Jassen vergelijken op stof en pasvorm | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ces deux vestes se ressemblent beaucoup.

   Deze twee jassen lijken erg op elkaar.

   Ces

   deze

   deux

   twee

   vestes

   jassen

   se ressemblent

   lijken op elkaar

   beaucoup

   erg

   Uitgebreide uitleg

   Ces staat vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”. Het is de meervoudsvorm van het aanwijzende bijvoeglijke woord ce: ce bij een mannelijk enkelvoudig woord, cette bij een vrouwelijk enkelvoudig woord en ces bij meervoud. Het woord zelf verandert in het meervoud niet naar mannelijk of vrouwelijk. Deux geeft het getal twee aan. Franse hoofdtelwoorden veranderen hier niet mee met het geslacht van het zelfstandig naamwoord: deux vestes en bijvoorbeeld deux manteaux. Vestes is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord veste (“jas”). De uitgang -s markeert hier het meervoud; die s wordt in het Frans doorgaans niet uitgesproken. Voor één jas staat une veste, voor meerdere des vestes. Se ressemblent komt van se ressembler, “op elkaar lijken”. De vorm ressemblent is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud, van ressembler; se maakt hier deel uit van de wederkerige constructie. Samen drukken ze uit dat de twee genoemde jassen op elkaar lijken. Vergelijk: Elles se ressemblent. — “Ze lijken op elkaar.” Dit is niet hetzelfde als Elles sont identiques. — “Ze zijn identiek.” Beaucoup is een bijwoord dat de mate versterkt: “erg” of “veel”, afhankelijk van de context. In se ressemblent beaucoup versterkt het de overeenkomst: ze lijken sterk op elkaar. Bijvoorbeeld: Ces couleurs se ressemblent beaucoup. — “Deze kleuren lijken erg op elkaar.” Samen vormen de delen Ces deux vestes (“deze twee jassen”), se ressemblent (“lijken op elkaar”) en beaucoup (“erg”) de volledige betekenis: “Deze twee jassen lijken erg op elkaar.” De twee jassen zijn dus de meervoudige onderwerpen van se ressemblent; de zin zegt dat hun uiterlijk of eigenschappen sterk overeenkomen, niet dat ze noodzakelijk identiek zijn.

2. Comparons le tissu et la coupe.

   Laten we de stof en de pasvorm vergelijken.

   Comparons

   laten we vergelijken

   le tissu

   de stof

   la coupe

   de pasvorm

   Uitgebreide uitleg

   Comparons komt van het werkwoord comparer (vergelijken). De uitgang -ons markeert hier de gebiedende wijs voor nous: de spreker stelt dus voor om samen iets te doen, vergelijkbaar met “laten we vergelijken”. Een bruikbaar patroon is Comparons + .... le tissu betekent hier “de stof”. Tissu is een zelfstandig naamwoord; de basisvorm is tissu, en het mannelijke enkelvoud krijgt het lidwoord le. Bijvoorbeeld: Le tissu est doux. — “De stof is zacht.” Het lidwoord hoort bij het grammaticale geslacht en aantal van dit zelfstandig naamwoord; le drukt op zichzelf geen specifiek aantal uit. la coupe betekent hier “de pasvorm”. Coupe is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, waardoor het enkelvoudige lidwoord la gebruikt wordt. In deze context gaat het om de vorm of snit van een kledingstuk, niet om een afzonderlijke handeling van knippen. Bijvoorbeeld: J’aime la coupe de cette veste. — “Ik vind de pasvorm van deze jas mooi.” Samen vormt Comparons le tissu et la coupe een voorstel om twee eigenschappen te vergelijken: de stof en de pasvorm. et verbindt de twee onderdelen die na comparer worden genoemd. De vertaling is daarom: “Laten we de stof en de pasvorm vergelijken.”

3. Celle-ci semble légère.

   Deze voelt licht aan.

