De printer in de bibliotheek gebruiken | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Comment utiliser l’imprimante de la bibliothèque ?

   Hoe gebruik ik de printer in de bibliotheek?

   Comment

   hoe

   utiliser

   gebruiken

   l’imprimante

   de printer

   bibliothèque

   bibliotheek

   Uitgebreide uitleg

   Comment vraagt naar de manier waarop iets gebeurt: “hoe”. Het staat hier aan het begin van de vraag. Vergelijk Pourquoi ? (“Waarom?”) en Quand ? (“Wanneer?”), die naar een reden respectievelijk tijd vragen. utiliser betekent hier “gebruiken”. Dit is de infinitief, de vorm die na Comment in deze vraagconstructie staat. De tegenwoordige tijd heeft bijvoorbeeld j’utilise (“ik gebruik”) en vous utilisez (“u/jullie gebruiken”). In de vaste vertaling is de handelende persoon “ik” begrepen: hoe gebruik ik …? l’imprimante betekent “de printer”. imprimante is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; de bepaalde vorm is daarom l’ + imprimante. l’ is de verkorte vorm van la voor een woord dat met een klinkerklank begint. Het zelfstandig naamwoord zelf draagt hier geen zichtbare aparte uitgang voor deze bepaalde vorm. bibliothèque betekent “bibliotheek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. In de la bibliothèque betekent de la hier dat de printer met de bibliotheek wordt verbonden; volgens de vaste vertaling is dat “de printer in de bibliotheek”. de la bestaat uit de en het vrouwelijke bepaalde lidwoord la. Samen vormen Comment + de infinitief utiliser de vraag “Hoe gebruik ik …?”. Daarna wordt het voorwerp genoemd met l’imprimante, en de la bibliothèque specificeert welke printer wordt bedoeld. De volledige betekenis is dus: “Hoe gebruik ik de printer in de bibliotheek?”

2. Choisis d’abord l’imprimante sur cet écran.

   Kies eerst de printer op dit scherm.

   Choisis

   kies

   d’abord

   eerst

   l’imprimante

   de printer

   sur

   op

   cet

   dit/deze

   écran

   scherm

   Uitgebreide uitleg

   Choisis betekent hier “kies” en is de gebiedende wijs van choisir voor één aangesproken persoon. De vorm is dus een directe instructie aan de gebruiker. In een gewone mededelende zin krijgt dezelfde persoon bijvoorbeeld Tu choisis l’imprimante (“Je kiest de printer”); de gebiedende wijs laat het onderwerp meestal weg. d’abord betekent “eerst” en geeft de volgorde aan. Het zegt dat deze keuze vóór een volgende handeling komt; het betekent hier niet “voor het eerst”. Voor “daarna” gebruikt het Frans bijvoorbeeld ensuite. l’imprimante betekent hier “de printer”. Het zelfstandig naamwoord is imprimante, met als basisvorm dezelfde vorm; l’ is de weggelaten vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinkerklank. Imprimante is vrouwelijk en enkelvoud: bij een medeklinker zou het bepaalde lidwoord la zijn, zoals in la machine (“de machine”), maar vóór deze klinker wordt la imprimante l’imprimante. sur betekent hier “op” en drukt de plaats aan het oppervlak of binnen de interface aan. In deze zin verbindt het de printerkeuze met het scherm: sur cet écran betekent “op dit scherm”. cet betekent “dit/deze” en staat vóór het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord écran. Het is een aanwijzend bijvoeglijk woord; vóór een vrouwelijke enkelvoudsvorm staat bijvoorbeeld cette, zoals in cette page (“deze pagina”). De vorm cet is hier dus niet gekozen alleen omdat het woord dichtbij staat, maar omdat écran mannelijk enkelvoud is en met een klinkerklank begint. écran betekent “scherm”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor cet in plaats van cette. De combinatie cet écran betekent letterlijk “dit scherm” en verwijst in deze instructie naar het scherm waarop de keuze wordt gemaakt. Samen vormen de delen Choisis d’abord (“Kies eerst”), l’imprimante (“de printer”) en sur cet écran (“op dit scherm”) de volledige instructie: “Kies eerst de printer op dit scherm.”

