Samen een rollenspel oefenen | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Est-ce qu'on peut pratiquer ce jeu de rôle ensemble ?

   Kunnen we dit rollenspel samen oefenen?

   Est-ce qu'on

   vraagopening met ‘on’

   peut

   kan

   pratiquer

   oefenen

   ce

   dit/deze

   jeu de rôle

   rollenspel

   ensemble

   samen

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce qu'on is een vaste vraagopening. Est-ce que maakt van de daaropvolgende mededeling een ja-neevraag; on is hier het onderwerp en betekent in deze zin we. De apostrof in qu'on ontstaat doordat que voor de klinker van on wordt ingekort. In gesproken en informele Franse taal kan on vaak nous betekenen, maar de werkwoordsvorm blijft die van de derde persoon enkelvoud. peut is de vorm van pouvoir in de tegenwoordige tijd: on peut = we kunnen. Na pouvoir staat een infinitief, dus pratiquer, niet een vervoegde vorm. De combinatie vraagt hier of het mogelijk of haalbaar is om iets te doen; de Nederlandse vertaling geeft dat weer met Kunnen we ...?. pratiquer is een infinitief en betekent hier oefenen. Het kan ook verwijzen naar het beoefenen of regelmatig doen van een activiteit, maar in deze zin gaat het om oefenen van het rollenspel. Bijvoorbeeld: On peut pratiquer demain. — We kunnen morgen oefenen. ce is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord. Het verwijst hier naar één mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: ce jeu = dit spel. De vorm past bij jeu; vóór een klinker gebruikt het Frans in dezelfde functie vaak cet, zoals in cet exercice — deze oefening. jeu de rôle is een vaste zelfstandignaamwoordgroep: letterlijk een spel van rol, in deze context rollenspel. Het hoofdwoord is jeu, met als meervoud jeux; het zelfstandig naamwoord rôle blijft in deze enkelvoudige uitdrukking enkelvoudig. In ce jeu de rôle bepaalt jeu de vorm van ce. ensemble is een bijwoord en betekent samen. Het zegt hier dat de betrokken personen gezamenlijk oefenen; het verandert niet mee voor geslacht of getal. Bijvoorbeeld: Nous travaillons ensemble. — We werken samen. Samen bestaat de vraag uit de vraagopening Est-ce qu'on, de mogelijkheid peut, de activiteit pratiquer, het aanwijzende ce plus de naamwoordgroep jeu de rôle, en het bijwoord ensemble: Est-ce qu'on peut pratiquer ce jeu de rôle ensemble ? betekent dus Kunnen we dit rollenspel samen oefenen?.

2. Je peux prendre l'autre rôle.

   Ik kan de andere rol doen.

   Je peux

   ik kan

   prendre

   nemen; doen

   l'autre

   de andere

   rôle

   rol

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier «ik kan». peux is de vervoegde vorm van pouvoir (kunnen) in de tegenwoordige tijd bij je: je peux, «ik kan». Voorbeeld: Je peux venir. — «Ik kan komen.» De ontkenning gebruikt ne ... pas rond het vervoegde werkwoord: Je ne peux pas venir. — «Ik kan niet komen.» prendre betekent hier «nemen»; in deze context gaat het om een rol op zich nemen of spelen, overeenkomstig de vaste vertaling «doen». Het is een infinitief na peux; na pouvoir staat die infinitief zonder à. Voorbeeld: Je peux prendre le premier rôle. — «Ik kan de eerste rol op mij nemen.» l'autre betekent «de andere». l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinkerklank. Zowel le als la kan vóór een klinker tot l' worden verkort, zodat het grammaticale geslacht in deze vorm niet zichtbaar is. autre staat hier in het enkelvoud. Voorbeeld: Je prends l'autre chaise. — «Ik neem de andere stoel.» rôle is het zelfstandig naamwoord «rol». Het is mannelijk; het meervoud is rôles. In l'autre rôle is het geslacht van rôle niet aan l' te zien, omdat de vorm l'autre vóór de klinkerklank van autre staat. Het lidwoord stemt inhoudelijk wel met rôle overeen: zonder autre is dat le rôle. Samen vormen Je peux prendre l'autre rôle de structuur onderwerp + pouvoir + infinitief + naamwoordgroep: «Ik kan de andere rol doen» of «Ik kan de andere rol op mij nemen.» De punt sluit de mededelende zin af.

3. Fais une pause après chaque question, s'il te plaît.

   Pauzeer alsjeblieft na elke vraag.

