Kantoorartikelen vinden en een pak mappen vragen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Excusez-moi, où est le rayon papeterie ?

   Pardon, waar is de afdeling kantoorartikelen?

   Excusez-moi

   Pardon

   où est

   waar is

   rayon

   afdeling

   papeterie

   kantoorartikelen

   Uitgebreide uitleg

   Excusez-moi betekent hier “pardon” of “neemt u me niet kwalijk”. Het is de beleefde aanspreekvorm van het werkwoord excuser: excusez is de gebiedende wijs voor vous, en moi is het beklemtoonde voornaamwoord “mij”. Voorbeeld: Excusez-moi, madame. — “Pardon, mevrouw.” où est bestaat uit où (“waar”) en de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”): est. Samen vormt dit de vraag “waar is …?”. Het onderwerp komt in deze Franse vraag na het werkwoord: Où est la gare ? — “Waar is het station?” De vorm est hoort bij een enkelvoudig onderwerp; bij meervoud staat bijvoorbeeld Où sont les toilettes ? — “Waar zijn de toiletten?” rayon betekent hier “afdeling” of “schapgedeelte” in een winkel. Het zelfstandig naamwoord heeft in deze betekenis het meervoud rayons. Voorbeeld: Le rayon des fruits est au fond. — “De fruitafdeling is achterin.” papeterie verwijst naar papierwaren en kantoorartikelen; in le rayon papeterie specificeert het welk soort afdeling bedoeld wordt. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la papeterie. Voorbeeld: La papeterie est près de l’entrée. — “De afdeling kantoorartikelen is bij de ingang.” Samen is où est le rayon papeterie ? letterlijk “waar is de afdeling kantoorartikelen?”. le is het bepaald lidwoord bij het mannelijke enkelvoud rayon; papeterie bepaalt welk soort afdeling wordt gezocht. De volledige uiting is dus een beleefde vraag aan iemand in een winkel: “Pardon, waar is de afdeling kantoorartikelen?”

2. C'est à droite, après le présentoir de cahiers.

   Het is rechts, voorbij het rek met notitieboeken.

   C'est

   het is

   à droite

   rechts

   après

   voorbij

   présentoir

   rek; displayhouder

   cahiers

   notitieboeken

   Uitgebreide uitleg

   C'est betekent hier “het is”. Het is de samentrekking van ce + est; ce is een aanwijzend voornaamwoord en est is de vorm van être (“zijn”) bij de derde persoon enkelvoud. In deze zin introduceert C'est de locatie die wordt aangegeven, zonder dat de tekst een specifiek zelfstandig naamwoord als referent noemt. à droite betekent “rechts” en geeft de richting of plaats aan. Een bruikbaar contrast is à gauche (“links”). Voorbeeld: La sortie est à droite. — “De uitgang is rechts.” après betekent hier “voorbij” of letterlijk “na”, in een ruimtelijke volgorde. Het geeft aan dat de bedoelde plaats na een herkenningspunt ligt. Voorbeeld: La pharmacie est après le pont. — “De apotheek is voorbij de brug.” présentoir is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een rek of displayhouder waarop artikelen worden gepresenteerd. Het meervoud is présentoirs. In après le présentoir de cahiers is le présentoir het herkenningspunt; de cahiers specificeert het soort artikelen dat het rek bevat of presenteert. cahiers betekent hier “notitieboeken” of “schriftjes”. Het enkelvoud is cahier en het meervoud cahiers; de vorm is hier meervoud. In présentoir de cahiers is de een voorzetsel dat het soort of de inhoud specificeert. Het is dus niet het onbepaalde lidwoord des. Samen geeft C'est à droite, après le présentoir de cahiers. een plaatsaanduiding: “Het is rechts, voorbij het rek met notitieboeken.” C'est introduceert wat wordt gelokaliseerd, à droite geeft de richting aan en après le présentoir de cahiers plaatst die locatie voorbij het genoemde rek.

3. Je cherche des chemises bleues.

   Ik zoek blauwe mappen.

