Een afspraak verzetten en documenten meenemen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Je dois reporter mon rendez-vous à un autre jour.

   Ik moet mijn afspraak naar een andere dag verzetten.

   Je dois

   ik moet

   reporter

   verzetten

   mon

   mijn

   rendez-vous

   afspraak

   à

   naar

   autre

   andere

   jour

   dag

   Uitgebreide uitleg

   Je dois betekent hier “ik moet”. dois is de vervoegde vorm van devoir bij je; devoir + een infinitief drukt verplichting of noodzaak uit. De infinitief volgt meteen daarna: Je dois partir = “Ik moet vertrekken”. reporter is een infinitief en betekent hier “uitstellen/verzetten naar een later moment”. Het onderwerp van deze infinitief is dezelfde persoon als bij Je dois: de spreker moet zelf de afspraak verzetten. Voorbeeld: Nous devons reporter la réunion. = “We moeten de vergadering uitstellen.” mon betekent “mijn”. Dit is de bezittelijke vorm voor één mannelijk zelfstandig naamwoord; hij stemt grammaticaal af op het bezeten woord, niet op de bezitter. rendez-vous is hier een afspraak en is in het Frans mannelijk, vandaar mon rendez-vous. Voor een vrouwelijk woord is de gewone vorm ma, bijvoorbeeld ma voiture = “mijn auto”. rendez-vous betekent hier “afspraak”. Het woord kan in andere contexten ook een ontmoeting aanduiden, maar de vaste vertaling maakt in deze zin “afspraak” de bedoelde betekenis duidelijk. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is doorgaans rendez-vous, dus de spelling verandert daar niet. à verbindt de afspraak met de nieuwe bestemming of het nieuwe tijdstip: hier “naar”. In à un autre jour gaat het dus om verzetten naar een andere dag. autre betekent “andere”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat hier vóór jour; de vorm is enkelvoudig en mannelijk. Vergelijk un autre moment = “een ander moment” en une autre date = “een andere datum”: bij een vrouwelijk enkelvoudig woord blijft autre in deze vorm. jour betekent “dag”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. un jour is “een dag” en d’autres jours is “andere dagen”; in het meervoud krijgt jour de uitgang -s. Samen vormt mon rendez-vous het lijdend voorwerp van reporter: wat wordt verzet, is mijn afspraak. à un autre jour geeft aan waarheen of naar welk tijdstip die afspraak wordt verzet. un is hier een onbepaald lidwoord bij het enkelvoudige mannelijke jour; het drukt niet op zichzelf noodzakelijk een geteld aantal uit. De hele zin betekent daarom: “Ik moet mijn afspraak naar een andere dag verzetten.”

2. Je peux vérifier le calendrier pour vous.

   Ik kan de agenda voor u nakijken.

   Je peux

   ik kan

   vérifier

   nakijken; controleren

   calendrier

   agenda; kalender

   pour vous

   voor u

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier “ik kan”. peux is de vorm van het werkwoord pouvoir (“kunnen”) in de tegenwoordige tijd voor je; vergelijk je peux, tu peux en il/elle peut. Na pouvoir volgt een infinitief: Je peux vérifier = “Ik kan nakijken”. vérifier betekent hier “nakijken” of “controleren”. Dit is de infinitiefvorm; de vorm blijft na peux infinitief en krijgt dus niet de persoonsuitgang van het onderwerp. Voorbeeld: Je peux vérifier le document. — “Ik kan het document nakijken.” calendrier betekent hier “agenda” of “kalender”. In de volledige woordgroep staat le calendrier; calendrier is een mannelijk zelfstandig naamwoord, zoals blijkt uit het lidwoord le. Het kan een kalender in algemene zin aanduiden; de vaste vertaling maakt hier de betekenis “agenda” passend. pour vous betekent “voor u”. vous is hier de beleefde aanspreekvorm in de vertaling; dezelfde vorm kan in andere contexten ook naar meerdere personen verwijzen. De woordgroep zegt alleen voor wie het nakijken bedoeld is. Samen vormen de delen: Je peux + infinitief vérifier + le calendrier + pour vous: “Ik kan de agenda voor u nakijken.”

3. Y a-t-il une place plus tard cette semaine ?

   Is er later deze week iets?

