Een lunchmenu kiezen en bestellen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je veux commander une formule déjeuner pour nous.

   Ik wil een lunchmenu voor ons bestellen.

   Je veux

   ik wil

   commander

   bestellen

   formule

   menuformule

   déjeuner

   lunch

   pour nous

   voor ons

   Uitgebreide uitleg

   Je veux betekent hier “ik wil”. veux is de tegenwoordige tijd van vouloir in de eerste persoon enkelvoud: je veux. Na vouloir volgt vaak een infinitief: Je veux commander = “Ik wil bestellen”. Vergelijk voor een andere persoon: il veut = “hij wil”. commander betekent hier “bestellen”. Dit is de infinitief, na veux. Hetzelfde werkwoord kan ook “bevelen” betekenen in een andere context, maar hier gaat het om iets bestellen. formule betekent hier een vaste menuformule, dus een combinatie van gerechten of een vast aanbod. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une formule. Het onbepaalde lidwoord une geeft hier aan dat het om een niet nader bepaalde menuformule gaat; het drukt niet op zichzelf een aantal uit. déjeuner betekent hier “lunch”. Als zelfstandig naamwoord verwijst het naar de maaltijd; als werkwoord kan déjeuner ook “lunchen” betekenen. In une formule déjeuner bepaalt het woord déjeuner welk soort formule wordt bedoeld: een lunchformule. pour nous betekent “voor ons”. pour leidt de bedoelde ontvanger of groep in, en nous is de beklemtoonde vorm die na een voorzetsel wordt gebruikt. Bijvoorbeeld: C’est pour nous. = “Het is voor ons.” Samen vormen de delen: Je veux + commander = “ik wil bestellen”; une formule déjeuner = “een lunchmenu”; en pour nous = “voor ons”. De volledige betekenis is daarom: “Ik wil een lunchmenu voor ons bestellen.”

2. Préfères-tu le poulet ou le poisson ?

   Heb je liever kip of vis?

   Préfères-tu

   heb je liever

   le poulet

   de kip

   le poisson

   de vis

   Uitgebreide uitleg

   Préfères-tu betekent hier: “heb je liever?”. Het is de vraagvorm van préférer (“de voorkeur geven aan, liever hebben”) met tu (“je/jij”). In deze vorm staat het werkwoord vóór het onderwerp en wordt het onderwerp met een koppelteken toegevoegd: Préfères-tu ... ? Dit is een gebruikelijke, vrij neutrale manier om een vraag te vormen. Vergelijk met de mededelende vorm tu préfères ... (“je hebt liever ...”). De uitgang -es hoort bij tu in de tegenwoordige tijd; de accenttekens en de vorm préfères zijn onderdeel van het werkwoord. le poulet betekent hier “kip”. Poulet is een zelfstandig naamwoord; het bepaalde lidwoord le laat zien dat dit woord in het Frans mannelijk is. Het kan in andere contexten ook naar kippenvlees verwijzen; in deze keuzevraag is de bedoelde betekenis gewoon “kip”. Een herbruikbaar contrast is un poulet (“een kip”) tegenover le poulet (“de kip” of kip als gekozen soort/eten), afhankelijk van de context. le poisson betekent hier “vis”. Ook poisson is een mannelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat er le. Het meervoud is les poissons (“de vissen”); het lidwoord verandert daar mee van le naar les, en het zelfstandig naamwoord krijgt doorgaans -s. Samen vormt de zin een keuzevraag: Préfères-tu le poulet ou le poisson ? = “Heb je liever kip of vis?” Het patroon is Préfères-tu [optie A] ou [optie B ?], waarmee je iemand naar diens voorkeur tussen twee opties vraagt. De eerdere context maakt duidelijk dat het om keuzes voor een lunchbestelling gaat; de volgende zin geeft vervolgens een positieve beoordeling van de vis.

3. Le poisson me semble meilleur aujourd'hui.

   Vis klinkt vandaag beter voor mij.

   poisson

   vis

   me semble

   lijkt mij

   meilleur

   beter

   aujourd'hui

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   poisson betekent hier “vis”. Het is een zelfstandig naamwoord; le poisson is de bepaalde vorm: “de vis”. Het Franse woord is mannelijk, wat je ook ziet aan le, maar het gaat hier om de vis als gerecht of voedselkeuze. me semble betekent letterlijk “lijkt mij” en komt van sembler, “lijken”. me is het voornaamwoord voor “mij” en staat hier vóór de vervoegde werkwoordsvorm. Het onderwerp is le poisson: de vis lijkt voor de spreker iets te zijn. Vergelijk bijvoorbeeld: Cette idée me semble bonne. — “Dit idee lijkt mij goed.” meilleur betekent hier “beter”. Het is de onregelmatige vergrotende trap van bon (“goed”): bon → meilleur → le meilleur (“de beste”). Meilleur beschrijft hier de vis; het zegt dat die in de bedoelde vergelijking beter smaakt of bevalt, zonder een expliciete maatstaf te noemen. Het vrouwelijke equivalent is meilleure, bijvoorbeeld in une meilleure option — “een betere optie”. aujourd'hui betekent “vandaag”. Het verwijst naar de huidige dag en bevat in de spelling een apostrof. In deze zin bepaalt het wanneer de beoordeling geldt. Samen vormen de delen: Le poisson — “de vis” — is het onderwerp; me semble — “lijkt mij” — geeft de persoonlijke indruk aan; meilleur — “beter” — geeft de vergelijking weer; en aujourd'hui — “vandaag” — plaatst die indruk in de tijd. De volledige betekenis is daarom: “Vis klinkt vandaag beter voor mij.”