   Celle-ci

   deze

   semble

   lijkt

   légère

   licht

   Uitgebreide uitleg

   Celle-ci betekent hier “deze” en staat zelfstandig: het is een aanwijzend voornaamwoord voor één vrouwelijk enkelvoudig referent. De vorm verwijst dus naar iets dat in het Frans grammaticaal vrouwelijk is, maar de aangeleverde zin en vertaling bepalen niet welk eerder genoemd ding dat precies is. Het contrast met celle-là is “deze” tegenover “die”. semble komt van sembler (“lijken”) en is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Het patroon X semble + bijvoeglijk naamwoord betekent dat X een bepaalde indruk wekt: Le tissu semble fin. = “De stof lijkt dun.” Hier geeft semble samen met légère de betekenis “voelt/lijkt licht aan”, zoals in de vaste vertaling. légère is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord léger (“licht”). De uitgang past bij celle-ci, niet bij semble: léger is mannelijk enkelvoud en légère vrouwelijk enkelvoud. Bijvoorbeeld: Ce sac est léger. = “Deze tas is licht.” Samen vormt Celle-ci semble légère. de herbruikbare structuur aanwijzend voornaamwoord + sembler + bijvoeglijk naamwoord: “Deze lijkt/voelt licht aan.”

4. Le tissu semble fin.

   De stof lijkt dun.

   tissu

   stof

   semble

   lijkt

   fin

   dun

   Uitgebreide uitleg

   tissu betekent hier “stof” als materiaal. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin is het mannelijk enkelvoud, wat je ook ziet aan le en aan de vorm fin. Voorbeeld: un tissu léger = “een lichte stof”. semble komt van sembler (“lijken”). Dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, passend bij le tissu: il/elle semble. Het werkwoord drukt hier een indruk of beoordeling uit, niet een vaststaand feit. Voorbeeld: Le tissu semble doux. = “De stof lijkt zacht.” fin betekent hier “dun” en beschrijft tissu. De vorm is mannelijk enkelvoud; de vrouwelijke vorm is fine, bijvoorbeeld in une étoffe fine = “een dunne stof”. De vorm verandert dus volgens het zelfstandig naamwoord dat het bijvoeglijk naamwoord beschrijft. Samen vormen de delen Le tissu + semble + fin de betekenis: “De stof lijkt dun.” De zin presenteert dunheid als een waargenomen indruk.

5. L'autre semble plus solide et plus chaude.

   De andere voelt steviger en warmer aan.

   L'autre

   de andere

   semble

   lijkt

   plus solide

   steviger

   plus chaude

   warmer

   Uitgebreide uitleg

   L'autre betekent hier “de andere” of “de andere [ene]”. Het is een zelfstandige verwijzing naar een niet nader benoemde andere optie of zaak; de concrete referent wordt in deze zin niet genoemd. l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinkerklank. autre betekent “ander” en heeft hier geen zichtbare aparte mannelijke of vrouwelijke vorm. semble is de vorm van sembler (“lijken”) in de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Het patroon X semble + bijvoeglijk naamwoord betekent dat X een bepaalde indruk geeft: Le tissu semble fin. = “De stof lijkt dun.” In deze zin verbindt semble het onderwerp met twee eigenschappen. plus solide betekent “steviger”. solide is de basisvorm; plus solide is de vergrotende trap met plus (“meer”). solide behoudt in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke verwijzingen. Voorbeeld: Cette chaise est plus solide. = “Deze stoel is steviger.” plus chaude betekent “warmer”. De basisvorm is chaud (mannelijk) en de vrouwelijke enkelvoudsvorm is chaude; juist chaude draagt hier de vrouwelijke vorm. Met plus wordt de vergrotende trap gevormd: plus chaude = “warmer”. Voorbeeld: La soupe est plus chaude. = “De soep is warmer.” De twee vergelijkingen staan naast elkaar en delen semble: L'autre semble plus solide et plus chaude. Zo wordt de andere optie beschreven als zowel steviger als warmer. De volledige betekenis is: “De andere lijkt steviger en warmer.”

6. Ce serait peut-être mieux pour tous les jours.

   Dat is misschien beter voor elke dag.