   Y a-t-il

   is er

   une

   een

   place

   plek

   plus tard

   later

   cette

   deze

   semaine

   week

   Uitgebreide uitleg

   Y a-t-il is een vaste vraagconstructie met il y a (“er is/zijn”). In de vraag wordt de volgorde omgekeerd: a-t-il, met y ervoor. De -t- is hier een uitspraakverbinding tussen de werkwoordsvorm en il; hij is geen zelfstandig woord en draagt geen extra betekenis. Het patroon is bijvoorbeeld: Y a-t-il ... ? = “Is er ...?” of “Zijn er ...?” une is het onbepaalde lidwoord bij een enkelvoudig vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het drukt hier niet op zichzelf een geteld aantal uit; het markeert place als een niet nader bepaalde plek. Het mannelijke enkelvoudige tegenstuk is un. place betekent hier “plek” of “plaats”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, wat onder andere blijkt uit une place en later in de context uit une place. In andere contexten kan place ook een plaats in ruimtelijke of organisatorische zin betekenen, maar hier gaat het om een beschikbare plek. plus tard betekent “later”. tard betekent “laat”; plus tard is de vergelijkende vorm met de betekenis “later” in de tijd. Een bruikbaar contrast is plus tôt (“eerder/vroeger”). Voorbeeld: Je viendrai plus tard. — “Ik kom later.” cette betekent “deze” en staat vóór een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het verwijst hier samen met semaine naar de week die als “deze week” wordt aangeduid. Voor een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat doorgaans ce, bijvoorbeeld ce jour (“deze dag”); vóór een klinker kan cet worden gebruikt, bijvoorbeeld cet après-midi (“deze middag”). semaine betekent “week” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une semaine. Het meervoud is des semaines. Voorbeeld: Cette semaine est chargée. — “Deze week is druk.” Samen vormen de delen de vraag Y a-t-il une place plus tard cette semaine ?: Y a-t-il vraagt of er iets beschikbaar is, une place specificeert dat als een plek, en plus tard cette semaine plaatst die mogelijkheid later in de huidige week. De natuurlijke betekenis is: “Is er later deze week een plek?”

4. Il y a une place l’après-midi plus tard cette semaine.

   Er is later deze week een plek in de middag.

   Il y a

   er is

   place

   plek

   l’après-midi

   ’s middags

   plus tard

   later

   cette semaine

   deze week

   Uitgebreide uitleg

   Il y a is een vaste Franse constructie om aan te geven dat iets bestaat of beschikbaar is: “er is”; bij een meervoudig zelfstandig naamwoord kan de vertaling “er zijn” zijn. Hier verwijst il niet naar een bepaalde persoon of zaak: de hele constructie introduceert une place. In een vraag kan de constructie Y a-t-il ... ? worden, zoals in de vorige zin. Voorbeeld: Il y a une erreur. — “Er is een fout.” place is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord met hier de betekenis “plek” of “plaats”. Het lidwoord une stemt ermee overeen in vrouwelijk enkelvoud. Een onbepaald lidwoord geeft hier geen exact numeriek aantal aan. Een bruikbaar contrast is une place (“een plek”) tegenover des places (“plekken” of “plaatsen”). l’après-midi betekent “’s middags” of “in de middag”. l’ is de weggelaten vorm van het bepaalde lidwoord voor een klinker. Après-midi kan in het Frans mannelijk of vrouwelijk zijn; het weggelaten lidwoord laat hier niet zien welk geslacht bedoeld is. In deze zin geeft de uitdrukking aan wanneer de plek beschikbaar is. plus tard betekent “later”. Het is een bijwoordelijke uitdrukking en geen verbogen bijvoeglijk naamwoord: ze geeft een later tijdstip aan in verhouding tot het relevante tijdstip of schema. Een nuttig tegenovergesteld woord is plus tôt, “eerder”. Hier vormt plus tard samen met cette semaine de tijdsbepaling “later deze week”. cette semaine betekent “deze week”. Cette is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende bijvoeglijke naamwoord en stemt overeen met het vrouwelijke enkelvoud semaine. De verwante mannelijke enkelvoudsvorm is ce, bijvoorbeeld in ce jour (“deze dag”); meervoudsvormen zijn onder andere ces. Samen zegt Il y a une place dat er een plek is of beschikbaar is. l’après-midi specificeert de middag, en plus tard cette semaine plaatst die middag later in deze week. De volledige betekenis is dus: “Er is later deze week een plek in de middag.”

5. Ça me va.

   Dat komt mij goed uit.

