De weg naar de hoofdingang vinden | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Excusez-moi, par où dois-je aller pour rejoindre l'entrée principale ?

   Pardon, welke kant moet ik op voor de hoofdingang?

   Excusez-moi

   Pardon

   par où

   langs welke weg

   dois-je

   moet ik

   aller

   gaan

   pour rejoindre

   om te bereiken

   l'entrée

   de ingang

   principale

   belangrijkste

   Uitgebreide uitleg

   Excusez-moi is een vaste manier om beleefd iemands aandacht te vragen of je te verontschuldigen: letterlijk is het de gebiedende vorm van excuser met moi als object. Excuse-moi richt je tot één persoon in de informele aanspreekvorm; excusez-moi gebruikt u voor meerdere personen of voor één persoon in een formele aanspreekvorm. par où vraagt naar de route of richting: “langs welke weg?” Het is iets anders dan où, dat alleen naar een plaats vraagt. Voorbeeld: Par où passe-t-on ? — “Welke route neemt men?” dois-je bestaat uit dois, de eerste persoon enkelvoud van devoir, en het omgekeerde onderwerppronomen je. In deze vraag drukt devoir uit wat de spreker moet doen. De inversie dois-je is een formele of neutrale vraagvorm; in gesproken Frans komt ook je dois ... ? voor. Voorbeeld: Dois-je attendre ici ? — “Moet ik hier wachten?” aller is de infinitief van “gaan”. Na devoir staat de infinitief: je dois aller betekent “ik moet gaan”. Aller is onregelmatig; belangrijke vormen zijn je vais (“ik ga”), nous allons (“wij gaan”) en de infinitief aller. pour rejoindre geeft het doel van het gaan aan: “om te bereiken”. Rejoindre is hier een infinitief na pour; het betekent in deze zin een bepaalde plaats bereiken. Voorbeeld: Je prends ce chemin pour rejoindre la gare. — “Ik neem deze weg om het station te bereiken.” l'entrée betekent “de ingang”. L' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker; het verbergt niet het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord. Entrée is vrouwelijk, zoals ook blijkt uit de vorm van het bijvoeglijk naamwoord erna. principale betekent hier “hoofdingang” in de betekenis “belangrijkste ingang”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van principal; die vorm past bij het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord entrée. De mannelijke vorm is bijvoorbeeld le bâtiment principal — “het hoofdgebouw”. Samen vormt par où dois-je aller pour rejoindre l'entrée principale ? de vraag naar de route die de spreker moet nemen om de hoofdingang te bereiken. Met de aanspreekvorm voorop betekent de volledige uiting: “Pardon, welke kant moet ik op voor de hoofdingang?”

2. Suivez les panneaux jaunes vers le hall principal.

   Volg de gele borden naar de grote hal.

   Suivez

   volg

   panneaux

   borden

   jaunes

   gele

   vers

   naar

   hall

   hal

   principal

   hoofd-

   Uitgebreide uitleg

   Suivez is hier de gebiedende wijs van suivre («volgen») voor vous. De vorm kan zowel één persoon beleefd aanspreken als meerdere personen aanspreken; de context zegt niet welke van die twee bedoeld is. Suivre heeft als tegenwoordige-tijdsvormen bijvoorbeeld je suis, nous suivons en vous suivez. Voorbeeld: Suivez cette rue. — «Volg deze straat.» panneaux betekent hier «borden» of «wegwijzers». Het is het meervoud van panneau, «bord». Het bepaalde lidwoord les laat zien dat het om bepaalde, in de situatie herkenbare borden gaat; het meervoud zit ook in panneaux zelf. Voorbeeld: Les panneaux indiquent la sortie. — «De borden wijzen de uitgang aan.» jaunes betekent «gele» en beschrijft panneaux. Het bijvoeglijk naamwoord is hier meervoud, zodat het met het meervoudige zelfstandig naamwoord overeenkomt. De basisvorm is jaune; diezelfde vorm wordt gebruikt bij mannelijk en vrouwelijk enkelvoud, terwijl het meervoud hier jaunes is. Voorbeeld: une porte jaune — «een gele deur»; des portes jaunes — «gele deuren». vers is een voorzetsel met de betekenis «naar» in de richting van een bestemming. Het geeft hier een richting aan, niet het feit dat de bestemming al bereikt is. Voorbeeld: Marchez vers la sortie. — «Loop naar de uitgang.» hall betekent «hal» of «inkomhal». Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: le hall, un hall. In deze zin staat het na le, dus het gaat om een bepaalde hal. Voorbeeld: Le hall est à droite. — «De hal is rechts.» principal betekent hier «hoofd-» of «belangrijkste» en beschrijft hall. De basisvorm is principal; bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord is de vorm principale, bijvoorbeeld l'entrée principale — «de hoofdingang». Bij het mannelijke meervoud verschijnt principaux, bijvoorbeeld les halls principaux — «de belangrijkste hallen». Samen vormen Suivez les panneaux jaunes de instructie «Volg de gele borden». vers le hall principal geeft de richting en bestemming aan: «naar de hoofdhal». De hele zin betekent dus: «Volg de gele borden naar de grote hal.» Het patroon is bruikbaar als Suivez les panneaux vers ... — «Volg de borden naar ...».

