Een koffer inpakken | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ma valise est en désordre et nous partons demain.

   Mijn koffer is rommelig en we vertrekken morgen.

   valise

   koffer

   est

   is

   en désordre

   rommelig

   partons

   vertrekken

   demain

   morgen

   Uitgebreide uitleg

   valise betekent hier ‘koffer’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une valise = ‘een koffer’, ma valise = ‘mijn koffer’. Het bezittelijk woord ma past hier bij het grammaticale geslacht en getal van valise, niet bij het geslacht van de eigenaar. est is de vorm van être (‘zijn’) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: il/elle est. In deze zin verbindt het de koffer met een toestand. Voorbeelden: La valise est lourde. = ‘De koffer is zwaar.’ Les valises sont lourdes. = ‘De koffers zijn zwaar.’ en désordre is een vaste uitdrukking voor ‘rommelig’ of ‘wanordelijk’. Met être beschrijft de uitdrukking de toestand van iets: La chambre est en désordre. = ‘De kamer is rommelig.’ Het is hier geen beschrijving van een persoon, maar van de toestand van de koffer. partons komt van partir (‘vertrekken’). Het is de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud: nous partons = ‘wij vertrekken’. De vorm verwijst dus naar een groep waarin de spreker zit. Partir is een onregelmatig werkwoord; vergelijk je pars, tu pars, nous partons. In deze zin geeft demain aan dat het vertrek morgen plaatsvindt, zodat de tegenwoordige vorm naar een toekomstige gebeurtenis verwijst. demain betekent ‘morgen’ en is een bijwoord van tijd. Het bepaalt wanneer het vertrek plaatsvindt. Voorbeeld: Nous travaillons demain. = ‘Wij werken morgen.’ Samen betekent Ma valise est en désordre et nous partons demain.: ‘Mijn koffer is rommelig en wij vertrekken morgen.’ De eerste hoofdzin beschrijft de toestand van de koffer. Et verbindt die zin met de tweede hoofdzin, waarin nous partons het vertrek van de spreker en anderen uitdrukt; demain plaatst dat vertrek in de toekomst.

2. Plie d'abord les chemises pour gagner de la place.

   Vouw de shirts eerst op om ruimte te besparen.

   Plie

   vouw op

   d'abord

   eerst

   les chemises

   de shirts

   gagner

   winnen

   de la place

   ruimte

   Uitgebreide uitleg

   Plie betekent hier “vouw op” en is de gebiedende wijs van plier (“vouwen”). De vorm is de tweede persoon enkelvoud, gericht aan één persoon met tu; het onderwerp wordt in deze Franse gebiedende wijs niet uitgesproken. In een gewone mededelende zin staat bijvoorbeeld Tu plies les chemises. — “Je vouwt de shirts op.” d'abord betekent “eerst” of “om te beginnen” en geeft de volgorde aan. Het staat hier na de gebiedende wijs, maar kan ook aan het begin staan: D'abord, plie les chemises. — “Vouw eerst de shirts op.” les chemises betekent hier “de shirts”. chemise is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; les is het bepaalde lidwoord voor het meervoud en verandert niet met het grammaticale geslacht in het meervoud. Het enkelvoud is la chemise — in deze betekenis “het shirt”. gagner betekent in de combinatie gagner de la place niet letterlijk “winnen”, maar “ruimte besparen” of “ruimte overhouden”. Als infinitief volgt het op pour en drukt het het doel uit. Een vergelijkbaar patroon is pour gagner du temps — “om tijd te besparen”. de la place betekent hier “ruimte”. place is vrouwelijk; de la combineert de met het vrouwelijke enkelvoudige lidwoord la. In deze uitdrukking gaat het om beschikbare ruimte. Bij een ontkenning wordt het vaak de: Je n'ai pas de place. — “Ik heb geen ruimte.” Samen bestaat de zin uit de opdracht Plie les chemises, de tijdsaanduiding d'abord en het doel pour gagner de la place. De volledige betekenis is: “Vouw de shirts eerst op om ruimte te besparen.”