   Ça me va.

   Dat komt mij goed uit.

   Uitgebreide uitleg

   Ça is hier een aanwijzend voornaamwoord: het verwijst naar de voorgestelde mogelijkheid of afspraak uit de context. Het is geen zelfstandig naamwoord en specificeert op zichzelf niet welk concreet ding bedoeld wordt. De vorm cela is een formelere variant; ça is zeer gebruikelijk in de gesproken taal. me is het persoonlijke voornaamwoord voor de spreker als meewerkend voorwerp: de voorgestelde mogelijkheid past bij de spreker. Het verwijst dus naar degene die de zin uitspreekt. In andere personen verandert dit voornaamwoord, bijvoorbeeld Ça te va ? = “Komt dat jou goed uit?” va is de vorm van het werkwoord aller in de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is ça: ça va. In deze vaste combinatie betekent aller niet letterlijk “gaan”, maar “passen” of “goed uitkomen”. Vergelijk: Tout va bien. = “Alles gaat goed.” Ça me va is een herbruikbare constructie met de betekenis “Dat past voor mij” of “Dat komt mij goed uit”. Het patroon is Ça me va. voor een instemming met een voorgestelde tijd, plaats of regeling. Als vraag gebruik je Ça te va ? om te vragen of iets de ander uitkomt. In de gegeven context reageert de spreker op een voorgestelde plek of middag. Ça verwijst naar die voorgestelde mogelijkheid, me geeft aan voor wie ze geschikt is, en va vormt samen met deze woorden de constructie “komt goed uit”. Samen betekent Ça me va. dus: “Dat komt mij goed uit.”

6. Je peux venir cet après-midi-là.

   Ik kan die middag komen.

   Je peux

   ik kan

   venir

   komen

   cet

   die

   après-midi

   middag

   là

   aanduiding van een specifieke ‘die’

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier “ik kan”. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir in de eerste persoon enkelvoud: je peux. Met een infinitief erna drukt pouvoir mogelijkheid of vermogen uit: Je peux venir = “Ik kan komen”. Voor andere personen verandert de vorm, bijvoorbeeld tu peux en il peut. venir is de infinitief “komen”. Na peux staat de infinitief: Je peux venir en niet een vervoegde vorm van venir. De tegenwoordige vorm voor “ik kom” is bijvoorbeeld je viens; dat is een andere constructie dan “ik kan komen”. cet is een aanwijzend woord met de betekenis “die/deze” bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord dat met een klinkerklank begint. Het hoort hier bij après-midi; in deze zin staat dat zelfstandig naamwoord in het mannelijk enkelvoud, zoals de vorm cet laat zien. Vergelijk: ce jour (“die/deze dag”), maar cet après-midi door de beginklank van après-midi. Après-midi kan in het Frans ook vrouwelijk worden gebruikt; dat verandert niet de analyse van de vorm in deze zin. après-midi betekent “middag”. Het is een zelfstandig naamwoord; in cet après-midi-là wordt een specifieke middag bedoeld, niet zomaar een middag. Het kan ook in andere tijdsaanduidingen voorkomen, bijvoorbeeld demain après-midi = “morgenmiddag”. là staat hier achter de tijdsaanduiding en helpt om naar die specifieke middag te verwijzen. In cet après-midi-là draagt het dus bij aan de betekenis “die middag”; het verwijst hier niet zelfstandig naar een plaats. Samen vormen venir en cet après-midi-là de handeling en de tijdsaanduiding: venir cet après-midi-là = “die middag komen”. De volledige zin Je peux venir cet après-midi-là. betekent daarom: “Ik kan die middag komen.”

7. Je vais modifier le rendez-vous.

   Ik zal de afspraak aanpassen.