   Ce serait

   dat zou zijn

   peut-être

   misschien

   mieux

   beter

   pour

   voor

   tous les jours

   elke dag

   Uitgebreide uitleg

   Ce serait bestaat uit het aanwijzend voornaamwoord ce en de voorwaardelijke vorm serait van être (zijn). Hier betekent ce het door de vertaling bedoelde “dat”, maar de tekst specificeert niet zelfstandig waarnaar het verwijst. Serait drukt geen vastgestelde tegenwoordige toestand uit: de voorwaardelijke wijs maakt de beoordeling voorzichtiger of afhankelijk van een veronderstelde keuze. Vergelijk: C’est mieux = “Dat is beter” tegenover Ce serait mieux = “Dat zou beter zijn”. peut-être betekent “misschien” en geeft onzekerheid aan. Het verandert niet de persoon of tijd van het werkwoord; het voegt alleen de betekenis van mogelijkheid toe. Voorbeeld: Peut-être demain. — “Misschien morgen.” mieux is de vergelijkende vorm van het bijwoord bien (“goed”): bien → mieux (“beter”). Het beschrijft hier niet rechtstreeks een zelfstandig naamwoord, maar maakt de beoordeling “beter zijn”. Bij een zelfstandig naamwoord gebruikt het Frans vaak meilleur: un meilleur choix — “een betere keuze”. Mieux hoort daarentegen bij een werkwoord of bij de manier waarop iets is of gebeurt: Cette option serait mieux. — “Deze optie zou beter zijn.” pour betekent hier “voor” en introduceert het doel of de gebruikssituatie. In mieux pour ... geeft het aan waarvoor iets geschikter zou zijn. Voorbeeld: C’est pratique pour voyager. — “Het is handig om te reizen.” tous les jours is een vaste tijdsbepaling met de betekenis “elke dag”. Tous is hier het meervoudige woord voor “alle”, en jours is het meervoud van jour (“dag”); samen verwijzen ze naar herhaling op iedere dag. Chaque jour heeft eveneens de betekenis “elke dag”, maar gebruikt een enkelvoudig patroon. Voorbeeld: Je lis tous les jours. — “Ik lees elke dag.” Samen betekent de zin: “Dat zou misschien beter zijn voor elke dag.” De opbouw is Ce serait (“dat zou zijn”) + peut-être (“misschien”) + mieux (“beter”) + pour tous les jours (“voor elke dag”): een voorzichtige beoordeling van wat geschikter zou zijn voor dagelijks gebruik.

7. Essaie-la d'abord pour voir comment elle te va.

   Pas hem eerst aan en kijk hoe hij aanvoelt.

   Essaie-la

   pas het aan

   d'abord

   eerst

   pour voir

   om te kijken

   comment

   hoe

   elle te va

   het staat je

   Uitgebreide uitleg

   Essaie-la betekent hier “pas het aan”. Essaie is de bevestigende gebiedende wijs van essayer (“proberen, passen”); bij een bevestigende gebiedende wijs staan voornaamwoordelijke objecten erna, met een koppelteken. La is het lijdend voorwerp en verwijst naar iets vrouwelijks in het Frans. De vorm la zelf zegt niet wie of wat dat precies is. Voorbeeld: Essaie cette veste. — “Pas dit jasje aan.” d'abord betekent “eerst” of “allereerst”. Het geeft de volgorde aan: deze handeling komt vóór de volgende handeling in de zin. pour voir bestaat uit pour plus het infinitief voir (“zien”) en drukt hier een doel uit: “om te kijken”. Na pour staat in deze constructie geen vervoegde persoonsvorm maar een infinitief. comment betekent “hoe” en vraagt naar de manier of het resultaat van iets. In comment elle te va leidt het een ingebedde vraag in: “hoe het haar staat” of natuurlijker in deze context “hoe het zit”. elle te va is een vaste gebruikswijze van aller bij kleding en vergelijkbare dingen: iets va à iemand wanneer het die persoon goed staat of past. Va is de derde persoon enkelvoud van aller, met elle als onderwerp. Te is hier het voornaamwoord voor de persoon aan wie iets staat; het is dus niet het onderwerp. De Franse vorm elle is vrouwelijk enkelvoud, maar de Nederlandse vertaling kan voor hetzelfde kledingstuk een mannelijk woord gebruiken. Voorbeeld: Cette couleur lui va bien. — “Deze kleur staat hem/haar goed.” Het voornaamwoord lui verwijst daar naar de persoon aan wie de kleur goed staat. Samen betekent de zin: “Pas het eerst aan om te kijken hoe het je staat.” Essaie-la geeft de opdracht, d'abord plaatst die eerst in de volgorde, en pour voir comment elle te va geeft het doel: nagaan hoe het kledingstuk bij de aangesproken persoon past of staat.