3. Est-ce que je dois prendre l'escalator après le portique ?

   Moet ik na het toegangspoortje de roltrap nemen?

   Est-ce que je dois

   moet ik …?

   prendre

   nemen

   l'escalator

   de roltrap

   après

   na

   le portique

   het toegangspoortje

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que je dois maakt van de zin een ja-neevraag. Est-ce que is hier de Franse vraagconstructie; dois is de vorm van devoir bij je in de tegenwoordige tijd. Devoir drukt hier noodzaak of verplichting uit: “moet ik …?”. De constructie kan opnieuw voor een infinitief staan, bijvoorbeeld: Est-ce que je dois attendre ? — “Moet ik wachten?” prendre is de infinitief van het werkwoord. In deze zin betekent het niet letterlijk alleen “nemen”, maar “de roltrap nemen”. Na dois blijft het volgende werkwoord in de infinitief: je dois prendre — “ik moet nemen”. Vergelijk: Je dois suivre les panneaux. — “Ik moet de borden volgen.” l'escalator betekent hier “de roltrap”. l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinkerklank; het zelfstandig naamwoord is escalator, niet l'escalator als afzonderlijk lemma. Het woord is mannelijk: buiten deze elisie verschijnt het bepaalde lidwoord als le, bijvoorbeeld in le nouvel escalator — “de nieuwe roltrap”. après betekent “na” en plaatst wat volgt later in de route of in de tijd. Hier gaat het om de plaats in de route: na het toegangspoortje moet de roltrap worden genomen. Après wordt in deze zin gevolgd door een zelfstandig naamwoordgroep: après le portique. Voor een tijdsrelatie kan hetzelfde voorzetsel bijvoorbeeld staan in après le repas — “na de maaltijd”. le portique betekent hier “het toegangspoortje”. Het bepaalde lidwoord le hoort bij het mannelijke zelfstandig naamwoord portique. Het woord kan in andere contexten ook een andere soort doorgang of constructie aanduiden, maar in deze zin geeft de vaste vertaling specifiek een toegangspoortje aan. Samen vormen de delen: Est-ce que je dois + prendre + l'escalator + après le portique — “Moet ik na het toegangspoortje de roltrap nemen?” De vraag vraagt of die handeling op die plaats in de route noodzakelijk is.

4. Prenez l'escalator pour monter, puis tournez à droite.

   Neem de roltrap naar boven en ga dan rechtsaf.