   Je cherche

   ik zoek

   chemises

   hemden / overhemden

   bleues

   blauwe

   Uitgebreide uitleg

   Je cherche betekent hier “ik zoek”. cherche is de tegenwoordige tijd van chercher (“zoeken”) in de eerste persoon enkelvoud: je cherche, “ik zoek”. Een bruikbaar patroon is Je cherche + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld: Je cherche un livre. — “Ik zoek een boek.” chemises betekent in deze zin “mappen”. Het woord chemise kan in het Frans ook “overhemd” betekenen; de vaste Nederlandse vertaling en de context met notitieboeken ondersteunen hier de betekenis “map”. chemises is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord chemise; het meervoud wordt hier zichtbaar door de uitgang -s. Bijvoorbeeld: des chemises vertes — “groene mappen”. bleues betekent “blauwe” en beschrijft chemises. Het bijvoeglijk naamwoord is de vrouwelijke meervoudsvorm van bleu (“blauw”): bleu (mannelijk enkelvoud), bleue (vrouwelijk enkelvoud), bleus (mannelijk meervoud), bleues (vrouwelijk meervoud). De vorm bleues past dus bij het vrouwelijke meervoud chemises. Bijvoorbeeld: une chemise bleue — “een blauwe map”. Samen vormen de delen Je cherche + des chemises bleues de betekenis: “Ik zoek blauwe mappen.”

4. Je vais vérifier s'il en reste encore.

   Ik kijk even of ze nog beschikbaar zijn.

   Je vais

   ik ga

   vérifier

   controleren

   s'il

   of er

   en

   ervan / daarvan

   reste

   overblijft

   encore

   nog

   Uitgebreide uitleg

   Je vais is een veelgebruikt patroon voor de nabije toekomst: aller in de tegenwoordige tijd + een infinitief. vais is de vorm van aller bij je; het volgende werkwoord blijft in de infinitief. Hier kondigt de spreker aan dat die meteen iets gaat doen. Voorbeeld: Je vais regarder. — Ik ga kijken. vérifier betekent hier nagaan of controleren. Het is een infinitief na vais. Het kan ook na andere werkwoorden staan, bijvoorbeeld Je dois vérifier. — Ik moet het controleren. s'il is de samentrekking van si + il en betekent hier of er in de ingebedde vraag of er nog ... over is. Na si gebruikt het Frans hier il als grammaticaal onderwerp van reste; dat hoeft geen concreet persoon te benoemen. Si kan in andere zinnen ook als betekenen, maar in deze vraag gaat het om of. en is hier het Franse voornaamwoord dat terugverwijst naar een eerder genoemde of begrepen hoeveelheid of voorraad. In combinatie met rester geeft het aan dat er daarvan nog iets over is. Het Nederlandse ze in de vertaling geeft die bedoelde voorraad weer; het Franse en zelf drukt geen zelfstandig naamwoord of geslacht uit. Een herbruikbaar patroon is Il en reste ? — Is er nog wat van over? reste is de derde persoon enkelvoud van rester, overblijven. De vorm staat bij il in s'il en reste; daarom is het werkwoord enkelvoud, ook al kan en naar meerdere artikelen of een hoeveelheid verwijzen. Rester kan ook letterlijk blijven betekenen, afhankelijk van de constructie. encore betekent hier nog: de vraag gaat over de voortduring van de beschikbaarheid of voorraad. In andere contexten kan het ook opnieuw betekenen, maar die betekenis past hier niet. Samen vormt de zin Je vais vérifier + s'il en reste encore: de spreker zegt dat die meteen zal nagaan of er daarvan nog iets beschikbaar is. De infinitiefconstructie geeft de nabije toekomstige handeling aan; binnen die handeling vraagt s'il en reste encore of er nog voorraad over is.

5. Est-ce que vous en avez en stock aujourd'hui ?

   Hebben jullie er vandaag op voorraad?