3. Est-ce que je dois séparer les liquides des vêtements ?

   Moet ik de vloeistoffen apart van de kleren doen?

   Est-ce que je dois

   Moet ik …?

   séparer

   scheiden; apart doen

   liquides

   vloeistoffen

   vêtements

   kleren

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que je dois is een vaste manier om in het Frans een ja-neevraag te vormen: Est-ce que maakt van de zin een vraag, en je dois is de tegenwoordige tijd van devoir bij je (ik moet). Het gaat hier om noodzakelijkheid of verplichting. Andere vormen zijn bijvoorbeeld tu dois (jij moet) en je dois (ik moet). Voorbeeld: Est-ce que je dois attendre ? — Moet ik wachten? séparer betekent hier dat je de vloeistoffen apart houdt van de kleren. Het is een infinitief; na dois staat het werkwoord in deze vorm. De nuttige constructie is séparer A de B: A van B scheiden. Voorbeeld: Je sépare le papier du verre. — Ik scheid het papier van het glas. liquides is hier het meervoud van liquide, een zelfstandig naamwoord voor vloeistoffen. Het meervoud wordt in deze vorm met -s geschreven. In de zin is dit het eerste deel van wat apart gehouden moet worden. vêtements is het meervoud van vêtement, ‘kledingstuk’ of, zoals hier in het meervoud, ‘kleren/kleding’. Het is het tweede deel in de constructie séparer les liquides des vêtements: de vloeistoffen worden van de kleren gescheiden. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk; het meervoud herken je hier aan -s en aan les in de volledige zin. Samen betekent Est-ce que je dois séparer les liquides des vêtements ?: ‘Moet ik de vloeistoffen apart van de kleren doen?’ De vraag combineert de vraagmarkeerder Est-ce que, de verplichtingsvorm je dois, de infinitief séparer en de verhouding A de B: de spreker vraagt of die de vloeistoffen van de kleren moet scheiden.

4. Mets les liquides dans un sac en plastique avant de les ranger.

   Doe de vloeistoffen in een plastic zak voordat je ze inpakt.

   Mets

   doe

   liquides

   vloeistoffen

   sac

   zak

   plastique

   plastic

   avant de

   voordat je …

   ranger

   opbergen

   Uitgebreide uitleg

   Mets is de gebiedende wijs van mettre (“zetten/doen”). De vorm richt zich hier tot één aangesproken persoon; het onderwerp “jij” staat niet afzonderlijk in de zin. Vergelijk: Mets le livre ici. — “Zet het boek hier.” liquides betekent hier “vloeistoffen”. Het is het meervoud van liquide; les markeert het meervoud en bepaalde karakter van deze vloeistoffen. In de voorafgaande zin wordt dezelfde groep vloeistoffen genoemd. dans un sac geeft aan waar de vloeistoffen in moeten: dans betekent “in” en un sac “een zak”. un is een onbepaald lidwoord; het zegt op zichzelf niet dat er precies één zak is. sac is het zelfstandig naamwoord “zak”. plastique beschrijft het materiaal van de zak: un sac en plastique betekent “een plastic zak” of letterlijk “een zak van plastic”. en wordt hier gebruikt om het materiaal aan te geven. Voorbeelden: une bouteille en verre — “een glazen fles”; une table en bois — “een houten tafel”. avant de leidt een handeling met een infinitief in: “voordat je …”. Het patroon is avant de + infinitief, zoals in avant de partir — “voordat je vertrekt”. les ranger betekent “ze opbergen” of, in deze context, “ze wegpakken”. ranger is de infinitief. les is hier het lijdend voornaamwoord “ze” en verwijst naar de vloeistoffen; het staat vóór de infinitief. Het patroon is dus les + infinitief, bijvoorbeeld Je vais les ranger. — “Ik ga ze opbergen.” Samen geeft de zin een instructie: doe de vloeistoffen in een plastic zak voordat je ze opbergt of inpakt. De volgorde is eerst mets ... dans un sac en plastique en daarna de tijdsbepaling avant de les ranger: die tweede handeling moet later plaatsvinden.

