Een gedeeld kantoor gebruiken | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Est-ce que je peux travailler dans cet espace de travail partagé ?

   Kan ik in dit gedeelde kantoor werken?

   Est-ce que je peux

   kan ik ...?

   travailler

   werken

   dans

   in

   cet

   dit/deze

   espace

   ruimte

   travail

   werk

   partagé

   gedeeld

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que je peux is een vaste manier om in het Frans een ja-neevraag te vormen: Est-ce que markeert de vraag en je peux betekent hier “ik kan/mag”. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij je; bij tu is de vorm ook peux, zoals in tu peux. Bijvoorbeeld: Est-ce que je peux entrer ? = “Kan ik binnenkomen?” travailler betekent “werken”. Dit is de infinitief, die na pouvoir staat: je peux travailler = “ik kan/mag werken”. Na bijvoorbeeld vouloir blijft het volgende werkwoord eveneens in de infinitief: je veux travailler = “ik wil werken”. dans betekent hier “in” en introduceert de plaats waar de spreker kan of mag werken. cet is een aanwijzend woord met de betekenis “dit/deze”. Het staat voor een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud dat met een klinkerklank of een stille h begint, zoals cet espace. Voor een mannelijk enkelvoud met een medeklinkerklank wordt ce gebruikt, bijvoorbeeld ce bureau; voor een vrouwelijk enkelvoud cette, en voor het meervoud ces. Deze vormen drukken op zichzelf geen numerieke hoeveelheid uit. espace betekent hier “ruimte”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. In cet espace wordt dus de mannelijke vorm van het aanwijzende woord gebruikt; de keuze voor cet hangt bovendien samen met de klinkerklank aan het begin van espace. travail betekent “werk”. In espace de travail vormt het met espace een gebruikelijke nominale combinatie: letterlijk “ruimte voor werk”, natuurlijk “werkruimte” of “werkplek”. de verbindt hier de twee zelfstandige naamwoorden. partagé betekent hier “gedeeld”. Het is het voltooid deelwoord van partager en wordt hier bijvoeglijk gebruikt. Omdat het bij het mannelijke enkelvoud espace hoort, staat het in die vorm: un espace partagé. Bij een vrouwelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld une salle partagée = “een gedeelde zaal”. Samen bestaat de zin uit de vraagmarkering Est-ce que, de mogelijkheid of toestemming je peux, de activiteit travailler, en de plaatsbepaling dans cet espace de travail partagé. De volledige betekenis is: “Kan ik in dit gedeelde kantoor werken?”

2. Choisis un bureau libre.

   Kies een vrij bureau.

   Choisis

   kies

   bureau

   bureau

   libre

   vrij; beschikbaar

   Uitgebreide uitleg

   Choisis betekent hier “kies”. Het is de gebiedende wijs van choisir (“kiezen”) voor één aangesproken persoon. De slot-s van deze vorm wordt niet uitgesproken: Choisis ! betekent “Kies!”. In een gewone mededeling ziet dezelfde werkwoordsvorm er bijvoorbeeld zo uit: Tu choisis un bureau. — “Je kiest een bureau.” bureau betekent hier “bureau” in de zin van een werkplek of schrijftafel. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un bureau. Het woord kan in andere contexten ook naar een kantoor verwijzen, maar in deze zin past de betekenis “bureau” als werkplek bij de vaste vertaling. libre betekent hier “vrij” of “beschikbaar”. Het beschrijft bureau en staat erna: un bureau libre. Libre heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke woorden; het meervoud is libres. Bijvoorbeeld: une chaise libre — “een vrije/beschikbare stoel”. Samen vormen Choisis un bureau libre. de gebiedende zin “Kies een vrij bureau.” Un is hier het onbepaalde lidwoord bij het mannelijke enkelvoud bureau; het drukt op zichzelf geen specifiek aantal uit. De volgorde is: gebiedende wijs Choisis + onbepaald lidwoord en zelfstandig naamwoord un bureau + het erna geplaatste bijvoeglijk naamwoord libre.

3. Je peux utiliser celui près de la porte.

   Ik kan het bureau bij de deur gebruiken.

