Een eenvoudig boek voor taalleerders | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Pouvez-vous recommander un livre pour les apprenants en langues ?

   Kunt u een boek voor taalleerders aanbevelen?

   Pouvez-vous

   kunt u

   recommander

   aanbevelen

   livre

   boek

   apprenants

   leerders

   langues

   talen

   Uitgebreide uitleg

   Pouvez-vous betekent hier “kunt u” en vormt een beleefde vraag. Het is de vorm van pouvoir (“kunnen”) voor vous in de tegenwoordige tijd: vous pouvez. In deze vraag staat het werkwoord vóór het onderwerp met een koppelteken, een gebruikelijke formele vraagvorm. Het onderwerp is dus vous; de vorm zegt niet op zichzelf hoeveel personen daarmee bedoeld worden. recommander is de infinitief “aanbevelen”. Na pouvoir volgt de infinitief: Pouvez-vous recommander ... ? betekent letterlijk dat de aangesprokene iets kan aanbevelen. De infinitief verandert niet mee met de persoon; de vervoegde vorm is hier pouvez. livre betekent hier “boek”. Het staat na un, het onbepaalde lidwoord. un livre introduceert een niet nader bepaald boek; un bewijst op zichzelf geen expliciet aantal. Het meervoud is livres, bijvoorbeeld in des livres (“boeken”). apprenants betekent “leerders” of “lerenden”. Het is een meervoudige zelfstandige naamwoordsvorm; het enkelvoud is apprenant. De vrouwelijke vormen zijn apprenante en apprenantes wanneer die vorm relevant is. In deze zin verwijst de groep volgens de vertaling naar mensen die talen leren. langues betekent “talen”. Het is het meervoud van langue (“taal”). In en langues specificeert het woord het soort leerders: leerders van of in talen, dus taalleerders. Het voorzetsel en en het zelfstandig naamwoord vormen hier samen een bepaling bij apprenants. De volledige structuur is Pouvez-vous + infinitief recommander + un livre + de bepaling pour les apprenants en langues. Zo vraagt de spreker beleefd of de aangesprokene een boek kan aanbevelen dat bestemd is voor taalleerders: “Kunt u een boek voor taalleerders aanbevelen?”

2. Cherchez-vous des histoires faciles ou de courts articles ?

   Zoekt u makkelijke verhalen of korte artikelen?

   Cherchez-vous

   zoekt u?

   histoires

   verhalen

   faciles

   makkelijke

   courts

   korte

   articles

   artikelen

   Uitgebreide uitleg

   Cherchez-vous betekent hier “zoekt u?”. Het werkwoord is chercher (“zoeken”); cherchez is de vorm voor vous in de tegenwoordige tijd. In een formele of neutrale vraag kan het onderwerp na het werkwoord staan: Cherchez-vous ... ? Een gewone mededelende zin heeft bijvoorbeeld Vous cherchez un livre. (“U zoekt een boek.”) In deze zin verwijst vous, volgens de vertaling, naar de aangesprokene; de vorm kan ook naar meerdere personen verwijzen, maar dat wordt hier niet beweerd. histoires betekent hier “verhalen”. Het enkelvoud is histoire, het meervoud histoires; het meervoud wordt in de spelling met -s geschreven. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: une histoire, des histoires. Voorbeeld: Je lis des histoires. — “Ik lees verhalen.” faciles betekent hier “makkelijke”. De basisvorm is facile; faciles is de vorm die bij het meervoudige vrouwelijke histoires past. Het bijvoeglijk naamwoord verandert hier dus door zowel getal als geslacht: un exercice facile, maar des histoires faciles. De betekenis van facile is “niet moeilijk”, niet “kort”. courts betekent hier “korte”. De basisvorm is court; courts is de mannelijke meervoudsvorm. Het bijvoeglijk naamwoord hoort bij het mannelijke meervoudige articles: un article court, des articles courts. Bij een vrouwelijk meervoud staat de vorm courtes, bijvoorbeeld des histoires courtes. Zo zie je dat courts niet bij histoires hoort. articles betekent hier “artikelen”. Het enkelvoud is article, het meervoud articles; het woord is mannelijk: un article, des articles. In deze context gaat het om korte teksten of artikelen. Voorbeeld: Je lis un article. — “Ik lees een artikel.” De vraag bestaat uit twee alternatieven: des histoires faciles (“makkelijke verhalen”) of de courts articles (“korte artikelen”). Des markeert hier meervoudige, niet nader bepaalde zelfstandige naamwoorden; het drukt op zichzelf geen exact aantal uit. De volledige betekenis is: “Zoekt u makkelijke verhalen of korte artikelen?”

