt duidelijk dat de spreker daarna het overige deel noemt, zonder dat dit de betekenis van deze eerste zin verandert.

6. Je fais le reste.

   Ik doe de rest.

   fais

   doe

   reste

   rest

   Uitgebreide uitleg

   fais is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud van faire (“doen/maken”). Met je betekent je fais: “ik doe”. Andere vormen in de tegenwoordige tijd zijn bijvoorbeeld tu fais (“jij doet”) en il/elle fait (“hij/zij doet”); alleen fait heeft hier een andere spelling. Voorbeeld: Je fais le travail. — “Ik doe het werk.” reste is hier het zelfstandig naamwoord “rest”. In le reste betekent het “de rest”; le hoort bij dit mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Je prends le reste. — “Ik neem de rest.” Samen vormen Je fais en le reste de volledige betekenis Je fais le reste. — “Ik doe de rest.” De spreker zegt dus dat die persoon het overblijvende deel doet. De tegenwoordige tijd kan in deze situatie een handeling in het heden uitdrukken.

7. Après ça, nous pouvons regarder ce qui n'est pas clair.

   Daarna kunnen we alles bekijken wat niet duidelijk is.

   Après ça

   daarna

   nous pouvons

   we kunnen

   regarder

   bekijken

   ce qui

   wat datgene wat

   n'est pas

   is niet

   clair

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Après ça betekent hier ‘daarna’ of ‘na dat’. ça is een informele aanwijzende vorm voor ‘dat’; samen verwijst de uitdrukking naar een moment of handeling die al uit de context bekend is. Voorbeeld: Après ça, je pars. — Daarna vertrek ik. nous pouvons betekent ‘we kunnen’. pouvons is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij nous: nous pouvons. pouvoir wordt gevolgd door een infinitief: Nous pouvons attendre. — We kunnen wachten. Het gaat hier om de mogelijkheid of gelegenheid om iets te doen, niet om een verleden of toekomst. regarder is de infinitief ‘bekijken’ of ‘kijken naar’. Na pouvons blijft het werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Nous pouvons regarder le document. — We kunnen het document bekijken. ce qui betekent hier ‘wat’ of ‘datgene wat’ en leidt een bijzin in waarin dit element de handelende of beschreven rol heeft. Vergelijk ce que, dat gebruikt wordt wanneer ‘wat’ het lijdend voorwerp van de bijzin is: Je comprends ce qui est important. — Ik begrijp wat belangrijk is. Je comprends ce que tu dis. — Ik begrijp wat je zegt. n'est pas betekent ‘is niet’. n'est is de ontkenningsvorm van est, de vorm van être bij een enkelvoudig onderwerp; ne ... pas omringt in deze zin het vervoegde werkwoord. In n'est pas clair ontkent de combinatie dus de eigenschap die door clair wordt uitgedrukt. clair betekent hier ‘duidelijk’. Het is een bijvoeglijk naamwoord en verwijst in deze uitdrukking naar de inhoud die niet duidelijk is. De vorm past zich aan het grammaticale geslacht en getal van het beschreven woord aan: bijvoorbeeld une réponse claire — een duidelijk antwoord, en des points clairs — duidelijke punten. In de vaste zin staat de mannelijke enkelvoudsvorm clair. Samen betekent ce qui n'est pas clair ‘wat niet duidelijk is’: ce qui introduceert het relevante deel, n'est pas ontkent de duidelijkheid en clair benoemt die eigenschap. De hele uiting betekent: ‘Daarna kunnen we alles bekijken wat niet duidelijk is.’ Après ça plaatst dit na een eerder genoemde stap; nous pouvons regarder zegt dat de spreker en minstens één andere persoon die mogelijkheid hebben; de relatieve bijzin beperkt wat zij zullen bekijken tot het niet-duidelijke deel.

8. J'ouvrirai le fichier quand la liste sera terminée.

   Ik zal het bestand openen als de lijst klaar is.

   J'ouvrirai

   ik zal openen

   le fichier

   het bestand

   quand

   wanneer; als

   la liste

   de lijst

   sera terminée

   klaar zal zijn

   Uitgebreide uitleg

   J'ouvrirai betekent hier: “ik zal openen”. Het is de futur simple van ouvrir (“openen”) in de eerste persoon enkelvoud: j'ouvrirai = “ik zal openen”. De apostrof in J' is een vaste verkorting van je voor een klinker. Vergelijk: j'ouvre = “ik open” en j'ai ouvert = “ik heb geopend”. le fichier betekent “het bestand”. fichier is een zelfstandig naamwoord; le is hier het bepaald lidwoord. Een bruikbaar contrast is un fichier = “een bestand” tegenover le fichier = “het bestand”. quand leidt hier de tijdsbepaling in: “wanneer” of, zoals in de vaste vertaling, “als”. Het verbindt de hoofdhandeling met de voorwaarde in de tijd: het openen gebeurt op het moment dat de lijst klaar is. In deze Franse zin staat daarna ook de futur simple, hoewel het Nederlands hier natuurlijk als ... klaar is gebruikt. la liste betekent “de lijst”. liste is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier la, niet le. Het lidwoord geeft bepaaldheid aan: het gaat om de bedoelde lijst, zonder dat de zin zelf meer specifieke informatie over die lijst geeft. sera terminée betekent hier “klaar zal zijn”. sera is de futur simple van être (“zijn”) in de derde persoon enkelvoud. terminée is het vrouwelijk enkelvoud van het voltooid deelwoord terminé van terminer (“beëindigen”); het stemt hier overeen met het vrouwelijke enkelvoud la liste. De vorm terminée beschrijft dus de toestand van de lijst: die zal af zijn. Samen vormen de delen: J'ouvrirai le fichier = “ik zal het bestand openen” en quand la liste sera terminée = “als de lijst klaar is”. De hele zin betekent: “Ik zal het bestand openen als de lijst klaar is.”