Werkvereisten verduidelijken | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Pourriez-vous m'expliquer les exigences ?

   Kun je de vereisten voor me verduidelijken?

   Pourriez-vous

   zou u kunnen

   m'expliquer

   me uitleggen

   exigences

   vereisten

   Uitgebreide uitleg

   Pourriez-vous is de beleefde vraagvorm van pouvoir (“kunnen”). De uitgang -iez hoort bij de conditionnel présent voor vous; vous kan één formeel aangesproken persoon of meerdere personen aanduiden. Het is hier geen bewering dat iemand iets zeker zal doen, maar een voorzichtige vraag: “Zou u kunnen…?” Een vergelijkbare vraag is Pourriez-vous répéter ? — “Zou u het kunnen herhalen?” m'expliquer bestaat uit het objectvoornaamwoord me en het infinitief expliquer (“uitleggen”). Voor een klinker wordt me vóór expliquer verkort tot m'; de apostrof is dus onderdeel van de spelling in deze context. Na pourriez-vous staat het volgende werkwoord in de infinitief: Pourriez-vous m'expliquer… betekent “Zou u mij kunnen uitleggen…?” Het voornaamwoord me is hier de persoon die de uitleg ontvangt, niet degene die uitlegt. les exigences betekent hier “de vereisten”. Exigences is het meervoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord exigence; het enkelvoud is une exigence en het meervoud des exigences of, zoals hier, les exigences. Het meervoud wordt zichtbaar aan de uitgang -s, die in deze Franse vorm doorgaans niet wordt uitgesproken. Les markeert een bepaalde meervoudige groep: het gaat om specifieke vereisten die uit de situatie bekend zijn. Samen vormen de delen Pourriez-vous + m'expliquer + les exigences ? een beleefde vraag om de specifieke vereisten aan de spreker uit te leggen: “Zou u mij de vereisten kunnen uitleggen?”

2. Quelle partie n'est pas claire ?

   Welk deel is onduidelijk?

   Quelle

   welke

   partie

   deel

   n'est pas

   is niet

   claire

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Quelle betekent hier “welke” en staat vóór het zelfstandig naamwoord partie. De vorm is vrouwelijk enkelvoud, omdat partie vrouwelijk enkelvoud is. Vergelijk: Quel fichier ? = “Welk bestand?”; quelle partie = “welk deel”. Het is hier een vraag naar één onderdeel, zonder dat de zin zelf een aantal noemt. partie betekent “deel” of “onderdeel”. Het is het zelfstandig naamwoord; de vaste combinatie quelle partie betekent dus “welk deel”. Voor een ander soort geheel kan bijvoorbeeld une partie du document “een deel van het document” betekenen. n'est pas bestaat uit est (“is”) met de ontkenning ne ... pas; in deze zin staat ne vóór est en pas erna. est is de vorm van être (“zijn”) bij een enkelvoudig onderwerp in de derde persoon. De ontkenning maakt van “is” “is niet”. In een volledige ontkenning blijft ne vóór het werkwoord staan, ook al wordt het in informele spreektaal soms weggelaten. claire betekent hier “duidelijk”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord clair en stemt overeen met partie. De mannelijke vorm is bijvoorbeeld un point clair (“een duidelijk punt”); bij partie is claire de passende vorm. Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft dus partie, niet quelle. Samen vormen de delen de vraag Quelle partie n'est pas claire ?: “Welk deel is onduidelijk?” De vraag vraagt de gesprekspartner om het specifieke onderdeel aan te wijzen dat niet duidelijk is. De structuur is herbruikbaar als Quel/Quelle [zelfstandig naamwoord] n'est pas clair(e) ?, waarbij quel/quelle en clair/claire zich aanpassen aan het zelfstandig naamwoord.

3. Je ne sais pas quel format de fichier utiliser.

   Ik weet niet zeker welk bestandsformaat ik moet gebruiken.