   Je vais

   ik zal / ik ga

   modifier

   aanpassen

   rendez-vous

   afspraak

   Uitgebreide uitleg

   Je vais geeft hier aan dat de spreker van plan is iets te doen. je is het onderwerpelijk voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud; vais is de tegenwoordige tijd van aller bij je. Met een infinitief vormt aller de Franse nabije toekomst (futur proche): je vais modifier betekent hier “ik zal aanpassen” of “ik ga aanpassen”. Bijvoorbeeld: Je vais venir. = “Ik zal komen.” Zonder een volgend werkwoord betekent Je vais letterlijker “ik ga”. modifier is de infinitief van het werkwoord “aanpassen” of “wijzigen”. De vorm blijft een infinitief omdat hij volgt op de vervoegde vorm vais in de constructie aller + infinitief. Bijvoorbeeld: Je vais modifier le document. = “Ik ga het document aanpassen.” rendez-vous betekent hier “afspraak”. Het zelfstandig naamwoord kan ook een ontmoeting aanduiden; de precieze soort afspraak blijkt uit de context. Het meervoud wordt doorgaans ook rendez-vous geschreven: un rendez-vous / des rendez-vous. Samen vormt Je vais modifier le rendez-vous de constructie aller + infinitief, waarbij le rendez-vous het lijdend voorwerp is van modifier. De spreker zegt dus dat die de afspraak zal aanpassen: “Ik zal de afspraak aanpassen.”

8. Est-ce que je dois apporter les mêmes documents ?

   Moet ik dezelfde documenten meenemen?

   Est-ce que

   vraagmarkering

   je dois

   ik moet

   apporter

   meenemen

   mêmes

   dezelfde

   documents

   documenten

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat aan het begin van een ja/nee-vraag. Het is een vaste vraagmarkering; de woordvolgorde erna blijft die van een gewone mededelende zin. Bijvoorbeeld: Est-ce que tu viens ? — “Kom je?” je dois komt van devoir en betekent hier “ik moet”. dois is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd; het onderwerp je bepaalt die vorm. De constructie devoir + infinitief drukt verplichting of noodzaak uit: Je dois partir. — “Ik moet vertrekken.” apporter is een infinitief en betekent hier “meenemen” in de zin van iets naar een bepaalde plaats brengen. Na dois staat het werkwoord in de infinitief. Vergelijk: Je dois apporter le formulaire. — “Ik moet het formulier meenemen.” mêmes betekent hier “dezelfde”. Het hoort bij documents en staat daarom in het meervoud: même wordt mêmes. De vorm is hier niet het werkwoord en ook niet een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: Nous avons les mêmes horaires. — “We hebben dezelfde tijden.” documents betekent “documenten”. Het is het meervoud van document; het bepaalde lidwoord les vóór de volledige naamwoordgroep markeert hier het meervoud. In deze zin gaat het om dezelfde documenten als waarnaar de vraag verwijst, zonder dat de afzonderlijke documenten in de zin worden opgesomd. Samen vormen de delen de vraag Est-ce que + je dois apporter + les mêmes documents ?: “Moet ik dezelfde documenten meenemen?” De vraag vraagt of het meenemen van diezelfde documenten noodzakelijk is.

9. Apportez votre carte et le formulaire rempli, s’il vous plaît.

   Neem uw kaart en het ingevulde formulier mee, alstublieft.

   Apportez

   neem mee; breng mee

   carte

   kaart

   formulaire

   formulier

   rempli

   ingevuld

   s’il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Apportez is de gebiedende wijs van apporter (“brengen/meenemen”) voor vous. Hier is het een beleefd verzoek aan één of meer personen: “neem mee”. Vergelijk: Apporte ta carte. = “Neem je kaart mee.” en Apportez vos cartes. = “Neem jullie kaarten mee.” carte betekent hier “kaart”. Het is een zelfstandig naamwoord: une carte, meervoud des cartes. In votre carte betekent votre “uw/jullie” en verwijst het bezittelijk woord naar één kaart; de vorm van votre wordt hier door het enkelvoudige bezit bepaald. formulaire betekent “formulier”: un formulaire, meervoud des formulaires. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. rempli komt van remplir (“invullen/vullen”) en betekent hier “ingevuld”. De vorm rempli sluit aan bij formulaire: mannelijk enkelvoud. Ter vergelijking: une fiche remplie = “een ingevuld formulier/fiche”, waarbij remplie vrouwelijk enkelvoud is. s’il vous plaît is de vaste beleefde uitdrukking “alstublieft”. Letterlijk wordt deze uitdrukking niet woord voor woord als een gewone Nederlandse zin gebruikt; als geheel maakt ze het verzoek beleefd. Samen vormen Apportez votre carte et le formulaire rempli het verzoek om twee dingen mee te nemen: de kaart van de aangesprokene(n) en het ingevulde formulier. et verbindt beide objecten. De slotuitdrukking s’il vous plaît verzacht het verzoek. De volledige betekenis is daarom: “Neem uw kaart en het ingevulde formulier mee, alstublieft.”