   Est-ce que

   vraagmarkering

   vous

   jullie

   en

   er

   avez

   hebben

   en stock

   op voorraad

   aujourd'hui

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que markeert hier een ja-neevraag. Het is een vaste vraagconstructie die je vóór een gewone mededelende zinsbouw kunt zetten; er is daardoor geen omkering nodig. Voorbeeld: Est-ce que tu viens ? — “Kom je?” vous betekent hier “jullie”, zoals de vaste vertaling aangeeft. De vorm kan in andere contexten ook één persoon op formele wijze aanspreken, maar dat is niet de bedoelde lezing van deze zin. Het onderwerp staat vóór avez. en is hier een kort voornaamwoord voor al eerder bedoelde zaken of een hoeveelheid daarvan. In deze context gaat het om de artikelen waarnaar in de omliggende zinnen wordt verwezen; de vraag is dus of de aangesproken medewerkers zulke artikelen op voorraad hebben. Het staat vóór het vervoegde werkwoord: vous en avez. Voorbeeld: J'en ai deux. — “Ik heb er twee.” avez is de vervoegde vorm van avoir (“hebben”) in de tegenwoordige tijd bij vous: vous avez. In vous en avez betekent het samen met en dat jullie die bedoelde artikelen hebben. Voorbeeld: Vous avez le temps. — “Jullie hebben tijd.” en stock betekent “op voorraad”. stock is het zelfstandige naamwoord in deze vaste combinatie; het zegt dat de bedoelde artikelen beschikbaar zijn in de voorraad. Voorbeeld: Nous avons ce modèle en stock. — “We hebben dit model op voorraad.” aujourd'hui is een bijwoord van tijd en betekent “vandaag”. De apostrof hoort bij de vaste spelling. Het bepaalt wanneer de voorraadvraag geldt: niet algemeen, maar voor vandaag. Voorbeeld: Le produit arrive aujourd'hui. — “Het product komt vandaag aan.” Samen vormt Est-ce que vous en avez en stock aujourd'hui ? een vraag met de volgorde “vraagmarkering + jullie + ervan/er + hebben + op voorraad + vandaag”: de spreker vraagt of de aangesproken groep de eerder bedoelde artikelen vandaag op voorraad heeft.

6. Nous en avons quelques-unes dans la réserve.

   We hebben er een paar achter in de winkel.

   Nous

   wij

   en

   ervan; daarvan

   avons

   hebben

   quelques-unes

   een paar; enkele

   réserve

   voorraadruimte

   Uitgebreide uitleg

   Nous betekent hier “wij” en is het onderwerp. Het is de vorm voor de eerste persoon meervoud; bij een ander onderwerp krijgt avoir een andere persoonsvorm. en verwijst hier naar de zaken waarnaar in de voorafgaande vraag wordt gevraagd. In deze zin betekent het ongeveer “ervan” of “daarvan”, zonder dat het zelfstandig naamwoord opnieuw wordt genoemd. Herbruikbaar patroon: J’en ai. — “Ik heb ervan.” avons is de tegenwoordige-tijdsvorm van avoir (“hebben”) bij nous: j’ai, tu as, il/elle a, nous avons. Nous en avons betekent samen “wij hebben ervan”. quelques-unes betekent hier “een paar” of “enkele”. Het is een zelfstandig gebruikt onbepaald voornaamwoord voor meerdere vrouwelijke entiteiten. quelques-unes is de vrouwelijke meervoudsvorm; de mannelijke tegenhanger is quelques-uns. J’en prends quelques-unes. — “Ik neem er een paar.” In de vaste zin levert en samen met quelques-unes de betekenis “er een paar” op. réserve betekent hier “voorraadruimte” of “opslagruimte”. In dans la réserve vormt het samen met dans la de plaatsbepaling “in de voorraadruimte”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk, daarom staat ervoor la; in een andere context kan réserve ook “reserve” betekenen. Samen betekenen Nous en avons quelques-unes dans la réserve: “We hebben er een paar achter in de winkel.” De eerste drie delen geven aan dat de spreker en anderen zulke zaken hebben, quelques-unes geeft de onbepaalde hoeveelheid aan en dans la réserve geeft de plaats aan.

7. Pouvez-vous m'apporter un paquet ?

   Kunt u een pak voor me brengen?

   Pouvez-vous

   Kunt u…?

   apporter

   brengen

   paquet

   pak

   Uitgebreide uitleg

   Pouvez-vous betekent hier “kunt u” en vormt een beleefd verzoek. Het is de tegenwoordige tijd van pouvoir (“kunnen”) bij vous, met omkering: pouvez-vous in plaats van vous pouvez in een vraag. Na pouvoir volgt een infinitief: Pouvez-vous venir ? betekent “Kunt u komen?” apporter betekent “brengen” in de zin van iets naar een persoon of plaats brengen. Na pouvoir blijft het werkwoord in de infinitief. Vergelijk J’apporte un paquet. — “Ik breng een pak.” De vorm apportez zou bijvoorbeeld bij vous in de tegenwoordige tijd horen, maar staat hier niet, omdat pouvoir de vervoegde vorm levert. m’apporter bevat m’, de verkorte vorm van me, vóór een klinker. Hier geeft me aan voor wie het pak gebracht wordt: “voor mij”. De apostrof hoort bij de Franse schrijfwijze vóór apporter; m’ is dus geen zelfstandig woord met een andere betekenis. paquet is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “pak” of “pakket”. Met het onbepaalde lidwoord krijgt het de vorm un paquet. Het lidwoord un markeert hier een niet nader bepaald pak; het is niet op zichzelf een extra bewering over het precieze aantal. Samen betekent Pouvez-vous m’apporter un paquet ?: “Kunt u een pak voor me brengen?” De vraag gebruikt pouvez-vous voor het verzoek, m’apporter voor “voor mij brengen” en un paquet voor het gevraagde voorwerp.