   Je peux

   ik kan

   utiliser

   gebruiken

   celui

   degene / dat

   près de

   bij / vlak bij

   porte

   deur

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier “ik kan”. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir in de eerste persoon enkelvoud: je peux. Na pouvoir volgt een infinitief: Je peux utiliser = “ik kan gebruiken”. Vergelijk: Je peux venir. = “Ik kan komen.” utiliser is de infinitief “gebruiken”. De infinitief blijft na peux onveranderd; de persoon wordt al door peux aangegeven. Voorbeeld: Elle peut utiliser le bureau. = “Zij kan het bureau gebruiken.” celui is een aanwijzend voornaamwoord voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Hier verwijst het, volgens de vertaling en de voorafgaande context, naar un bureau: “het bureau / degene”. Het woord neemt dus de plaats van een eerder genoemd mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord in. Andere vormen zijn bijvoorbeeld celle voor vrouwelijk enkelvoud en ceux voor mannelijk meervoud. In deze zin wordt celui nader bepaald door wat erop volgt: het is het bureau dat bij de deur is. près de is een vaste voorzetselconstructie met de betekenis “bij” of “vlak bij”. Daarna komt de plaatsbepaling: près de la porte = “bij de deur”. Voorbeeld: Le sac est près de la fenêtre. = “De tas is bij het raam.” porte betekent hier “deur”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la: la porte. Het meervoud is les portes (“de deuren”). Samen betekenen de delen: Je peux utiliser (“ik kan gebruiken”) + celui (“het [bureau]”) + près de la porte (“bij de deur”). De volledige zin betekent dus: “Ik kan het bureau bij de deur gebruiken.” De keuze van het bureau wordt uitgedrukt door het aanwijzende voornaamwoord celui en de daaropvolgende plaatsbepaling.

4. Laisse-le propre quand tu as fini.

   Laat het schoon achter als je klaar bent.

   Laisse-le

   laat het achter

   propre

   schoon

   quand

   als / wanneer

   tu as fini

   je klaar bent

   Uitgebreide uitleg

   Laisse-le betekent hier dat de aangesprokene iets schoon moet achterlaten. Laisse is de gebiedende wijs voor één persoon van laisser (“achterlaten” of “laten”); het onderwerp tu wordt in deze vorm niet uitgesproken. Le is een mannelijk enkelvoudig lijdend-voorwerppronomen, hier weergegeven door “het”. Het pronomen bepaalt de grammaticale vorm, maar de concrete referent wordt door deze zin niet verder benoemd. Voorbeeld: Laisse-le ici. — “Laat het hier.” propre beschrijft de toestand waarin het voorwerp moet worden achtergelaten: schoon. In deze zin staat het na het voorwerp als beschrijving van het resultaat. De vorm propre is enkelvoud; in het meervoud wordt dat propres. In het mannelijk en vrouwelijk enkelvoud ziet dit bijvoeglijk naamwoord er hetzelfde uit. quand leidt een tijdsbepaling in en betekent hier “als” of “wanneer”. Het verbindt de hoofdzin met het moment waarop de handeling uit de hoofdzin moet plaatsvinden. tu as fini betekent “je bent klaar” of letterlijker “je hebt beëindigd”. As is de tegenwoordige-tijdsvorm voor tu van avoir. Fini is het voltooid deelwoord van finir; samen vormen as fini een voltooide tijd. In het Frans wordt deze voltooiing hier dus met avoir uitgedrukt, terwijl het Nederlands natuurlijk klaar bent gebruikt. Voorbeeld: Quand tu as fini, ferme la porte. — “Als je klaar bent, doe de deur dicht.” Samen bestaat de zin uit een bevel (Laisse-le propre) en een tijdsbepaling (quand tu as fini). De volledige betekenis is: “Laat het schoon achter als je klaar bent.”

5. J'ai besoin d'un endroit calme.

   Ik heb een rustige plek nodig.

   J'ai besoin

   iets nodig hebben

   un endroit calme

   een rustige plek

   Uitgebreide uitleg

   De zin betekent: "Ik heb een rustige plek nodig." De vaste uitdrukking « avoir besoin de » betekent "nodig hebben"; « un endroit calme » betekent "een rustige plek". « calme » past zich aan « endroit » aan en staat daarom in de mannelijke vorm.

6. Essaie le bureau près du mur.

   Probeer het bureau bij de muur.

   Essaie

   probeer

   bureau

   bureau

   près du

   bij

   mur

   muur

   Uitgebreide uitleg

   Essaie betekent hier “probeer”. Het is de gebiedende wijs voor één aangesproken persoon van essayer (“proberen”). In het Frans staat bij deze vorm meestal geen uitgesproken onderwerp: Essaie cette chaise. — “Probeer deze stoel.” bureau betekent hier “bureau”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor le: le bureau. Afhankelijk van de context kan bureau onder meer naar een meubel of naar een kantoor verwijzen. In deze zin geeft de vaste vertaling wel het Nederlandse woord “bureau”, maar legt zij die mogelijke betekenis niet verder vast. près du drukt nabijheid uit: “bij” of “dicht bij het”. De vaste uitdrukking is près de + een zelfstandig naamwoord. Voor le wordt dat près du: près du parc — “bij het park”. du is dus de samengevoegde vorm van de en le. mur betekent “muur”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: le mur. In du mur is opnieuw de + le samengevoegd tot du. Samen vormt Essaie le bureau près du mur. een gebiedende zin: “Probeer het bureau bij de muur.” Essaie geeft de opdracht, le bureau is wat geprobeerd moet worden, en près du mur voegt de plaatsaanduiding “bij de muur” toe.