   Fais

   pauzeer

   pause

   pauze

   après

   na

   chaque

   elke

   question

   vraag

   s'il te plaît

   alsjeblieft

   Uitgebreide uitleg

   Fais is hier de gebiedende wijs van faire (“doen/maken”), voor tu. In deze zin krijgt het de betekenis “doe/neem”. De gebiedende wijs maakt van de mededeling een verzoek of instructie. Vergelijk: Fais attention. — “Let op.” pause is een zelfstandig naamwoord en betekent hier een korte onderbreking. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une pause. Het lidwoord une geeft hier geen afzonderlijke telbetekenis, maar markeert onder meer het geslacht en het enkelvoud. Het werkwoord dat erbij past is faire: faire une pause — “een pauze nemen”. après geeft de tijdsrelatie “na” aan. après chaque question betekent dus dat de pauze telkens volgt op een vraag. Het kan ook vóór een zelfstandig naamwoord met een ander tijdsverband staan, bijvoorbeeld après le cours — “na de les”. chaque betekent “elke” en staat vóór een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: chaque question. Het verwijst naar de vragen afzonderlijk, niet naar een onbepaalde hoeveelheid als geheel. Een vergelijkbare vorm is toutes les questions — “alle vragen”; daarbij staat het zelfstandig naamwoord in het meervoud. question betekent “vraag”. In chaque question is question een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; chaque zelf verandert hier niet naar mannelijk of vrouwelijk. Een bruikbaar meervoud is des questions — “vragen”. S'il te plaît is een vaste beleefde toevoeging met de betekenis “alsjeblieft”. De uitdrukking bevat de informele aanspreekvorm te en past dus bij tu; een formelere of meervoudige aanspreekvorm gebruikt vous, zoals in S'il vous plaît. Samen vormen de delen Fais une pause (“neem een pauze”), après chaque question (“na elke vraag”) en s'il te plaît (“alsjeblieft”) de volledige instructie: “Pauzeer alsjeblieft na elke vraag.”

4. Ça te donnera le temps de répondre naturellement.

   Dat geeft je tijd om natuurlijk te antwoorden.

   Ça

   dat

   donnera

   zal geven

   temps

   tijd

   répondre

   antwoorden

   naturellement

   natuurlijk

   Uitgebreide uitleg

   Ça is hier het onderwerp en betekent volgens de vaste vertaling “dat”. Het is het Franse aanwijzende voornaamwoord voor een zaak of situatie; ça blijft dezelfde vorm en verandert dus niet voor mannelijk/vrouwelijk of enkelvoud/meervoud. In deze zin verwijst het naar wat in de situatie bedoeld wordt, zonder dat de zin zelf een nieuw zelfstandig naamwoord noemt. donnera komt van donner (“geven”). De vorm is futur simple: je donnerai, tu donneras, il/elle/on donnera. De uitgang -a laat hier de derde persoon enkelvoud zien, omdat ça het onderwerp is. De toekomstige betekenis is “zal geven”, niet een bevel of een beschrijving van wat nu gebeurt. temps is het zelfstandig naamwoord “tijd”. In donner le temps de + infinitief betekent het geheel “tijd geven om iets te doen”. Het lidwoord le maakt hier deel uit van de vaste formulering; het zegt op zichzelf niet hoeveel tijd er precies is. répondre is de infinitief van het werkwoord “antwoorden”. Na le temps de noemt deze infinitief de handeling waarvoor de tijd beschikbaar is: le temps de répondre = “tijd om te antwoorden”. De infinitief verandert niet mee met de persoon: Je prends le temps de répondre betekent “Ik neem de tijd om te antwoorden.” naturellement is een bijwoord en betekent hier “natuurlijk”, in de zin van op een natuurlijke of ongeforceerde manier. Het is gevormd bij naturel (“natuurlijk” als beschrijving van een zelfstandig naamwoord), maar in deze zin beschrijft het de manier van répondre. Samen vormt Ça te donnera le temps de répondre naturellement de structuur onderwerp + zal geven + iemand + de tijd om + infinitief + bijwoord. te is het voornaamwoord voor de persoon die de tijd krijgt: “jou”. De volledige betekenis is: “Dat geeft je tijd om natuurlijk te antwoorden.”

5. Si je fais une erreur, répète la phrase, s'il te plaît.

   Als ik een fout maak, herhaal de zin dan alsjeblieft.