   Prenez

   neem

   l'escalator

   de roltrap

   monter

   naar boven gaan

   tournez

   ga / draai

   à droite

   naar rechts

   Uitgebreide uitleg

   Prenez betekent hier “neem” als instructie aan één of meer personen die met vous worden aangesproken. Het is de beleefde of meervoudige gebiedende wijs van prendre (“nemen”): prenez. Voor één vertrouwde persoon is de vorm prends. In deze zin hoort Prenez bij het vervoermiddel dat daarna genoemd wordt. l'escalator is het Franse zelfstandig naamwoord voor “de roltrap”. De apostrof in l'escalator komt door de samentrekking van le voor een klinker: le escalator wordt l'escalator. Het lidwoord toont hier geen numerieke hoeveelheid; het markeert een bepaald zelfstandig naamwoord in de situatie. De eerdere context bevestigt dat het om de roltrap gaat. monter is de infinitief “omhooggaan” of “naar boven gaan”. Na pour kan een infinitief het doel aangeven: pour monter betekent “om naar boven te gaan”. Het onderwerp van die handeling blijft hier dezelfde aangesproken persoon of personen als bij Prenez. De infinitief verandert niet mee met persoon of aantal. tournez betekent hier “ga rechtsaf” in de vorm van een instructie. Het is de gebiedende wijs van tourner (“draaien”): tournez, voor vous. Dezelfde vorm kan ook in andere contexten een beleefde of meervoudige opdracht betekenen; de richting wordt hier pas met à droite ingevuld. à droite betekent “naar rechts”. à maakt hier deel uit van de vaste richtingsuitdrukking; droite benoemt de rechterkant. Vergelijk voor de tegenovergestelde richting à gauche (“naar links”). Samen geeft Prenez l'escalator pour monter de instructie “neem de roltrap om naar boven te gaan”. Daarna voegt puis (“daarna” of “vervolgens”) de volgende stap toe: tournez à droite, “ga rechtsaf”. De volledige betekenis is dus: “Neem de roltrap naar boven en ga dan rechtsaf.”

5. L'entrée principale est loin d'ici ?

   Is de hoofdingang ver van hier?

   entrée

   ingang

   principale

   belangrijkste

   est

   is

   loin d'ici

   ver hier vandaan

   Uitgebreide uitleg

   entrée betekent hier ‘ingang’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; afhankelijk van de context kan het ook ‘binnenkomst’ of ‘voorgerecht’ betekenen. Hier gaat het om de plaats waar je naar binnen gaat. Voorbeeld: L'entrée est ouverte. — ‘De ingang is open.’ principale betekent hier ‘belangrijkste’ of ‘hoofd-’; het betekent niet op zichzelf ‘hoofdingang’. Samen met entrée vormt het entrée principale: ‘hoofdingang’. Het bijvoeglijk naamwoord is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van principal; bij een mannelijk zelfstandig naamwoord staat principal. Voorbeeld: le bâtiment principal — ‘het hoofdgebouw’. De vorm principale past hier bij het vrouwelijke enkelvoud van entrée. est is de tegenwoordige tijd van être (‘zijn’) in de derde persoon enkelvoud. Het verbindt het onderwerp met een eigenschap of plaatsbepaling: L'entrée est ... — ‘De ingang is ...’. Voorbeeld: Le musée est loin. — ‘Het museum is ver.’ loin d'ici betekent ‘ver hier vandaan’. loin geeft een grote afstand aan; d'ici betekent ‘hier vandaan’. In d'ici is de voor de klinker in ici verkort tot d'. Voorbeeld: La gare est loin d'ici. — ‘Het station is ver hier vandaan.’ Samen vormen de delen L'entrée principale est loin d'ici ? de vraag: ‘Is de hoofdingang ver van hier?’ In deze vorm wordt de vraag gemaakt met vraagintonatie en het vraagteken; de gewone woordvolgorde blijft behouden, zonder onderwerp-werkwoordinversie.

6. De là, c'est à une courte distance à pied.

   Vanaf daar is het maar een klein stukje lopen.

   De là

   vanaf daar

   c'est

   het is

   courte

   kort

   distance

   afstand

   à pied

   te voet

   Uitgebreide uitleg

   De là betekent hier “vanaf daar”. de geeft het vertrekpunt aan en là verwijst naar een plaats die in de situatie al bekend is; de Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat het om “daar” gaat, niet om een persoon. c'est is de samentrekking van ce est: ce + de vorm est van être (“zijn”) in de derde persoon enkelvoud. In deze zin introduceert het de afstandsschatting: “het is”. Het vaste patroon c'est + ... kan ook een kenmerk of beoordeling inleiden, bijvoorbeeld: C'est facile. — “Het is makkelijk.” courte betekent hier “korte”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van court (“kort”), omdat het bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord distance hoort. Een nuttige vormreeks is court (mannelijk enkelvoud), courte (vrouwelijk enkelvoud), courts (mannelijk meervoud) en courtes (vrouwelijk meervoud). In une courte distance staat courte dus vóór het zelfstandig naamwoord en stemt het ermee overeen. distance betekent “afstand”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une distance betekent “een afstand”. Hier wordt die afstand nader bepaald als une courte distance, letterlijk “een korte afstand”. à pied betekent “te voet” of “lopend”. Deze vaste uitdrukking geeft de manier van verplaatsen aan. Ze verschilt van à vélo (“met de fiets”): à pied betekent specifiek dat men loopt. Samen vormen à une courte distance à pied de betekenis “op een korte loopafstand”. à geeft hier de ruimtelijke afstandsrelatie aan, terwijl à pied verduidelijkt dat die afstand lopend wordt afgelegd. De volledige zin betekent daarom: “Vanaf daar is het maar een klein stukje lopen.”