5. La valise semble presque atteindre la limite de poids.

   De koffer lijkt bijna aan de gewichtslimiet te zitten.

   La valise

   de koffer

   semble

   lijkt

   presque

   bijna

   atteindre

   bereiken

   limite

   grens

   poids

   gewicht

   Uitgebreide uitleg

   La valise betekent hier “de koffer”. valise is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het enkelvoudige bepaalde lidwoord la ervoor. Het meervoud is les valises. semble komt van sembler (“lijken”) en is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “lijkt”. Het onderwerp is La valise. Een veelgebruikt patroon is sembler + infinitief: Il semble comprendre. — “Hij lijkt het te begrijpen.” presque is een bijwoord met de betekenis “bijna”. Het geeft aan dat iets dicht bij een grens of toestand komt, maar die nog niet volledig bereikt heeft. atteindre is de infinitief van “bereiken”. Na semble blijft dit werkwoord in de infinitief: semble atteindre = “lijkt te bereiken” of, in deze context, “lijkt aan ... te zitten”. De tegenwoordige infinitief atteindre krijgt hier geen persoonsuitgang; de vervoegde vorm is semble. limite betekent “grens” of “limiet”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une limite, la limite. In la limite de poids bepaalt de poids om welke limiet het gaat: de gewichtslimiet. poids betekent “gewicht”; deze vorm blijft in het enkelvoud en meervoud hetzelfde gespeld: un poids en des poids. Samen vormen atteindre la limite de poids en presque de betekenis “bijna aan de gewichtslimiet zitten”. Het onderwerp La valise is degene die volgens de zin die grens bijna bereikt, en semble maakt de bewering voorzichtig: het wordt als een indruk of beoordeling gepresenteerd. De volledige zin betekent dus: “De koffer lijkt bijna aan de gewichtslimiet te zitten.”

6. Alors, mets les livres lourds dans ton sac à dos.

   Doe de zware boeken dan in je rugzak.

   Alors

   dan

   mets

   doe

   livres

   boeken

   lourds

   zware

   dans

   in

   sac à dos

   rugzak

   Uitgebreide uitleg

   Alors betekent hier “dan” en legt een verband met wat eraan voorafgaat. Het kan ook “dus” of “nou” betekenen, afhankelijk van de context; in deze zin past de tijds-/vervolgbetekenis “dan”. mets is de gebiedende wijs voor de tweede persoon enkelvoud van mettre (“doen”, “leggen” of “zetten”). De vorm richt zich dus tot één persoon, maar het onderwerp tu wordt in een Franse opdracht normaal niet uitgesproken. Vergelijk: Mets le livre ici. — “Leg het boek hier.” De gebiedende wijs van mettre voor meerdere personen of een beleefde aanspreking is mettez. livres betekent hier “boeken”. Het enkelvoud is livre; livres is de meervoudsvorm. Het lidwoord les maakt duidelijk dat het om bepaalde boeken gaat, niet om een onbepaald aantal. lourds betekent “zware” en beschrijft livres. Het basiswoord is het bijvoeglijk naamwoord lourd; lourds is de mannelijke meervoudsvorm, passend bij het mannelijke meervoud livres. De vrouwelijke vormen zijn lourde in het enkelvoud en lourdes in het meervoud. Voorbeeld: une valise lourde — “een zware koffer.” dans betekent “in” en geeft hier aan waar de boeken terechtkomen. Het introduceert de plaatsbepaling dans ton sac à dos; het betekent hier niet “binnen een bepaalde tijd”. ton sac à dos betekent “je rugzak”. ton is een bezittelijk woord voor één bezitter die wordt aangesproken; de vorm staat hier bij het mannelijke enkelvoud sac. sac à dos is een vaste woordgroep voor een rugzak: letterlijk bevat de groep sac (“tas”) en dos (“rug”), maar als geheel betekent zij “rugzak”. Bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord kan dezelfde bezitter bijvoorbeeld ta krijgen: ta valise — “je koffer”. Samen vormen de delen een opdracht: Alors geeft aan dat dit de volgende stap is, mets zegt wat de aangesprokene moet doen, les livres lourds noemt wat verplaatst moet worden, en dans ton sac à dos noemt de bestemming. De volledige betekenis is daarom: “Doe de zware boeken dan in je rugzak.”