3. Est-ce que je peux choisir l’impression recto verso ?

   Kan ik dubbelzijdig afdrukken kiezen?

   Est-ce que

   vraagmarkeerder

   je peux

   kan ik

   choisir

   kiezen

   l’impression

   afdrukken

   recto verso

   dubbelzijdig

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que markeert hier een gewone vraag. Het verandert de kernbetekenis niet, maar maakt duidelijk dat de zin vragend is. Het is een vaste vraagconstructie: Est-ce que + mededeling. Voorbeeld: Est-ce que tu viens ? — Kom je? je peux betekent hier “kan ik” in de betekenis van mogelijkheid of toestemming. peux is de vorm van pouvoir (kunnen) bij je; de vorm is dus niet afgeleid van choisir. Voorbeeld: Je peux modifier le réglage. — Ik kan de instelling wijzigen. choisir is een infinitief en betekent “kiezen”. Na pouvoir staat het volgende werkwoord in de infinitief: je peux choisir — ik kan kiezen. Voorbeeld: Je peux choisir une option. — Ik kan een optie kiezen. l’impression is een zelfstandig naamwoord met het bepaalde lidwoord l’; vóór een klinker wordt la of le verkort tot l’. In deze zin verwijst het naar de afdrukoptie of het afdrukken, niet naar het werkwoord imprimer zelf. imprimer betekent “afdrukken”; l’impression is daarvan een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: L’impression commence. — Het afdrukken begint. recto verso betekent “dubbelzijdig”: op de voor- en achterkant van het papier. Het is hier een vaste aanduiding voor de afdrukwijze. Voorbeeld: Je choisis l’impression recto verso. — Ik kies dubbelzijdig afdrukken. Samen vormen Est-ce que je peux choisir de vraag “Kan ik kiezen”. Daarop volgt l’impression recto verso, de keuze voor dubbelzijdig afdrukken. De hele zin betekent dus: “Kan ik dubbelzijdig afdrukken kiezen?” In een natuurlijkere Nederlandse formulering is dat ook: “Kan ik kiezen voor dubbelzijdig afdrukken?”

4. Change le réglage avant d’imprimer.

   Verander de instelling voordat je afdrukt.

   Change

   verander

   réglage

   instelling

   avant

   voordat

   imprimer

   afdrukken

   Uitgebreide uitleg

   Change betekent hier “verander” en is de gebiedende wijs van changer voor één aangesproken persoon. De vorm gebruikt dus geen expliciet onderwerp: Change le réglage. = “Verander de instelling.” In een bevestigende opdracht staat bij changer deze vorm zonder eind-s; vergelijk de gewone tegenwoordige vorm tu changes (“je verandert”). réglage is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “instelling”, bijvoorbeeld een instelling van een printer. Het woord is mannelijk: le réglage. Het lidwoord le hoort bij het zelfstandig naamwoord en is geen aanwijzing voor een hoeveelheid. avant betekent “voordat” wanneer het een daaropvolgende handeling inleidt. Voor een infinitief gebruikt het Frans de vaste verbinding avant de + infinitief. Voor een klinker valt de weg: avant d’imprimer. De infinitief imprimer betekent “afdrukken”; het is de basisvorm, zonder persoon- of tijdsmarkering. Voorbeeld: Avant de partir, ferme la porte. — “Doe de deur dicht voordat je vertrekt.” Hier leidt avant de opnieuw een infinitief in. Samen vormen de delen de opdracht Change le réglage + avant d’imprimer: “Verander de instelling voordat je afdrukt.” De aangesproken persoon moet dus eerst de instelling wijzigen en daarna afdrukken.