8. Je vous apporte un paquet.

   Ik breng een pak naar u toe.

   Je

   ik

   vous

   u

   apporte

   breng

   paquet

   pak

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier ik en is het onderwerp: de spreker voert de handeling uit. De vorm hoort bij de eerste persoon enkelvoud. In een ander voorbeeld: Je viens. = Ik kom. vous betekent hier u en is het meewerkend voorwerp: het pak wordt naar deze aangesprokene gebracht. Vous kan in andere contexten ook naar meerdere personen verwijzen, maar de vaste vertaling geeft hier de aanspreekvorm u aan. De vorm blijft hetzelfde voor enkelvoudig en meervoudig vous. apporte is een vorm van het werkwoord apporter (iets naar iemand toe brengen). Het is de tegenwoordige tijd bij je: j'apporte betekent ik breng. Hier staat Je vóór vous, waardoor de volledige vorm Je zichtbaar blijft; vóór een klinker aan het begin van het volgende woord wordt je normaal j', zoals in J'apporte un livre. = Ik breng een boek. paquet betekent hier pak of pakket. Het is een zelfstandig naamwoord. In un paquet is het zelfstandig naamwoord enkelvoud; het meervoud heeft de vorm paquets, bijvoorbeeld in des paquets = pakken of pakketjes. Het onbepaalde lidwoord un markeert hier samen met de vorm van het zelfstandig naamwoord een enkelvoudige nominale groep, zonder op zichzelf noodzakelijk het getal één te benadrukken. Voor een ander voorbeeld: un paquet lourd = een zwaar pak. Samen vormen Je + vous + apporte + un paquet de betekenis: de spreker brengt een pak naar de aangesprokene. De volgorde maakt duidelijk wie handelt (Je), naar wie het gebracht wordt (vous) en wat er gebracht wordt (un paquet).

9. Attendez près de ce présentoir, s'il vous plaît.

   Wacht alstublieft bij dit rek.

   Attendez

   wacht

   près de

   vlak bij

   ce

   dit/deze

   présentoir

   rek

   s'il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Attendez is de gebiedende wijs van attendre (“wachten”). Deze vorm richt zich tot meerdere personen of tot één persoon in de formele aanspreekvorm; de vorm alleen maakt dat onderscheid niet. Bijvoorbeeld: Attendez ici. = “Wacht hier.” près de betekent “vlak bij” of “in de buurt van” en wordt gevolgd door datgene waarvan de nabijheid wordt aangegeven. Bijvoorbeeld: Le café est près de la gare. = “Het café is vlak bij het station.” ce is een aanwijzend woord voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Hier verwijst het naar het daarna genoemde présentoir; het drukt op zichzelf geen aantal uit. Voor hetzelfde soort aanwijzing bestaan onder meer cette bij vrouwelijk enkelvoud en ces bij meervoud; voor mannelijk enkelvoud vóór een klinker of stomme h wordt vaak cet gebruikt. présentoir is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een rek of standaard waarop iets wordt uitgestald. Het lidwoord en aanwijzende woord stemmen daarmee overeen: un présentoir, ce présentoir. s'il vous plaît is een vaste beleefdheidsuitdrukking die een verzoek verzacht: “alstublieft”. vous is hier de beleefde aanspreekvorm of een meervoudige aanspreekvorm; de uitdrukking wordt als geheel gebruikt, niet als een gewone voorwaardelijke zin in deze context. Samen vormt de zin het beleefde verzoek: Attendez + près de ce présentoir betekent “Wacht vlak bij dit rek”, en s'il vous plaît voegt “alstublieft” toe. De volledige betekenis is dus: “Wacht alstublieft bij dit rek.”