7. Je vais ranger mes affaires avant de partir.

   Ik zal mijn spullen opruimen voordat ik vertrek.

   Je vais

   ik zal

   ranger

   opruimen

   affaires

   spullen

   avant de

   voordat

   partir

   vertrekken

   Uitgebreide uitleg

   Je vais bestaat uit het onderwerp Je en de tegenwoordige vorm vais van aller (gaan). Samen met een infinitief vormt dit in het Frans vaak de nabije toekomst: aller + infinitief. In deze zin betekent Je vais ranger dus dat de spreker van plan is op te ruimen of dat dit binnenkort zal gebeuren. Voorbeeld: Je vais dormir. — Ik ga slapen. ranger is de infinitief van een regelmatig werkwoord met de betekenis opruimen of op zijn plaats leggen. Na vais blijft het werkwoord in de infinitief staan. Voorbeeld: Nous allons ranger la chambre. — Wij gaan de kamer opruimen. De vorm range zonder uitgang kan in andere zinnen bijvoorbeeld een vervoegde vorm zijn; hier is juist de infinitief ranger nodig na vais. affaires is een meervoudig zelfstandig naamwoord en betekent hier persoonlijke spullen of bezittingen. Het bezittelijk woord mes staat ervoor en betekent mijn bij een meervoudig zelfstandig naamwoord; samen is mes affaires dus mijn spullen. Affaire in het enkelvoud kan een zaak of aangelegenheid betekenen, maar in deze uitdrukking verwijst affaires naar spullen. avant de leidt een infinitiefgroep in en betekent voordat of alvorens. Het staat hier vóór partir, niet vóór een vervoegde persoonsvorm. Een herbruikbaar patroon is avant de + infinitief: Avant de sortir, je ferme la porte. — Voordat ik naar buiten ga, doe ik de deur dicht. partir is de infinitief van vertrekken. De vorm na avant de blijft infinitief, ook al is de uitvoerder in deze zin dezelfde persoon als bij Je vais ranger: de spreker ruimt zijn spullen op voordat die persoon vertrekt. Voorbeeld: Elle se prépare avant de partir. — Zij maakt zich klaar voordat ze vertrekt. Samen betekent Je vais ranger mes affaires dat de spreker zijn spullen gaat opruimen. avant de partir voegt de tijdsrelatie toe: dat opruimen gebeurt vóór het vertrek van de spreker. De volledige betekenis is daarom: Ik zal mijn spullen opruimen voordat ik vertrek.

8. Comme ça, le bureau reste prêt pour la personne suivante.

   Zo blijft het bureau klaar voor de volgende persoon.

   Comme ça

   zo / op die manier

   bureau

   bureau

   reste

   blijft

   prêt

   klaar

   personne

   persoon

   suivante

   volgende

   Uitgebreide uitleg

   Comme ça betekent hier “zo” of “op die manier” en verwijst naar de manier waarop iets gebeurt. Het is een herbruikbare manier om een gevolg of doel van een handeling in te leiden: Comme ça, ... = “Zo ...”. bureau betekent hier “bureau” in de zin van een werkplek of schrijftafel. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is bureaux. In deze zin is bureau het onderwerp van reste. reste komt van rester, “blijven”. reste is de tegenwoordige tijd voor een enkelvoudig onderwerp in de derde persoon: il/elle/on reste. Hier blijft het bureau in een bepaalde toestand. Vergelijk: Je reste ici. = “Ik blijf hier.” prêt betekent “klaar” of “gereed”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat de toestand van bureau beschrijft. Omdat bureau mannelijk enkelvoud is, staat hier de vorm prêt; bij een vrouwelijk enkelvoudig woord staat de vorm prête, bijvoorbeeld: La table est prête. = “De tafel is klaar.” personne betekent hier “persoon”. In la personne suivante is het een grammaticaal vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het woord personne kan in andere contexten ook deel uitmaken van een ontkenning met de betekenis “niemand”, maar die betekenis past hier niet: hier gaat het om de volgende persoon. suivante betekent “volgende” en komt van suivant. Het bijvoeglijk naamwoord staat hier in de vrouwelijke enkelvoudsvorm, omdat het bij het grammaticaal vrouwelijke woord personne hoort: la personne suivante. De mannelijke enkelvoudsvorm is suivant, bijvoorbeeld: le jour suivant = “de volgende dag”. Samen betekent le bureau reste prêt dat het bureau klaar blijft. pour la personne suivante geeft aan voor wie die toestand bedoeld is: voor de volgende persoon. De hele zin betekent dus: “Zo blijft het bureau klaar voor de volgende persoon.”