   Je ne sais pas

   Ik weet het niet

   quel

   welk(e)

   format

   formaat

   fichier

   bestand

   utiliser

   gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   Je ne sais pas betekent hier: “ik weet het niet”. savoir is de basisvorm; sais is de vorm voor je in de tegenwoordige tijd. De ontkenning bestaat uit ne ... pas rond de vervoegde vorm: Je ne sais pas. = “Ik weet het niet.” In deze zin leidt dit een indirecte vraag in: de spreker weet niet welk formaat geschikt is. quel betekent hier “welk(e)” en staat vóór het zelfstandig naamwoord waar het bij hoort. Het past zich aan dat zelfstandig naamwoord aan: quel is mannelijk enkelvoud, quelle vrouwelijk enkelvoud, quels mannelijk meervoud en quelles vrouwelijk meervoud. Bijvoorbeeld: Quelle version choisissez-vous ? = “Welke versie kiest u?” format betekent “formaat”. Het is hier mannelijk enkelvoud, wat ook de vorm quel verklaart. De meervoudsvorm is formats. In quel format de fichier is format het hoofdwoord; de fichier specificeert om welk soort formaat het gaat. fichier betekent “bestand”. Het is een zelfstandig naamwoord en staat hier na de in de vaste combinatie format de fichier: “bestandsformaat”. de verbindt een zelfstandig naamwoord met een nadere specificatie, zoals in nom de fichier = “bestandsnaam”. utiliser betekent “gebruiken”. Dit is de infinitief, de onvervoegde vorm. Na quel format de fichier kan de infinitief aangeven welke handeling de spreker moet uitvoeren: quel format ... utiliser = “welk formaat gebruiken”. De handelende persoon blijft in deze zin dezelfde als bij Je ne sais pas, namelijk de spreker. Ter vergelijking: Je sais quel format utiliser. = “Ik weet welk formaat ik moet gebruiken.” Samen vormt de zin de indirecte vraag quel format de fichier utiliser binnen Je ne sais pas: “Ik weet niet welk bestandsformaat ik moet gebruiken.” Het gesprek identificeert daarmee het onderwerp als de keuze van een bestandsformaat; de zin zegt niet dat er al een formaat gekozen is.

4. Utilisez le format de document standard pour la version finale.

   Gebruik het standaardformaat voor de definitieve versie van het document.

   Utilisez

   gebruik

   format

   formaat

   document

   document

   standard

   standaard

   version

   versie

   finale

   definitief

   Uitgebreide uitleg

   Utilisez betekent hier “gebruik” als aansporing. Het is de gebiedende wijs van utiliser voor vous; die vorm kan tot één persoon in een formele aanspreekvorm of tot meerdere personen gericht zijn. In de Franse gebiedende wijs staat het onderwerp normaal niet uitgedrukt. Tegen één persoon in een informele aanspreekvorm is de vorm utilise. format is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “formaat”. De combinatie le format de ... kan een formaat met verdere specificatie aanduiden. In deze zin wordt het formaat verder bepaald door de document standard; volgens de vaste Nederlandse vertaling gaat het om het standaardformaat van het document. Voorbeeld: le format de fichier — “het bestandsformaat”. document is een zelfstandig naamwoord voor “document”. Hier staat het in het enkelvoud binnen de specificerende woordgroep de document standard; er staat geen meervoudsuitgang. Voorbeeld: J’ai un document. — “Ik heb een document.” standard betekent hier “standaard”. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het formaat als standaard wordt aangeduid. De geschreven vorm standard heeft in het Frans geen extra vrouwelijke uitgang; dezelfde spelling komt bijvoorbeeld voor in une procédure standard — “een standaardprocedure”. De precieze syntactische koppeling in deze woordgroep moet je samen met de vaste betekenis lezen, niet uit de Nederlandse woordvolgorde afleiden. version is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “versie”. In pour la version ... staat la bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. pour betekent hier “voor” en leidt het doel of de bestemde versie in. finale betekent hier “definitief” of “eind-” en beschrijft version. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm die bij version past; de mannelijke enkelvoudsvorm is final. Vergelijk: le document final — “het definitieve document” en la version finale — “de definitieve versie”. Samen vormt Utilisez le format de document standard pour la version finale een aansporing om het standaardformaat van het document te gebruiken voor de definitieve versie. le format is wat gebruikt moet worden; de document standard specificeert dat formaat en pour la version finale geeft aan waarvoor het bedoeld is. De vaste Nederlandse betekenis is: “Gebruik het standaardformaat voor de definitieve versie van het document.”

5. Avez-vous un exemple que je peux suivre ?

   Heb je een voorbeeld dat ik kan volgen?