   Si

   als

   fais

   maak

   erreur

   fout

   répète

   herhaal

   phrase

   zin

   s'il te plaît

   alsjeblieft

   Uitgebreide uitleg

   Si leidt hier een voorwaarde in: “als”. Het patroon Si + tegenwoordige tijd, ... kan een reële of mogelijke voorwaarde uitdrukken. Voorbeeld: Si tu viens, je serai content. — “Als je komt, zal ik blij zijn.” fais is de vorm van faire (“doen/maken”) bij je in de tegenwoordige tijd: je fais. In deze zin betekent faire une erreur niet letterlijk “een fout doen”, maar “een fout maken”. Voorbeeld: Je fais souvent cette erreur. — “Ik maak deze fout vaak.” erreur is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une erreur — “een fout”. Het onbepaalde lidwoord une markeert hier een niet nader bepaalde fout; het drukt op zichzelf geen exact aantal uit. Het vaste patroon faire une erreur is bruikbaar voor “een fout maken”. répète komt van répéter (“herhalen”) en is hier de gebiedende wijs voor één aangesproken persoon: “herhaal!”. De vorm richt zich rechtstreeks tot tu; bij een beleefde of meervoudige aanspreking is de vorm anders. Voorbeeld: Répète la question, s'il te plaît. — “Herhaal de vraag alsjeblieft.” phrase betekent “zin” en is hier vrouwelijk: la phrase. Het kan een volledige taalkundige zin aanduiden, zoals in deze context. Voorbeeld: Cette phrase est courte. — “Deze zin is kort.” s'il te plaît is een vaste beleefde uitdrukking waarmee je een verzoek verzacht: “alsjeblieft”. In de uitdrukking verwijst te naar de aangesproken persoon in de informele enkelvoudsvorm; bij formele of meervoudige aanspreking gebruikt het Frans s'il vous plaît. Samen vormen de delen de voorwaardelijke instructie: Si je fais une erreur betekent “Als ik een fout maak”, en répète la phrase betekent “herhaal de zin”. s'il te plaît maakt het verzoek beleefd. De volledige betekenis is daarom: “Als ik een fout maak, herhaal de zin dan alsjeblieft.”

6. Je le dirai lentement et je te montrerai une correction importante.

   Ik zal het langzaam zeggen en je op één belangrijke correctie wijzen.

   Je

   ik

   le

   het

   dirai

   zal zeggen

   lentement

   langzaam

   te

   jou

   montrerai

   zal wijzen op

   correction

   correctie

   importante

   belangrijke

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier ik en is het onderwerp van beide werkwoorden. In het Frans blijft deze vorm gelijk voor mannelijk en vrouwelijk; het werkwoord erna geeft onder andere de persoon aan. le is een mannelijk enkelvoudig lijdend voornaamwoord: het. Het staat vóór het vervoegde werkwoord. De vaste vertaling ondersteunt hier de betekenis het, maar identificeert niet wat het precies is. dirai is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd van dire (zeggen): je dirai = ik zal zeggen. Het is dus niet een vorm van een ander werkwoord zoals parler. Voorbeeld: Je dirai la phrase. — Ik zal de zin zeggen. lentement is een bijwoord en zegt hoe het zeggen gebeurt: langzaam. Het wijzigt niet mee met een zelfstandig naamwoord. Het verwante bijvoeglijke naamwoord is lent (mannelijk) of lente (vrouwelijk), maar in deze zin staat de bijwoordsvorm. Voorbeeld: Parle lentement. — Spreek langzaam. et verbindt de twee handelingen. Het tweede deel heeft opnieuw je als onderwerp, zodat dezelfde spreker beide toekomstige handelingen uitvoert. te betekent hier jou in de constructie montrer quelque chose à quelqu’un: iets aan iemand tonen. Het is geen onderwerp; de spreker toont iets aan de aangesprokene. Voorbeeld: Je te montrerai la photo. — Ik zal je de foto tonen. montrerai is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd van montrer (tonen, hier volgens de vertaling: wijzen op). De uitgang en de eerdere vorm je geven samen ik zal tonen/wijzen aan. Voorbeeld: Je montrerai le problème. — Ik zal het probleem aanwijzen. une correction importante is het ding dat getoond wordt. correction is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: correctie. une is het onbepaalde lidwoord; het stelt op zichzelf geen numerieke telling als één centraal. Voorbeeld: Je vois une correction. — Ik zie een correctie. importante betekent hier belangrijk en beschrijft correction. Het bijvoeglijk naamwoord heeft de vrouwelijke enkelvoudsvorm importante, passend bij het vrouwelijke enkelvoud correction; de basisvorm is important. Voorbeeld: une remarque importante — een belangrijke opmerking. Samen betekent Je le dirai lentement dat de spreker het langzaam zal zeggen. Et je te montrerai une correction importante voegt toe dat de spreker de aangesprokene een belangrijke correctie zal tonen of daarop zal wijzen. De volledige betekenis is: Ik zal het langzaam zeggen en je op één belangrijke correctie wijzen.

7. Ça m'aide à me sentir plus calme.

   Dat helpt me om me rustiger te voelen.