7. Ça rend la valise plus facile à fermer.

   Daardoor is het makkelijker om de koffer te sluiten.

   Ça

   daardoor

   rend

   maakt

   la valise

   de koffer

   plus facile

   makkelijker

   fermer

   sluiten

   Uitgebreide uitleg

   Ça betekent hier “daardoor” en verwijst naar een voorafgaande oorzaak of omstandigheid; de precieze referent wordt in deze zin niet zelfstandig benoemd. Het is een aanwijzend voornaamwoord en staat hier als onderwerp. rend komt van rendre en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. In deze constructie betekent rendre quelque chose plus facile dat iets ervoor zorgt dat iets gemakkelijker wordt: rendre + voorwerp + bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: Cette poignée rend la porte plus facile à ouvrir. — “Deze handgreep maakt de deur gemakkelijker te openen.” la valise betekent “de koffer”. Valise is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor het vrouwelijke enkelvoudige lidwoord la. Het lidwoord drukt hier geen hoeveelheid uit, maar markeert het bedoelde zelfstandig naamwoord. plus facile betekent “gemakkelijker”. Facile is de basisvorm; plus facile is de vergelijkende vorm met plus. Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft hier de handeling die daarna volgt, niet het geslacht van valise: plus facile à fermer betekent “gemakkelijker te sluiten”. fermer betekent “sluiten” en staat in de infinitief. Na facile kan Frans à plus een infinitief gebruiken om aan te geven welke handeling gemakkelijker is: facile à lire — “gemakkelijk te lezen”. Samen vormt de zin: Ça rend la valise plus facile à fermer. Ça is de oorzaak, rend geeft het veroorzaakte effect aan, la valise is wat gemakkelijker wordt, en à fermer noemt de handeling. De volledige betekenis is: “Daardoor is het makkelijker om de koffer te sluiten.”

8. La valise devrait maintenant être prête pour le voyage.

   De koffer zou nu klaar moeten zijn voor de reis.

   La valise

   de koffer

   devrait

   zou moeten

   maintenant

   nu

   être

   zijn

   prête

   klaar

   voyage

   reis

   Uitgebreide uitleg

   La valise betekent hier “de koffer”. la is het bepaald lidwoord bij het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord valise. Het zelfstandig naamwoord heeft in het meervoud de vorm valises, met het lidwoord les. Voorbeeld: La valise est lourde. — “De koffer is zwaar.” devrait is de conditionnel présent van devoir; de basisvorm is devoir. In deze zin drukt devoir in de conditionnel een verwachting uit: “zou moeten”. Het is dus niet de eenvoudige tegenwoordige vorm doit (“moet”). Voorbeeld: Le train devrait arriver bientôt. — “De trein zou binnenkort moeten aankomen.” maintenant betekent “nu” en plaatst de verwachte toestand op het huidige moment. Het verandert niet mee met persoon of getal. Voorbeeld: Je peux partir maintenant. — “Ik kan nu vertrekken.” être is de infinitief van “zijn”. Na devrait staat deze infinitief: devrait être = “zou moeten zijn”. devrait draagt de persoonsvorm en de conditionele betekenis. prête betekent hier “klaar”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord prêt, omdat het verwijst naar la valise. De mannelijke enkelvoudsvorm is prêt; bijvoorbeeld Le sac est prêt. — “De tas is klaar.” De uitgang in prête hoort dus bij het bijvoeglijk naamwoord, niet bij het zelfstandig naamwoord valise. voyage betekent “reis”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er in pour le voyage het mannelijke bepaalde lidwoord le. pour betekent hier “voor” en geeft het doel aan waarvoor de koffer klaar is. Samen vormen La valise devrait maintenant être prête de betekenis “De koffer zou nu klaar moeten zijn”. pour le voyage voegt het doel toe: “voor de reis”. De volledige zin betekent dus: “De koffer zou nu klaar moeten zijn voor de reis.”