   Avez-vous

   heb je?

   exemple

   voorbeeld

   je peux

   ik kan

   suivre

   volgen

   Uitgebreide uitleg

   Avez-vous is de omgekeerde vraagvorm van avoir (hebben) met vous (u of jullie): vous avez wordt in een vraag avez-vous. In deze zin betekent het dus “hebt u/hebben jullie”. De vorm avez is de tegenwoordige tijd; de uitgang hoort bij vous, niet bij exemple. Voor een informele enkelvoudige gesprekspartner gebruik je bijvoorbeeld As-tu un exemple ? — “Heb je een voorbeeld?” exemple is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “voorbeeld”. Het meervoud is exemples; het lidwoord verandert mee: un exemple, maar des exemples. In un exemple geeft un aan dat het om een niet nader bepaald voorbeeld gaat; het zegt op zichzelf niet dat er precies één voorbeeld bestaat. je peux bestaat uit het onderwerp je en de vervoegde vorm peux van pouvoir (“kunnen”). peux betekent hier “kan” en drukt mogelijkheid of bekwaamheid uit. De tegenwoordige tijd heeft onder meer je peux, tu peux, il/elle peut en nous pouvons; deze vormen horen bij verschillende onderwerpen. Na pouvoir volgt doorgaans een infinitief: je peux suivre — “ik kan volgen”. suivre is de infinitief van het werkwoord “volgen”. De vorm blijft na peux een infinitief en krijgt daar geen persoonsuitgang. Het werkwoord kan zowel letterlijk volgen als, zoals hier, een voorbeeld of model als leidraad gebruiken. Bijvoorbeeld: Je peux suivre ce modèle. — “Ik kan dit model volgen.” que verbindt exemple met de bijzin je peux suivre ...: het introduceert hier een betrekkelijke bijzin, vergelijkbaar met “dat”. Het verwijst in deze zin naar het gevraagde voorbeeld. De volgorde is: eerst de vraag Avez-vous un exemple, daarna de bijzin que je peux suivre. Samen betekent de zin: “Heb je een voorbeeld dat ik kan volgen?” De vraag vraagt de aangesprokene om een voorbeeld; dat voorbeeld wordt vervolgens beschreven als iets dat de spreker kan volgen of als leidraad kan gebruiken. De Franse vorm Avez-vous is beleefd of gericht aan meerdere personen, terwijl de Nederlandse vaste vertaling hier de informele enkelvoudsvorm je/“heb je” gebruikt. In een formelere Nederlandse weergave is dat “Hebt u een voorbeeld dat ik kan volgen?”

6. Je peux envoyer un exemple d'une demande similaire.

   Ik kan een voorbeeld sturen van een vergelijkbaar verzoek.

   Je peux

   ik kan

   envoyer

   sturen

   un exemple

   een voorbeeld

   demande

   verzoek

   similaire

   vergelijkbaar

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier dat de spreker in staat is of toestemming heeft om iets te doen. peux is de vorm van pouvoir bij je; in deze constructie staat daarna een infinitief: Je peux envoyer = “ik kan sturen”. Vergelijk: Je peux venir. = “Ik kan komen.” envoyer is de infinitief “sturen”. Na pouvoir blijft het volgende werkwoord in de infinitief. De vorm verandert dus niet mee met de persoon van pouvoir. un exemple betekent “een voorbeeld”. un is hier het onbepaalde lidwoord bij het mannelijke zelfstandig naamwoord exemple; het drukt op zichzelf niet noodzakelijk een bepaald aantal uit. Bijvoorbeeld: Je donne un exemple. = “Ik geef een voorbeeld.” demande betekent hier “verzoek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. In d'une demande is d'une de combinatie van de en une; die combinatie verbindt exemple met het verzoek: “een voorbeeld van een verzoek”. similaire betekent “vergelijkbaar” en beschrijft demande. Het woord blijft in deze vorm hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk; het zelfstandig naamwoord bepaalt wel enkelvoud of meervoud, bijvoorbeeld une demande similaire en des demandes similaires. Samen vormen de delen: Je peux + envoyer = “ik kan sturen”, gevolgd door un exemple d'une demande similaire = “een voorbeeld van een vergelijkbaar verzoek”. De volledige betekenis is dus: “Ik kan een voorbeeld van een vergelijkbaar verzoek sturen.”

7. Cela m'aiderait à comprendre ce que je dois fournir.

   Dat zou me helpen begrijpen wat ik moet aanleveren.