   Ça

   Dat

   m'aide

   helpt me

   me sentir

   me voelen

   plus calme

   rustiger

   Uitgebreide uitleg

   Ça betekent hier “dat” en is het onderwerp van de zin. Het is een aanwijzend voornaamwoord; de precieze zaak waarnaar het verwijst, wordt in deze ene zin niet benoemd. m'aide komt van aider (“helpen”). De vorm is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: ça aide; vóór een klinker wordt me verkort tot m'. In aider quelqu'un à faire quelque chose krijgt iemand hulp om iets te doen. Voorbeeld: Cette méthode m'aide à comprendre. — “Deze methode helpt me om het te begrijpen.” me sentir bestaat uit het wederkerende voornaamwoord me en het infinitief sentir (“voelen”). Na aider ... à staat hier de infinitief: m'aide à me sentir. Het eerste me in m'aide is degene die hulp krijgt; het tweede me hoort bij se sentir en verwijst naar dezelfde persoon als degene die zich voelt. Voorbeeld: Je veux me sentir mieux. — “Ik wil me beter voelen.” plus calme betekent “rustiger”. calme is de basisvorm; plus calme is de vergelijkende vorm met plus. Als bijvoeglijk naamwoord stemt calme normaal af op het woord dat het beschrijft, maar in het enkelvoud blijft de spelling voor mannelijk en vrouwelijk gelijk; in het meervoud verschijnt calmes. Hier staat de enkelvoudige vorm bij de persoon die zich rustiger voelt. Voorbeeld: Après la pause, je suis plus calme. — “Na de pauze ben ik rustiger.” Samen betekent Ça m'aide à me sentir plus calme: “Dat helpt me om me rustiger te voelen.” De structuur is Ça m'aide à + infinitief: iets helpt iemand om een handeling of toestand te bereiken. Hier is die toestand me sentir plus calme, dus “me rustiger voelen”.

8. Commence par cette scène.

   Begin met deze scène.

   Commence

   begin

   par

   met

   cette

   deze

   scène

   scène

   Uitgebreide uitleg

   Commence betekent hier “begin”. Het is de gebiedende wijs van commencer (“beginnen”) voor tu; het onderwerp wordt in de Franse gebiedende wijs meestal niet uitgesproken. De vorm hoort bij een directe instructie. Voorbeeld: Commence maintenant. — “Begin nu.” par betekent hier “met” in de vaste, herbruikbare combinatie commencer par + iets: daarmee geef je aan waarmee iemand start. Voorbeeld: Je commence par le premier exercice. — “Ik begin met de eerste oefening.” cette is een aanwijzend woord voor één vrouwelijk zelfstandig naamwoord: “deze”. Het past zich hier aan scène aan; de vorm zelf drukt niet uit wie de scène bedoelt. Vergelijk voor een mannelijk zelfstandig naamwoord ce (“deze/dat”), bijvoorbeeld ce livre — “dit/dat boek”. scène betekent “scène”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une scène, meervoud des scènes. Het accent op è hoort bij de spelling van het woord. Samen vormt Commence par cette scène. de instructie: “Begin met deze scène.” Het patroon Commence par + zelfstandig naamwoord is direct herbruikbaar wanneer je wilt zeggen waarmee iemand moet starten.

9. Je suivrai ton rythme.

   Ik volg jouw tempo.

   Je

   ik

   suivrai

   zal volgen

   ton

   jouw

   rythme

   tempo

   Uitgebreide uitleg

   Je is het Franse persoonlijk voornaamwoord voor de spreker als onderwerp: “ik”. Het staat hier vóór het werkwoord. Voor een andere persoon verandert het onderwerp bijvoorbeeld in tu (“jij”) of elle (“zij”); de juiste vorm hangt af van de bedoelde referent. suivrai betekent hier “zal volgen”. Het is de futur simple van suivre (“volgen”): je suivrai = “ik zal volgen”. De uitgang -ai markeert hier de eerste persoon enkelvoud in de futur simple; de futurstam is suivr-, niet simpelweg het volledige infinitief. Vergelijk: Je suivrai le guide. = “Ik zal de gids volgen.” ton betekent “jouw” en staat bij het zelfstandige naamwoord dat erop volgt. Deze vorm hoort bij één aangesprokene (tu) en bij een mannelijk enkelvoudig bezeten zelfstandig naamwoord. Hij drukt bezit uit, niet een zelfstandig naamwoord op zichzelf. Bij een vrouwelijk enkelvoudig bezeten zelfstandig naamwoord staat doorgaans ta, en bij het meervoud tes; de keuze van ton, ta of tes volgt uit de aangesprokene en uit het bezeten woord, niet uit het geslacht van de bezitter. rythme betekent “tempo” of “ritme”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. In deze zin is ton rythme dus “jouw tempo”: ton stemt af op het enkelvoudige mannelijke woord rythme. Samen vormen Je + suivrai de mededeling “ik zal volgen”. Ton rythme geeft aan wat gevolgd zal worden: het tempo van de aangesprokene. De volledige betekenis is daarom: “Ik zal jouw tempo volgen.” De futur simple maakt dit tot een uitspraak over de toekomst.