5. J’ai seulement besoin d’imprimer un court document.

   Ik hoef alleen een kort document af te drukken.

   J’ai … besoin … d’imprimer

   nodig hebben om af te drukken

   seulement

   alleen

   court

   kort

   document

   document

   Uitgebreide uitleg

   J’ai is de ik-vorm in de tegenwoordige tijd van avoir (“hebben”). Samen met besoin vormt het de constructie avoir besoin de + infinitief: “nodig hebben om te”. In deze zin staat seulement tussen J’ai en besoin; het beperkt de volledige behoefte: de spreker hoeft alleen dit af te drukken. seulement betekent hier “alleen”. De betekenis “alleen een kort document” ontstaat door de combinatie met de rest van de zin; het woord betekent niet zelfstandig “afdrukken”. besoin betekent “behoefte” of “nodig hebben” in de vaste constructie avoir besoin de. Voor een klinker valt de samen tot d’, zoals in d’imprimer. Imprimer is het infinitief “afdrukken”. Voorbeeld: J’ai besoin de vérifier. — “Ik moet controleren.” court betekent hier “kort”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord court en stemt af op het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord document. De vormen zijn bijvoorbeeld court (mannelijk enkelvoud), courte (vrouwelijk enkelvoud), courts (mannelijk meervoud) en courtes (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: une courte pause — “een korte pauze”. document betekent “document”. In deze zin is het een mannelijk zelfstandig naamwoord; dat blijkt uit het lidwoord un en de vorm court. Un verwijst hier naar een niet nader bepaald document; het lidwoord stelt op zichzelf geen nadrukkelijke numerieke telling vast. Samen vormen de delen J’ai besoin d’imprimer de betekenis “ik hoef ... af te drukken” of letterlijk “ik heb nodig om ... af te drukken”. Seulement beperkt dat tot de genoemde handeling, en un court document betekent “een kort document”. De volledige zin betekent dus: “Ik hoef alleen een kort document af te drukken.”

6. Vérifie alors l’aperçu avant de commencer.

   Controleer dan het voorbeeld voordat je begint.

   Vérifie

   controleer

   alors

   dan

   l’aperçu

   het voorbeeld

   avant de

   voordat …

   commencer

   beginnen

   Uitgebreide uitleg

   Vérifie betekent hier “controleer”. Het is de gebiedende wijs van vérifier voor tu: de spreker geeft de aangesprokene een opdracht. Het onderwerp tu staat niet in de zin, zoals vaak bij de Franse gebiedende wijs. Voorbeeld: Vérifie le document. — “Controleer het document.” alors geeft hier een vervolgstap in de tijd aan: “dan”. Het verbindt deze opdracht met wat daarna moet gebeuren. In andere contexten kan alors ook een gevolg of conclusie inleiden, maar in deze zin past de temporele betekenis “dan”. l’aperçu is het zelfstandig naamwoord aperçu, hier in de betekenis “het voorbeeld” of, bij een document of afdruktaak, “de voorvertoning”. l’ is de vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinkerklank; het hoort bij het mannelijke woord aperçu. Het lidwoord zelf drukt hier geen aantal uit. Voorbeeld: Je regarde l’aperçu. — “Ik bekijk de voorvertoning.” avant de is een patroon met de betekenis “voordat …”. Na de staat hier het onbepaalde werkwoord commencer. In avant de commencer is de niet-uitgedrukte uitvoerder van commencer dezelfde aangesprokene als bij Vérifie, dus: “voordat je begint”. Voorbeeld: Lis avant de répondre. — “Lees voordat je antwoordt.” commencer betekent “beginnen”. Dit is de infinitief, de vorm die na avant de nodig is. Dezelfde werkwoordstam verschijnt bijvoorbeeld in tu commences — “je begint”; daar draagt de vervoegde vorm de persoon tu en de tegenwoordige tijd. Samen vormt de zin de volgorde: eerst moet de aangesprokene de voorvertoning controleren, en daarna beginnen. Vérifie geeft de opdracht, alors markeert de volgende stap, l’aperçu is wat gecontroleerd moet worden, en avant de commencer legt vast dat de controle voorafgaat aan het beginnen. De volledige betekenis is: “Controleer dan het voorbeeld voordat je begint.”