4. C'est servi avec du riz et un petit accompagnement.

   Er zit rijst en een klein bijgerecht bij.

   C'est

   het is

   servi

   geserveerd

   avec

   met

   riz

   rijst

   petit

   klein

   accompagnement

   bijgerecht

   Uitgebreide uitleg

   C'est is de samentrekking van ce en est: hier betekent het samen “het is”. Ce is een aanwijzend voornaamwoord; de concrete referent van “het” wordt in deze ene zin niet nader benoemd. Het patroon c'est + participe passé kan een toestand of een passieve beschrijving inleiden. servi komt van servir (“serveren”) en is hier het voltooid deelwoord in C'est servi: “geserveerd”. De vorm servi is mannelijk enkelvoud. In een passieve constructie met être stemt het voltooid deelwoord af op het grammaticale onderwerp; bij ce staat hier deze vorm. Andere vormen van dezelfde reeks zijn bijvoorbeeld servie, servis en servies wanneer de grammaticale context die vorm vereist. Voorbeeld: Le plat est servi chaud. — “Het gerecht wordt warm geserveerd.” avec betekent “met” en verbindt hier wat samen wordt geserveerd met het hoofdgerecht of de bereiding. Het patroon avec + zelfstandig naamwoord is breed bruikbaar: avec du pain — “met brood”. riz betekent “rijst”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. In du riz is du de combinatie van de en le, gebruikt voor een niet nader bepaalde hoeveelheid van een stof of voedingsmiddel; het zegt op zichzelf geen exact aantal. Voorbeeld: Je mange du riz. — “Ik eet rijst.” petit betekent hier “klein”. Het bijvoeglijk naamwoord staat in het mannelijk enkelvoud, passend bij accompagnement. De basisvorm is petit; de vrouwelijke enkelvoudsvorm is petite, en de meervoudsvormen zijn petits en petites, afhankelijk van het grammaticale geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: un petit plat — “een klein gerecht”. accompagnement betekent hier “bijgerecht”: iets dat bij het hoofdgerecht wordt geserveerd. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord, wat ook de vorm petit verklaart. Het woord kan in andere contexten algemener een begeleiding of begeleidend onderdeel aanduiden; in deze zin en in de gegeven vertaling gaat het om een bijgerecht. Voorbeeld: Quel accompagnement préfères-tu ? — “Welk bijgerecht heeft je voorkeur?” Samen vormen de delen C'est servi (“het wordt geserveerd”), avec du riz (“met rijst”) en et un petit accompagnement (“en een klein bijgerecht”) de betekenis: “Er zit rijst en een klein bijgerecht bij.” Un introduceert daarbij een niet nader bepaald bijgerecht; het onbepaalde lidwoord legt op zichzelf geen exact aantal vast.

5. Quel accompagnement a l'air le meilleur ?

   Welk bijgerecht ziet er het beste uit?

   Quel

   welk(e)

   accompagnement

   bijgerecht

   a l'air

   ziet eruit

   meilleur

   beste

   Uitgebreide uitleg

   Quel staat hier vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: accompagnement. Het is een vragend bepalend woord en betekent in deze zin “welk(e)”. De vorm verandert volgens het zelfstandig naamwoord: quel (mannelijk enkelvoud), quelle (vrouwelijk enkelvoud), quels (mannelijk meervoud), quelles (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: Quelle boisson préfères-tu ? — “Welke drank heeft jouw voorkeur?” Accompagnement is hier een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een gerecht dat bij het hoofdgerecht wordt geserveerd: “bijgerecht”. Het kan in andere contexten ook een andere soort begeleiding of ondersteuning aanduiden, maar de vaste vertaling maakt hier de culinaire betekenis duidelijk. Voorbeeld: Le riz est un accompagnement simple. — “Rijst is een eenvoudig bijgerecht.” a l'air komt van avoir l'air, letterlijk “eruitzien” of “de indruk wekken”. a is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, van avoir; het onderwerp is hier accompagnement. De constructie avoir l'air + adjectief beschrijft hoe iets lijkt of eruitziet, zonder te beweren dat die indruk absoluut vaststaat. Voorbeeld: Le plat a l'air chaud. — “Het gerecht ziet er warm uit.” Meilleur is de onregelmatige vergelijkende vorm van bon: bon — “goed”, meilleur — “beter”, le meilleur — “het beste”. In deze zin staat het bijvoeglijk naamwoord in de mannelijke enkelvoudsvorm, passend bij accompagnement. Samen met het voorafgaande le vormt het le meilleur, dus “het beste”. Voorbeeld: Cette option semble meilleure. — “Deze optie lijkt beter.” Samen vormen Quel accompagnement en a l'air le meilleur de vraag naar welk bijgerecht er volgens zijn uiterlijk of indruk het beste uitziet. De volledige betekenis is: “Welk bijgerecht ziet er het beste uit?”