3. Je veux de courtes histoires avec des mots simples.

   Ik wil korte verhalen met eenvoudige woorden.

   Je

   ik

   veux

   wil

   courtes

   korte

   histoires

   verhalen

   avec

   met

   mots

   woorden

   simples

   eenvoudige

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier “ik” en is het onderwerp. Het is de eerste persoon enkelvoud; de vorm verandert niet volgens het geslacht van de spreker. Voor een meervoudig onderwerp gebruik je bijvoorbeeld nous (“wij”). veux is de vorm van vouloir (“willen”) in de tegenwoordige tijd voor je: je veux. Het drukt hier een wens of voorkeur uit. Andere nuttige vormen zijn tu veux (“jij wilt”) en il/elle veut (“hij/zij wil”); de uitspraak van veux en veut is hetzelfde, maar de spelling volgt het onderwerp. courtes betekent hier “kort” bij histoires. Het bijvoeglijk naamwoord heeft de basisvorm court; courte is vrouwelijk enkelvoud en courtes vrouwelijk meervoud. De uitgang -es stemt overeen met het vrouwelijke meervoud van histoires. Bijvoorbeeld: un court article = “een kort artikel”, maar de courtes histoires = “korte verhalen”. histoires is het meervoud van histoire, “verhaal”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: une histoire, des histoires. In deze zin is het het gewenste object van veux: de spreker wil verhalen. avec betekent “met” en verbindt des mots simples met histoires: de verhalen moeten woorden met die eigenschap bevatten. Het is een voorzetsel; na avec volgt hier de naamwoordgroep des mots simples. mots is het meervoud van mot, “woord”. De vorm des mots betekent “woorden” in deze zin. Het meervoud wordt in de spelling met -s gevormd; die s wordt hier niet uitgesproken. Bijvoorbeeld: un mot simple = “een eenvoudig woord”. simples betekent hier “eenvoudig” bij mots. De basisvorm is simple; deze vorm is in het enkelvoud hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk, terwijl het meervoud simples een geschreven -s krijgt. Bijvoorbeeld: des phrases simples = “eenvoudige zinnen”. De niet-afzonderlijk geselecteerde woorden vullen de structuur aan. de staat hier vóór courtes histoires; bij een meervoudige naamwoordgroep gebruikt het Frans vaak de in plaats van des wanneer er een bijvoeglijk naamwoord vóór het zelfstandig naamwoord staat. des vóór mots is een meervoudige onbepaalde bepaler; op zichzelf legt die geen exact aantal vast. Samen betekent Je veux de courtes histoires avec des mots simples.: “Ik wil korte verhalen met eenvoudige woorden.” De structuur is onderwerp + vouloir + gewenste naamwoordgroep + avec + aanvullende naamwoordgroep.

4. Ce livre contient des histoires faciles à comprendre et des images utiles.

   Dit boek heeft makkelijk te begrijpen verhalen en handige plaatjes.