7. Où sortent les pages imprimées ?

   Waar komen de afgedrukte pagina’s eruit?

   Où

   waar

   sortent

   komen eruit

   pages

   pagina’s

   imprimées

   afgedrukt

   Uitgebreide uitleg

   Où betekent hier ‘waar’ en vraagt naar een plaats. Het is een vraagbijwoord en verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: Où est le bac ? — ‘Waar is de lade?’ sortent komt van sortir (‘eruit komen’, ook ‘naar buiten gaan’). Dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: ils/elles sortent. In deze zin past ‘eruit komen’ bij de afgedrukte pagina’s. Vergelijk: La page sort. — ‘De pagina komt eruit.’ pages is het vrouwelijke zelfstandig naamwoord page, hier in het meervoud: ‘pagina’s’. Het lidwoord les markeert hier het meervoud, maar zegt op zichzelf niet hoeveel pagina’s het precies zijn. imprimées betekent ‘afgedrukt’ en beschrijft pages. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van imprimé, die hier als bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt. De uitgang -es stemt overeen met het vrouwelijke meervoud van pages: -e markeert hier het vrouwelijke en -s het meervoud. Het zelfstandig naamwoord is dus niet de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: les pages imprimées — ‘de afgedrukte pagina’s’. Samen vormen de woorden de vraag Où sortent les pages imprimées ?: ‘Waar komen de afgedrukte pagina’s eruit?’ Où staat vooraan als vraagwoord; daarna komt sortent, gevolgd door het onderwerp les pages imprimées. In deze zin vraagt sortir met dit meervoudige onderwerp waar de pagina’s naar buiten komen.

8. Elles sortent dans le bac en dessous.

   Ze komen eruit in de lade eronder.

   Elles

   zij (meervoud)

   sortent

   komen eruit

   dans

   in

   le bac

   de lade

   en dessous

   eronder

   Uitgebreide uitleg

   Elles betekent hier “zij” voor een vrouwelijke meervoudige groep; in de voorafgaande vraag zijn dat de afgedrukte pagina’s. Het is de vrouwelijke meervoudsvorm van het persoonlijke voornaamwoord: elle = zij (enkelvoud), elles = zij (vrouwelijk meervoud). Voor een mannelijke of gemengde groep gebruikt het Frans ils. sortent komt hier van sortir, “eruit komen”. De vorm is de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: ils/elles sortent. Vergelijk elle sort = zij komt eruit en elles sortent = zij komen eruit. In deze zin beschrijft sortir het naar buiten komen van de pagina’s. dans betekent “in” en leidt hier de plaatsaanduiding in. Het daaropvolgende le bac geeft aan waarin de pagina’s terechtkomen of verschijnen. Dans kan ook in andere zinnen een tijdsduur of tijdstip aanduiden, maar hier gaat het om plaats. le bac betekent hier “de lade”. Bac is een mannelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat ervoor het bepaalde lidwoord le. Het meervoud is les bacs. In deze context gaat het om de lade waarin de pagina’s eruit komen. en dessous betekent “eronder” of “beneden”. Hier verwijst het naar een lager gelegen positie: de lade bevindt zich eronder. De uitdrukking kan zelfstandig een plaats aanduiden; bijvoorbeeld: Le tiroir est en dessous. — “De lade is eronder.” Samen vormen de delen: Elles sortent = “zij komen eruit”, dans le bac = “in de lade”, en en dessous = “eronder”. De volledige betekenis is: “Ze komen eruit in de lade eronder.”