6. Les légumes ont l'air frais et simples.

   De groenten zien er vers en eenvoudig uit.

   Les légumes

   de groenten

   ont l'air

   zien er ... uit

   frais

   vers

   simples

   eenvoudig

   Uitgebreide uitleg

   Les légumes betekent hier “de groenten”. légume is het zelfstandig naamwoord “groente”; het meervoud is légumes. les is het bepaalde lidwoord voor meervoudige zelfstandige naamwoorden, ongeacht grammaticaal geslacht. Voor één groente gebruik je le légume. ont l'air komt van avoir l'air. In deze zin betekent die constructie natuurlijk “eruitzien”. ont is de derde persoon meervoud van avoir (“hebben”): avoir → ont. Het meervoud hoort bij les légumes. Een herbruikbaar patroon is [onderwerp] a l'air + bijvoeglijk naamwoord voor één onderwerp en [onderwerp] ont l'air + bijvoeglijk naamwoord voor meerdere onderwerpen. Voorbeeld: Le plat a l'air bon. — “Het gerecht ziet er lekker uit.” frais betekent hier “vers”. Het bijvoeglijk naamwoord is frais; bij een mannelijk enkelvoud en bij een mannelijk meervoud blijft de geschreven vorm frais. Het vrouwelijk enkelvoud is fraîche. Voorbeeld: Les fruits sont frais. — “De vruchten zijn vers.” simples betekent hier “eenvoudig”. De basisvorm is simple; simples is de meervoudsvorm. simple heeft voor mannelijk en vrouwelijk dezelfde vorm, maar krijgt in het meervoud een -s. Voorbeeld: Les recettes sont simples. — “De recepten zijn eenvoudig.” Samen vormen de onderdelen: Les légumes is het onderwerp, ont l'air geeft aan hoe het onderwerp eruitziet, en frais et simples noemt twee eigenschappen van dat onderwerp. De volledige betekenis is: “De groenten zien er vers en eenvoudig uit.”

7. Choisissons les légumes.

   Laten we de groenten kiezen.

   Choisissons

   laten we kiezen

   légumes

   groenten

   Uitgebreide uitleg

   Choisissons betekent hier “laten we kiezen”. Het is de nous-vorm van choisir (“kiezen”) en heeft in deze zin de waarde van de eerste persoon meervoud van de gebiedende wijs: de spreker stelt voor dat de spreker en minstens één andere persoon samen kiezen. In het Frans staat het onderwerp bij deze gebiedende wijs normaal niet als apart voornaamwoord. Vergelijk: Choisissons un dessert. — “Laten we een dessert kiezen.” légumes betekent hier “groenten”. Dit is het meervoud van légume (“groente”); de uitgang -s markeert hier het meervoud in de geschreven vorm. Het zelfstandig naamwoord staat na les, dat in de volledige zin het bepaalde meervoudige lidwoord is. Samen vormen Choisissons les légumes. de aansporing “Laten we de groenten kiezen.” Choisissons drukt het gezamenlijke voorstel uit, en les légumes is wat gekozen wordt.

8. Je peux passer la commande maintenant.

   Ik kan de bestelling nu plaatsen.

   Je peux

   ik kan

   passer

   plaatsen

   la commande

   de bestelling

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier “ik kan”. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir in de eerste persoon enkelvoud: je peux. Na pouvoir volgt een infinitief: Je peux passer = “ik kan plaatsen”. Voorbeelden: Je peux venir. — “Ik kan komen.” Je peux drukt hier mogelijkheid of beschikbaarheid uit; het betekent niet op zichzelf dat de handeling al gebeurt. passer betekent in deze combinatie “plaatsen”, namelijk een bestelling plaatsen. Het is een infinitief, omdat het volgt op peux. passer heeft in andere contexten ook betekenissen zoals “voorbijgaan” of “doorgeven”, maar in passer une commande hoort het bij de vaste uitdrukking voor “een bestelling plaatsen”. Voorbeeld: Nous pouvons passer une commande. — “Wij kunnen een bestelling plaatsen.” la commande betekent “de bestelling”. commande is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaalde lidwoord la ervoor. Het lidwoord verwijst hier naar de bestelling die in de bedoelde situatie wordt geplaatst. Voorbeeld: La commande est prête. — “De bestelling is klaar.” maintenant betekent “nu”. Het is een bijwoord dat het tijdstip van de handeling aangeeft. Voorbeeld: Je peux venir maintenant. — “Ik kan nu komen.” Samen vormen de delen Je peux + passer la commande + maintenant de betekenis: “Ik kan de bestelling nu plaatsen.” De spreker geeft aan dat het plaatsen van de bestelling nu mogelijk is.