   Ce

   dit

   livre

   boek

   contient

   bevat

   histoires

   verhalen

   faciles

   makkelijk

   comprendre

   begrijpen

   images

   plaatjes

   utiles

   handig

   Uitgebreide uitleg

   Ce betekent hier “dit/deze” en staat bij livre, een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De vorm ce is dus het aanwijzende woord voor mannelijk enkelvoud; voor een vrouwelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld cette, en voor meervoud ces. Het wijst hier op het boek dat in de zin wordt beschreven. livre betekent “boek”. Het is een zelfstandig naamwoord: un livre = “een boek”, des livres = “boeken”. In deze zin vormt Ce livre het onderwerp: “Dit boek”. contient betekent “bevat” of “heeft”. Dit is de derde persoon enkelvoud van contenir in de tegenwoordige tijd: je contiens, il/elle contient, ils/elles contiennent. Het onderwerp is hier Ce livre, daarom staat de enkelvoudsvorm contient. des histoires betekent “verhalen”. histoire is het enkelvoud; histoires is het meervoud. des is hier het Franse onbepaalde meervoudslidwoord. Het drukt niet op zichzelf een specifiek aantal uit. In de eerdere context past dit bij het soort verhalen dat de spreker zoekt. faciles betekent hier “makkelijk”. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord facile, omdat het bij histoires staat: une histoire facile, des histoires faciles. De vorm facile verandert in het enkelvoud niet naar geslacht, maar krijgt in het meervoud -s. à comprendre betekent “om te begrijpen” of, in de combinatie met faciles, “makkelijk te begrijpen”. comprendre is de infinitief, de onverbogen vorm “begrijpen”. De constructie être facile à + infinitief kan bijvoorbeeld betekenen dat iets gemakkelijk is om te doen: Ce texte est facile à lire. = “Deze tekst is makkelijk te lezen.” In de gegeven zin beschrijft faciles à comprendre de verhalen; het zegt niet dat iemand in de zin daadwerkelijk aan het begrijpen is. images betekent “afbeeldingen” of “plaatjes”. Het enkelvoud is image; images is het meervoud. Het tweede des introduceert hier een tweede meervoudige groep naast de verhalen: “en afbeeldingen”. utiles betekent hier “handig” of “nuttig”. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van utile en stemt overeen met images: une image utile, des images utiles. De betekenis is hier niet noodzakelijk “nuttig voor een specifiek genoemde taak”; de vertaling “handige plaatjes” geeft de bedoelde positieve beschrijving weer. De structuur is Ce livre contient [des histoires faciles à comprendre] et [des images utiles]: “Dit boek bevat [makkelijk te begrijpen verhalen] en [handige plaatjes].” contient verbindt het onderwerp Ce livre met twee dingen die het boek bevat. De bijvoeglijke bepalingen faciles à comprendre en utiles horen respectievelijk bij histoires en images. Samen betekent de hele uiting: “Dit boek heeft makkelijk te begrijpen verhalen en handige plaatjes.”

5. Est-ce que je peux l'emporter chez moi aujourd'hui ?

   Kan ik het vandaag mee naar huis nemen?

   Est-ce que je peux

   kan ik …?

   l'emporter

   het meenemen

   chez moi

   naar huis

   aujourd'hui

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que je peux is een vaste manier om in het Frans een ja-neevraag te vormen: Est-ce que maakt van de mededeling een vraag, en je peux betekent ‘ik kan/mag’. peux is de tegenwoordige tijd van pouvoir bij je; de vorm drukt hier de mogelijkheid of toestemming uit. Bijvoorbeeld: Est-ce que je peux entrer ? — ‘Mag ik binnenkomen?’ l'emporter betekent hier ‘het meenemen’. emporter is een infinitief met de betekenis ‘meenemen’ of ‘ergens mee naartoe nemen’; het voornaamwoord l' staat ervoor en verwijst naar het voorwerp dat wordt meegenomen. De apostrof is een elisie vóór de klinker van emporter. Bijvoorbeeld: Je peux l'emporter. — ‘Ik kan het meenemen.’ chez moi betekent hier ‘naar huis’ en geeft de bestemming aan die met de spreker verbonden is. chez wordt gebruikt voor iemands woning of verblijfplaats. moi is hier een beklemtoond persoonlijk voornaamwoord met de betekenis ‘mij’; het is geen bezittelijk voornaamwoord. Bijvoorbeeld: Je travaille chez moi. — ‘Ik werk thuis.’ aujourd'hui betekent ‘vandaag’. Het is een tijdsbepaling en staat hier achter de andere belangrijke zinsdelen. Bijvoorbeeld: Je viens aujourd'hui. — ‘Ik kom vandaag.’ Samen vormen de delen de vraag Est-ce que je peux l'emporter chez moi aujourd'hui ?: ‘Kan ik het vandaag mee naar huis nemen?’ De vraag gaat dus over de mogelijkheid of toestemming om een niet nader benoemd voorwerp mee te nemen naar de woning van de spreker, met aujourd'hui als tijdsaanduiding.