   Cela

   dat

   m'aiderait

   zou me helpen

   comprendre

   begrijpen

   ce que

   wat

   je dois

   ik moet

   fournir

   aanleveren

   Uitgebreide uitleg

   Cela betekent hier “dat” en verwijst naar iets dat in de situatie al bekend is; het is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord. Het staat niet voor een specifiek zelfstandig naamwoord in deze zin. Vergelijk in een nieuw voorbeeld: Cela est important. — “Dat is belangrijk.” m'aiderait bevat m' (“mij”) en aiderait, de conditionele vorm van aider (“helpen”). De betekenis is hier “zou mij helpen”. De uitgang -ait markeert bij aider de voorwaardelijke wijs in de derde persoon enkelvoud; Cela is het onderwerp. De constructie cela m'aiderait à + infinitief is bruikbaar voor “dat zou me helpen om ...”. Voorbeeld: Cette liste m'aiderait à choisir. — “Deze lijst zou me helpen kiezen.” comprendre is een infinitief en betekent “begrijpen”. Na aider ... à staat hier de handeling die geholpen wordt: à comprendre. De infinitief verandert niet mee met de persoon. Voorbeeld: Elle m'aide à comprendre. — “Zij helpt me begrijpen.” ce que betekent samen “wat” en leidt hier het object van comprendre in: datgene wat begrepen moet worden. In deze zin is que niet los te vertalen als een gewoon betrekkelijk voornaamwoord; de vaste combinatie ce que verwijst naar een niet nader benoemde zaak of inhoud. Voorbeeld: Je comprends ce que tu dis. — “Ik begrijp wat je zegt.” je dois betekent “ik moet”. dois is de eerste persoon enkelvoud van devoir; de infinitief is devoir. In je dois + infinitief drukt devoir verplichting of noodzaak uit. Voorbeeld: Je dois répondre. — “Ik moet antwoorden.” fournir betekent hier “aanleveren” of “verstrekken” en is een infinitief. Het hangt af van dois: je dois fournir betekent letterlijk “ik moet aanleveren”. De vorm blijft een infinitief omdat devoir de vervoegde vorm draagt. Voorbeeld: Je dois fournir les informations. — “Ik moet de informatie aanleveren.” Samen vormt de zin: Cela (“dat”) + m'aiderait à comprendre (“zou me helpen begrijpen”) + ce que je dois fournir (“wat ik moet aanleveren”). De volledige betekenis is dus: “Dat zou me helpen begrijpen wat ik moet aanleveren.”

8. Envoyez-moi un message si autre chose n'est pas clair.

   Stuur me een bericht als er nog iets anders onduidelijk is.

   Envoyez-moi

   stuur me

   message

   bericht

   si

   als

   autre chose

   iets anders

   n'est pas clair

   is niet duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   Envoyez-moi betekent hier een bevel of verzoek aan één persoon in de vous-vorm, of een bevel aan meerdere personen: “stuur mij”. Envoyez is de gebiedende wijs van envoyer (“sturen”) bij vous; moi is de beklemtoonde vorm van “ik/mij” die na een bevestigend bevel met een koppelteken staat. In een ontkennend bevel verandert de plaatsing: Ne m'envoyez pas.... message betekent “bericht”. Het is een zelfstandig naamwoord; met het onbepaalde lidwoord krijg je un message. Voorbeeld: J'envoie un message. — “Ik stuur een bericht.” si leidt hier een voorwaarde in en betekent “als”. Het introduceert de voorwaardelijke bijzin si autre chose n'est pas clair; het is hier niet het bevestigende antwoordwoord “ja”. Voorbeeld: Écrivez-moi si vous avez une question. — “Schrijf me als u een vraag hebt.” autre chose is een vaste combinatie met de betekenis “iets anders” of letterlijk “een andere zaak”. autre betekent “ander(e)” en chose betekent “zaak/ding”; samen vormen ze hier een onbepaalde voornaamwoordelijke uitdrukking. Voorbeeld: Je voudrais autre chose. — “Ik zou iets anders willen.” n'est pas clair zegt dat iets niet duidelijk is. n'est bevat ne plus de vorm est van être (“zijn”); samen met pas vormen ze de gewone Franse ontkenning ne ... pas. clair is hier de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord “duidelijk”. Bij quelque chose en vergelijkbare voornaamwoordelijke uitdrukkingen wordt het bijvoeglijk naamwoord in zulke constructies in de mannelijke enkelvoudsvorm gebruikt: Quelque chose est clair. — “Iets is duidelijk.” De vaste tekst gebruikt dus precies clair; die vorm moet niet stilzwijgend worden vervangen door claire. De delen worden van links naar rechts gecombineerd als volgt: het bevel Envoyez-moi un message betekent “Stuur me een bericht”. De voorwaardelijke bijzin si autre chose n'est pas clair voegt de voorwaarde toe: “als er nog iets anders onduidelijk is”. Samen betekent de volledige uiting: “Stuur me een bericht als er nog iets anders onduidelijk is.”