7. Cette station est un peu compliquée.

   Dit station is een beetje verwarrend.

   Cette

   deze

   station

   station

   est

   is

   un peu

   een beetje

   compliquée

   verwarrend

   Uitgebreide uitleg

   Cette is een aanwijzend bijvoeglijk woord voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Hier verwijst het samen met station naar “dit station”. Vergelijk: cette rue = “deze straat”. Voor een mannelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld ce in ce train = “deze trein”. station betekent hier “station”. Het is in het Frans een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une station is de vorm met een onbepaald lidwoord, terwijl la station de bepaalde vorm is. Het geslacht bepaalt hier ook de vorm van het bijvoeglijk naamwoord dat erop betrekking heeft. est is de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”) in de tegenwoordige tijd. Het patroon X est Y betekent “X is Y”. Bijvoorbeeld: La rue est calme. = “De straat is rustig.” un peu is een vaste uitdrukking die “een beetje” of “enigszins” betekent. Ze verzacht de daaropvolgende beschrijving; un drukt hier geen concreet aantal uit. Bijvoorbeeld: Je suis un peu fatigué. = “Ik ben een beetje moe.” compliquée is hier de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord compliqué. De vormen zijn compliqué (mannelijk enkelvoud), compliquée (vrouwelijk enkelvoud), compliqués (mannelijk meervoud) en compliquées (vrouwelijk meervoud). De vorm compliquée stemt af op het vrouwelijke enkelvoud station. In deze zin geeft de vaste vertaling de bedoelde betekenis “verwarrend”; afhankelijk van de context kan compliqué ook “ingewikkeld” betekenen. Bijvoorbeeld: La consigne est compliquée. = “De instructie is ingewikkeld.” Samen vormt Cette station est un peu compliquée. het patroon Cette + zelfstandig naamwoord + est + un peu + bijvoeglijk naamwoord: “Dit station is een beetje verwarrend.”

8. Les panneaux sont plus faciles à suivre à l'étage.

   De borden zijn boven makkelijker te volgen.

   panneaux

   borden

   plus faciles

   makkelijker

   suivre

   volgen

   à l'étage

   boven; op de verdieping

   Uitgebreide uitleg

   panneaux betekent hier “borden”, bijvoorbeeld informatie- of wegwijzers. Het is het meervoud van panneau; un panneau is enkelvoud en des panneaux meervoud. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk, maar dat zie je in deze zin niet aan een lidwoord. plus faciles betekent “makkelijker”. faciles is de meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord facile (“makkelijk”): facile → plus facile → plus faciles. De uitgang -s past hier bij het meervoudige onderwerp panneaux; facile heeft in het enkelvoud dezelfde vorm voor mannelijk en vrouwelijk, maar krijgt in het meervoud -s. Voorbeeld: Ces exercices sont plus faciles. — “Deze oefeningen zijn makkelijker.” suivre is de infinitief “volgen”. In être facile à + infinitief beschrijft het Frans iets dat gemakkelijk te doen is: C'est facile à comprendre. — “Dat is gemakkelijk te begrijpen.” Hier gaat suivre inhoudelijk over het volgen van de borden of hun aanwijzingen. à l'étage betekent hier “boven” of “op de verdieping”. à wordt vóór l'étage gebruikt; de apostrof in l'étage is de vaste samentrekking van le vóór een klinker. De uitdrukking verwijst naar de plaats waar de borden gemakkelijker te volgen zijn. In de volledige zin is sont de tegenwoordige tijd van être in de derde persoon meervoud: Les panneaux sont ... — “De borden zijn ...”. Daarna beschrijft plus faciles à suivre dat het volgen ervan gemakkelijker is, en à l'étage bepaalt waar dat geldt. Samen betekent de zin: “De borden zijn boven makkelijker te volgen.”