6. Montrez votre carte de bibliothèque au comptoir.

   Laat uw bibliotheekpas bij de balie zien.

   Montrez

   laat zien

   votre

   uw

   carte

   kaart

   bibliothèque

   bibliotheek

   comptoir

   balie

   Uitgebreide uitleg

   Montrez betekent hier “laat zien” en is de gebiedende wijs van montrer (“tonen, laten zien”). De vorm op -ez hoort bij vous: die kan één persoon beleefd aanspreken of meerdere personen. Bijvoorbeeld: Montrez votre billet. — “Laat uw kaartje zien.” votre is een bezittelijk woord voor “uw/jullie” bij één zelfstandig naamwoord. Het blijft votre bij een mannelijk of vrouwelijk enkelvoud; bij een meervoudig zelfstandig naamwoord wordt het vos. In deze zin geeft votre aan dat de kaart bij de aangesprokene(n) hoort, zonder zelf een aantal personen vast te leggen. carte betekent hier “kaart” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: une carte, la carte. Het meervoud is cartes. In carte de bibliothèque is carte het hoofdwoord; de bibliothèque specificeert om welk soort kaart het gaat. bibliothèque betekent “bibliotheek” en is vrouwelijk: une bibliothèque, la bibliothèque. Het woord staat hier na de om een verband of type aan te geven: une carte de bibliothèque — “een bibliotheekkaart”. comptoir betekent “balie” en is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un comptoir, le comptoir. Het is niet hetzelfde als bureau (“bureau” als meubel of kantoor); comptoir duidt bijvoorbeeld een service- of ontvangstbalie aan. Samen vormen votre carte de bibliothèque en au comptoir de twee belangrijke plaats- en objectdelen. au is de samentrekking van à le, dus “bij de/aan de” bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. De gebiedende wijs Montrez geeft de opdracht; het object is “uw bibliotheekkaart” en de plaatsaanduiding zegt dat dit bij de balie gebeurt. De volledige betekenis is daarom: “Laat uw bibliotheekpas bij de balie zien.”

7. Je vais l'emprunter maintenant.

   Ik ga het nu lenen.

   Je vais

   ik ga

   l'

   het

   emprunter

   lenen

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Je vais vormt hier samen met het daaropvolgende infinitief een veelgebruikte Franse toekomstconstructie: aller in de tegenwoordige tijd + infinitief. Je is de eerste persoon enkelvoud; vais is de vorm van aller bij je. In deze constructie betekent het geheel niet letterlijk alleen “ik ga”, maar “ik zal binnenkort … / ik ben van plan …”. Het onderwerp blijft bij het volgende werkwoord hetzelfde. Voorbeeld: Je vais lire. — “Ik ga lezen.” l' is een Frans lijdendvoorwerpspronomen. Het is de verkorte vorm vóór een klinker of stomme h: le of la wordt dan l'. Door deze elisie is in deze vorm niet zichtbaar of het Franse antecedent grammaticaal mannelijk of vrouwelijk is. In deze zin verwijst het volgens de vaste vertaling naar het object dat wordt geleend; de vorm zelf specificeert dat Franse geslacht niet. emprunter is het infinitief van het werkwoord “lenen”. Het gaat hier om iets tijdelijk meenemen of gebruiken en later teruggeven, niet om huren. In de zin staat het in de infinitief omdat het volgt op vais; het draagt de hoofdhandeling van de nabije toekomst. Een gewone tegenwoordige vorm is bijvoorbeeld j'emprunte — “ik leen”. Voorbeeld: Nous allons emprunter un livre. — “Wij gaan een boek lenen.” Hier zie je dezelfde constructie met allons voor nous en het onveranderde infinitief emprunter. maintenant is een tijdsbepaling met de betekenis “nu”. Het preciseert dat het lenen op dit moment of vanaf dit moment zal plaatsvinden. Het verandert de werkwoordsvorm niet. Samen betekent Je vais + l' + emprunter + maintenant: “Ik ga het nu lenen.” De spreker kondigt aan dat die persoon het bedoelde object nu zal lenen; l' is het object van emprunter, en maintenant bepaalt de tijd.