8. Je vais essayer les deux avant de me décider.

   Ik pas ze allebei aan voordat ik beslis.

   Je vais

   ik ga

   essayer

   proberen

   les deux

   allebei

   avant de

   voordat

   me décider

   beslissen

   Uitgebreide uitleg

   Je vais is de tegenwoordige tijd van aller met het onderwerp je. Voor een infinitief vormt aller de nabije toekomst: je vais essayer betekent “ik ga proberen” of, in deze kledingcontext, “ik ga passen”. Vergelijk je vais choisir = “ik ga kiezen”. De vorm vais hoort bij aller, niet bij essayer. essayer is een infinitief met de betekenis “proberen”. In de gegeven context gaat het om kledingstukken die je kunt passen, dus is de bedoelde betekenis hier “passen”. De infinitief volgt op vais zonder extra voorzetsel. Voorbeeld: Je vais essayer cette veste. — “Ik ga deze jas passen.” les deux betekent “allebei” of letterlijk “de twee”. les is het bepaalde meervoudslidwoord en deux drukt het getal twee uit. Hier verwijst de woordgroep naar de twee dingen die worden vergeleken; het Frans gebruikt les deux voor “ze allebei” wanneer het relevante paar al herkenbaar is. Voorbeeld: Je prends les deux. — “Ik neem ze allebei.” avant de leidt een handeling in die eerder plaatsvindt dan een andere handeling. In deze zin volgt er een infinitief op: avant de + infinitief = “voordat je …”. Voorbeeld: Réfléchis avant de répondre. — “Denk na voordat je antwoordt.” me décider betekent hier “beslissen”. décider is de basisvorm; me is het wederkerende voornaamwoord dat bij het onderwerp je hoort. Het Frans gebruikt vaak de wederkerende vorm se décider voor “een beslissing nemen” of “beslissen”: je me décide, il se décide. In avant de me décider wordt het onderwerp van de infinitief begrepen als hetzelfde je als in je vais. Samen betekent Je vais essayer les deux “Ik ga ze allebei passen/proberen”, en avant de me décider voegt daaraan toe “voordat ik beslis”. De volledige betekenis is: “Ik pas ze allebei aan voordat ik beslis.”

9. Ça devrait rendre le choix plus facile.

   Dat zou de keuze makkelijker moeten maken.

   Ça devrait

   dat zou moeten

   rendre

   maken

   le choix

   de keuze

   plus facile

   makkelijker

   Uitgebreide uitleg

   Ça devrait betekent hier “dat zou moeten”. Ça is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat” of “het”; in deze vaste zin wordt niet precies benoemd waarnaar het verwijst. Devrait is de conditionnel présent van devoir bij de derde persoon enkelvoud: devoir → il/elle/on doit (tegenwoordige tijd) → il/elle/on devrait (zou moeten). Hier drukt het een verwachte of waarschijnlijke werking uit, niet een bevel. Rendre is de infinitief van “maken” in de constructie rendre + lijdend voorwerp + bijvoeglijk naamwoord: iets maakt iemand of iets op een bepaalde manier. Voorbeeld: Cette explication rend la règle plus claire. = “Deze uitleg maakt de regel duidelijker.” De infinitief volgt hier op devrait, zoals in ça devrait rendre.... Le choix betekent hier “de keuze”. Choix is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor het bepaalde lidwoord le. Het meervoud is ook choix, maar het lidwoord verandert dan naar les: les choix = “de keuzes”. Plus facile betekent “makkelijker”. Facile is de basisvorm; plus facile is de vergelijkende vorm met plus. Het bijvoeglijk naamwoord blijft in het enkelvoud hier geschreven als facile; in het meervoud wordt het faciles. Voorbeeld: Ce choix est plus facile. = “Deze keuze is makkelijker.” Samen vormt devrait rendre le choix plus facile de structuur “zou de keuze makkelijker moeten maken”: devrait geeft de verwachting weer, rendre benoemt het veroorzaken van een toestand, en plus facile beschrijft de nieuwe toestand van le choix. De hele uiting betekent dus: “Dat zou de keuze makkelijker moeten maken.”