8. Revenez pour une autre recommandation après avoir fini ce livre.

   Kom terug voor een andere aanbeveling nadat u dit boek hebt uitgelezen.

   Revenez

   kom terug

   pour

   voor

   autre

   andere

   recommandation

   aanbeveling

   après avoir fini

   na voltooid te hebben

   ce

   dit

   livre

   boek

   Uitgebreide uitleg

   Revenez betekent hier “kom terug”. Het is de gebiedende wijs van revenir (“terugkomen”) voor vous: dat kan één aangesproken persoon in de beleefde vorm zijn of meerdere personen. De -ez-vorm is hier dus geen gewone tegenwoordige tijd in de betekenis “u komt terug”, maar een aansporing. Bijvoorbeeld: Revenez demain. — “Kom morgen terug.” pour drukt hier het doel of de bestemming van de terugkeer uit: “voor”. Het staat vóór une autre recommandation, dus vóór datgene waarvoor men moet terugkomen. Bijvoorbeeld: Je viens pour une réponse. — “Ik kom voor een antwoord.” autre betekent “andere” en staat vóór recommandation. Het bijvoeglijk naamwoord verwijst hier naar een aanbeveling die niet dezelfde is als een eerder bedoelde aanbeveling. autre heeft in deze vorm geen aparte mannelijke of vrouwelijke uitgang; het zelfstandig naamwoord bepaalt wel het lidwoord: un autre livre, maar une autre recommandation. recommandation betekent “aanbeveling”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor une autre. Het meervoud is recommandations. In deze zin gaat het om een aanbeveling, zonder dat de soort aanbeveling verder wordt gespecificeerd. après avoir fini geeft aan dat iets eerst voltooid moet zijn: samen met het daaropvolgende ce livre betekent het hier “nadat u dit boek hebt uitgelezen” in de vaste vertaling. Letterlijk bevat de Franse vorm avoir fini “hebben voltooid”: avoir is het hulpwerkwoord in de voltooide infinitief en fini is het voltooid deelwoord van finir (“beëindigen, afmaken”). Na après kan deze constructie een eerdere handeling uitdrukken. Het onderwerp van avoir fini wordt hier uit de gebiedende context begrepen als dezelfde aangesproken vous als bij Revenez; het verschijnt niet nogmaals als zelfstandig onderwerp. Bijvoorbeeld: Après avoir fini le travail, partez. — “Ga weg nadat u het werk hebt afgemaakt.” ce betekent hier “dit” en is een aanwijzend bijvoeglijk woord vóór het mannelijke enkelvoud livre. De vorm past bij livre, niet bij de persoon die de zin uitspreekt. Voor een vrouwelijk enkelvoud staat bijvoorbeeld cette: cette recommandation — “deze aanbeveling”. livre betekent “boek”. Het is hier mannelijk enkelvoud, wat zichtbaar is aan ce livre. Het meervoud is livres: ces livres — “deze boeken”. In combinatie met avoir fini wordt bedoeld dat het boek volledig is uitgelezen, zoals de vaste Nederlandse vertaling aangeeft. Samen vormen de delen de aansporing: Revenez (“kom terug”) + pour une autre recommandation (“voor een andere aanbeveling”) + après avoir fini ce livre (“nadat u dit boek hebt uitgelezen”). De volledige betekenis is: “Kom terug voor een andere aanbeveling nadat u dit boek hebt uitgelezen.”